منابع پایان نامه درمورد عملیات بانکی، بانکداری الکترونیکی، صنعت بانکداری

دانلود پایان نامه ارشد

مرور اتوماتیک گردیدند، ولی با این حال تا آن زمان حجم بالایی از اسناد کاغذی تولید میگردید، از این روی از تکنولوژی پیچیده مخابراتی به عنوان راه حلی جهت حل این مشکل استفاده گردید که در نتیجه با تاسیس اتاقهای پایاپای اتوماتیک29 که از سیستم انتقال الکترونیکی منابع30 استفاده مینمودند ساختار سیستم بانکی یک بار دیگر دچار تحولی عمده گردید و به تبع آن استفاده از روشهای پرداخت و ماشینهای تحویلداری خودکار در دهه 90 به سرعت رشد نمود(شیخانی،1378). در اوایل دهه 1990 ارائه خدمتی جدید با استفاده از تکنولوژی AVR31 بود که خدمات تلفن بانکداری به مشتریان بود.
با پیشرفت تکنولوژی، بانکها قادر به ارائه خدمات جدیدتر از طریق کامپیوترهای شخصی و نرمافزارهای مربوطه از طریق اینترنت به افراد شدند؛ هرچند که بیشتر شرکتها استفاده کننده از این خدمات بودند تا مشتریان حقیقی (شامنگهام و سهیل32،2003). با استفاده وسیع از انتقال الکترونیکی وجوه، بانکها از موسسات سپردهگذاری که منابع سپردهگذاری را نگهداری مینمودند به مراکز پردازش اطلاعات تبدیل شدند،
پول نیز از یک مفهوم قابل لمس33 به یک مفهوم غیر قابل لمس34 تبدیل گردید، به طوری که پول میتوانست در هر لحظه بر روی صفحه کامپیوتر نشان داده شود. از طرف دیگر نه نتها پول تبدیل به پول الکترونیکی گردید، بلکه چک نیز به همین سرنوشت دچار شد و بانکها با ارسال تصاویر چکها به جای چکهای فیزیکی شروع به استفاده از چکهای الکترونیکی کردند. تکنولوژی تصویر35 به حدی پیچیده و پیشرفته گردید که بانکها میتوانستند بدون نیاز به اسناد کاغذی، اطلاعات مربوط به دستور پرداختها را بین خود مبادله نمایند. در واقع با این کار، مبادله الکترونیکی اطلاعات36 به جای پردازش اسناد کاغذی مورد استفاده قرار گرفت (ندلر37،1988). با توجه به مطالب پیش گفته، وظایف بانکها به طور کلی، در سه بخش اصلی قابل تقسیم بندی میباشد که عبارتند از:
1- نگهداری از سپردههای مشتریان
2- انتقال منابع از یک حساب به حساب دیگر
3- ارائه وام به مشتریان قابل اعتماد که نیاز به وام دارند(کاگس38،1990)
آنچه که در سه وظیفه فوق مشترک است مفهومی به نام پول است.
تحولاتی که در صنعت بانکداری در دو دهه گذشته با آنها روبرو بوده است باعث ایجاد تغییرات عمدهای در شکل پول و سیستمهای انتقال منابع گردید و مفاهیمی تحت عنوان پول الکترونیکی و انتقال الکترونیکی منابع را ارائه کرد. این دو مفهوم در واقع ایجاد کننده نوع جدیدی از بانکداری تحت عنوان بانکداری الکترونیکی میباشد. به عبارت دیگر بانکداری الکترونیکی را میتوان استفاده از تکنولوژی پیشرفته شبکهها و مخابرات جهت انتقال منابع (پول) در سیستم بانکداری معرفی کرد. همچنین به دلیل این که نیاز به پولی بود که بتوان آن را از طریق سیستم های ارتباطی مخابراتی منتقل نمود، پول الکترونیکی مطرح گردید(شیخانی،1378).
