منابع پایان نامه درباره یادگیری ریاضی، آموزش ریاضی، روش های تدریس، برنامه ی درسی

دانلود پایان نامه ارشد

کند (شعبانی ، 1384 ،ص242).

2-12-2-روش های فعال تدریس
روش های تدریس فعال روش هایی است که دانش آموز چه از نظرجسمی و چه از نظر ذهنی با موضوع درگیر بوده و محیط کاری برای او لذت بخش باشد. روش های تدریس فعال مستلزم استفاده از راهبردهایی است که فرصت هایی را برای فعالیت دانش آموزان فراهم می کند. به راستی روش های فعال تدریس فرصت هایی را به دانش آموزان می دهند که با معلم، با دانش آموزان دیگر و با موضوع درس ارتباط برقرار می کنند و همچنین فرصت هایی را می دهد که با دیگران بحث کنند، وبه نظرات آنان گوش بدهند و اغلب باید در نظراتشان تجدید نظر کنند (رابسون82، 2004).
در این روش ها که دانش آموز محور است تاکید بر یادگیری است که در آن نقش معلم به کار گماردن دانش آموزان با استفاده از طرح مسأًله های خوب و ایجاد فضای کشف و معناسازی در کلاس درس است ( وندی ویل83 ، 2001،ص41).
در این روش ها، شاگرد محور فعالیت است و معلم نقش ناظر و راهنما را دارد . مفاهیم آموزشی ارتباط تصنعی خود را از دست می دهند و ارتباط منطقی بین آنها برقرار است. در این روش ها تعامل اجتماعی، احساس مسئولیت، انگیزه های درونی، رابطه مطلوب بین شاگردان و معلمان و رابطه نزدیک بین آموخته ها و شرایط واقعی زندگی، به نحوی شایسته وجود دارد(شعبانی، 1386، ص 327). حال در جدول( 1-2 ) روش تدریس معمول با روش فعال تدریس مقایسه شده است:

جدول 2-1-مقایسه‌ي روش‌های تدریس معمول با روش‌های فعال(ملکی، 1387، ص93)

رویکرد یاددهی یادگیری معمول
رویکرد یاددهی یادگیری فعال
1- کتابهای درسی ودفترچه‌های تمرین غلبه دارند
1- مواد آموزشی متنوع است ودر یاددهی یادگیری از منابع اجتماعی بیرون از مدرسه نیز استفاده مي‌شود.
2- یادگیری برای کل کلاس در یک گروه انجام مي‌گیرد. جداول دروس مقطوع است ودر دوره‌های زمانی، یک شکل انجام مي‌گیرد.
2- در کلاس، گروه‌های (کل، کوچک وفردی شده) تشکیل مي‌شود.
3- با یک برنامه واحد به دانش آموزان آموزش داده مي‌شود.
3- برنامه‌های آموزشی در حد وسیع متفاوت اند.
4- دانش آموزان در مقابل معلمان وکتاب‌های درسی منفعل اند.
4- دانش آموزان در جستجوی اطلاعات فعال اند.
5- بر یکنواختی تجربیات کلاس وموقعیت‌های آموزشی تاکید مي‌شود.
5- بر تجربیات کلاسی وموقعیت‌های آموزشی متنوع تاکید مي‌شود.

