منابع پایان نامه درمورد اجرای عدالت، عدالت اجتماعی، نفس اماره، رفاه عمومی

دانلود پایان نامه ارشد

می شود، راستگويی است زيرا راست گويی طبق گفته عالمان علم اخلاق دلالت بر عدالت می کند.339 و در عصر ظهور اين خصيصه بين همه افراد رواج پيدا می کند تا اينکه دروغ به کلی ريشه کن می شود.
پسر عمرو بن عاص گفت: پيامبر  در ضمن حديثی طولانی فرمود:
«…فَعِنْدَ ذَلِكَ خُرُوجُ الْمَهْدِيِّ وَ هُوَ رَجُلٌ مِنْ وُلْدِ هَذَا وَ أَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ  بِهِ يَمْحَقُ اللَّهُ الْكَذِبَ وَ يُذْهِبُ الزَّمَانَ الْكَلِبَ بِهِ يُخْرِجُ ذُلَّ الرِّقِّ مِنْ أَعْنَاقِكُم؛ پس در زمان ظهور مهدی  که او مردی از فرزندان علی بن ابی طالب  است، خداوند به وسيله او دروغ و دروغ گويي را ريشه کن مي کند و روزگار سخت و دشوار را برطرف مي سازد و طوق ذلت و بردگي را از گردن شما بر مي دارد.»340
4-1-4-2- رفع بخل
يکی از صفات رذيله که انسان را از مسير عدالت باز می دارد بخل است و طبق گفته عالمان اخلاق اگر بخل از وجود انسان ريشه کن شود يکی از راه های شيطان بر روی او بسته می گردد.341 اما در عصر ظهور اين رذيله اخلاقی از بين می رود و ريشه ی آن خشکانيده می شود.
«شخصي نزد امام باقر رسيد و گفت: اصحاب و همراهان ما در کوفه زياد هستند. اگر دستور [به قيام] دهيد اطاعت مي کنند. امام فرمودند: آيا کسي از ايشان مي تواند احتياج خود را از کيسه برادر دينيش بردارد؟! پاسخ داد: نه امام فرمودند: پس ايشان به خونشان بخيل تر هستند. بدرستي که مردم در صلح و آرامش هستند … و حدود را بر ايشان جاري مي کنيم و اماناتشان را به ايشان بر مي گردانيم اما زماني که قائم  قيام کند، رفاقت صادقانه جاي همه چيز را مي گيرد و مردي به نزد کيسه و جيب برادر دينيش مي رود و به قدر حاجت خود از آن بر مي دارد و برادرش او را از اين کار منع نمي کند.»342
همانطور که در روايت اشاره شد انسان های عصر ظهور از بخل مبری هستند و نشانه آن، اين است که وقت احتياج ديگران به رفع حاجت آنها مبادرت می ورزند، تاجايی که انسان محتاج دست در جيب آنها می کند و کسی او را از اين کار منع نمی کند.
