منابع پایان نامه درمورد باستان شناسی، مردم شناسی، جنگ جهانی دوم، گونه شناسی

دانلود پایان نامه ارشد

باب این که اولین موزه ی عمومی تهران توسط چه شخصی – صنیع الدوله و یا مرتضی قلی خان ممتاز الملک- بنا نهاده شد اختلاف نظر وجود دارد. در هر صورت اولین موزه در ایران به سال 1295 به نام موزه ملی ایران در یکی از اتاق های بزرگ عمارت قدیم وزارت معارف در قسمت شمال مدرسه دارالفنون تهران، افتتاح شد. در سال 1297 دولت ایران اداره ای به نام «عتیقات» را در همان ساختمان وزارت معارف به ریاست ایرج میرزا شاعر، تاسیس کرد. ناتوانی پادشاهان قاجار در حفظ میراث فرهنگی و به یغما رفتن اموال فرهنگی توسط باستان شناسان خارجی از یک سو و گسترش جنبش های ملی از سوی دیگر باعث شد که جمعی از رجال فرهنگی، انجمن آثار ملی را در سال 1304 تشکیل دهند. بر اساس ماده ی 18 اساسنامه ی این انجمن، تأسیس یک موزه و کتابخانه در تهران ضروری بود. تلاش مؤسسان این انجمن، تصویب قانون حفظ آثار ملی را به دنبال داشت. سرانجام در سال 1306 در اجرای همین قانون، دولت تصمیم گرفت موزه ای را در تهران بسازد و مدیریت آن را به آندره گدار معمار فرانسوی سپرد. این موزه به نام «موزه ایران باستان» با وسعت 5500 متر مربع شامل 2700 متر زیربنا، به شکل کاخ فیروزآباد فارس به سال 1316 ساخته شد. این موزه در واقع موزه مادر کشور است. یکی دیگر از موزه های قدیمی ایران موزه ی مردم شناسی مجموعه کاخ گلستان است. این موزه به منظور نمایش آداب و رسوم و سنن روش زندگی و نوع پوشاک مردم در نقاط مختلف ایران، در سال 1316 به وجود آمد. این موزه در سال 1347 به مکان امروزی آن کاخ ابیض در میدان پانزدهم خرداد منتقل شد. موزه های دیگری که سال های بعد در تهران برای جمع آوری و نمایش آثار هنری به وجود آمده اند، از معماری نوین پیروی می کردند؛ مانند موزه ی هنرهای معاصر، موزه ی فرش و موزه ی آبگینه (باسازی منزل مسکونی قوام السلطنه).
3-3 علم موزه شناسی
علم موزه شناسی به معنای کنونی آن در قرن هجدهم میلادی به وجود آمد. این علم شامل تاریخ موزه ها و وظایف، تاسیسات، تشکیلات و تمام مواردی است که به موزهمربوط می شود. می توان گفت اولین گامی که در قلمرو این علم برداشته شد مربوط به سال 1727 میلادی است و تمامی جوامع علمی آن را مدیون یک سوداگر آثار هنری از شهر هامبورگ به نام گاسپر.ف. نایکل می دانند. نایکل در آن سال ها به مشاورین پژوهشگر و با ذوق خود ماموریت داد که قابل ترین وکاراترین اشیاء زندگی طبیعی، علمی و هنری زمان را گردآوری و آن را با بهترین شیوه ها طبقه بندی کرده و برای نگهداری آن ها با روش های علمی اقدام کنند. مجموع این کارها در آن عصر نام لاتینی«موزئو گرافیا» را به خود گرفت. فرانسوی ها به این واژه شکل فرانسوی «موزئو گرافی» را دادند و تا جنگ جهانی دوم از مفهوم این واژه برای بیان امور کلی مربوط به موزه استفاده کردند و کشورهای انگلوساکسون واژه ی «میوزیالاجی» را پذیرفته بودند. فرانسویان نیز پس از جنگ جهانی دوم به پیروی از اندیشه وحدت علمی، از کشورهای انگلوساکسون پیروی کردند و این مفهوم را پذیرفتند و از این پس واژه موزئولوژی را به کار بردند که مفهوم وسیعتری داشت. در قرن بیستم پیشرفت پژوهش های موزه شناسی مدیون رقابت هی گوناگون ملل غربی به خصوص کشورهای انگلوساکسون است. بعد از جنگ جهانی دوم ضرورت ایجاد سازمان موزه ها بر بنیاد یک طرح