منابع پایان نامه درمورد هزار و یک شب، حضرت محمد (ص)، قرآن کریم، پیامبر (ص)

دانلود پایان نامه ارشد

خود را به فراموشی زدهاند که حقیقت قله زیبائی و حسن است، و دین به عنوان یک مشوق برای سعادت انسان تلاش میکند، و زندگی او را در سایه ایمان وصداقت، به نظم و ساختار نوین، مزین مینماید، و نیز فراموش کردهاند که هنر هم برای خوشبختنمودن انسان و پویا نمودن زندگیش، بهوسیله زیبائی، خوبی، حقیقت و ایمان تلاش میکند، این همان هنر درست است و غیر از اینها هرچه هست هنریست که اقدامات انجام شده به وسیله تفکرسالم، زندگی درست، و احساسات صادقانه رادنبال نمیکند.
اکنون نظر شما درباره این که هنر و دین در یک نقطه واحد با هم برخورد میکنند چیست؟؟!
روسو در این زمینه در مورد بچه خودش میگوید((…وظیفه اصلی من در زمینه تربیت کردن او این است که به او چگونه درککردن و دوستداشتن زیبائیها را بیاموزم، ذوق و احساساتش را استوار نمایم و شهوتهایش را از فرودآمدن به سمت خواری وپستی دور نمایم، زیرا اگر چنین شود، راه رسیدن به سعادت برایش هموار میگردد.

تاریخ ادبیات کودک نزد عربها
تقریباً اکثر مورخان بر این نکته اتفاق نظر دارند که ادبیات کودک از همان دوران کودکی به وجود میآید و جزء جدا نشدنی نیازهای مادی و روحی روانی این دوران است؛ زیرا همان طور که کودک به غذا، نوشیدنی، مراقبت و مهربانی نیازمند است به آنچه که باعث غنای فکری و خوشبختی روح و روانش می شود نیاز مبرم وبیشتری دارد و چنان چه این نیازهای مادی و معنویش رابه طور کامل دریافت نکند در معرض انواع رنجها و پریشانیها قرار خواهد گرفت چرا که این نیازها بخشی از خلقت و فطرت اوست. بدرستی که مادر «از گذشتههای دور تا به امروز» نیازهای فرزندش را به طور ذاتی میفهمید، و آنچه را که باعث آسایش و افزایش آگاهی او و سازگار با خلق و خویش بود، برایش فراهم مینمود.
و این اندیشه اظهار بیاطلاعی کامل مورخان از تمامی ادبیات شعر و نثر کودک را رد نمیکند. زیرا ادبیات کودک در گذشته مورد تحقیق و بررسی، ثبت و فصلبندی واقع نمیشد. به ویژه این که ادبیات کودک در سالهای اولیه جزء وظایف خانواده، مادربزرگ، مادر، پدرو دیگر افراد خانواده بود، بدین خاطر تابع اجتهاد شخصی، تقلید وارث بردن یک نسل از نسل دیگر بود.
همچون بسیاری از روایتها و شعرهای بزرگان که راویان متخصص در هر جایی آن ها را نقل میکردند. در ادبیات بزرگسالان بسیاری از مسائل مناسب کوچکترها به ویژه داستان، خبر، شعر حماسی و موسیقی وجود داشت. و هر قبیلهای نقال، راوی و شاعران مخصوص به خود را داشت که مردم به آنها احترام گذاشته و با شادمانی به سخنانشان گوش میدادند و بیشک کودکان نیز به همراه جماعت شنوندگان در حد فهم خود حکایتها، داستان جنگآوریها و افسانهها بویژه امور مربوط به قبیله، جنگها وقایع و پیروزیهایش را دریافت میکردند. همچنین زنان در خانه یا چادر این داستانها را به شیوهای ساده و روان برای کودکانشان نقل میکردند و بر پند و اندرزهای موجود در آنها تأکید مینمودند. با این وجود در این زمان هم شاهد ایفای نقش شاعران موسیقی (کمانچه) در میان عربهای بادیهنشین، روستاها و محافل مردمی هستیم. این شاعران به داستانها یا حماسههای تأثیرگذار شوقبرانگیز آسان فهمیدنی با وزن و قافیه طنینانداز روی آورده، و همین شاعران قصهگو یا حماسهسرا شنوندگان کوچک و بزرگشان را به شادی و طرب میانداختند، و در توصیف جنگجوییها، قهرمانیها، شیوههای مکر و حیله، انواع عشق و بدبختی، و پایبندی به ارزش میکردند که آنرا از زبان شاعران آنروز همچون سیفبنذی یزن یمنی، و عنتره بنشداد و امیره ذات الهمه، و أبی زید هلالی و دیگران میشنویم هر دورهای قهرمانان، ارزشها و رویکردهای خود را داشته، و کودکان در دوره های عربی از انواع بینظیر سرگرمیها هنر و عبرت دور نبوده اند.