4-1-4-3- غلبه بر طبيعت سوء
يکی ديگر از راه های رسيدن به توازن روحی غلبه بر طبيعت سوء و نفس اماره است. هميشه در درون انسان بين جنود جهل و نفس اماره با ابزار شهوت و غضب با قوا و جنود عقل به رهبري عقل و فطرت نزاع وجود داشته است. بزرگترين جنايات بشريت حاصل شکستي بوده که انسان ها بخاطر جهل و پيروي از طبيعت سوء خورده بودند. اما اگر عقل شخصي به کمال خود برسد هيچگاه مغلوب طبيعت سوء خود نمي شود. همچنانکه اميرالمومنين  فرمودند: «وَ الْعَقْلُ الْكَامِلُ قَاهِرُ الطَّبْعِ السَّوْء؛ عقل کامل بر خوی بد چيره و غالب است»؛343 بديهی است که شکست جنود عقل از هواهای نفسانی زمانی حاصل می شود که اين جنود ضعيف گشته و در مقابل طبيعت سوء قوی گردد اما چنانچه قضيه عکس اين شود يعنی نيروهای عقل و فطرت تقويت گشته و قوی گردند، خواهند توانست بر هوای نفس و اقتضائات نفس اماره پيروز شده و همواره غالب باشند و اين مهم در عصر ظهور اتفاق می افتد و طبيعت سوء انساني شکست مي خورد چون عقول در اين هنگام به يمن ظهور آخرين ذخيره الهي به تکامل خود رسيده اند.344
در سخنان اميرالمؤمنين  در وصف قائم  آمده است: «او هواي نفس را مطيع و تابع هدايت مي کند، هرگاه مردم هدايت را معطوف هوي و هوس نمايند، و رأي و نظر را تابع قرآن مي گرداند در حاليکه مردم قرآن را تابع هواي نفس قرار دهند.»345
بديهی است که با شکست طبيعت سوء آثار آن نيز از بين برود و معصيت از زمين رخ بر کند همانطور که امام صادق  به عمار ساباطی فرمودند با ظهور امام عصر  ديگر کسی معصيت خدا را انجام نمی دهد.346
4-1-4-4- زدوده شدن کينه ها
يکی ديگر از راه های متعادل شدن نفس انسانی زدودن کينه از دلهاست، چون کينه دروازه ورود شيطان به درون انسان هاست347 و کسی که شيطان به درون او راهی داشته باشد نمی تواند جلوی اعمال افراطی و تفريط گونه خود را بگيرد در نتيجه انسان تعادل روحی اخلاقی ندارد. رفع کينه تاثير بسزايی در ارتباط پسنديده انسان ها با يکديگردارد. اگر ارتباط انسان با ديگران مسيري درست و پسنديده يابد، بسياري از ارزشهاي الهي و انساني به تحقق پيوسته است. سخاوت، گذشت، حسن ظن و اعتماد به ديگران، تعاون، نصيحت و خيرخواهي و ده ها فضيلت ديگر در همين عرصه خود را نشان مي دهد. با آمدن اين فضيلت ها به عرصه روابط اجتماعي جايي براي نفاق، خيانت، تنگ نظري و خود خواهي، انتقام، بددلي و بد گماني ، خود محوري و سوء نيت نمي ماند. 348
در حيات مهدوي جايي براي کينه و دشمني در قلوب مردم وجود ندارد و وقتي کينه از دل ها رفت، بهانه اي براي خيانت، خودخواهي، انتقام، بدگماني و… نخواهد بود.
امام علي مي فرمايد: «وَ لَوْ قَدْ قَامَ قَائِمُنَا… لَذَهَبَتِ الشَّحْنَاءُ مِنْ قُلُوبِ الْعِبَاد؛ چون قائم قيام کند کينه از دل بيرون رود.»349
نتيجه گيری: به نظر می رسد مردم دوران ظهور به واسطه اجرای همه جانبه عدالت دارای تعادل روحی هستند لذا رفتار افراطی و تفريطی از آنها سر نمی زند آنها اهل دروغ، کينه و بخل نيستند و از حمايت های عقل و جنودش بهره مندند.
4-2- شاخص هاي عدالت اجتماعي مهدوی
مقدمه
همانطور که گذشت عدالت مهدوی در يک تقسيم بندی ابتدايی به عدالت فردی و اجتماعی تقسيم می گردد که در فصل قبل به گستره عدالت اجتماعی مهدوی و تبيين آن از ديدگاه روايات پرداختيم در اين قسمت برآنيم که شاخص های آن را مورد بررسی قرار دهيم.