و همکازری بین المللی احساس می شود و در سال 1926 میلادی بنابر پیشنهاد هانری فوسیون تاریخ هنر شناسی فرانسوی، «دفتر بین المللی موزه ها» به یاری جامعه ملل به وجود می آید و مرکز آن را در شهر پاریس قرار می دهند. در سال 1947 این دفتر تغییر نام می دهد و نام شورای بین المللی موزه ها «ایکوم» را به خودمی گیرد و تحت حمایت و حفاظت یونسکو در می آید. دفتر این نهاد علمی نیز که شامل کمیته های ملی است و جلسات بین المللی تشکیل می دهد در پاریس است و ارگان رسمی آن مجله «موزئوم» است. دانشگاه ها نیز در چهارچوب برنامه های درسی خود درس های موئولوژی را گنجانده اند. منتهی دارای تداوم قابل ملاحظه ای نیست و تنها مدرسه لوور بودهکه از سال 1941 میلادی تا به امروز در تدریس این رشته به طور مستمر فعالیت داشته است(حیدری فاطمه و ساعتیان رویا، 1389: ص18 و19).

3-4 طبقه بندی و تیپولوژی موزه ها
هزاران موزه در سراسر جهان آثار و اشیایی را نگه داری و تعبیر و تفسیر می کنند. جملگی این آثار نشان دهنده محیط زیست طبیعی انسان و میراث فرهنگی اوست. به سبب اختلاف در اهداف و فعالیت های موزه ها طبقه بندی شفاف آن ها دشوار است. به هر حال، هر گونه کوشش در طبقه بندی آن ها سبب درک کامل تری از اهداف و برنامه های موزه می شود. شناخت خصوصیات مختلف موزهها جهت طبقه بندی و گونه شناسی آتی به طور کلی از یکسو بر مکان یابی، نحوه فعالیت و نقش فرهنگی آن ها در جامعه و از سوی دیگر بر برنامه ریزی و طراحی آن ها موثر است. گونه شناسی موزه ها در عین حال زمینه تدوین شبکه ملی موزه ها را بر حسب عوامل و شرایط مختلف فرهنگی، جغرافیایی و … امکان پذیر ساخته و مقدمه ای بر تدوین طرح توسعه موزه ها در کشور است. گونه شناسی موزه ها تحت تاثیر عوامل متعددی قرار دارد که در تعریف یک ایده یا هدف مربوط به تشکیل موزه موثرند. در اواخر قرن هجدهم، تحت تاثیر فلسفه فرانسوی و عصر روشنگری، و در اوایل قرن نوزدهم، با انگیزه پژوهشگران بود که طبقه بندی موزه ها بر اساس نامگذاری رشته های مربوط به مجموعه هایش به وجودآمد. نخستین گونه بندی که در ممالک بسیاری هنوز هم به کار گرفته می شود و در اساس کمیته های تخصصی ایکوم نیز به چشم می خورد تمایزی است که بین موزه های هنرهای ظریفه، هنرهای کاربردی، باستان شناسی، تاریخ، مردم شناسی، علوم طبیعی، دانش و تکنولوژی، موزه های منطقه ای و محلی و موزه های تخصصی می توان قائل شد. با این حال سیر تحول موزه ها پس از جنگ جهانی دوم به تدریج مرزهای بین رشته ها و مجموعه ها را از میان برداشته است. به طور کلی تیپولوژی موزه ها با نگرش جدید در سه گروه تقسیم بندی می شوند: فرم، محتوا، مقیاس. در هر یک از انواع این تقسیم بندی ها به دسته بندی های جدیدی می رسیم. آن گاه که موزه ها را از نظر شکل و فرم تقسیم بندی می کنیم به چهر نوع موزه مسقف، باز، سیار و خیابانی می رسیم که موزه های باز خود به دو گروه سایت موزه و اکو موزه قابل تقسیم هستند. در طبقه بندی جایگاه موزه از لحاظ مقیاس به موزه های محلی، استانی، منطقه ای باز، سیار و خیابانی می رسیم که موزه های باز خود به دو گروه سایت موزه و اکو موزه قابل تقسیم هستند. در طبقه بندی جایگاه موزه از لحاظ مقیاس به موزه های محلی، استانی، منطقه ای بر می خوریم. و تقسیم بندی نهایی از لحاظ محتواست که در دسته بندی موضوعی، جایگاه موزه را از لحاظ تاریخی، هنری و یا علمی بررسی می کنیم.
