منابع پایان نامه درمورد توسعه شهر، شبکه معابر

دانلود پایان نامه ارشد

(5-32 )و (5-33 ): آبگرفتگي سطح معابر در بلوار معلم و قلي پور در سال 1384 156
شکل 5-34 حاشيه رودخانه زرجوب – لب آب 1369 158
شکل 5-35 پل خيابان تختي 1369 158
شکل 5-36 بلوار گيلان17/7/ 1377 161
شکل 5-37 آبگرفتگي محله رودباررتان 162
نمودار 5-38 پايداري سکونتگاهها و مراکز زيستي انسان ماخذ: جدلي، 1372، ص 412 175
نمودار 5-39 راهبردهاي طراحي ساختمان در برنامه ريزي شهري و طراحي شهري 179

چکيده
سيل يكي از پديده هاي موجود در طبيعت بوده كه از ديرباز، بشر شاهد وقوع آن مي باشد. در ايران نيز بدليل وسعت زياد، اقاليم متعدد و تراكم زماني و مكاني بارش ها در اكثر حوضه هاي آبخيز، همه ساله شاهد سيلابهاي عظيمي در اكثر مناطق كشور مي باشيم. شهر رشت نيز از اين پديده طبيعي مستثني نبوده و در چند سال گذشته سيلهاي متعدد و مخربي در آن روي داده اند. فرآيند ايمن سازي شامل انواع اقداماتي است که پيش از وقوع حادثه براي کنترل و کاهش خسارات جاني و مالي احتمالي ناشي از سيل انجام مي گيرد. توجه به اين روشها به لحاظ عدم کفايت روش هاي فيزيکي ضرورت دارد. در اين پژوهش آمار بارندگي 30 سال اخير در ايستگاه شهررشت، استخراج شد، سپس وضعيت بارش و ميزان امكان وقوع سيل و نيز حجم رواناب ناشي از بارش در محدوده قانوني شهر، سطح كل حوضه، محل تمركز و جهت حركت جريان هرزآبهاي حاصل از بارشها در اطراف اين شهر با استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي مشخص گرديد. روش تحقيق از نوع توصيفي-تحليلي مي باشد و به اراثه الگوي عملي ايمن سازي مي توان به اقدامات مديريتي و عملياتي اشاره کرد.

