منابع پایان نامه درمورد سازمان تجارت جهانی، تجارت جهانی، حقوق مالکیت فکری، مالکیت فکری

دانلود پایان نامه ارشد

مواجه نشود و در مورد الحاق به سازمان تجارت جهانی نیز یکی از مسائل مورد مجادله بوده است.82 در نگاه اول شاید به نظر برسد که قواعد سازمان تجارت جهانی ممکن است بهداشت عمومی کشورها را با تهدید روبه رو کند از این رو یکی از مباحثی که چه به طور مستقیم و چه به طور غیر مستقیم در سازمان تجارت جهانی مورد بحث قرار می گیرد بهداشت عمومی است و تاثیری که تجارت آزاد می تواند بر روی بهداشت عمومی بگذارد.از این رو در موافقتنامه های سازمان تجارت جهانی هم به صورت مستقیم و هم غیر مستقیم به بهداشت عمومی توجه شده است که در این بخش پس از مقدمه ای کوتاه هریک از موافقتنامه ها را به طور مجزا مورد بررسی قرار می دهیم.
موافقتنامه های سازمان تجارت جهانی که مرتبط با بهداشت عمومی هستند عبارتند از:
1-موافقتنامه عمومی تعرفه و تجارت(گات)83
2-موافقتنامه تجارت خدمات(گاتس)84
3-موافقتنامه جنبه های تجاری مرتبط با حقوق مالکیت فکری(تریپس)85
4-موافقتنامه موانع فنی فرا راه تجارت86
5-موافقتنامه اقدامات بهداشتی و بهداشت گیاهی87

با توجه به مفادی که در موافقتنامه های فوق وجود دارد، در مواردی که اعضاسازمان تجارت جهانی تمایل به محدودیت تجارت به وسیله اهداف مشروع مانند بهداشت عمومی را دارند توسط این موافقتنامه ها مورد قبول واقع شده است.در قواعد سازمان تجارت جهانی هم در موارد متعدد تاکید شده که اعضای سازمان تجارت جهانی حق تعیین سطحی از بهداشت و سلامت را که مناسب بدانند را دارند و سازمان تجارت جهانی سلامت انسانها را در بالاترین سطح به رسمیت شناخته است.88
قبل از اینکه موافقتنامه های فوق را به صورت دقیق تر مورد بررسی قرار دهیم ، لازم است اصل عدم تبعیض89 که یکی از مهمترین اصول سازمان تجارت جهانی است که در اجرای صحیح موافقتنامه های این سازمان علی الخصوص موافقتنامه هایی که در مورد بهداشت است نقش اساسی دارد را مورد بررسی قرار دهیم . این اصل بدان معناست که کشورها در مقابل اشخاص حقیقی و حقوقی مختلف که دارای شرایط یکسان می باشند نمی توانند سیاستی متفاوت اتخاذ کنند از این رو این اصل به دو بخش اصل دولت کامله الوداد و اصل رفتار ملی تقسیم می شود که آنها را به صورت دقیق تر مورد بررسی قرار می دهیم.
