منابع پایان نامه درمورد مسئولیت مدنی، اشخاص ثالث، شركت سهامی، جزای نقدی

دانلود پایان نامه ارشد

کرده‌اند رجوع نمایند و یا برای کل زیان وارده به یکی از متخلفین رجوع نمایند وتنها شخص پرداخت کننده اگر بیش از سهم خود واندازه خسارت وارده که باید در نهایت بین متضامنین تقسیم گردد پرداخت نماید می‌تواند به نسبت مازاد بر پرداخت به سایر مسئولین رجوع نماید.
درهر حال در صورتی که دادگاه حکم به بطلان شرکت را صادر نماید دادگاه ضمن صدور حکم بطلان شرکت یک یا چند نفر را جهت تصفیه امر شرکت به عنوان مدیر تصفیه انتخاب می‌نماید و دادگاه خود میزان حق الزحمه مدیران تصفیه را مشخص می‌نماید و در صورتی که مدیر یا مدیران تصفیه از قبول سمت مزبور خودداری نمایند امر تصفیه به اداره تصفیه امور ورشکستگی حوزه خود دادگاه صادر کننده حکم ارجاع می‌گردد. 101
لازم به ذكر است كه بطلان شركت نیز یكی موارد انحلال آن می‌باشد لیكن در این ماده به آن اشاره نشده است.102
4-1. ضمانت اجرای تشریفات مقرر در تأسیس شركت سهامی
مسئولیت در لغت به معنای پرسش و سوال واقع شدن است و غالباً به معنای تفکیک وظیفه و آن چه که انسان عهده دار و مسئول آن است می‌باشد103 در اصطلاح به معنای تعهد قانونی شخص است به دفع ضرر از دیگری که وی به او وارد آورد خواه این ضرر ناشی از فعل خود او باشد یا از فعالیت او ایجاد شده باشد. در فقه و حقوق اسلامی به جای واژه مسئولیت، لفظ «ضمان» در همین معنا به کار می‌رود و اعم از مسئولیت مدنی و کیفری است.
مسئولیت مدنی عبارت است تعهد و الزامی که شخص به جبران ضرر وارده شده به دیگری دارد، اعم از این که زیان مذکور در اثر عمل شخص مسئول یا عمل اشخاص وابسته به او یا ناشی از اشیاء و احوال تحت مالکیت یا تصرف او باشد.104
در جریان تشكیل یك شركت سهامی، اقدامات انجام شده و تصمیمات اتخاذ شده از طرف مؤسسان شركت، در صورتی كه مغایر مقررات قانونی باشد، متضمن دو نوع مسئولیت است: مسئولیت مدنی و مسئولیت كیفری كه در ادامه به طور جداگانه به آن پرداخته خواهد شد.
4-1-1. مسئولیت مدنی
در تعریف مسئولیت مدنی گفته شده است: «اگر شخصی به دیگری زیان رساند و آن زیان قابلیت جبران داشته باشد و زیان زننده هیچگونه حق قانونی و شرعی جهت اضرار به شخص نداشته باشد و زیان منتسب به وی باشد متعهد به جبران خسارت بوده و به عبارتی مسئولیت مدنی خواهد داشت.»105
ماده 270 (ل. ا. ق. ت) در خصوص ابطال شركت و عملیات آن مقرر می‌دارد: «هرگاه مقررات قانونی در مورد تشكیل شركت سهامی یا عملیات آن یا تصمیماتی كه توسط هر یك از اركان شركت اتخاذ می‌گردد رعایت نشود بر حسب مورد بنا به درخواست هر ذینفع ابطال شركت یا عملیاتی یا تصمیمات مذكور به حكم دادگاه اعلان خواهد شد لیكن مؤسسین و مدیران و بازرسان و صاحبان سهام شركت نمی‌توانند در مقابل اشخاص ثالث به این ابطال استناد نمایند».
همانطور كه ملاحظه می‌شود این ماده مسئولیت مدنی مدیران شركت و دست اندركاران را در برابر اشخاص ذینفع پیش‌بینی كرده است. مضافاً بر اینكه مؤسسین پس از ابطال شركت در قابل اشخاص ثالث نیز مسئولیت دارند و حكم صادره در خصوص بطلان شركت موجب رفع مسئولیت آنان نخواهد شد. البته فقط اشخاص ثالث نیستند كه ذینفع می‌باشند بلكه سهامداران نیز ذینفع محسوب می‌شوند. رأی شماره 680-30/11/73 شعبه 21 دیوان عالی كشور مؤید این نظر می‌باشد: «…. منظور قانونگذار صرفاً عدم امكان استناد اشخاص مذكور در ماده در قبال اشخاص ثالث بوده نه در مورد رابطه حقوقی اشخاص با یكدیگر، به عبارت دیگر با توجه به صدر ماده و كلیت آن كه به هر ذینفع حق درخواست اعلام بطلان شركت یا تصمیمات متخذه توسط هر یك از اركان شركت داده شده و سهامدار از مصادیق بارز ذینفع محسوب می‌شود، حق اقامه دعوی و درخواست رسیدی به این موضوعات را داشته، النهایه فقط در قبال اشخاص ثالث از استناد به این بطلان ممنوع بوده… ». 106
قانونگذار در ماده 273 مسئولیت عامل یا عاملان بطلان شركت را تضامنی دانسته است. مطابق این ماده:
«در صورت صدور حكم قطعی بر بطلان شركت یا بطلان عملیات یا تصمیمات شركت كسانی كه مسئول بطلان هستند متضامناً مسئول خساراتی خواهند بود كه از آن بطلان به صاحبان سهام و اشخاص ثالث متوجه شده است.»