کليد واژه: مديريت سيلاب، سيلاب شهري، ايمن سازي، شهر رشت

مقدمه
قبلاً تصور مي شد وقوع حوادث و بلاياي طبيعي در مناطق شهري آثار و پيامدهاي كمتري در مقايسه با مناطق روستايي دارد. اما امروزه، با توجه به تغييرات مشخص كه در ساختار وسازمان شهرها به وجود آمده، آنها را در برابر حوادث غير مترقبه بسيار ضربه پذير كرده است(عسگري، 1382 :49). سيل رويداد ناگهاني است که در بروز آن عوامل متعددي دخالت دارد. اين عوامل را مي توان به طور کلي در سه گروه اصلي اقليمي، خصوصيات منطقه اي و حوضه اي و فعاليتهاي انساني طبقه بندي نمود. مناطق سطح شهر رشت از جمله مناطقي است که در برخي مواقع از وجود سيل رنج مي برد. از جمله مي توان به سيلهاي سالهاي 69 و سالهاي اخير اشاره کرد. با توجه به امار و اطلاعات جمع آوري شده از مهمترين دلايل تشديد خسارات ناشي از سيل در رشت در سالهاي اخير تخريب پوشش گياهي، احداث سازه هاي نامناسب، دخل و تصرف غير مجاز در حريم رودخانه و عدم توجه به پيش آگاهي و سيستم پيش بيني و سيستم هشدار سيل بوده است. از آنجا که منطقه مورد مطالعه جمعيت انبوهي را در خود جاي داده است، تجربيات حوادث گذشته ثابت کرده است که برنامه ريزي و آمادگي در برابر بحران تاثير بسيار زيادي در کاهش خسارات دارد. از سوي ديگر طبق ماده 1 قانون پيشگيري و مبارزه با خطرات سيل مصوب 9/2/1343 به منظور حفظ جان و مال مردم از سيل، وزارت کشور مکلف است فرآيند ايمن سازي شهري جهت مقابله با سيل را انجام دهد. (صاحبقراني، 1371). يکي از اقدامات مهم جهت آمادگي در برابر بحران ناشي از سيل توجه به آموزش و فرهنگ سازي مي باشد. اصولا مي‎توان گفت که توفيق ديگر فعاليتهاي مربوط به مديريت بحران به ميان پيش آگاهي بستگي دارد (حبيبي، 1388).
فرآيند ايمن سازي شامل انواع اقذاماتي است که پيش از وقوع حادثه براي کنترل و کاهش خسارات جاني و مالي احتمالي ناشي از سيل انجام مي گيرد. از مهم ترين روشهاي ايمن سازي مي توان به اقدامات مديريتي و عملياتي اشاره کرد.
هدف از اين مطالعه شناسايي نقاط تجمع رواناب در سطح شهر و كاهش مشكلات و ناخرسندي مردم ناشي از اين امر، جمع آوري آبهاي سطحي معابر و انتقال به شبكه اصلي زهكشي جهت حفظ معابر و جاده ها از تخريب ناشي از فزوني آب و سيلاب وكاهش وقفه و كندي در آمد و شد، كاهش هزينه هاي پاكسازي و جمع آوري آبهاي سطحي در مواقع بارندگي، بهبود و افزايش زيبايي و دل پذيري محيط زيست شهري، انتقال آب از نقاط داراي مشكل به مناطق پذيرنده آب، كاهش احتمال بروز سيل در مناطق پرخطر، تبعيت توسعه آينده شهري از وضعيت زهكشي پيشنهادي، ايمن سازي بيشتر مناطق مسكوني، تجاري و خدماتي، كاهش هزينه هاي تحميل شده براشخاص حقيقي و سازمانهاي دولتي، افزايش همكاري مردم با شهرداري و ديگر ادارات مربوطه در نتيجه مشاهده اثرات مطلوب اجراي طرح، تسهيل در برآورد محاسبات هيدرولوژيكي مربوط به شهر نظير دبي خروجي از سطح شهر، مهيا شدن زمينه استفاده بهتر از رواناب خروجي از شهر براي امر تصفيه فاضلاب، انتقال آب براي كشاورزي و مصارف صنعتي، حفظ بهتر اراضي كشاورزي و زراعي حاشيه شهر از خطر آب بردگي و سيلگيري و نيز جلوگيري از ماندابي شدن اين اراضي مي باشد.

