منابع پایان نامه درمورد فناوری اطلاعات، پذیرش فناوری، مدل پذیرش فناوری، هنجار ذهنی

دانلود پایان نامه ارشد

بيرونی که به طور مستقیم در برداشت ذهنی از مفید بودن و آسانی استفاده تاثیر دارند، ممكن است عوامل مهمی در مدل پذيرش فناوري باشند که شامل ويژگي‌هاي فناوری اطلاعات و ارتباطات، ويژگي‌هاي فردي و متغیرهای محیطی  می‌باشند(پیتوچ و لی، 2004؛ کو و ین، 2009). به نظر مي‌رسد مدل مذکور، نظريه قابل قبولي در بين محققان نظام‌هاي اطلاعاتي براي مطالعه رفتار پذيرشي كاربران در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات باشد(لیو، لیاو و پینگ، 2005).

نمودار (2- 1)مدل پذیرش فناوری (لیو، لیاو و پینگ76، 2005)
یکی از مهم‌ترین نقاط ضعف مدل پذیرش فناوری آن است که در این مدل عوامل اجتماعی که نقش مهمی در نگرش افراد برای پذیرش فناوری دارند، مورد ملاحظه قرار نگرفته است. به منظور حل این مساله، در مدل شماره دو پذیرش فناوری، سازه‌های نظری دیگر نظیر فرآیندهای تاثیرات اجتماعی(هنجارهای ذهنی، داوطلبانه بودن و تصویر ذهنی) و فرآیندهای ابزاری شناخت(کیفیت محصول، رویت‌پذیری نتایج و اهمیت شغل) بر مدل اولیه افزوده‌ شده است(تونگ و چونگ، 2008؛ یو، لی و گاگنون،2008 )تاثیرات اجتماعی و فرآیندهای ابزاری شناخت به طور معنی‌داری بر پذیرش فناوری اطلاعات و ارتباطات توسط کاربران تاثیر دارند(یو، ها، چوی و رو، 2005)
2-2-12-2- نظریه نشر نوآوری
بر اساس نظریه نشر نوآوری، پذیرش یا رد نوآوری به آگاهی مصرف‌کنندگان از نوآوری بستگی دارد(یو و تاو، 2009). نوآوری یک ایده، روش یا موضوعی است که از نظر یک فرد یا دیگر واحد پذیرش، نوین تلقی می‌گردد. در مقابل نشر فرآیندی است که طی آن یک نوآوری از طریق کانال‌های مشخص در طول زمان در بین اعضای نظام اجتماعی منتقل می‌شود(تونگ و چانگ، 2008). نظریه نشر نوآوری انتشار نوآوری را به عنوان نوع خاصی از فرآیند ارتباطات تلقی می‌نماید که در آن پیام درباره یک ایده جدید، از یک فرد به فرد دیگر در نظام اجتماعی منتقل می‌گردد. در این نظریه فرض بر این است که نرخ پذیرش توسط خصلت‌هایی که از یک نوآوری برداشت می‌شود و به ویژگی‌های نوآوری معروف است، تعیین می‌گردد(یی و همکاران، 2006). ویژگی‌های نوآوری در نظریه نشر عبارتند از:
1- مزیت نسبی: میزان درک فرد از بهتر بودن نوآوری نسبت به ایده‌ای است که می‌خواهد جانشین آن شود؛
2- سازگاری: عبارت از میزان برداشت فرد از هماهنگی نوآوری با ارزش‌های موجود، تجربه‌های گذشته و نیازهای گیرنده است. سازگاری بیشتر معمولا با نرخ پذیرش بالاتر همراه می‌باشد؛
3- پیچیدگی: عبارت از میزان درک فرد از دشواری یادگیری نوآوری و آسانی استفاده از آن است؛
4- آزمون‌پذیری: عبارت از امکان بررسی و آزمون نوآوری است؛
5- قابلیت رویت: میزان قابل رویت بودن نتایج نوآوری برای دیگران است.
