منابع پایان نامه درمورد ادب فارسی، مثنوی مولوی، ادبیات فارسی، زبان فارسی

دانلود پایان نامه ارشد


بلبل و عندلیب را اغلب شاعران پرنده عشق نامیده اند.در فرهنگ نماد ها این پرنده در ارتباط نزدیک با عشق و مرگ قلمداد شده است.

باز

– گرگ تو پیل گشته بر تارک باز تو کبک خسته در منقار
(ص182-بیت9)
– باز بی پاس دولتت کبک است گرگ بی داغ طاعتت میش است
(ص550-بیت12)
– ای زیر همای همتت چرخ مدام کبک از نظرت گرفته با باز آرام
(ص1006-بیت5)
– هست استیلا عدلش بکمالی که کنون باز را کبک همی طعنه زند در کهسار
(ص156-بیت8)
– باز چون باز آمد زاقبال میمون موکبش تازه شد چون در سحرگاهان گل از بادیزان
(ص701-بیت2)
باز نماد انسانهایی است که طالب قرب پادشاه هستند و مهمترین چیز در زندگی را نزدیکی به پادشاه و در
جوار او زیستن می دانند. کسانی که به بهترین جایگاه برای آنها دست شهریار است و برای رسیدن به این
جایگاه، ریاضت هاکشیده اند. در شعر فارسي معمولا باز نمادي از عشق است.

بط

– وز بهر کباب کرده بر سیخ کبک و بط و تیهو و سمانه
(ص722-بیت15 )

– اگر چه بط و همایم کند کرامت تو بچه بزیور مسحی و زینت رانین
(ص707-بیت8)

بط یا مرغابی نماد انسان هایی است که بیش از حد تصور در هر کاری وسواس دارند.

بره

– یک چند بی شبانی حزم تو بوده اند گرگ ستم سمین ، بره عافیت نزار
(ص180-بیت4)
برّه: سمبل معصومیت مظهر و نشانه بی آزاری و بی گناهی و بازیگوشی

پلنگ

– زانکه باشد که در مزاج فلک چون پلنگان فسادی انگیزد
(ص603 –بیت9 )
– در پنجه موش خانه من زینست که ناخن پلنگ است
( ص74-بیت4 )
– پلنگ خلافش نزد هیچ کس را که در حال موش اجل بر نمیزد
(ص602-بیت6 )
– باد پیوسته از سرشک حسد روی بد خواه تو چو پشت پلنگ
(ص671-بیت2 )
– در عهد نفاذ تو ز پستان پلنگان آهوبره در خواب ستان شیر مکیده
(ص442-بیت6)
پلنگ: مظهر و نشانه ی تنگ نظری و تکبّر و جسارتدر ذهن و زبان ایرانیان پلنگ نماد قدرت ، شجاعت
و سرعت است . شاعران بزرگ پارسی گوی از واژه پلنگ ترکیباتی ساخته و از آنها معانی متفاوت
گرفته اند مانند پلنگ افکن پلنگ ها در بیشتر مناطق ایران ،جنگلی ، کوهستانی و بیابانی زندگی میکنند.

پروانه

– پروانه سمندر ظفر باشد چون مشعله سنان برافروزی
(ص743-بیت13)

جایگاه نمادین پروانه مانند بسیاری از حیوانات دیگر در ادبیات ملل متفاوت است بعضی گونه های آن که در اطراف آتش می گردند ومی سوزند در ادبیات فارسی نماد کامل عشق و فداکاری شمرده می شوند ولی در فرهنگ عرب این عمل از نادانی ودرک اندک این حشره ونماد بی خردی وبی هدفی تلقی می شود بازتاب این دیدگاه در امثال وحکم عربی و روایات فراوان به چشم می خورد. ضعف وخواری وسرگردانی وبی نظمی هنگام پرواز تصادم بر اثر این سرگردانی و…. از دیگر ویژگی های این حشره در ادبیات عرب است.