بعدها در سیره پیامبر (ص) میخوانیم که چگونه قومش او را به صحرا– هم چون دیگر کودکان عرب آن زمان– فرستادند جایی که کودک زبان عربی خالص بدون هیچ عیب و غلط و تحریف را میآموزد و به زندگی در بیابان، مبارزه و سخت کوشی، صرفهجویی و صبر در آن عادت میکند، و عقاید و آداب و رسومی را که نمایانگر ارزشهایی چون دوستی و محبت، بخشش و صبوری، و دلیری و بیباکیاند، به طور عمیق فرا میگیرد؛ آن جا که بیابان با تمام گستردگی و رها شدگی(آزادی) خویش، در روح انسان انعکاس مییابد، و آن جا که هر کسی نقش سازندهای دارد که با ایفای آن نقش به خود و جامعهاش خدمت میکند، در آن هنگام صحرا اولین مدرسهای بود که در آن کودک هر آن چه را که از لحاظ :
روحی
جسمی
عقلی
و اجتماعی
برایش مفید بود، میآموخت.
و کودک بعد از فرستادهشدن به بیابان و فراگیری اصول زبان و حفظ کردن مقداری از شعر و داستان و شرح حال جنگجویان، و مجهز شدن به بسیاری ارزشها، رسم ورسومات ونسبشناسی آنها به آغوش خانوادهاش باز میگشت
تا به زندگی در بین آنها طبق اصول تربیتی مقبول ادامه دهد. کودک بر میگردد تا کلام آهنگین پیشگویان و افسانههای تحریف شده ادیان گذشته، و خرافههای بتپرستی و بتها را بشنود، و علوم رایج اشتباه درباره اسرار هستی و بررسی پدیدههای طبیعی را بیشتر به شکل خرافه وساده لوحی و توهمآمیز و نه به شکل واقعیتهای درست علمی فرا گیرد.
تا این که خورشید درخشان اسلام در آن مکانهای دور میتابد، و به عقیدهای پاک، تسلیم ناپذیر، آسان دعوت میکند؛ این که خداوند یکتاست وشریکی ندارد، همه چیز را او آفریده، همه اموربه دست اوست، نزائیده و زائیده نشده است، و هیچ همتا و نظیری ندارد ، هم چنان که به پاکی و خلوص، عدالت و آزادی، دوستی، صداقت و مهربانی دعوت میکند و با تعصبات نژادی و بتپرستی مواجه میشود، و از ستم و سوءاستفاده و برتریطلبی با حسب و نسب نفرت دارد «همه شما از نسل حضرت آدم و آدم از خاک است» و از فرجام واردشدن در کشمکش، جنگ و مبارزهطلبی به خاطر امور پست دنیوی، یا مفاخر دروغین دوری میکند، و پایههای جدیدی برای قهرمانی، بخشندگی و روابط انسانی ایجاد مینماید. و اینگونه است که درگیری همیشگی بین اولین مؤمنان و در رأس آنان حضرت محمد (ص) و بین آیین شرک آمیز گذشته، و ارزشهای پست و والا به وجود میآید، و حق– بعد از تجربه تلخی – پیروز میشود و شکل ظاهری و ساختار زندگی تغییر میکند و دنیای تازهای سرشار از حقیقت و خوبی، دوستی و زیبایی در سایه پرچم توحید و هدایتگری
قرآن- قانون بینظیر زندگی- و با ارشاد
و رهبری عاقلانه و حکیمانه حضرت محمد (ص) بنده و فرستاده خدا به وجود میآید.