2-2-4دوره های اتوماسیون صنعت بانکداری
توسعه شگفت انگیز فناوری اطلاعات و ارتباطات و گسترش آن به بازارهای پولی و بانکی جهان، علاوه بر تسهیل امور برای مشتریان بانکها، روشهای جاری بانکداری را متحول کرده است. فناوری بانکها شامل: فناوری پردازش، ثبت، نگهداری، تغذیه و تبادل اطلاعات مشتریان است. این فناوری به تدریج تکامل یافت، و همراه با پیشرفت فناورری اطلاعات و ارتباطات متحول گردید. چند دهه اخیر تحولات شگرفی در نظام بانکداری به وجود آمده است این تحولات را به چهار دوره میتوان تقسیم کرد. در هر دوره تا حدی رایانه و نرم افزارها جایگزین انسانها و کاغذ شدند. هر دوره از تکامل برای مدیران نظام بانکی این امکان را فراهم نموده است که اوقات تلف شده را در شرایط کار رقابتی به حداقل برسانند و در گستره بالاتر به ارائه خدمات بپردازند. به عبارت دیگر فناوری جدید و الکترونیکی شدن بانکداری به آنها این امکان را میدهد که سرعت، هزینه، دقت و تنوع خدمات خود را افزایش دهند. در ادامه چهار دوره تحول تظام بانکی تشریح خواهند شد:
2-2-4-1 دوره اول: خودکارسازی39 پشت باجه
در این دوره که نقطه آغاز کاربرد رایانه در نظام بانکداری میباشد با استفاده از رایانههای مرکزی40، اطلاعات و اسناد کاغذی تولید شده در شعبه ها، به صورت دستهای به مرکز ارسال و شبانه پردازش روی آنها انجام میشود. در این دوره کاربرد اصلی رایانه محدود به ثبت دفاتر و تبدیل کاغذ به فایلهای رایانهای است. فناوری خودکارسازی پشت باجه که در دهه1960 رواج داشت این امکان را فراهم نمود تا دفترها و کارتها از شعبهها حذف و گردش روزانه حسابها در پایان وقت هر روز به رایانه های مرکزی برای به روز شدن ارسال گردد. پیشرفت خودکارسازی پشت باجه در دهه1970 باعث شده که به جای ارسال اسناد کاغذی به مرکز، عملیات روزانه شعبه ها، از طریق ثبت آنها بر روی محیطهای مغناطیسی به مراکز ارسال گردد و پردازش اطلاعات و به روزرسانی حسابها کماکان در اتاقهای رایانه مرکزی صورت میگرفت. در این دوره عملیات خودکارسازی تاثیری در جهت رفاه مشتریان بانکها ایجاد نکرده و تاثیر رقابتی نیز بین بانکها برجای نگذاشت. در طول این دوره سامانههای پردازش دستهای و سامانههای بزرگ رایانهای به خدمت گرفته شدند و تنها تاثیر خودکارسازی در آن دوره ایجاد دقت و سرعت در موازنه حسابها بود.
2-2-4-2دوره دوم:خودکارسازی جلوی باجه41
این دوره از زمانی آغاز میشود که کارمند شعبه در حضور مشتری عملیات بانکی را به صورت الکترونیکی ثبت و دنبال می کند. در اواخر دهه1970 امکان انتقال پیوسته اطلاعات از طریق به کارگیری پایانهها42 که به ظاهر شبیه به رایانههای شخصی امروزی بودند، از طریق خطوط مخابراتی و رایانههای بزرگ مرکزی فراهم شد. امکان انتقال اطلاعات به صورت موثر در بین شبکههای بزرگ رایانهای و ترمینالهای ورودی و خروجی به وجود آمد. در این دوره کارمندان شعبه قادر شدند به صورت پیوسته به حسابهای جاری دسترسی داشته باشند. در این دوره بانکها مجبور بودند برای نیل به خودکارسازی جلوی باجه، از شبکههای مخابراتی موجود که در اختیار و انحصار شرکتهای دولتی بود و استفاده از آنها هم از نظر فناوری محدود و هم از جنبه هزینهای بسیار گران بود، استفاده نمایند. این شبکه های مخابراتی و اطلاعاتی، پایانههای بانکی شعبهها را به مراکز رایانه پشت باجه مرتبط و متصل میساخت.