3-4 طبقه بندی موزه ها بر اساس فرم
3-4-1 موزه های مسقف
از انواع متداول موزه ها هستند که در یک بنای مشخص یا به منظور موزه ساخته می شوند و یا تغییر کاربری داده می شوند و در داخل همین فضای ساختمانی مسقف، اشیاء را به نمایش می گذارند.

3-4-2 موزه های باز
موزه هایی که نه در یک بنای مشخص و مختص نمایش، بلکه در محدوده یک سایت تاریخی، طبیعی مستقر شده اند و اشیاء آنها در هوای آزاد عرضه می شوند. این موزه ها به همه رشته های علوم متکی هستند، ولی مسائل خاصی از نظر موزه شناسی و موزه نگاری مطرح می کنند. بدین سان در بین آن ها به موزه های مردم شناسی، موزه های علوم طبیعی موزه های باستان شناسی، موزه های هنری و موزه های تاریخی و فنون بر می خوریم.
3-4-3 اکوموزه
کلمه اکوموزه20ترجمه انگلیسی کلمه فرانسوی Ecomusee است که از ترکیب دو کلمه موزه و اکولوژی به وجود آمده که اکولوژی در این موضوع به اکولوژی انسانی بر می گردد. در واقع تعریف اکوموزه از یک فرد به فرد دیگر تغییر می کند، اما به طور کلی سازمانی است که میراث و خاطره طبیعت، تاریخ، فرهنگ و صنعت را ارج می نهد و به حفاظت و نمایش آن ها در یک موزه زنده می پردازد. اکوموزه، موزه ای است بدون دیوار که صنعت گردشگری فرهنگی-تاریخی جدیدی را برای یک ناحیه ایجاد کرده و توسعه می دهد.
3-4-4 موزه های سیار
موزه های سیار برای پیشبرد سریع اهداف فرهنگی و به دلیل عدم امکانات موجود در مناطق و شهرهای محروم شکل می گیرند. این موزه ها فرهنگ های گوناگون را در مکان های مختلف در معرض دید عموم می گذارند.
3-4-5 موزه های خیابانی
در بسیاری از میدان ها و معبرها، ماکت ها و تصاویر بزرگی از اشیاء و نقوش تزینی، آثار تاریخی و گچبری ها و صحنه های وقایع تاریخی مشاهده می شود که یا در هیئت ظرف وشیء مورد نظر بازسازی شده است و یا روی دیوارها و پلاک های برنزی و مسی تجسم یافته است.