پیل

– تویی آن کس که در سخا آید پشه تو به چشم گردون پیل
(ص301-بیت11)
– باز و کبکت بی تحرک در شتاب پیل و گرگت بی عداوت در نبرد
( ص129-بیت9)
– بنفس ناطق کوراست پیل گردن نه بروح عاقل کور است شیر فرمانبر
( ص217-بیت7)
– مومیایی همه دانند کرا خرج شود هر کجا پشه به پهلو زدن آید با پیل
( ص299-بیت14)
– به زیور چرخ و به آواز رعد و جستن برق به قد کوه و تن پیل و پویه صرصر
( ص211-بیت17)

فیل : مظهر و نشانه ی قدرتمندی و تنومندی

پشه

– درکمین سیاست کینش پشه ای زانتقام پیل ربای
(ص449- بیت10)
– تویی آنکس که در سخا آید پشه تو به چشم گردون پیل
(ص301-بیت11)
– سپهر قدری کاندر زمین دولت او شکال شیر شکارست و پشه پیل افکن
(ص369-بیت14)

پشه: مظهر و نشانه ی ضعیف بودن

تیهو

– باز با پاس دولتش تیهو شیر بی طوق طاعتش روباه
(ص421-بیت8)
– وز بهر کباب کرده بر سیخ کبک و بط و تیهو و سمانه
(ص722-بیت15)
– عدل تو باحداث عشق بازی بس تیهو و شاهین به هم گرفته
(ص438-بیت7)
– به هشمتش کند دیده تیهو از شاهین به قوتش بکند پنجه روبه از دیبال
( ص281-بیت2)
– گرگ با میش تعدی نکند در پرواز تیهو از باز تحاشی نکند در پرواز
(ص256-بیت7)
– خسرو صاحبقران طوطی که از انصاف تو باز را تیهو هوا خواهست و شاهین را حمام
(ص320-بیت14)
تیهو کمی کوچکتر از کبک است و بیشتر در مناطق خشک و بیابانی کم آب دیده می شود.کبک و تیهو
از پرندگان مورد علاقه انسان است. در زبان محلی به تیهو تیو گفته میشود.این پرنده خوش آواز
مرغکی است کوچکتر از کبک که به آن شیشو گویند
تیهو نماد تحمل سختی است.

تذرو
– بوقت جلوه گری چون تذرو خوش رفتار بگاه راهبری چون کلاغ حیلت گر
(ص216-بیت8)
– طوق قمری بر قفا خون تذرو اندر دو چشم با چنین فر و بها دلها ز غم پرداخته
( ص430-بیت8)
– تو آن جهان امانی که در حمایت تو تذرو با شه و روباه ماده شیر نر است
(ص59- بیت9)
– ساعتی بودم واقف نشدمرفتم ودل در کف غم چو تذروی شده در چنگل باز
( ص 260-بیت6)

قرقاول(تذرو): مظهر و نشانه ی زیبایی و قشنگی

جغد

– آنجا که در آید به نوا بلبل بزمت جز جغد زیارت نکند باغ ارم را
( ص7-بیت8)
– گر زمین را همه درسایه انصاف کشند جغد جاوید ببرد طمع از ویرانی
(ص480-بیت 10)
جغد: مظهر و نشانه ی شومی و ویرانی
در فرهنگ و ادبیات جغد نام های مختلفی دارد مانند بوف،بوم،بوم کور،مرغ حق. در زبان فارسی نام جغد
شباویز است که میتوان آنرا پرنده شب خواند. بر خلاف امروزه که جغد پرنده ای شوم و ناپسند تلقی
می شود این پرنده در روزگاران گذشته و بویژه در دین زرتشت و در ایران پرنده ای شایسته احترام و
بسیار پسندیده بوده است.

خفاش

– زآنکه مانند شتر مرغ ندارد مخلب زآنکه ماننده خفاش ندارد منقار
(ص156-بیت9)
– قدرت اندیشه بر قدر توشکلی مشکل است دیدن خورشید بر خفاش کاری معظمست ( ص77-بیت 13)

خفاش: مظهر و نشانه ی خون آشامی
در ادب فارسی خفاش نام های دیگری مانند شب پره، شب پرک ومرغ عیسی دارد.در قرآن آیه 49 سوره آل عمران در کنار معجزات حضرت عیسی از پرنده ای یاد شده که حضرت با گل ساخت ودر آن روح دمید وبه اذن پروردگار آن پرنده جان گرفت وپرید در تفاسیر قرآن این پرنده را خفاش نامیدند.
خفاش یکی از مهم ترین پرندگان شب واز پرندگان منفور است.دکتر زرین کوب خفاش را نماد انسان هایی شناخته که به سبب گرفتاری در بحث های بی حاصل علم رسمی از ادراک علم حقیقی واصول عشق وحقایق اسرار آن محجوب هستند.روشن ترین معنای نمادین خفاش به دلیل نور گریزی وظلمت دوستی آن شکل گرفته است.