اصل دولت کامله الوداد90: این اصل بدان معناست که کشورها به طور معمول نمی توانند بین شرکای تجاری خود تبعیض قائل شوند و اگر کشوری یک امتیاز خاص به شرکتی یا فردی برای تجارت قائل شد(مانند کاهش تعر فه های گمرکی) همان امتیاز را باید برای سایر تجار اعضای سازمان تجارت جهانی قائل شود تا تبعیضی بین آنها ایجاد نشود.91
به طور کلی این اصل بدان معنی است که هرگاه کشوری موانع تجاری را کاهش می دهد یا بازارهای تجاری را باز می کند ، باید این کاهش موانع و یا آزاد سازی در کالا و خدمات مشابه را برای تمام کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی اعمال کند چه کشوری ثروتمند باشد چه فقیر و چه کشوری نیرومند باشد چه ضعیف.92 اما این نکته هم باید توجه شود که این اصل استثنائاتی هم دارد که کشور ها به سختی می توانند آن استثنائات را اعمال کنند و با استفاده از آن، محدودیتها و یا امتیازاتی را برای بعضی تجار و یا نوع خاصی از تجارت قائل شوند. به طور مثال کشورهایی که به تاسیس اتحادیه های آزاد گمرکی اقدام کنند (مانند اتحادیه اروپا) می توانند حسب توافقات حاصله نسبت به کالا و خدمات وارده از سایر اعضای اتحادیه رفتار تبعیض آمیزی اتخاذ کنند.93
این اصل ، در ماده یک موافقتنامه عمومی تعرفه و تجارت(گات) که مختص تجارت کالاست مورد تاکید قرار گرفته، همچنین در ماده 2 موافقتنامه تجارت خدمات (گاتس) و ماده 4 موافقتنامه تجارت مرتبط با حقوق مالکیت فکری تریپس مورد اشاره قرار گرفته اگر چه در هر توافقتنامه این اصل از لحاض الفاظ، کمی متفاوت به کار گرفته شده اند ولی در هر صورت نشانه ی اهمیت این اصل است.94
اصل رفتار ملی95: این اصل مستلزم آن است که کالاهای وارد شده با کالاهای تولید داخل در بازار کشور داخلی دارای موقعیتهای رقابتی برابر باشند و رفتار بین این دو یکسان باشد.96 به طور ساده تر می توان گفت که کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی نبایند سیاست هایی اتخاذ کنند که به موجب آن امتیازاتی به محصولات ساخت داخل داده شود و محصولات وارداتی از آن محروم باشند مثلا مالیات بر فروش کالاهای تولید داخل نسبت به کالاهای مشابه وارداتی نصف باشد.97
این اصل هم در هر سه موافقتنامه اصلی سازمان تجارت جهانی، مورد اشاره قرار گرفته است(در ماه 3 گات ،ماده هفدهم گاتس ماده 3 تریپس) هرچند که ممکن است الفاظ استفاده شده در این سه موافقتنامه کمی متفاوت باشد ولی همگی به این اصل اشاره می کنند.98
حال باید ببینیم این اصول چه ارتباطی با بهداشت عمومی دارد و در عمل چگونه اجرا می شود؟برای روشن شدن این موضوع مثالی را بیان میکنیم،فرضا ممکن است مقامات بهداشتی یک کشور به دلیل خطر غیر قابل توجیح بر روی سلامت انسان، تصمیم به کاهش مقدار آفت کش ها(سم) بر روی میوه ها بگیرند که این امر یک نگرانی بهداشتی کاملا مشروع است و ممکن است موجب محدود کردن تجارت میوه و کنترل بیشتر بر میوه های وارداتی در مرزهای کشور شود که اگر این اقدام غیر تبعیض آمیز باشد و بر مبنای اصول علمی باشد ،یک مانع تجاری موجه طبق قوانین سازمان تجارت جهانی می باشد.99 با این مثال مشخص شد که هرگاه کشوری بدلیل مسائل و مشکلات بهداشتی تصمیم به محدود کردن تجارت بگیرد اولا این امر باید طبق موازین علمی باشد ثانیا این اقدام نسبت به تمامی کشور ها یکسان باشدو هیچ گونه تبعیضی بین اعضای سازمان تجارت جهانی وجود نداشته باشد مگر اینکه منشاء آن نگرانی بهداشتی مشخص باشد که در این صورت تنها میتوان تجارت با آن کشوری که منشاء خطر و ریسک بهداشتی است محدود کرد.یک نمونه ی بارز از این موضوع ، پرونده جامعه اروپا در مورد واردات موز است که کشورهای اکوادر ، گواتمالا مکزیک و ایالات متحده رفتار تبعیض آمیز جامعه اروپا در مورد ورود، فروش و توزیع موزهای تولید شده در خود جامعه ی اروپا و منطقه آفریقا، دریای کاراییب و اقیانوس آرام اعتراض داشتند که در نهایت هیات بدوی حل اختلاف سازمان تجارت جهانی این مورد را ناقض بند 4 ماده 3 گات دانست.100 بنابراین نقش اصل عدم تبعیض و اصل رفتار ملی مشخص به قدری تاثیر گذار است که بتواند اقدام یک کشور(اعمال محدویت تجاری) را طبق مقررات سازمان تجارت جهانی موجه کنند.