3-5 طبقه بندی بر اساس محتوا و موضوع
نخستین گونه بندی که در ممالک بسیاری به قوه ی خود باقی است و همچنان در اسامی کمیته های تخصصی ایکوم انعکاس دارد، تمایز بین موزه های هنرهای ظریفه، هنرهای کاربردی، تاریخ، مردم شناسی، علوم طبیعی، دانش و فناوری، موزه های منطقه ای، محلی و موزه های تخصصی است. در عین حال سیر تحول موزه ها از جنگ جهانی دوم به این سو، به تدریج مرزهای بین رشته ها و مجموعه ها را از میان برداشته است. اکنون موجه تر به نظر می رسد که موزه ها را به انواع زیر تقسیم کنیم:
– موزه های هنری
– موزه های تاریخی
– موزه های تخصصی
– موزه های علوم
– موزه های فنی و صنعتی
3-5-1 موزه های هنری
آثار و اشیای زیبایی درباره نقاشی، معماری و مجسمه سازی و غیره را گردآوری می کنند و آن ها را به موزه های نقاشی، معماری و مجسمه سازی، هنرهای تزئینی و صنایع دستی، لوازم خانگی، موزه ی خط و خطاطی، کتاب و صحافی، موزه ی سرامیک و کاشی، موزه ی قالی و قالیبافی، موزه ی کنده کاری و منبت کاری و صنایع چوبی، موزه ی گوهری و سرانجام موزه ی منسوجات طبقه بندی می کنند. موزه های هنری موزه هایی هستند که مجموعه آن صرفاً به دلیل ارزش زیبایی شان جمع آوری شده و در معرض نمایش قرار گرفته است. ممکن است سازنده اثر به هنگام کار، خلق زیبایی را مدنظر نداشته باشد ولی با این حال اثر او در مجموعه جای مناسب پیدا کرده باشد. نظر به این که هنر دارای جلوه های بی شمار است، موضوع مجموعه های هنری نیز بسیار گسترده است. آثار نقاشی، پیکره سازی و هنرهای گرافیک، تزئینی، کاربردی و صنعتی می توانند مجموعه هایی برای موزه های هنری باشند، همچنین آثار تمدن های باستانی، عتیقه ها، هنرهای عامیانه و هنرهای ابتدایی چنان چه با دید هنری به آن ها نگاه شود و بر مبنای همان دیدگاه در مجموعه ای تنظیم شوند، می توانند بخشی از موزههای هنری و یا یک موزه کامل را تشکیل دهند. موزه های هنری که در سال های اخیر تشکیل شده اند، هنرهای دیگری چون فیلم، موسیقی، تئاتر را هم در مجموعه خود گنجانده اند و بازدیدکنندگان آن ها اغلب دوستداران هنر هستند.
3-5-2 موزه های تاریخی
آثار و اشیای قدیمی را که می توانند گویای زمینه و پیشینه مردم شناسی و باستان شناسی و تاریخی باشند، در خود جای داده اند. همه موزه هایی که مجموعه هایشان از دیدگاه تاریخی تشکیل و عرضه شده اند، موزه تاریخی شمرده می شوند، و هدفشان اساساً مستند تسلسل زمانی یک رشنه رویداد یا مجتمعی نماینگر لحظه ای از یک صحنه متحول است. مدرن ترین این موزه ها تمام تاریخ یک کشور، یک منطقه یا یک شهر را (همراه با تاریخ طبیعی و جغرافیایی آن) از زمان پیدایش آن تا عصر حاضر، و بدون نادیده انگاشتن دیدگاه های واقعی رشد، از قبیل دسترسی به زمین و رشد شهر، به نمایش می گذارند. این موزه ها علم و هنر را تلفیق می کنند، از انواع وسایل سمعی-بصری کمک می گیرند، ومکان عمده ای به اسناد مکتوب، به باسازی ها ومدل های اقلیمی، و به نقشه هااختصاص می دهند. سایر انواع موزه های تاریخی مشتمل اند بر موزههای واقع در مواضع باستان شناسی، موزه های مستقر در یک بنای تاریخی یا در یک میدان جنگ و نیز موزه های یاد بود شخصیت ها.

3-5-3 موزه های اماکن باستانی
این گروه موزه ها اغلب در محل حفاری های باستان شناسی یا در بناهای

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد قرن نوزدهم، زبان فارسی، هخامنشیان، جنگ جهانی اول Next Entries منابع پایان نامه درمورد علوم طبیعی، مردم شناسی، خانه های تاریخی، علم و فناوری