در این دوره هنوز تمایل به استفاده از اسناد کاغذی وجود داشت. اگرچه پایانه ها امکان جستجو و پردازش را سهولت بخشیده اما هنوز تمامی کارها توسط کارمندان بانک و از طریق ورود اطلاعات و گردش حسابها به ترمینالها صورت میگرفت و فقط نیاز به استفاده انبوه از اسناد کاغذی تا حدودی برطرف شد. در این دوره بانکها نتوانستند کارکنان خود را کاهش دهند زیرا هنوز نیاز به افرادی که پاسخگوی مراجعه کنندگان به بانکها باشند وجو داشت. از طرف دیگر نرمافزارهای به کار گرفته شده در این دوره، کماکان غیریکپارچه و جزیرهای بودند. به عبارت دیگر برای هر نوع عملیات، نرم افزار خاص طراحی شده و ارتباط نرم افزارها با یکدیگر محدود بود.
2-2-4-3دوره سوم: متصل کردن مشتریان به حسابهایشان
در این دوره که از اواسط دهه 80 آغاز شد امکان دسترسی مشتریان به حسابهایشان فراهم گردید. یعنی مشتری از طریق تلفن یا مراجعه به دستگاه خودپرداز و استفاده از کارت هوشمند یا کارت مغناطیسی یا کامپیوتر شخصی به حسابش دسترسی پیدا میکند و ضمن انجام عملیات دریافت و پرداخت، نقل و انتقال وجوه به صورت الکترونیکی انجام میدهد. در این دوره سالن بانکها به مرور خالی از صفهای طولانی مراجعه کنندگان میشود و آن دسته از کارکنانی که در جلوی باجه به امور دریافت و پرداخت از حساب ها اشتغال دارند به بخشهای دیگر مانند بازاریابی و خدمات مشتریان منتقل میشوند. مهمترین ویژگیهای دوره سوم که آن را از دورههای قبل و بعد متمایز میسازد عبارتند از توسعه جزیرهای سامانههای مکانیزه در جلوی باجه و پشت باجه و همچنین توسعه سامانههای ارتباطی مشتریان با حسابهایشان مانند خودپرداز و تلفن بانک. در این دوره هم، هنوز نیروی انسانی در ارائه خدمات موثر است و بخشی از نیروی انسانی وظیفه ایجاد هماهنگی بین سامانه های جزیرهای و نیازهای مختلف مشتریان را به عهده دارد. در این دوره کارهای بانکی و هوشمند به معنای واقعی و به طور کامل الکترونیکی نشده است و به عبارت دیگر، بخشی از فرآیند تبادل الکترونیکی اطلاعات وارد عملیات بانکی و سامانههای مکانیزه شده است.
بنابراین میتوان گفت عملیات بانکی به صورت دستیالکترونیکی در میآید. در نتیجه نظام بانکی با دو مشکل اساسی مواجه میباشد: یکی عدم یکپارچگی سامانههای مکانیزه، جزیرهای بودن و ناهماهنگی آنها جهت ارائه خدمات به مشتریان و دیگری عدم تکامل خطوط مخابراتی و ارتباطی سریع، گسترده، مطمئن و همچنین فقدان پروتکلهای ارتباطی لازم برای متصل نمودن شعب بانکها به یکدیگر و اتصال مشتریان به شعب.