حال که مفهوم این دو اصل و تاثیر آنها را بر موجه یا غیر موجه کردن اقدامات یک کشور علی الخصوص در زمینه ی بهداشت را متوجه شدیم ،لازم است به بررسی موافقتنامه های تاثیر گذار سازمان تجارت جهانی بر روی بهداشت عمومی بپردازیم.
گفتار اول: موافقتنامه عمومی تعرفه و تجارت (گات 1947 )101
تصمیمات، عملکردها و رویه های عرفی طرفهای متعاهد این موافقتنامه که در حدود 60 سال پیش منعقد شده است همچنان راهنمای سازمان تجارت جهانی است و از این رو مقرراتی که در این موافقتنامه استفاده شده را می توان گفت برای کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی لازم الاجراست مگر اینکه موافقتنامه های بعدی سازمان تجارت جهانی ترتیب دیگری مقرر کرده باشند.102 به همین دلیل به نظر می رسد موادی که این توافقنامه در زمینه بهداشت عمومی دارد و همگام بودن رویه این مقررات با توافقنامه های مرتبط با بهداشت سازمان تجارت جهانی و همینطور تاکید موافقتنامه گات 1994 مبنی بر لازم الاجرا بودن موافقتنامه 1947 بین اعضا سازمان تجارت جهانی ، بررسی این موافقتنامه را الزام آور می کند.
موافتنامه تعرفه و تجارت(گات1947) در سی و هشت ماده تنظیم شده بود که در ماده 20 آن حق اعضا را برای به کارگیری معیارهایی برای محدود کردن صادرات و واردات کالا، زمانی که آن معیارها برای حفاظت از بهداشت انسانها ،حیوانات و گیاهان ضروری باشد تضمین کرده بود و همینظور زمانی که این معیارها مربوط به حفاظت از منابع طبیعی باشد.103 البته این معیارها تنها دو نمونه از معیارهای محدود کردن تجارت است و معیارهای دیگری هم در ماده 20 بیان شده که ارتباطی با موضوع بهداشت عمومی ندارد ولی در عین حال محدود کننده ی تجارت می باشد.
همانطور که ملاحظه می شود ،اقداماتی که ماده 20 گات برای حفاظت از سلامت و بهداشت عمومی اتخاذ کرده تنها در راستای محدودیت واردات است که عملا موجب نقض ماده 11 گات 104خواهد شد زیرا این مقرره تصریح می کند که هرگونه محدودیت در وادرات و صادرات چه از طریق افزایش مالیات و چه از طریق افزایش هزینه های گمرکی ممنوع است که این ماده 11 در راستای اصل عدم تبعیض بین اعضا مقرر شده است که در قبل در مورد آن توضیحاتی داده شد .بنابراین می توان گفت در ماده 20 گات، محدودیت وارداتی اعمال شده به دلایل مرتبط با سلامت معمولا ماهیتی تبعیض آمیز دارند ولی این تبعیض مشروع است و استثنایی است که بر ماده 11گات اعمال شده و طبق آن به کشورها اجازه داده شده است زمانی که سلامت و بهداشت عمومی در خطر است می توانند واردات کالا را محدود کنند.105
حال باید ببینیم ماده 20 گات چه شرایطی باید داشته باشد تا یک کشور با استناد به مواد مربوط به بهداشت آن بتواند تصمیماتی اتخاذ کند که در پیرو آن تجارت محدود شود ابتدا ماده 20 را بیان می کنیم سپس معیارهایی که برای اجرای آن احتیاج است بیان می شود.
ماده 20 گات: در اتخاذ تصمیم در مورد محدودیت تجاری ضروری است که اقدامات به شیوه ای اعمال شود که منجر به تبعیض خوودسرانه و غیر قابل توجیه بین کشورهایی که شرایط مشابه دارند نشود و یا هرگونه محدودیت پنهان در تجارت بین الملل ایجاد نشود.هیچ چیزی در این موافقتنامه نباید برای جلوگیری از تصویب یا اجرای اقدامات کشورهای عضو تلقی شود…

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد سازمان ملل، سازمان بهداشت جهانی، سازمان ملل متحد، سازمان های بین المللی Next Entries منابع پایان نامه درمورد مالکیت فکری، حقوق مالکیت فکری، حقوق مالکیت، تجارت جهانی