منابع پایان نامه درمورد ادبیات پایداری، دفاع مقدس، انقلاب اسلامی، ادبیات دفاع مقدس

دانلود پایان نامه ارشد

بر علیه منافع ملی کشورآغاز گردید و در 22 بهمن 1357 به پیروزی رسید. و در این بین نخبگان جامعه بویژه شعرا و اهل قلم در زمینه دعوت مردم به مبارزه با فساد حاکمان کشور، وحدت و یکپارچگی و همدلی و پرهیز از تفرقه و محکوم کردن زرپرستی اقدام به خلق آثار فاخری نمودند.
دکتر سنگری، ادبیات پایداری در عصر انقلاب اسلامی را به چند دوره تقسیم می نماید که از این قرارند:
1- ادبیات پایداری در عصر قیام و حرکت تا پیروزی بهمن 57
2- ادبیات پایداری در دوره هشت سال دفاع مقدس
3- ادبیات پایداری پس از جنگ هشت ساله
4- ادبیات پایداری نهضتها و حرکتهای اسلامی، مانند انتفاضه، بوسنی و ….»(سنگری،1383 ).
2-16 ویژگی های ادبیات پایداری انقلاب اسلامی
مهمترین ویژگی های ادبیات پایداری و مقاومت انقلاب اسلامی عبارت است از: ستایش از آزادی، مجاهدان، شهدا، دعوت به همدلی و اتحاد و لزوم استقامت تا دستیابی به پیروزی نهایی، حمله به استبداد داخلی و مزدوران وطن فروش و عاملان حکومت، رسوا سازی استعمار و استکبار جهانی، ستایش مردم و دفاع از آن ها، طرح الگوها و اسوه های زندگی انقلابی با توجه به تاریخ اسلام و ایران، تقبیح چهره زر، زور و تزویر و …….. (صرفی ، 1393 : 230)
2-17 عناصر ادبیات پایداری
1- ادبیات پایداری، متعلق به ایران و پایمردی ایرانیان در برابر متجاوزان زورگوست.
2- در این نوع ادبیات، رویارویی و پایداری جبهه حق یا مظلوم و مورد تجاوز در مقابل طاغوت ها و زورگویان زمان انعکاس پیدا می کند.
3- تعهد و التزام به عقاید و باورهای اسلامی و انسانی که موجب حفظ حریم های انسانی حتی در میدان های جنگ می شود؛ در این ادبیات بازتاب دارد.
4- این ادبیات خاستگاه مردمی و اجتماعی دارد و از لحاظ ساختارهای فکری از دوره ای تا دوره دیگر متفاوت است.
5- امید به ایجاد مدینه فاضله و رسیدن به جامعه موعود و انتظار موعود منتظر براساس تفکر شیعی از عناصر برجسته ساز این ادبیات است.( امیری خراسانی، 1393: صص37-36)
2-18 ادبیات مقاومت
ادبیاتی است که آزموده های مبارزاتی یک نسل مقاوم و مبارز را که برای رهایی سرزمین، دین، فرهنگ و سنتهای خود از چنگال تجاوزگران، یغماگران و یورش بران به حریم ارزشهای ملی و انسانی به پاخاسته است، برای نسلهای آینده در بیان فخیم شعری و ادبی ترسیم و تصویر می کند.( آئینه وند، 1370: 34)
دکتر محسنی نیا عمده ترین دلایل بروز ادبیات مقاوت در ایران و جهان عرب را چنین بر می شمارد که عبارتند از: «در جهان ایرانی، آشنایی ایرانیان با مظاهر تمدن و پیشرفت مغرب زمین، گسترش ارتباطات پیدایش صنعت چاپ، ایجاد مدارس و روزنامه ها و استبداد بیش از حد حکام دوره قاجاری در کنار عواملی چون نبود عدالت، آزادی، و پذیرش سلطه استعمارگران از سوی حکام قاجار، بستن قراردادهای ننگین با دول خارجی و استعماری، بی اعتنایی به خواست و اراده ملت و وقایعی چون واقعه تنباکو، به توپ بستن مجلس، جنگ های اول ایران و روس، قرارداد 1907، همه و همه منجر به قیام های مردمی به رهبری روحانیت گردید.» (محسنی نیا، 1388: 147)
2-19 ادبیات دفاع مقدس
صدام دیکتاتور معدوم عراق در 31 شهریور 1359 با حمایت آمریکا و برخی از کشورهای منطقه به ایران حمله کرد و این جنگ 8 سال به طول انجامید و در نهایت در تابستان 1376 به پایان رسید. و در این مدت ادبیات با تمام گونه های خود در خدمت جنگ و مبارزه با دشمن بعثی قرار گرفت وصاحبان قلم در این دوره با خلق آثار در خور توجهی در تشویق و تهییج مردم به مبارزه و ایستادگی در مقابل استکبار جهانی و حمایت از نظام اسلامی پرداختند.