2-12-3-جایگاه روش تدریس معمول در یادگیری ریاضی
به اعتقاد رامسدن84 (1992) اجرای تدریس خوب از لذت بخش ترین و هیجان انگیز ترین فعالیت های بشری است و به همان اندازه اگر خوب اجرا نشود؛ خسته کننده و ملالت بار است. روش تدريس از جمله مولّفه هاي اصلي برنامه ي درسي و از مراحل مهم طرّاحي آموزشي محسوب مي شود .تدريس خوب، به معناي كمك به خوديادگيري دانش آموزان است، به بيان ديگر روشهاي تدريس، ابزارهاي مفيدي براي ايجاد يادگيري بامعنا هستند. معمولاً یکی از اهداف معلمان ریاضی این است که دوست دارند همه ی دانش آموزان ریاضی را دوست داشته باشند و به سطح قابل قبولی از یادگیری و درک برسند امّا روش معمول تدریس از عواملی است که مخالف این اهداف عمل می کند. زیرا در این کلاس ها، عواملی چون بحث گروهی، استدلال، درک مفهوم بین دانش آموزان جایگاهی ندارد و هدف اصلی در کلاس های معمول، آماده سازی دانش آموزان برای امتحان است. (کرامتی،1386) در این روش که آمرانه و معلم محور است معلم در جلوی کلاس است و همه به او و به چیزهایی که می گوید گوش می کنند. (گویا ، 1375، ص5) . در این روش ها محور فعالیت های فکری و عملی، کلاس و درس معلم می باشد و معلم دارای اعتبار و سندیت بوده و درواقع مسئول انتقال معلومات می باشد. بهترین یادگیرنده از نظر معلم کسی است که گفته های معلم و نوشته های کتاب درسی را حفظ کند و در موقع لزوم عیناً تکرار کند همچنین در این روش کاربرد معلومات و دانش چندان مورد توجه نیست بلکه مهم این است که یادگیرندگان بیشتر اطلاعات و معلومات کسب کنند و نقش اساسی در فعالیت های آموزشی ندارند بنابراین یادگیری سطحی است. (نوروزی و همکاران ، 1381 ، صص161و162) .
2-12-4-نقش روش تدریس فعال در یادگیری ریاضی
روش های تدریس فعال، روش هایی است که دانش آموز چه از نظرجسمی و چه از نظر ذهنی با موضوع درگیر بوده و محیط کاری برای او لذت بخش باشد. روش های تدریس فعال مستلزم استفاده از راهبردهایی است که فرصت هایی را برای فعالیت دانش آموزان فراهم می کند. به راستی روش های فعال تدریس فرصت هایی را به دانش آموزان می دهند که با معلم، با دانش آموزان دیگر و با موضوع درس ارتباط برقرار می کنند و همچنین فرصت هایی را می دهد که با دیگران بحث کنند، وبه نظرات آنان گوش بدهند و اغلب باید در نظراتشان تجدید نظر کنند. (رابسون85، 2004). در این روش ها که دانش- آموز محور است تاکید بر یادگیری است که در آن نقش معلم به کارگماردن دانش آموزان با استفاده از طرح مساله های خوب و ایجاد فضای کشف و معناسازی در کلاس درس است. ( ونده ویل86، 2001، ص41). از نظر روج – لیندبرگ87، ( 2001 ) روش یادگیری فعال بر اساس چهار مولفه که به ترتیب شامل یادگیرنده ، معلم ، تکالیف یادگیری و درباره تعامل در کلاس ریاضی است توصیف می شود:
یادگیرنده، شخص کلیدی در فرایند یادگیری فعال است. یعنی تدریس ریاضی بایستی یادگیرنده محور باشد و از لحاظ روحی، روانی، اجنماعی و از نظر فیزیکی فعال باشد.
معلم، به دلیل دانشش در ریاضی و یادگیری ریاضی و نیز احترام او به یادگیرندگان به عنوان افراد فعال از نظر فکری و اجتماعی مرجع است. نقش معلم ریاضی با راهنمایی و حمایت از یک محیط غیر تهدید آمیز، گفتمانی و فراگیر نظیر یک مدیر محیط یادگیری و منابع یادگیری است.
تکالیف یادگیری، غنی از نظر ریااضی و باز پاسخ در نظر گرفته می شود که پیش نیازی برای امکان بنا کردن یک ساختار شناختی غنی از نظر مفهومی و یک درک ارتباطی از مفاهیم ریاضی است.
چیدمان کلاس درس بایستی باید با نیازهای یادگیرنده و تکلیف یادگیری، از تعامل در گروه های کوچک، بحث کل کلاسی و کار نشسته ی فردی حمایت کنند ( ص 163).
2-13-نقش تکالیف درسی در یادگیری ریاضی
تکالیف ارزشمند ریاضی، برای معرفی و ارائه ایده های مهم ریاضی و برای درگیر کردن و به چالش کشیدن دانش آموزان به طور خردمندانه و هوشمندانه مورد استفاده قرار می گیرد. تکالیف مناسب می توانند کنجکاوی و اشتیاق دانش آموزان را تحریک کند و آنها را به درون ریاضیات بکشاند تکالیف ریاضی می تواند به تجربیات دنیای واقعی دانش آموزان پیوند زده و متصل گردد البته با سطحی از چالش بر انگیزی که تفکر عمیق را می طلبد به طوری که به پاسخ چنین تکلیف هایی غالبا از چندین راه می توان رسید. مانند به کارگیری یک رویکرد شمارش حسابی، رسم کردن یک شکل هندسی، شمردن حالت های ممکن و یا استفاده از معادلات جبری که تکلیف را همراه با تجربه و دانش گوناگون قبلی برای دانش آموزان قابل دسترس می سازد. البته تکالیف به تنهایی برای یادگیری دانش آموزان موثر نیست بلکه بزرگ نمایی از یک تکلیف درسی توسط معلم، سازماندهی و هماهنگی کارکرد دانش آموزان و به چالش کشیدن آنها و حمایت او از فرآیند تفکر دانش آموزان اهمیّت فراوان دارد. (شورای برنامه ریزی ریاضی سازمان پژوهش و برنامه ریزی درسی ، ص 3). NCTM (2000) به تکالیفی توصیه می کند که به دانش آموزان امکان «کشف، فرمول ریزی کردن و آزمودن فرضیه ها، اثبات تعمیم ها و بحث و به کار گیری نتایج بررسی هایشان» را به صورت فعال بدهند.
2-14-ریاضی ورزی در یادگیری ریاضی