با وجود آن كه در تضامنی بودن مسئولیت عاملان بطلان تردیدی نیست لیكن در قانون مشخص نشده كه چه كسانی مسئول تلقی می‌شوند: مؤسسان، مدیران یا بازرسان. آنچه به نظر محمول بر صحت است، آن است كه بازرسان و مدیران مسئولیتی از این بابت ندارند زیرا آنان در تأسیس شركت نقش نداشته‌اند.107
نكته دیگر در خصوص مسئولیت تضامنی مؤسسان است. مسئولیت مؤسسان، مسئولیتی مبتنی بر خطا می‌باشد. از این رو نمی‌توان مؤسسی را به دلیل خطای مؤسس دیگر مسئول دانست و در صورتی كه خطا از طرف دو تن از مؤسسان یا بیشتر انجام گیرد، آنان متضامناً مسئولیت خواهند داشت.108
در هر صورت، چنانچه حكم قطعی دایر بر بطلان شركت صادر شود، دادگاهی كه در باب دعوای خسارات صلاحیت دارد مكلف است در مورد مسئولیت تضامنی مؤسسان متخلف، نسبت به صدور حكم مقتضی اقدام كند.
4-1-2. مسئولیت كیفری
مسئولیت كیفری در مقابل مسئولیت مدنی است. هدف مسئولیت كیفری مجازات و هدف مسئولیت مدنی جبران خسارت است. در تعریف مسئولیت كیفری گفته شده است كه: «عبارت از مسئولیتی است كه از جرم و یا تقصیر و یا جرم مدنی ناشی می‌شود. »109
برخی از تخلفاتی كه در تأسیس شركت سهامی صورت می‌گیرد از نظر مقنن، وصف مجرمانه دارند و مرتكبان باید به مجازات مصرح در قانون در این خصوص محكوم شوند. در مواد 243، 248 و 249 لایحه اصلاحی قانون تجارت به این جرائم اشاره شده است.
مطابق بند اول ماده 243: «هركس كه عالماً و برخلاف واقع پذیره‌نویسی سهام را تصدیق كند و یا برخلاف مقررات این ل.اعلامیه پذیره‌نویسی منتشر نماید و یا مداركی خلاف واقع حاكی از تشكیل شركت به مرجع ثبت شركت‌ها تسلیم كند و یا در تعیین ارزش آورده غیر نقد تقلب اعمال كند. » به جزای نقدی یا حبس یا هر دو محكوم خواهد شد. بخشهای اول و دوم اعمال فوق بیشتر متوجه مؤسسین و بخش سوم از جرایم مذكور شامل هر فردی است كه به عنوان دارنده سمت قانونی یا با تظاهر به داشتن چنین عنوانی مداركی غیرواقعی یا مجهول به مرجع ثبت شركت‌ها تسلیم می‌كند و همینطور جرم تقلب در آورده غیر نقدی، افراد متعدد و به خصوص ارزیاب یا كارشناس تقویم كننده سرمایة غیر نقد و نیز یك یا چند تن از مؤسسین را كه در ارزیابی متقلبانه نقش داشته، دربرمی‌گیرد.110
ماده 248 نیز اشعار می‌دارد: «هركس اعلامیه پذیره‌نویسی سهام یا اطلاعیه انتشار اوراق قرضه شركت سهامی را بدون امضاهای مجاز و نام و نشانی مؤسسین یا مدیران شركت منتشر كند به جزای نقدی از ده تا سی هزار ریال محكوم خواهد شد. »
بخش اول این ماده ناظر به انتشار اعلامیه پذیره‌نویسی مربوط به دوران تأسیس شركت می‌شود. منظور از امضائات، امضاهایی است كه هیأت مدیره آنها در صورت جلسه خود قید كرده و در روزنامه رسمی و روزنامه شركت چاپ شده است. 111
بخشی از ماده 249 نیز به یكی از جرائم مربوط به تأسیس شركت اختصاص دارد. قانون‌گذار در این ماده بین موردی كه اقدامات مجرمانه مرتكبین مؤثر واقع و مورد برعكس آن تفكیك قائل شده است. اقدامات چنین اشخاصی در صورتی مؤثر تلقی می‌شود كه اطلاعات منتشر شده، اشخاص را به پذیره نویسی تشویق كند و آنان پذیره‌نویسی كرده باشند و الا چنانچه این اقدامات مؤثر واقع نشود و فردی پذیره‌نویسی نكرده باشد، عمل مرتكبین صرفاً می‌تواند شروع به كلاهبرداری باشد. 112
4-2. وضعیت حقوقی معاملات انجام شده
باید گفت کلمه «معامله» مصدر باب مفاعله است و گویای عمل دو جانبه‌ای است که یکی از طرفین «معامل» است و عمل کننده و دیگری «متعامل» است و پذیرنده. رعایت معنی باب مفاعله در کلمه «معامله» در ماده 209 قانون مدنی قابل ملاحظه است. 113کلمه «معامله» در معانی مصدری و اسم مصدری مورد استفاده قرار گرفته است. همچنین این کلمه صرف‌نظر از معانی اسمی و مصدری آن در معانی متعددی استعمال گردیده است، از جمله این معانی، معامله به معنای اعم، معامله به معنای خاص و معامله به معنای اخص است. 114
ماده 588 قانون تجارت، شرکت را دارای کلیه حقوق و تکالیفی دانسته که در مورد اشخاص حقیقی صادق است. این حقوق و تعهدات شرکت در امور تجارتی

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد قانون مدنی، اشخاص ثالث، شرکت سهامی، حقوق فرانسه Next Entries مقاله با موضوع حقوق مدنی، روابط اجتماعی، قانون مدنی، حقوق تجارت