مقدمه
بلاياي طبيعي همواره كره زمين را تحت تأثير قرار داده وسبب وارد آمدن آسيب به مردم نظير جراحت، بيمـاري سـوء تغذيه، فشار هاي روحي ـ رواني ومرگ مي شوند. زلزله و سيل به عنوان مهمترين بلاياي طبيعي در كـشور مـا مطـرح هـستند وآنچه كه از اين بلايا فاجعه مي سازد عدم آگاهي براي مقابله با عواقب آن وپيشگيري از تـأثير سـوء وقـايع طبيعـي بـر اركـان تندرستي – اقتصادي و محيطي است. کلمه “سيل” بمعاني طغيان کردن آب، زير آب رفتن گستره‌اي از زمين و طوفاني شدن مي‌باشد. اصولا بزرگي سيلها و تکرار آنها در طول زمان تابع شدت بارندگي، نفوذپذيري زمين و وضع توپوگرافي منطقه است. باران شديد، ذوب برفها، تغيير بستر رودخانه‌ها و تخريب سدها و آب‌بندها، از جمله عواملي هستند كه ممكن است باعث بروز سيل گردند. شهرسازيها و حذف گياهان باعث کاهش مقدار آب نفوذي و افزايش آب سطحي مي‌شود. حجم زياد آب از يک طرف بر بزرگي طغيان مي‌افزايد و از طرفي با افزايش فرسايش، رسوباتي به وجود مي‌آورد که با برجاي گذاشتن آنها ظرفيت بستر اصلي رود کاهش مي‌يابد. موارد پيش معمولاً تاثير تدريجي دارند، ولي سيلهاي ناگهاني و فاجعه آميز اغلب بر اثر تخريب سدها و بندها، ايجاد مي‌شوند.
در ايران گرچه در بسياري از نقاط بارندگي كم است اما در بيشتر مناطق ممكن است 60 درصد بارندگي ساليانه در يك شبانه روز رخ دهد. همين عامل به همراه شيب‎هاي تند كوهستاني البرز و زاگرس – كه شهرهاي ما را در دامنه خود جاي داده‎اند – باعث شده است كه بروز سيل يكي از نگراني‎هاي عده – تقريباً در تمام فصول سال – باشد. سيل در ايران به دليل ويژگي‎هاي زمين‎شناسي و تخريب‎هاي زيست‎ محيطي بسيار آلوده بوده و گل و لاي زيادي به همراه دارد. به همين دليل نيز اغلب سيلاب‎ها در ايران، خسارات زيادي وارد مي‎كنند. سيل روزانه 200 ميليون تومان زبان به اقتصاد ملي وارد مي‎سازد.
طبق يكي از گزارشهاي طرح ملي آمادگي و كنترل سوانح طبيعي كشور ايران در 25 سال گذشته با 967 سيل روبرو بوده كه از اين ميان 117 سيل بسيار مهم و با خسارات و تلفات فراوان همراه بوده است. طي اين سالها به طور متوسط با 39 سيل در سال، 916 ميليارد و 200 ميليون تومان به كشور خسارت وارد شده است كه متوسط خسارت سالانه 36 ميليارد و 600 ميليون تومان بوده است. طي 25 سال گذشته (از 1351 تا 1375) 5/42 ميليون نفر از جمعيت كشور تحت تأثير سيل بوده‎اند. طي اين مدت دو ميليون و 892 هزار و 400 نفر بي‎خانمان شده و سالانه به طور متوسط 500 واحد مسكوني ويران و يا آسيب ديه است. در گزارش ديگري از ستاد حوادث غير مترقبه كشور آمده است كه فقط در سال 1370 در كشور 61 سيل و 27 زلزله رخ داده است. خانه‎سازي در حريم رودخانه‎ها، آن هم با مصالح نامناسب علت اصلي خسارات سيل در بسياري از شهرهاي كشور بوده است. در شهرهاي بسياري از كشورها كه از لحاظ وجود رودخانه شرايط مشابهي با ما دارند، به دليل پر ارزش بودن زمين و يا به جهت استفاده از زيبايي رودخانه، خانه‎هايي زيادي بر ساحل رودخانه‎ها ساخته مي‎شوند اما تدابير كارشناسي ظريفي نيز جهت پيش‎بيني خطرات سيل به كار مي‎رود. اغلب در چنين شهرهايي هيچگاه مجوز زيرزمين به ساخت و سازها تعلق نمي‎گيرد. خانه‎ها به گونه‎اي ساخته مي‎شوند كه آب بتواند به راحتي از زيربنا عبور نمايد. دادن مجوز ساخت زيرزمين در ساختمان‎هايي كه در نزديكي مسير و يا سواحل رودخانه‎ها بنا مي‎شوند، توسعه بي‎رويه شهر كه به دليل تغيير سطح پوشش زمين، قابليت نفوذپذيري آن را از بين مي‎برد، تنگ كردن مجاري و مسيرهاي مهم شهرها بتون كردن آنها كه شتاب آب را بالا مي‎برد، پمپاژ كردن آب به ارتفاعات بالا كه به رانش زمين حساس هستند و. . . از جمله اشتباهات مديريتي هستند كه شهرداريها و مديران شهري نبايد مرتكب آنها شوند. در استان گيلان بدليل وجود بارش فراوان و عدم برنامه‎ريزي مناسب توسط مسئولين شهري اين مشکل بيشتر مشاهده مي شود در واقع پس از وقوع هربارندگي اکثر شهر کوچک و بزرگ استان دچار مخاطراتي از جمله سيل و آبگرفتگي معابر شده و در اين ميان شهر رشت با هر بارندگي شديد بسيار آسيب پذير بوده و در اکثر خيابانهاي آن راهها مسدود بوده و مشکلات زيادي براي ساکنين اين شهر بوجود مي آورد. لذا اين تحقيق در نظر دارد درجهت مقابله با مخاطرات طبيعي (سيل و آبگرفتگي) در شهر رشت ارائه راهکار نموده و بر اين اساس اين پايان نامه به پنج فصل زير تقسيم مي گردد:
فصل اول : کليات تحقيق
فصل دوم : مباني نظري تحقيق
فصل سوم : بستر طبيعي تحقيق
فصل چهارم : داده و روش کار
فصل پنجم : يافته هاي تحقيق
فصل ششم : نتيجه گيري و پاسخ به فرضيه و منابع و مآخذ مي باشد.