نظریه نشر نوآوری شکل‌گیری یک نگرش مطلوب یا نامطلوب درباره نوآوری است و مدرک بیشتری درباره چگونگی تبدیل نگرش به تصمیم برای قبول یا رد نوآوری فراهم نمی‌نماید(تونگ و چانگ، 2008). بر اساس این نظریه، نوآوری معادل با نوآوری تکنولوژیکی است و معمولا نوآوری تکنولوژیکی شامل نرم‌افزارها و سخت‌افزارهای رایانه‌ای است(تونگ، چانگ و چویو، 2008). در نظریه نشر نوآوری اعتقاد براین است که برداشت ذهنی کاربران از ویژگی‌های نوآوری بر پذیرش آنها تاثیر می‌گذارد(آجیلیدیس و چاتزوگلو، 2009).
مطالعات اخیر درباره نوآوری نشان داده‌اند که متغیر دیگری که از نظریه نشر نوآوری حاصل شده است، نوگرایی فردی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات می‌باشد که به معنای تمایل فرد برای آزمون هر فناوری جدید اطلاعات و ارتباطات است که نقش مهمی در تعیین پیامدهای پذیرش فناوری توسط کاربران دارد. نوگرایی فردی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در ابتدا به عنوان یک متغیر میانجی پیشنهاد شد، اما بعدا به عنوان عامل موثر مستقیم در برداشت ذهنی از مفید بودن و برداشت ذهنی از آسانی استفاده مشخص گردید. بر اساس نظریه نشر نوآوری نخستین پذیرندگان از نظر فنی در مقایسه با دیگران ماهرتر می‌باشند و به همین دلیل توسط همتایان خود به خاطر دانش دست اول آنها درباره نوآوری مورد توجه قرار می‌گیرند. بنابراین نخستین پذیرندگان به دلیل صلاحیت‌های فنی خود باید پیچیدگی نوآوری را آسان‌تر از دیرپذیران بدانند که تاثیر مثبتی بر برداشت ذهنی از آسانی استفاده دارد(یی و همکاران، 2006).

نمودار(2-2) نظریه نشر نوآوری(یی و همکاران، 2006).
بر اساس نظریه نشر نوآوری در مرحله پیش از تصمیم (نمودار 2-2)، مصرف‌کنندگان فعالانه به دنبال اطلاعات درباره نوآوری هستند و یا به صورت غیرفعال اطلاعاتی را دریافت می‌نمایند و اعتقادات مطلوب یا نامطلوب خود درباره نوآوری را شکل می‌دهند. مرحله تصمیم زمانی اتفاق می‌افتد که مصرف‌کنندگان در فعالیت‌هایی درگیر می‌شوند که آنها را به سمت انتخاب از بین پذیرش یا رد‏نوآوری هدایت می‌نماید. در حالی که مرحله پس از تصمیم بلافاصله پس از استفاده از نوآوری یا رد استفاده از آن رخ می‌دهد. در طول مرحله پس از تصمیم، مصرف‌کنندگان در جستجوی تقویت‌کننده‌هایی برای تصمیمات قبلی خود می‌باشند و اگر پیام‌های ناهمگون دریافت کنند ممکن است در تصمیم خود تجدیدنظر نمایند(یو و تاو77، 2009).
اگر فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان یک نوآوری تلقی گردد، نظریه نشر نوآوری و مدل پذیرش فناوری در این دیدگاه مشترک می‌باشند که پذیرش یک فناوری اطلاعات و ارتباطات خاص، توسط ویژگی‌هایی که از آن ادراک می‌شود، تعیین می‌گردد. به علاوه سازه‌هایی که در مدل پذیرش فناوری به کار گرفته شده‌اند اساس زیرمجموعه‌ای از ویژگی‌های ادراک شده از نوآوری می‌باشند. به ویژه دو سازه برداشت ذهنی از مفید بودن و برداشت ذهنی از آسانی استفاده از نظر مفهومی به ترتیب با مزیت نسبی و پیچیدگی در نظریه نشر نوآوری مشابه می‌باشند. مزیت نسبی و برداشت ذهنی از مفید بودن هر دو میزانی را که فرد احساس می‌کند که فناوری مورد نظر بهتر از شیوه موجود است تشریح می‌نمایند. برداشت ذهنی از آسانی استفاده و پیچیدگی در مقابل هم می‌باشند. بنابراین مدل پذیرش فناوری و نظریه نشر نوآوری تاحدودی نتایج یکدیگر را تایید می‌نمایند(یی و همکاران، 2006).
