منابع پایان نامه درمورد توسعه پاید، توسعه پایدار، توسعه گردشگری، زیست محیطی

دانلود پایان نامه ارشد

روی از قیمت جهانی نفت در طول زمان دچار نوسانات شدیدی می‌‌شوند. روند حاکم بر متغیر هایی مانند تولید ناخالص ملی، سرمایه گذاری ناخالص، در آمد سرانه و‌… در سه دهه اخیر اقتصاد ایران دقیقا نشان دهنده این موضوع می‌‌باشد. از دیگر معضلات اقتصادی ایران، نرخ بیکاری بالاست که با توجه به جوان بودن جمعیت، کشور به شدت نیازمند ایجاد فرصت های جدید شغلی برای جوانان می‌‌باشد. به طوری که طبق برنامه پنج ساله سوم توسعه اقتصادی و اجتماعی برای حفظ نرخ بیکاری در حد کنونی آن، پیش بینی شده است که باید به طور متوسط سالانه 6 در صد رشد ناخالص تولید ملی و حدود 800 هزار شغل جدید طی این برنامه ایجاد گردد. بنابراین، حداقل به منظور تنوع بخشیدن به منابع رشد اقتصادی و درآمدهای ارزی و همچنین ایجاد فرصت های جدید شغلی، توسعه صنعت توریسم از اهمیت فراوانی برای کشورمان برخوردار خواهد بود. البته تاکید بر اهمیت صنعت توریسم در ایران از آن جهت است که ایران از نظر جاذبه های توریستی جزء10 کشور اول جهان قرار داشته و ظریفیت بالقوه بالایی برای گسترش جهانگردی و توریسم بین المللی دارد(صباغ کرمانی وامیریان، 1387، 56).
کشور ایران که دارای توانایی های بالقوه عظیمی در زمینه های زیست محیطی، تاریخی، میراث فرهنگی و غیره است نمی تواند و نباید به دلیل مسایل سیاسی و نگرانی های فرهنگی –اجتماعی خود را از این جریان اقتصادی دور نگه دارد و از سوی دیگر بازار بین المللی گردشگری نیز نمی تواند از جاذبه های ایران برای گردشگری چشم پوشی کند. عدم موفقیت ایران در جذب گردشگران و توسعه گردشگری دلایل متعددی دارد. برای افزایش گردشگران تنها نمی توان به اقتصاد دانان دل بست. راه حل در واقع در دستان دولت و برنامه‌ریزان است چرا که آنان اگر نخواهند و تمالی به گسترش توریسم و جذب گردشگر نداشته باشند جاذبه‌های تاریخی، طبیعی و فرهنگی به تنهایی نمی تواند کار ساز باشد. از سوی دیگر تجربه و فرهنگ مردم نیز بی تاثیر نیست. گاه پیش می‌‌آید که دولت می‌‌خواهد ولی مردم و مراکزی که با توریست‌‌ها در ارتباط هستند، تجربه لازم را نداند و یا آموزش های مناسب را ندیده اند و لذا چگونگی برخورد با گردشگر و ارائه خدمات به او را نمی‌دانند(یعقوب زاده، 1385، 12).در واقع يك نكته قابل تأمل در زمينه علل عدم موفقيت ايران در جذب توريست را می‌بايست از لا به لاي رقم‌های نجومي كسب درآمد كشورها از محل ورود توريست جستجو كرد و اين كه چرا ايران به رغم تمامي امكانات بالقوه همچنان «اندرخم يك كوچه» باقي مانده است. براساس آمارهاي سازمان جهاني و جهانگردي WTO از نظر درآمد حاصل از صنعت توريسم، كشورهاي آمريكا با 85 ميليارد دلار، اسپانيا با 55 ميليارد دلار، ايتاليا با 38 ميليارد دلار، چين و انگليس با 33 ميليارد دلار و آلمان نيز با 32 ميليارد دلار، در رده‌های بالاي جدول قرار گرفته‌اند. در اين ميان درآمد ايران از اين صنعت 1 ميليارد 200 ميليون دلار بوده است كه به طور حتم در رده‌های پاييني جدول قرار دارد. اين درحالي است كه براساس برنامه سوم توسعه ايران بايد تا پايان برنامه در صنعت توريسم 18 ميليارد دلار جذب می‌كرد. همچنين از ميان 25 كشور برتر در صنعت توريسم فقط 4 كشور اسلامي مالزي، تركيه، عربستان و مصر حضور دارند. اين درحالي است كه شرايط ايران براي جذب توريست از هر جهت مناسب تر از اين كشورهاست اما تاكنون نتوانسته سهم قابل قبولي از درآمدهاي صنعت گردشگري را در خاورميانه از آن خود كند. از سوي ديگر، 10 درصد توريست دنيا متعلق به گردشگران كشورهاي اسلامي است و 4/6 درصد از كل گردشگران دنيا متعلق به گردشگران اين 4 كشور اسلامي است و 6/3 درصد مربوط به ساير كشورهاي اسلامي است.
طبق پيش بيني WTO تا سال 2020 ميلادي تعداد جهانگردان دنيا به رقمي بيش از 6/1 ميليارد نفر خواهد رسيد و بيش از 50 درصد معضل اشتغال در كشورهاي در حال توسعه از طريق توسعه اين صنعت قابل حل است. اما اين كه سهم ايران از اين صنعت پردرآمد و اشتغال زا چه قدر خواهد بود مشخص نيست.
براساس آخرين آمارهاي سازمان جهاني جهانگردي 50 درصد گردشگران دنيا طبيعت گرد هستند اين در حالي است كه در ايران اين گونه گردشگران به 2 درصد نيز نمي رسند(آمارسازمان جهانی جهانگردی، 2007).