2-2-4-4دوره چهارم: یکپارچه سازی سامانهها و ارتباط مشتری با تمامی عملیات بانکی
آخرین دوره تحول در نظام بانکی زمانی آغاز میشود که همه نتایج به دست آمده از سه دوره قبل به طور کاملا مورد توجه قرار گیرد و مشکلهای آنها برطرف گردد و هم عملیات بانکی به طور الکترونیکی انجام شود. در این دوره هم بانک و هم مشتریان میتوانند به طور دقیق و منظم اطلاعات مورد نیازشان را کسب کنند. گرچه آهنگ این تحولات متفاوت است اما این چهار دوره به طور یکسان در صنعت بانکداری روی خواهد داد. لازمه ورود به این مرحله داشتن امکانات و بسترهای مخابراتی و ارتباطی پیشرفته و مطمئن است. این دوره با جمعبندی بخشهای نرمافزاری و سختافزاری در دورههای پیشین به صورت واقعی ارتباط بین بانک و مشتریانش را به تصویر میکشد. در دورههای قبلی اغلب بانکها بدون ساماندهی و نظم مشخص، تنها به خلق جزایر مکانیزه پرداختند. در دوره چهارم به منظور رسیدن به یکپارچگی و ساماندهی سامانههای مکانیزه بانکی، بانکها به یکی از دو جهت زیر تاکید دارند:
1-تلاش برای استاندارد سازی نرمافزاری و سختافزاری در سامانههای رایانهای موجود.
2- تلاش برای ایجاد سامانههای یکپارچه صرف نظر از سامانههای جزیرهای که پیشتر به وجود آمده است.
مهمترین تمایز این دوره با دوره سوم، این است که سیستم یکپارچه بانکی این امکان را به مشتری میدهد که بتواند بدون رویارویی با کارکنان بانک و بدون تلفن زدن با مراجعه به دستگاه خودپرداز، صرفاَ از رایانه منزل یا محل کار خود خدمات متعارف خود را از سیستم الکترونیکی بانک دریافت نماید. در این دوره صرفهجویی واقعی در نیروی انسانی به وجود آمد و پول کاملاَ حالت الکترونیکی پیدا کرد و ابزار تعامل دو طرف یعنی مشتری و بانک، خدمات الکترونیکی به کار گرفته شد. این در حالی است که در دوره سوم مشتری برای دسترسی به خدمات بانکی از اسناد کاغذی و اعمال دستی کاملا بی نیاز نبود؛ ولی در دوره چهارم مشتری حتی برای دریافت وام یا خدمات بیمهای و یا دیگر سرویسهای بانک بینیاز از مراجعه به بانک میباشد. این دوران در واقع دوره شکلگیری بانکداری نوین یا بانکداری الکترونیکی به شمار میآید(فرنود حسنی،سهیلا سلطانی،فرشته ضرابیه،1392)
2-2-5 سیستم پرداختها
مقصود از سیسم پرداختها، شیوهای است که براساس آن در یک سیستم اقتصادی داد و ستد انجام میشود. در طی چند قرن، شکل پول تغییر کرده و سیستم پرداختها سیر تکاملی پیموده است. به طور کلی سه دوره در ارتباط با تحولات سیستم های پرداخت در نظر گرفته میشود. دوره اول، دوره نقدینگی نام دارد که در این دوره پرداخت به صورت سکه و اسکناس انجام میگرفت. با ظهور و استفاده از چک دومین دوره سیستم پرداختها آغاز شد و دوره سیستمهای پرداخت کاغذی نام گرفت(فردریک مشکین،1378). دوره سوم دوره سیستمهای پرداخت الکترونیکی است که در این قسمت به صورت مشروح بیان میشود.
2-2-5-1 سیستمهای پرداخت الکترونیکی
یک سیستم پرداخت الکترونیکی43، شامل مجموعهای از اجزای مختلف است که از ارتباط آنها با یکدیگر مبادله پول با کالا و خدمات، بر روی یک شبکه امکان پذیر میشود. اجزای یک سیستم پرداخ

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد بانکداری الکترونیک، بانکداری الکترونیکی، بانکداری اینترنتی Next Entries منابع پایان نامه درمورد کارتهای اعتباری، پرداخت الکترونیکی، فروشگاه الکترونیکی