2-2-12-3- نظریه رفتار هدایت شده
نظریه رفتار هدایت شده یا رفتار برنامه‌ریزی شده یک الگوی عمومی است که در بسیاری از زمینه‌ها از جمله پذیرش فناوری اطلاعات و ارتباطات بکار گرفته شده است. در این نظریه از عوامل انگیزشی برای پیش‌بینی انجام یک رفتار ویژه استفاده می‌شود و فرض بر آن است که تمایل، انعکاسی از انگیزه یک شخص برای انجام یک رفتار مشخص است(نیگ، لیپکی و مادوک78، 2009). بر اساس نظریه مذکور تمایل به رفتار حاصل سه عامل نگرش، هنجار ذهنی و برداشت ذهنی از کنترل رفتار است(چن، فان و فارن، 2007). در این نظریه فرض بر آن است که رفتار یک فرد توسط تمایل به رفتار تحریک می‌شود که این تمایل به ترتیب توسط نگرش به رفتار، هنجار ذهنی و این که آیا فرد قادر خواهد بود به طور موفقیت‌آمیز از عهده رفتار مورد نظر برآید، تعیین می‌شود. نگرش به رفتار یک احساس مطلوب یا نامطلوب برای انجام رفتار است که توسط اعتقادات فرد و با در نظر گرفتن پیامدهای ناشی از رفتار و ارزشیابی مطلوبیت این پیامدها حاصل می‌شود(فانگ، شاو و لان79، 2009). به عبارت دیگر، نگرش به عنوان میزان ارزشیابی یا ارزیابی فرد از مطلوب یا نامطلوب بودن یک رفتار است(اسچیپرز و ویتزیلس80، 2007). اعتقادات هنجاری و انگیزه برای پیروی از گروه‌های مرجع معتبر و افرادی که برای فرد مهم می‌باشند، منجر به تشکیل هنجار ذهنی می‌گردد(برداشت ذهنی از فشار اجتماعی برای انجام یا عدم انجام رفتار). برداشت ذهنی از کنترل رفتار از ادراک فرد درباره وجود فرصت‌ها و منابع لازم برای انجام رفتار حکایت دارد که آسانی یا سختی ادراک شده از انجام رفتار را نشان می‌دهد(فانگ و همکاران، 2009). به عبارت دیگر برداشت ذهنی از کنترل رفتار به معنی ادراک این موضوع است که منابع درونی و بیرونی در انجام یک رفتار محدودیت ایجاد می‌نمایند(یی و همکاران، 2006). به طور کلی هر چقدر نگرش و هنجار ذهنی برای انجام رفتار مورد نظر مثبت‌تر باشد، تمایل فرد برای انجام رفتار قوی‌تر خواهد بود. به همین ترتیب، هر چقدر برداشت ذهنی از کنترل رفتار بیشتر باشد، تمایل فرد برای انجام رفتار افزایش خواهد یافت.
بر اساس نظریه رفتار هدایت شده تفاوت‌های فردی از طریق تاثیر در برداشت ذهنی از کنترل رفتار می‌تواند به طور مستقیم بر استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات تاثیر بگذارد. همچنین آموزش و تجربه تاثیر مثبت و مستقیم بر استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات دارند(بورتن‌جونز و هوبنا، 2006).   