1-1بيان مسئله
امروزه با گسترش شهرها و رشد آهنگ شهر نشيني، همچنين افزايش مشکلات و معضلات ناشي از اين فرايند و اهميت يافتن مديريت يکپارچه و توسعه متوازن، همه جانبه و پايدار شهر، بحث بهسازي زير ساخت هاي موجود شهري بيش از پيش قوت يافته است. در اين راستا بهسازي شبکه معابر شهري و همچنين شبکه فاضلاب شهري به عنوان شرياني مهم و حياتي داراي اهميت ويژه اي مي باشد.
آبگرفتگي ها در سطح شهر ها به صور مختلف ممکن است به وقوع بپيوندد که آبگرفتگي خيابانها و ميادين در بعضي از شهرها بر اثر لبريز شدن شبکه جمع آوري و دفع آبهاي سطحي که خود ناشي از وقوع رگبارهاي شديد در سطح شهر مي باشد، اتفاق مي افتد. دراين وضعيت، خيابان ها وپياده روها ومنازل مسکوني واقع در اراضي کم ارتفاع ونقاط پست بزرگراه ها غرقاب مي شوند. علت وقوع اين وضعيت عدم ظرفيت مناسب هيدروليکي شبکه جمع آوري ودفع آبهاي سطحي است و دراکثرموارد انسداد وگرفتگي مجاري جمع آوري آبهاي سطحي نيز مزيد برعلت مي شود.
عدم رعايت مسايل مربوط به توپوگرافي در توسعه شهر، نفوذ ناپذيري سطح حوضه هاي شهري وکاهش نفوذ پذيري به جهت توسعه معابرو تغييراتي که در اثر رشد و توسعه شهر بوجود مي آيد مانند از بين بردن پوشش هاي گياهي، تراکم خاک و ايجاد سيستم جمع آوري و هدايت آبهاي سطحي به مقدار زيادي از نفوذ آب در خاک مي کاهد. همچنين زمان تاخير و زمان تمرکز حوضه در اثر افزايش سرعت رواناب به علت وجود سيستم زهکشي شهري کاهش مي يابد. کاهش نفوذ و زمان تاخير به طور چشمگيري رواناب ناشي از بارندگي را افزايش مي دهد. همزماني جريانهاي سطحي سبب افزايش آب به صورت سيلاب مي شود. حال اگر کانال اصلي ظرفيت جريانهاي اتصالي عبور سيلاب شهري را نداشته باشد، طغيان مي کندو شهر را به ويرانه سيلابي تبديل مي کند.
با توجه به شرايط جغرافيايي و اقليمي ايران و بخصوص استان گيلان در فصول پاييز و زمستان و گاهي هم در بهار نزولات جوي در مناطق مختلف کشور اتفاق مي افتد، اين نزولات بصورت برف يا باران بوده که داراي اهميت زيادي مي باشند. درمناطقي باعث حاصلخيزي خاک و متاسفانه در مناطقي منجر به آبگرفتگي مي شود. عمده مشكل آبگرفتگي در مناطق شهري مخصوصاً در کلان شهرها ديده مي شود که برخي دلايل آن جمعيت زياد ناشي از مهاجرت به سمت کلان شهرها و پايتخت مي باشد جمعيت زياد، وسائط نقليه، ترافيک، زباله هاي رها شد

پایان نامه
Previous Entries سلامت روان، گروه کنترل، دانش آموزان دختر Next Entries سلامت روان، گروه کنترل، مصرف مواد