پیامبر ضمن پر اهمیت جلوهدادن دستورات اسلام، به کودکان نیز توجه دارد، و به یارانش چگونه مهربانی کردن و خوش رفتاری (احترام گذاردن) به بچه ها را یاد میدهد، و آن ها را به اجرای عدالت در بین فرزندانشان حتی در بوسیدن دعوت میکند، و پشت مبارک خود را مرکب نوه هایشان امام حسن و امام حسین (ع) قرار داده و با ملاطفت و محبت با آنها بازی میکند، و نهال فضیلت و برتری را در وجود آنها میکارد، و به آنان قرآن و وضو و نماز و فرمانبرداری در برابر دستورات خدا را میآموزد، و هنگام راهرفتن در کوچه و محل به بچه ها سلام میکند، و به آنان لبخند میزند، و به سئوالات آنها – با صبر و حوصله – پاسخ میدهد، و برای مسلمانان حقوق شرعی بچهها را از زمان جنینی، شیرخوارگی، خردسالی، کودکی و نوجوانی بیان مینماید، و این مسئلهایست که فقهای برجسته ما در زمینههای تربیت، سرپرستی، نفقه و ارث و حق آموزش و نگهداری کودکان، آن را ذکر میکنند. همچنین پیامبر (ص) سخنان فراوانی در زمینه رفتار با کودکان، و امور واجب بر آنها مثل نماز، روزه و سوارکاری بیان کردهاند، که اینها بخشهای مختلفی در رابطه با زندگی کودک از لحاظ جسمی، روحی- روانی و فکری میباشد. قرآن کریم نیز به یتیم و مال او مراقبت از او، حقوق و سرپرستیاش توجه زیادی دارد، و پیامبر(ص) به ثوابهایی که از طرف خداوند مقابل عمل به دستورات قرآن و سنت به این کودکان در انتظار ماست، اشاره فرمودهاند. بنابراین کسی که اقدام به تربیت درست این کودکان نماید در نزد خداوند -و نزد فرزندان- از پاداش کاملی وَ قُل ربی اَرحَمهُما کما ربیانی صَغیراً)4
به راستی در میان کدام یک از ادیان قبل از اسلام این کسی که اقدام برخوردار است.( به تربیت درست این کودکان نماید در نزد خداوند- و نزد فرزندان- از پاداش کاملی وَ قُل ربّی اَرحَمهُما کَمّا رَبیانی صَغیراً)5
به راستی در میان کدام یک از ادیان قبل از اسلام زیبایی، کمال ،توجه به مراقبت از کودک را آن گونه که در دین پاک ما وجود دارد میبینی؟؟
سرانجام در دوره خلفا و تابعین و کسانی که به خوبی راه آنان را ادامه میدادند در زمینههای مختلف تربیت کودک و توجه به وی، از دستورات فرزندان اسلام پیروی نمودند.
عمربن خطاب میگوید: «به فرزندانتان» شنا و سوارکاری، بیاموزید و آنان را از ضربالمثلهای رایج، و شعر نیک سیراب گردانید.