(کیل پاتریک و سوافورد88، 2001) معتقدند در ادبیات ریاضی و آموزش ریاضی، انجام دادن ریاضی باعث پرورشِ گونه ای خاصی از تفکر می شود که ماهیت ریاضیِ آن، از سایر انواع تفکر متمایز است و بدین سبب، ریاضی وار فکر کردن نامیده می شود و به انجام آن فعالیت ها، ریاضی ورزي اطلاق می شود. اما در هر صورت، به دلیل اهمیت ریاضی ورزي در یادگیري ریاضی دانش آموزان، لازم است فعالیت هایی در برنامه هاي درسی ریاضی مدرسه اي طراحی شوند تا توانایی هاي انجام دادن ریاضیِ آنها تقویت شود؛ توانایی هایی که ورزیدگی ریاضی نامیده می شوند. همچنین براي ورزیدگی ریاضی پنج مؤلفه را به شرح زیر در نظر گرفته اند:
1-فهمیدن – درك مفاهیم، اعمال، و روابط ریاضی ، دانستن معناي نمادهاي ریاضی ، نمودارها و
رویه ها
2-محاسبه کردن – اجراي رویه هاي ریاضی نظیر جمع، تفریق، ضرب و تقسیم اعداد به طور
منعطف، دقیق، کارا، و مناسب
3-به کار بردن – توانایی صورت بندي مسایل به صورت ریاضی و تدوین راهکارهایی براي حل
آنها با استفاده از مفاهیم و رویه هاي مناسب.
4-استدلال کردن – استفاده از منطق جهت توضیح و توجیه راه حلی براي یک مسئله یا تعمیم
چیزي معلوم به چیزي که هنوز معلوم نیست.
5-درگیر شدن – دیدن ریاضی به صورت محسوس، مفید و قابل انجام به شرطی که روي آن
کار کنید و بخواهید که آن کار را انجام دهید. (کیل پاتریک و سوافورد ،2001، ص 15 )