2-2-12-4- مدل انتظار- تأیید در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات
از اوایل دهه 1970 تلاش‌های زیادی برای بررسی فرآیندهای رفتاری مصرف‌کنندگان پس از خرید یک محصول صورت گرفته است. از بین تحقیقاتی که در این زمینه انجام شده، «پارادایم انتظار-تایید» به طور عمومی برای تبیین رضایت مصرف‌کنندگان و تصمیم به خرید دوباره توسط آنان استفاده شده است. این پارادایم توسط مطالعات مختلف مورد تایید قرار گرفته است و به وضوح بر انگیزه‌های روانی افراد که پس از پذیرش اولیه فناوری اطلاعات و ارتباطات ظاهر می‌شوند، متمرکز می‌باشد(کانگ، هونگ و لی، 2009). اکثر مطالعاتی که از این پارادایم استفاده کرده‌اند اشاره دارند که تصمیم‌های مربوط به رضایت مصرف‌کننده توسط دو سازه مهم تعیین می‌شوند: انتظارات اولیه (انتظارات پیش از خرید) درباره یک محصول یا خدمت و اختلاف بین انتظارات و عملکرد محصول/خدمت (عدم تایید). بر اساس این مدل خریداران ابتدا انتظارات خود از یک محصول یا خدمت را شکل می‌دهند، سپس تجربه مصرف محصول توسط آنان برداشت ذهنی آنها درباره عملکرد محصول را شکل می‌دهد و در نهایت آنها با مقایسه عملکرد ادراک شده با چهارچوب مرجع خود(به عنوان مثال انتظارات)، انتظارات پیش از خرید خود را تایید یا رد می‌کنند. انتظارات خریداران زمانی تایید می‌شود که یک محصول به اندازه انتظاری که از آن می‌رود باشد. هنگامی که یک محصول بدتر از حد مورد انتظار باشد به صورت منفی و زمانی که فراتر از حد انتظار باشد به شکل مثبت رد می‌شود(تونگ، هونگ و تام، 2006). کاربرانِ راضی به استفاده از محصول یا خدمات ادامه می‌دهند و کاربران ناراضی استفاده از محصول یا خدمت را متوقف می‌نمایند(پریمکومار و باتاچیرجی، 2008).
مدل انتظار-تایید برای استفاده مداوم از فناوری اطلاعات و ارتباطات بر اساس پارادایم انتظار-تایید شکل گرفته است. این مدل با در نظر گرفتن تشابه تصمیم به ادامه استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات با تصمیم به تکرار خرید محصول توسط مصرف‌کنندگان، تمایل کاربران به استفاده مداوم از فناوری اطلاعات و ارتباطات را بر اساس سه سازه پیش‌بینی می‌نماید: 1) رضایت کاربران از فناوری اطلاعات و ارتباطات ؛ 2) میزان تائید فناوری اطلاعات و ارتباطات توسط آنان؛ و 3) انتظارات کاربران پس از پذیرش فناوری اطلاعات و ارتباطات که در قالب برداشت ذهنی از مفید بودن نمایان می‌گردد(کانگ و همکاران، 2009؛ هونگ و همکاران، 2006). انتظار در این مدل به عنوان اعتقاد فردی یا مجموعه‌ای از اعتقادات درباره سطح ویژگی‌هایی که یک محصول دارا است، تعریف می‌شود(هونگ و همکاران، 2006). اخیرا دو انتظار برداشت ذهنی از لذت‌بخش بودن/سرگرم‌کننده بودن و برداشت ذهنی از آسانی استفاده نیز به انتظارات پس از پذیرش در مدل اصلی افزوده شده‌اند(کانگ و همکاران، 2009). برداشت ذهنی از لذت‌بخش بودن به عنوان میزانی که کار با فناوری اطلاعات و ارتباطات (جدای از منافع کاری که از آن ناشی می‌شود) به خودی خود خوشایند می‌باشد، تعریف شده است(کیم، چوی و هان، 2008).

نمودار(2-3 ) مدل انتظار-تایید برای استفاده مستمر در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات(کیم، چوی و هان، 2008).
2-2-12-5- نظریه یکپارچة پذیرش و استفاده از فناوری
یکی از جدیدترین مدل‌ها درباره پذیرش فناوری، نظریه یکپارچة پذیرش و استفاده از فناوری است که حاصل تلفیق

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد فناوری اطلاعات، سلسله مراتب، پذیرش فناوری، عامل قدرت Next Entries منابع پایان نامه درمورد فناوری اطلاعات، پذیرش فناوری، توانمندسازی، وظایف سازمانی