2-16 اصول برنامه‌ریزی گردشگری
امروزه برنامه‌ریزی گردشگری یک ضرورت است، تا با توجه به حساسیت های موجود و ظرفیت‌های جامعه و نیازهای گردشگران بتوان از قابلیت های این صنعت در جهت پیشرفت و توسعه جامعه استفاده کرد.‌ تا اوایل دهه 1970 برنامه‌ریزی گردشگری تقریباً تنها به عنوان مسأله جذب بازدیدکنندگان به یک مکان خاص نگریسته می‌‌شد. بازاریابی‌‌ها و تبلیغات دولت‌‌ها و شرکت های خصوصی تنها در رقابت برای جذب گردشگر بود، سال‌‌ها طول کشید تا گردشگری به عنوان یکی از فعالیت های جامعه به صورت کلان و به عنوان یکی از فعالیت های متعدد که به برنامه‌ریزی و هماهنگی نیازمند است، نگریسته شود.
امروزه برنامه‌ریزی گردشگری یک نیاز ضروری است و به دلایل مختلف و گسترده‌ای دارای اهمیت است.

بهترین دلایل را به شکل زیر می‌‌توان عنوان نمود:
• گردشگری نوین و مدرن، به طور نسبی هنوز یکی از فعالیت های مهم در نواحی مختلف، در برخی دولت‌‌ها و بخش های خصوصی آن حتی با کمی تجربه در فرآیند توسعه دارای نقش مثبت است.
• گردشگری پیچیده، چند بخشی و فعالیتی جزئی (چند پاره) شده است، به طوری که چندین بخش دیگر همچون کشاورزی، ماهیگیری، صنعت، تاریخ، خدمات وتسهیلات اجتماعی را در بر می‌‌گیرد. برنامه‌ریزی و برنامه توسعه موزون ضرورت دارد که تضمین کند که همه این عناصر در یک حالت یکپارچه، نیاز های عموم را به خوبی پوشش دهد.
• گردشگری بیشتر ضرورت شرایط فروش یک تجربه با استفاده از خدمات و تسهیلات مطمئن به بازدیدکنندگان است.
• گردشگری به طور مستقیم و غیرمستقیم، سودمندی اقتصادی مختلفی می‌‌تواند به همراه داشته باشد، به طوری که می‌‌توان با برنامه‌ریزی جامع و دقیق آن را بهینه و سودآور کرد. این سودمندی‌‌ها بدون برنامه‌ریزی ممکن نیست که به طور کامل شناخته شود و بدین جهت مسائل و مشکلات اقتصادی می‌‌تواند افزایش یابد.
• امروزه ارتباط قابل توجیه بیشتری درباره توسعه و گردشگران برای هر نوع از گردشگری که پایداری را در برداشته باشد، بیان می‌‌شود. الگوی درستی از برنامه‌ریزی می‌‌تواند منابع فرهنگی و طبیعی و‌… برای جامعه میزبان و گردشگری را در فرآیند توسعه بدون محدودیت ایجاد می‌‌نماید.
• برنامه‌ریزی ارتباط پایه‌ای برای چارچوب توسعه و طرح‌ریزی برنامه فراهم می‌‌کند که در سرمایه گذاری برای بخش خصوصی و عمومی، هر دو دارای اهمیت است (موحد، 149،1386).
برنامه‌ریزی برای گردشگری در کلیه سطوح به منظور دستیابی به توسعه و مدیریت موفق امری اساسی است. برنامه‌ریزی در سطح ملی به دلیل تعیین راهبردهای پایه و سیاست های کلی توسعه گردشگری و برنامه‌ریزی مربوط به ساختارها، معیارها و استانداردهای امکانات، عوامل نهادی و‌…. را مدنظر قرار می‌‌دهد و در این چارچوب برنامه‌ریزی منطقه‌ای و محلی و برنامه های تفصیلی تر برای جاذبه های گردشگری تدارک دیده می‌‌شود. به طور کلی مهم ترین مزایای برنامه‌ریزی ملی برای توسعه گردشگری را به شرح زیر می‌‌توان بیان کرد:
• تدوین اهداف و سیاست‌های کلی توسعه گردشگری
• دخالت دادن گردشگری در سیاست‌‌ها و الگوهای توسعه کشور
• تدارک مبنایی عقلایی برای تصمیم‌گیری درباره توسعه گردشگری از سوی بخش های دولتی و خصوصی
• بهینه و متوازن سازی مزایای اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی گردشگری که همراه با توزیع برابر این منافع با جامعه باشد و مشکلات گردشگری را به حداقل برساند.
• تدوین خطوط راهنمایی و استانداردهایی برای تهیه برنامه های تفصیلی در زمینه های خاص گردشگری
• بنا نهادن مبنایی برای اجرای مؤثر سیاست‌‌ها برنامه های توسعه گردشگری و مدیریت مستمر بخش گردشگری
• تدارک چارچوبی برای هماهنگی مؤثر، تلاش و سرمایه گذاری بخش خصوصی و دولتی در زمینه توسعه گردشگری (سازمان جهانی گردشگری، 1379، 15- 16).

2-17ضرورت مداخله ی دولت در توسعه ی گردشگری
از آنها که منابع مورد استفاده در گردشگری مانند محیط طبیعی، زیر ساخت و منابع فرهنگی، توسعه سایر گروه‌های دارای نفع نیز استفاده می‌شود، بنابراین توسعهی گردشگری به صورت کنترل نشده و نظارت نشده می‌تواند منابعی که اساس آن را تشکیل می‌دهند، تخریب کند. هیچ مداخله‌ای دولتی نمی‌تواند در خلاء انجام شود. گروه‌های دارای نفع باید در روند توسعه ی آن مشارکت کنند. بنابراین، ایده‌‌ها و طرح‌‌ها نباید از بالا تحمیل شود، بلکه باید خواسته‌های همه‌ی افراد دارای نفع در نظر گرفته شود. مورفی (1985) نشان داد که مشارکت اجتماع محلی شیوه‌ای برای کنترل نظم توسعه هماهنگی گردشگری با سایر فعالیتها و معرفی محصولات گردشگری مناسب‌تر است.
در این راستا شاو و ویلیام نیز شش دلیل شامل: اهداف اقتصادی، مشروعیت سیاسی، برابری و نیازهای اجتماعی، عوامل خارجی و سرمایه گذاری اجتماعی، تعدیل کنترل های منفی بر توسعه ی منطقه‌ای را برای مداخله ی دولت در گردشگری بیان کردند.( رضوانی، 151،1387)
2-18 توسعه پایدار
جهت تعریف دقیق مفهوم توسعه پایدار تبیین دو مفهوم محیط زیست و توسعه کارگشاست:
2-18-1 مفهوم محیط زیست
در یک تعریف عمومی محیط زیست عبارت است از مجموعه‌ای از موجودات زنده، منابع، عوامل و شرایط هماهنگی که در پیرامون هر موجود زنده وجود دارد و ادامه حیات این موجود بدان وابسته است‌. کنش‌‌ها و واکنش‌ها، چرخه‌‌ها و فرآیند‌ها، حرکت‌‌ها و روابط متقابل، اثرها و تاثیرها، مجموعه زیست محیطی را در درون و از بیرون به هم متصل می‌‌کند و تمامی آنها در ارتباط با هم شبکه در هم تنیده حیات را تشکیل می‌‌دهد‌. (صادقی و فتحی، 9،1388)