ادبیات دفاع مقدس به مجموعه نوشته ها و سروده هایی گفته می شود که درون مایه و موضوع آنها به مسائل هشت سال دفاع مقدس و پیامدها و تبعات آن باز گردد.
دکتر سنگری ویژگی های محتوایی ادبیات دفاع مقدس را به شرح زیر برشمرده و تعیین کرده است: 1- تشویق، تحریض و برانگیختن جامعه به دفاع، مقاومت، صبوری و مبارزه همه سویه و تمام عیار با تجاوز و تجاوزگر، 2-ستایش مجاهدان جبهه و پشت جبهه، 3-دعوت به وحدت، یک پارچگی و پرهیز از تفرقه و گسستگی، 4- ستایش و تکریم شهیدان و جانبازان، 5-بهره گیری از نمادهای دینی، آیات و روایات، 6- تخطئه و تحقیر اشرافیت، بی تفاوتی و دنیازدگی، 7- طرح اسوه ها و الگوهای تاریخ اسلام، 8- بهره گیری از اساطیر، 9- پیوند دین، مردم و ایران ، 10- ستایش امام خمینی و پیروی از وی، 11- امید به آینده و پیروزی، 12- توصیف فضای معنوی جبهه ها، 13- توصیف عناصر رزم و جبهه. (سنگری 1389 : 28- 32)
2-20 موضوعات ادبیات پایداری در دفاع مقدس
1- سروده ها و نوشته هایی که به ایستادگی در مقابل کشش های سقوط آفرین روحی و معنوی دعوت می کتد .
2- سروده ها و نوشته هایی که مارا به دفاع در مقابل ستم و بیداد ستمگران بر می انگیزانند یا تصویری از بیداد زمان برای هوشیاری و بیداری ترسیم می کند .
3- سروده ها و نوشته هایی که با تکیه براندیشه و آرمان دینی، تصویری از بیدادها و جنایات جهانی را ترسیم می کند.