خرس
ای گنده دهان چو شیر وچون گرگ حزون چون خرس کریه شخص وچون خوک نگون
(ص1021-بیت9)

در ادب فارسی ، حرص ، دوستی و امساک خرس مثل شده است.در مثنوی مولوی ، دوستی با ابلهان به
دوستی با خرس تشبیه شده است . مولانا در داستانی که با این بیت شروع می شود:
 اژدهایی خرس را در می کشید
شیرمردی رفت و فریادش رسید
دوستی با ابلهان را به دوستی با خرس مثل می زند که سرانجام خوشی ندارد.

خار پشت
– ای که خرچنگ وخارپشتی تو صدفی آید از تو نی فنکی
(ص745-بیت13)

خارپشت جانوری است معروف گویند مار افعی را میگیرد و سر به خود فرو میکشد و مار خود را چنان بر
خار های پشت او میزند که هلاک شود. خارپشت متعلق به نیروی نیک است.این جانور نماد پرتو نور
است.

خر
– گفت خر نئی چه می ترسی گفت آری ولیک آدمیان
(ص701-بیت8)
– می ندانند و فرق می نکنند خر و روباهشان بود یکسان
(ص701 –بیت)9
– زان همی ترسم ای برادر من که چو خر بر نهندمان پالان
(ص701-بیت10)
– خر ز روباه می بنشناسند اینت کون خران و بی خبران
(ص701-بیت11)
– ای بر در بامداد پندار فارغ چو همه خران نشسته
(ص714-بیت4)
– کون خر ملک ریش گاو افتادست چون استر بد لایق داو افتادست
(ص955-بیت3)
– ور نداری از کس دیگر بخر وین مثل برخوان که حجی خر نداشت
(ص572-بیت10)
– گاو در خرمن من هست مرا می شاید ریش گاوی بود آبستنی از کون خران
(ص700-بیت10)
– قحط فرموده قلتبانی چند که خری را به یک نواله کنند
(ص627-بیت7)

خر: مظهر و نشانه ی پرخوری و نادانی

خرگوش
– خواب خرگوش داد یکچندم عاقبت عادت پلنگ آورد
(ص811-بیت12)
– مثال تو در نسبت ملک گیتی چو شیریست خرگوش لاغر گرفته
( ص435-بیت1)
– ز چاپلوسی این گربه هیچ باقی نیست ولیک من نه حریفان خواب خرگوشم
(ص690-بیت2)

خرگوش: مظهر و نشانه ی غفلت و بی خبری و زیرکی و بازیگوشی

خروس

– تاجداری خروس وار از علم چه کنی همچو ماکیان خایه
(ص724-بیت6)
– نه بر فلک ز تباشیر صبح هیچ نشان نه بر زمین ز خروش خروس هیچ اثر
(ص196-بیت3)
– وانکه عونش بر تن ماهی و بر فرق خروس پیرهن را جوشی داده کله را مغفری
(ص473-بیت4)
– بخت بیدارت خروسان سحرگه خیز را از پگه خیزی که هست از چشم صبح انداخته
( ص430-بیت4)

خروس: مظهر و نشانه ی  سحر خیزی و بیداری و مردانگی
خروس یکی از پرندگان مهم اسطوره ای و مذهبی است. در ادبیات زرتشتی خروس در شمار پرندگان مقدس است.

خرچنگ

– ای که خرچنگ و خارپشتی تو صدفی آید از تو نی فنکی
(ص745-بیت13)
در بعضی روایات خرچنگ را سمبلی از آرامش ونیز هدایت کننده همه جانداران به سوی احساسات
می دانند.

روباه
– قدرتت گشته در ازاء قدر حمله شیر و حیله روباه
(ص424-بیت13)
– پیشانی شیر فلک خراشد روباه درد آسمان خراشی
(ص479-بیت5)
– روبهی میدوید از غم جان

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد تخت جمشید Next Entries منابع پایان نامه درمورد ادب فارسی، مضمون سازی، شعر فارسی، ضرب المثل