هشامبن عبدالملک به معلم فرزندش میگوید: «اولین چیزی که تو رابه آن سفارش میکنم، این است که او را به کتاب خدا رهنمون شوی و او را از بهترین اشعار سیراب گردانی. سپس او را در میان قبایل عرب جای بده، و شایستهترین شعرشان را انتخاب کن، و او را با پارهای از حلال و حرام، و سخنرانیها و داستانهای غزوات پیامبرآشنا کن. امام غزالی نیز میگوید: «به درستی که انتخاب روش درست در تربیت کودکان جزء مهمترین و پر تأکیدترین مسائل است، چرا که فرزند امانتی نزد پدر و مادرش میباشد. و قلب پاکش گوهر درونی ساده، بدون هیچ نقش و تصویرست، و قابلیت پذیرش هر نقشی به خود را دارد، و به هر آنچه که به سمتش روانه شود، مشتاق است، پس اگر خیر برای او مورد امتحان قرار گیرد و به او آموزش داده شود بر اساس همان رشد خواهد کرد و در دنیا و آخرت سعادتمند میشود، غزالی بعد از صحبت مفصل درباره شیوه تربیت کودک در مرحله اول یعنی همان مرحله تقلید و تعلیم که جزء مهمترین دوران زندگی انسان از لحاظ مشخصشدن خصوصیات اخلاقی و شخصیتی است به مرحله بعدی یعنی مرحله آموزش میرسد و می گوید: «کودک در «مکتب» مشغول میشود، و قرآن، حدیث، اخبار و حکایتهای نیکان و … را میآموزد»6
داستان سرایان در میان داستانهای قرآن کریم محتوایی غنی برای کودکان یافتند، که به شکل سادهای برای آنان روایت می شد، همچنین بعضی از مسائلی که در احادیث نبوی، جنگهای پیامبر و جنگهای صحابه و افراد بعد از آنها آمده، و مبارزۀ مسلمانان برای گسترش دعوت اسلامی در مشرق زمین و غرب آن، اخبار دانشمندان، نیکوکاران، جهانگردان، تجارتکنندگان و نیز اخبار سایر امت ها ؛همۀ این منابع، باعث غنای داستانهای کودک شده است بخصوص بعداز از محروم شدن ازفتوحات و گسترش حکومت، تعداد زیادی از مؤلفان مسلمان و ثبتکنندگان میراث، به ثبت حکایتها و افسانههای زمان و مکانهای مختلف روی پرداختند که ما بعضی از تألیفات قدیمی خاص در این زمینههارا ذکر میکنیم.
– ((نهایه الارب))
– ((مختصر العجائب و الغرائب منسوب به مسعودی ))
– ((الوزراء و الکتاب ))
– ((الأغانی ))
– ((البخلا))
– ((کلیه و دمنه ))
– ((هزار و یک شب))
– ((القدح المعلی ))
– ((مقامات حریری و مقامات بدیع الزمان همدانی ))و غیر از این دو
– ((وبسیاری از داستان های واعظان ))
و با وجود این که بیشتر این کتابها در اصل برای کودکان نوشته نشده است ولی منبعی سرشار از انواع داستان و شعرهای گوناگون بوده است که مربیان و مادربزرگ ها و پدر و مادرها از آن ها الهام میگرفتند و از لابهلای کتاب ها مسائل مناسب با سن خلق و خو و عقیده کودک را خارج نموده در پوششی نو و جذاب آن را به کودک ارائه می کردند. به عنوان مثال در کتاب «هزار و یک شب» بسیاری از خرافهها و یاوهگوییهای بی اساس و تصاویر جنسی زشت وجود دارد، همین مساله بسیاری از نویسندگان جدید را بر آن داشت که عیب و نقصهایش را بر طرف نمایند، و بعضی از داستانهای این کتاب را در کتاب ها یا نمایشنامههای رادیو و تلویزیون به شکل ساده، جالب و سودمندی ارائه دهند، هم چنین میبینیم که در کتاب «کلیه و دمنه» داستانهای فراوانی در مورد پرندگان و حیوانات وجود دارد ولی به دلیل استفاده از شیوه

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد زبان مقصد، ادبیات کودکان، آموزش و پرورش، ناخودآگاه Next Entries منابع پایان نامه درمورد روانشناسی، نمایشنامه، آموزش و پرورش، تاریخ اسلام