4- سروده ها و نوشته هایی که به هشت سال جنگ تحمیلی و تبعات آن ( بازگشت آزادگان، بازگشت پیکر مفقود الاثر ها، موضوع شهادت، بسیج و بسیجی ها دلواپسی کم رنگ شدن ارزشهای به یادگار مانده از شهیدان، رزمندگان و ……..) اختصاص دارد.(سنگری ، 1380: 15 الی 18)
2-21 ویژگی های کلی ادبیات پایداری
2-21-1 بهره گیری از نماد
نماد در لغت به معنای نمود، نما و نماینده است. نماد به چیزی می گویند که هم خودش باشد و هم مظهر مفاهیمی فراتر از و جود عینی خودش باشد.کلمه نمادین، معنای آشکار و روشنی دارد و نویسنده با استفاده از آن، معنای نا آشنا و غریب را بیان می کند همیشه برای نماد کلمه ای آشنا و ملموس به کار می رود.( امیری خراسانی، 1389: 430)
آنچه این نوع ادبیات را به استفاده از نماد ناگریر کرده است، نه فقط حاکمیت فضای اختناق، تهدید و ارعاب، که زیبایی، ایجاز و قدرت در رساندن مراد و مقصود بوده است.(سنگری ، 1380)
2-21-2 دعوت به مبارزه
ادب مقاومت، ادب پرخاشگر و تند خو و بی پرواست و دعوت کننده به قیام، ایستادگی و ایثار؛ دعوتی که گاه به صورت فریاد اعتراض است و گاه در چهره نبرد مسلحانه.( همان، 1380)
2-21-3 ترسیم چهره رنج کشیده و مظلوم مردم
مردم، قربانیان نخستین نظامهای بیدادگر و استثمار پیشه اند. فقر، فساد، سرگردانی، مرگ و حتی جنایت محصول استبداد و بیداد است. ادب پایداری آیینه دردها، رنجویه ها، شروه ها و مرثیه های مردم است؛ مردمی که گدازه های درون را در خاکستر نگاهشان فریاد می کنند و شاعر، شعرش را تفسیر این دردها می سازد. ( همان، 1380)
2-21-4 بیان جنایتها و بیدادگریها
یکی دیگر از موضوعات محوری ادبیات پایداری، بیان جنایتها و ایستادگی در برابر بیدادگری هاست. بی عدالتی و قیام علیه آن، دو قطب ناهمگون ادبیات پایداری هستند و مردمانی برای احیای حقوق خود به قیام بر می خیزند و جان خور را در این راه فدا می کنند. (آقاخانی بیژنی، 1393 : 16 – 17)
در نظامهای مستبد و بیدادگر، شکنجه و تازیانه و زندان، خفه کردن فریادها در گلو، تبعید و ترور، قانون است. ( سنگری، 1380)
2-21-5 توصیف و ستایش جانباختگان و شهیدان
مبارزان راه آزادی و ایثارگرانی که هستی خود را به میدان نبرد آورده اند و در شکنجه گاه با میدان مبارزه جان باختند، نماد عظمت و افتخار و الگوی فداکاری هستند. ( همان، 1380)
2-21-6 القای امید به پیروزی
شاعر و نویسنده از پس ابرهای تیره یاس وسرخوردگی که آسمان چشمان مردم تحت ستم و جور فرا گرفته است، به روشنایی افق فردا نظر دارند و می کوشند با نوید دادن شکست بی تردید ستم و پیروزی و عدالت، بارقه امید را در قلبها روشن نگه دارند. این رسالت در آثار منظوم و منثور شاعران و نویسندگان دینی با بهره گیری از وعده های قرآنی صورت می گیرد و البته سایر شاعران و نویسندگان نیز به شیوه های دیگر می کوشند مردم را به پیروزی نهایی حق بر باطل امیدوار سازند.( همان، 1380)
2-21-7 ستایش آزادی و آزادگی
آزادی، آرمان آزادی خواهان است. ستیز با زندان، بند و اختناق و نیز آرزوی روزهای که خورشید آزادی در ادبیات پایداری، فرشته است، پیامبر است، نسیم و سبزه و درخت و بهار است و شاعر هماره در جست و جوی آن، تا آن حد که در آرزوی یافتنش، مرگ را به جان می خرد و توصیه می کند پس از مرگ، جسدش را در صحرا (نماد رهایی و گستردگی) بیفکنند و هرگز در قبر(به دلیل شباهت آن به زندان) قرار ندهند. ( همان، 1380)
2-21-8 ستایش سرزمین خود (وطن)