4-2-1- رفع امتيازات و تبعيضات نژادي و طبقه اي
امتيازات نژادي، طبقه اي و صنفي نيز القاب و عناوين ظاهري در جامعه اسلامي که جامعه موعود جهاني و همگاني خواهد بود، ملغي و بي اعتبار است؛ همه در برابر قانون با هم برابر بوده و از حقوق مساوی برخوردار خواهند بود، در اين جامعه عالم با جاهل، عادل با فاسق ، والي و رئيس و صاحب هر مقام سياسي با هر شخص عادي و متعارف برابر هستند و همه در برابر احکام قضايي با هر سليقه و هرگونه وابستگي مساوی هستند. اين ويژگي آن جامعه بزرگ اسلامي را در سيره شخص پيغمبر اکرم  و اميرالمؤمنين  است. ولي الله الاعظم  مجري همان عدالتي است که در مدينه و کوفه توسط نبي اسلام  و علي  تعريف شده است، با اين فرق که شکل قضاوت متفاوت است که در عدالت سياسی به آن می پردازيم.350
از حضرت رسول خدا  روايت است که در حجة الوداع فرمود: « أيها الناس إن ربكم واحد و إن أباكم واحد لا فضل لعربي على عجمي و لا لعجمي على عربي و لا لأحمر على أسود و لا لأسود على أحمر إلا بالتقوی؛ اي مردم آگاه باشيد که همانا پروردگار شما يکي است و پدر شما يکي است و آگاه باشيد که از براي عربي بر غير عرب، فضلي نيست و از براي غير عرب بر عرب برتري نيست و سرخ پوست را بر سياه پوست و سياه پوست را بر سرخ پوست فضلي جز به تقوا نيست.»351
و همچنين در روايت ديگر فرمودند: « إِنَّ النَّاسَ مِنْ عَهْدِ آدَمَ إِلَی يَوْمِنَا هَذَا مِثْلُ أَسْنَانِ الْمُشْطِ لَا فَضْلَ لِلْعَرَبِيِّ عَلَى الْعَجَمِيِّ وَ لَا لِلْأَحْمَرِ عَلَی الْأَسْوَدِ إِلَّا بِالتَّقْوَی؛ اي مردم! بدانيد و آگاه باشيد که انسانها از آغاز خلقتشان تاکنون از عصر آدم ابوالبشر تا امروز مانند دندانه هاي شانه با يکديگر مساوي هستند [و کوچکترين تفاوت و برتري نسبت به يکديگر ندارند همه امتيازات و برتريهاي ملي و نژادي لغو است]. هيچ ملتي بر ملت ديگر و هيچ نژادي بر نژاد ديگر امتياز و برتري ندارد مگر با تقوي. عرب و عجم، سياه، سفيد و سرخ و همه انسانها ذاتا يکسان و برابرند.»352
اميرالمومنين در وصيت خود، در هنگامي که از ابن ملجم ضربت خورده بود، به فرزندان عبدالمطلب سفارش فرمود:
«يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَا أُلْفِيَنَّكُمْ تَخُوضُونَ دِمَاءَ الْمُسْلِمِينَ خَوْضاً تَقُولُونَ قُتِلَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ أَلَا لَا تَقْتُلُنَّ بِي إِلَّا قَاتِلِی؛ اي فرزندان عبدالمطلب، نيابم شما را (که به اسم خون خواهي از من) خون مسلمانان را بريزيد و بگوئيد اميرالمومنين کشته شده است، (او يک فرد عادي نيست) آگاه باشيد که البته براي قتل من، غير از قاتل مرا نکشيد.»353
امام باقر  مساوات عصر ظهور را با جمله «يُسَوِّي بَيْنَ النَّاسِ حَتَّى لَا تَرَی مُحْتَاجاً إِلَی الزَّكَاةِ؛ اموال را ميان مردم چنان به تساوی تقسيم می کند که ديگر نيازمندی يافت نمی شود تا به او زکات دهد.»354 بيان می کنند. و در روايت ديگر می فرمايد: «إِذَا قَامَ قَائِمُ أَهْلِ الْبَيْتِ قَسَّمَ بِالسَّوِيَّةِ وَ عَدَلَ فِي الرَّعِيَّةِ فَمَنْ أَطَاعَهُ فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَ مَنْ عَصَاهُ فَقَدْ عَصَى اللَّهَ… ؛ هنگامي كه قائم آل محمد  قيام نمايد بيت المال را بين مستضعفين و افراد جامعه به طور تساوي و عادلانه تقسيم مي‌نمايد و تفاوتي بين افراد نمي گذارد.»355 و امام رضا  مي‌فرمايد: «فَإِذَا خَرَجَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها وَ وَضَعَ مِيزَانَ الْعَدْلِ بَيْنَ النَّاسِ فَلَا يَظْلِمُ أَحَدٌ…؛ و مي‌نهد ميزان عدل را در بين مردم پس احدي به احد ظلم نكند.»356
آيه الله صافی گلپايگانی درباره نفی امتيازات نژادی و طبقه ای در عصر ظهور می گويند: مي توان از برخي احاديث استفاده کرد که در آن دوره مساوات ديگري نيز مطرح مي گردد که دقيقتر و آرماني تر است و آن اجراي مساوات در سطح جامعه و به دست همه افراد است.357
نتيجه گيری: با اجرای عدالت مهدوی برتری های نژادی و طبقه ای از بين می رود و اين نشانه اجرای عدالت اجتماعی در دوران ظهور است.