2-15-اهداف یادگیری ریاضی
آماده‌سازی ذهنی دانش‌آموزان برای درک برخی از مفاهیم ساده و اساسی ریاضی مقدماتی، ایجاد و پرورش نظم فکری و درست اندیشیدن از طریق آشنایی با مفاهیم منطقی ریاضی، زمینه‌سازی برای استفاده از مفاهیم ریاضی در زندگی روزانه، منظم کردن دانسته‌های مختلف و متفرّق و بازسازی آن‌ها، بالا بردن توان دانش‌آموزان در انجام فعالیت‌ها و محاسبات ساده و شفاهی ریاضی، پرورش قوای ذهنی و هماهنگی بین این قوا از طریق بالا بردن توانایی‌ها و دانسته‌های قبلی، گسترش مفاهیم زبانی و خزانه لغات و فرهنگ لغات ریاضی کودکان و کاربرد این فرهنگ در زندگی روزانه، فراهم آوردن پیش نیازهای لازم و مفید به منظور سرعت بخشیدن به آموزش ریاضی در آینده‌ی تحصیلی دانش آموزان از اصلی‌ترین اهداف آموزش ریاضی محسوب می‌شود. (صیادی، 1383)
2 –16 – حوزه ی تربیت و یادگیری ریاضیات در برنامه ی درسی ملی جمهوری اسلامی ایران
ریاضیات ریشه در تعقل انسانی و نقشی موثر در درک قانونمندی طبیعت دارد. ریاضیات به عنوان علم مطالعه ی الگوها و ارتباطات، هنری دارای نظم و برخوردار از سازگاری درونی، زبانی دقیق برای تعریف دقیق اصطلاحات و نمادها وابزار کار در بسیاری از علوم و حرفه ها تعریف شده است. (برنامه ی درسی ملی جمهوری اسلامی ایران ، 1391)

2 – 16 – 1- ضرورت و کارکرد حوزه ی ریاضیات
ریاضیات و کاربرد های آن بخشی از زندگی روزمره و در جهت حل مشکلات زندگی در حوزه های مختلف به شمار می آید که دارای کاربردهای وسیع در فعالیت های متفاوت انسانی است. ریاضیات موجب تربیت افرادی خواهد شد که در برخورد با مسائل بتوانند به طور منطقی استدلال کنند، قدرت تجزیه و انتزاع داشته باشند ودرباره ی پدیده های پیرامونی تئوری های جامع بسازند. و چه مهم اینکه ریاضیات توانمند سازی انسان برای توصیف دقیق موقعیت های پیچیده، پیش بینی و کنترل وضعیت های ممکن مادی طبیعی، اقتصادی، اجتماعی است .لذا توانایی به کار گیری ریاضی در حل مسائل روزمره و انتزاعی از اهداف اساسی آموزش ریاضی می باشد(برنامه ی درسی ملی جمهوری اسلامی ایران ، 1391 ).

2 – 16-2- قلمرو حوزه
قلمرو حوزه ی آموزش ریاضیات از یک سو، درک مفاهیم ریاضی شامل: اعداد و محاسبات عددی؛ جبر و نمایش نمادین (الگوها، رابطه ها و تابع ها) هندسه و اندازه گیری؛ داده ها، آمار و احتمال است. از سوی دیگر، در این حوزه دانش آموزان باید با فرایندهای ریاضی نظیر حل مساله، به کارگیری استراتژیک های حل مساله، مدل سازی( مسائل واقعی و پدیده ها)، استدلال، تفکر نقاد و استلال منطقی (تعمیم دادن، پیش بینی، فرضیه سازی، حدسیه سازی و آزمودن حدسیه ها، توضیح دادن و تبیین جواب ها، تایید و تصدیق کردن حواب ها، دسته بندی کردن، مقایسه کردن، به کارگیری الگوها، تفکر تجسمی یا دیداری و تفکر خلاق ( استدلال فضایی، حل کردن مسائل های

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره درک مفهومی، برنامه ی درسی، یادگیری ریاضی، برنامه ریزی درسی Next Entries منابع پایان نامه درباره تعلیم و تربیت، طراحی آموزشی، سازنده گرایی، رویکرد شناختی