شاعران و نویسندگان– بویژه آوارگان و تبعیدیان– در یادکرد سرزمین خود، به ستایش گذشته ها، مبارزات، مردم و حتی مظاهر دیار خود می پردازند. در شعر شاعران فلسطین این ویژگی با اندوهی بزرگ و گاه پرخاش به دشمن، بیش از شاعران دیگر سرزمین ها دیده می شود.(همان، 1380)
2-21-9 ظلم و ستم به مردم
اگر از دوره مشروطه تا انقلاب اسلامی که ادبیات پایداری به استبداد داخلی توجه دارد بگذریم، دیگر حرکت ها از سوی ایرانیان در واکنش به مداخلات خارجی صورت گرفته است. در بخش اعظم این دوره ها(مانند دوره های اولیه پس ورود اسلام به ایران مانند نهضت شعوبیه، دوره قیام ها و اعتراضات و هجوم های خارجی مانند حمله مفولان و تیموریان و شکل گیری نهضت سربداران، جنگ های ایران و روس در عصر فتحعلی شاه قاجار و …. ) شاعران و نویسندگان در فضای اختناق و سرکوب شدید، با سرایش شعر و نگارش داستان با توسل به اسطوره های ملی و مذهبی سعی می کردند تا احساسات مردم را نسبت به بیگانگان تحریک نمایند.(آقاخانی بیژنی، 1393 : 5)
2-21-10 قهرمانان مذهبی ، تاریخی و اسطوره های ملی
یادکرد رشادت ها، جانبازی ها و جانفشانی های پیامبر (ص)در صدر اسلام و حضرت امام حسین (ع) و یاران بافای آن حضرت در روزعاشورا و استقامت و پایداری حضرت زینب (س) بعد از واقعه عاشورا در اشعار شاعران بویژه بعد از انقلاب اسلامی برای سرافرازی اسلام، انگیزه های مبارزه را در راه استقلال و آزادی کشور زنده نگه دارند.
2-22 حبسیه و ادب پایداری
گروهی از نویسندگان و شاعران به دلیل مخالفت و اعتراض به حکومت و رفتار حاکمان ویا به دلایل سیاسی در طول تاریخ به زندان افتاده اند که همین امر موجب گردیده است تا سروده هایی تحت عنوان حبسیه شکل بگیرد که سرآمد حبسیه سرایان را باید شاعرانی چون مسعود سعد سلمان، ناصر خسرو، فرخی یزدی و ….. نام برد.
دکتر سنگری شاعران زندانی را در ایران به دودسته تقسیم می نماید که از این قرارند:
آنان که به علت مخالفت با حکومت و به جرم اتهامات سیاسی، مورد تعقیب و بازداشت حکومت وقت قرار گرفتند.نظیر مسعود سعد سلمان، ملک الشعرا بهار، فرخی یزدی و موسوی گرمارودی و…
سخنورانی که از نظر مذهب و اعتقاد با غالب مردمان زمان خود اختلاف داشتند و به بی دینی متهم شدند و حکومت وقت برای بدست آوردن دل عوام در صدد آزار و زندان برآمدند. (سنگری، 1383)
2-23 شعر پایداری و عناصر آن
گونه ای از شعر است که در آن مفاهیم اعتراض و مقاومت اجتماعی، جنگ در مقابل تجاوزگران و انقلاب در مقابل سلطه گران غلبه دارد. با چنین تعریفی خاستگاه شعر پایداری، اجتماعی است. این نوع ادبی، از دل رویدادهای ویژه ای، که در یک جامعه رخ می دهد، بروز می کند. ( سجودی، 159:1385).
شاعر پایداری آگاه به زمان خود است و پیرامون خود را به خوبی می نگرد و در مقابل حوادث و آنچه در اطرافش اتفاق می افتد، عکس العمل نشان می دهد و بر همین اساس آنجا که باید فریاد بزند و اعتراض کند، کوتاه نمی آید و زبان به اعتراض می گشاید.(آقاخانی بیژنی، 1393 : 17)
2-23-1 مردم : عنصر پایداری
با بررسی شرایط سیاسی و اجتماعی ایران در تاریخ می بینیم مردم در تمامی صحنه ها حضور ی گسترده و چشمگیر دارند و حتی تا پای جان نیز برای دفاع از سرزمین خود ایستادگی می نمایند. استقامت و پایداری مردم

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد ادب پایداری، ادبیات پایداری، اهل بیت (ع)، تاریخ اسلام Next Entries منابع پایان نامه درمورد دفاع مقدس، انقلاب اسلامی، شعر فارسی، ادبیات پایداری