2-18-2 مفهوم توسعه
توسعه در کلی ترین شکل خود عبارت است از مجموعه فعالیت های منظم، سازمان یافته و برنامه‌ریزی شده‌ای که در یک منطقه ، در طول یک دوره زمانی با هدف تعریف شده و به منظور برآوردن انتظارات مشخص انجام می‌‌گیرد.
کمیابی منابع از یک سو وقوع بحرانهای زیست محیطی و از سوی دیگر نگرانی های شدیدی در سطوح مختلف انسانی ایجاد نموده اند که نتیجه آن ضرورت لحاظ نمودن معیارهای زیستی در فعالیتهای توسعه است. (محمد آشنائی و حسنی ، 12،1387) مفهوم توسعه پایدار را می‌‌توان با استمرار بخشی در رویکرد مفاهیم توسعه‌ای دانست که در بستر مالی، طبیعی و انسانی سعی دارد تا ضمن گسترش بهبود سطح اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، توسعه پایدار را نیز ممکن گرداند‌. بهبود در سطوح اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی همگام با التفات با حقوق آیندگان و عدالت اجتماعی برای باشندگان، هدف توسعه پایدار به حساب می‌‌آید توسعه پایدار را می‌‌توان رویکردی دانست که در ملازمه رشد اقتصادی و بهبود زیست محیطی شکل می‌‌گیرد که بایستی در هر مکان و زمان جنبه عملی گیرد. ( جعفری ، 50،1387)

2-19 گردشگری پایدار
سازمان جهانی جهانگردی برای اولین بار در سال 1988 (1367) اصطلاح گردشگری پایدار را طبق معیارهای گزارش لندا اینگونه تعریف نمود: « گردشگری پایدار، نیازهای گردشگران حاضر و جوامع میزبان را با محافظت و ارتقاء فرصتهای آیندگان برآورده می‌‌کند». کمیته توسعه پایدار گردشگری در نشستی در تایلند در مارس 2004 (فروردین 1383) در تعریف گردشگری پایدار تجدید نظر نمود. هدف این بازبینی انعکاس بهتر نتایج پایداری در گردشگری با توجه به نتایج کنفرانس توسعه پایدار ژوهانسبورگ است. تعریف مفهومی جدید بر ایجاد تعادل بین جنبه های زیست محیطی، اجتماعی، اقتصادی، گردشگری نیاز به اجرایی شدن اصول پایداری در همه ی بخشهای گردشگری و مورد هدف قرار دادن اهداف جهانی گردشگری (مانند زدودن فقر) تأکید دارد. (Georg,2008,8)
«کو» نیز مفاهیم مرتبط با گردشگری پایدار اینگونه توصیف می‌‌کند: «پایداری یک سیستم، در واقع توانایی سیستم جهت حفظ شرایط بقا می‌‌باشد. توسعه پایدار توسعه‌ای است که سیستم را برای حفظ شرایط بقا در سطح بالایی

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد زیست محیطی، اثرات اقتصادی، کیفیت زندگی، ایجاد اشتغال Next Entries منابع پایان نامه درمورد استان مازندران، استان تهران، استان گلستان، استان خراسان شمالی