4-2-2- رضايت عمومي
يکی از ويژگی های اجرای عدالت اجتماعی رضايتمندی مردم جامعه است، فطرت انساني عدالت دوست و عدالت خواه است و حتي کودکي که هنوز قواعد بازي در اجتماع را فرا نگرفته است، از ظلم و جوري که بر او شده بر مي آشوبد و به آن اعتراض مي کند.
امام کاظم  در اين باره می فرمايند: خداوند همه ثروت ها را (از همه منابع در آمد) ميان مردم تقسيم کرده است، و به هرکس حقش را داده است: کارگزاران و توده مردم و بينوايان و تهيدستان و هر گروهي ديگر از گروهاي مردم. سپس امام گفت: اگر عدالت اجتماعي بر قرار می شد، همه مردم بي نياز شده بودند سپس فرمود عدل شيرين تر از عسل است.»358
رسول خدا  درباره خروج امام عصر  مي فرمايند: «يخرج عند کثرت اختلاف و زلازل، فيملاها عدلا و قسطا کما ملئت ظلما و جورا، يرضي به ساکن السماء، و ساکن الارض….؛ مهدي  هنگام اختلاف ها خروج خواهد کرد و زمين را پر از عدل و داد مي کند همانگونه که از ظلم و جور پرشده است و اهل زمين و آسمان از عدالت او راضي و خشنودند.»359
اين خشنودی به سبب رضايت عمومی است چون آنچه زمينه رضايت عمومی را در يک جامعه فراهم می کند در سايه عدالت مهدوی قابل دستيابی است. زيرا همانطور که اشاره شد در آن عصر ثروت های خدادادی از دل زمين و از فراز آسمان بر مردم ارزانی داشته شده که سبب رفاه عمومی می گردد و در عين حال همه انسان ها به ميزان حقی که دارند از اين مواهب به صورت عادلانه بهره مند می شوند و اين بهره مندی عادلانه از مراتب عدالتی است که حضرت ولی عصر  در جامعه ايجاد می کنند.
امام علي  در وصف تلاش امام زمان  برای فراهم ساختن رضايت عمومی می فرمايند: «با علم يقين بدانيد آنچه را که حضرت مهدي  با آن مواجه خواهند شد کمتر از آن نيست که رسول اکرم  با آن از امور جاهليت مواجه شدند. و فرمانروايان جائر و ستمگر را از کار بر کنار خواهد فرمود. و زمين را از لوث جباران پاک خواهد کرد و در ميان شما به طور قطع به عدالت رفتار خواهد نمود و با قسطاس مستقيم قيام خواهد نمود و زندگان براي مرده گان آرزو مي کنند اي کاش بر مي گشتند به زندگي دنيا و دوباره زندگي مي کردند و طعم و لذت زندگي را مي چشيدند.»360
4-2-3- شمول و فراگيری عدالت اجتماعي
هر گاه سخن از عدالت اجتماعي به ميان مي آيد اذهان معطوف به اجراي عدالت در

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درمورد عدالت اقتصادی، عدالت اجتماعی، اجرای عدالت، جهان اسلام Next Entries منابع پایان نامه درمورد امام صادق، عدالت اجتماعی، تجارتخانه، آخرالزمان