منابع پایان نامه درباره وسایل آموزشی، آموزش و یادگیری، محیط یادگیری، تکنولوژی آموزشی

دانلود پایان نامه ارشد

بود. البته همیشه باید موظف بود که تصویر مورد استفاده به یادگیری مطلب کمک کند.

2-1-5-5- شرایط عملی:
یکی از شرایط عملی که در انتخاب رسانهها تاثیر میگذارد، عبارت است از هزینهی تولید، نگهداری و به کار اندازی. البته اگر انتخاب یک رسانه منجر به یادگیری سریعتر و بادوامتر میشود نباید هزینهی آن مطرح باشد ولی در شرایط عملی بالا بودن هزینهی تولید یک رسانه سبب میشود که آن رسانه انتخاب نشود.
عامل دیگری که در انتخاب تاثیر میگذارد وقت است. گاه تولید یک رسانه در مدت زمان محدود امکان پذیر نیست و همین امر سبب میشود که رسانهی دیگری که از نظر دستیابی به هدفها در سطح پایین تری قرار دارد انتخاب گردد.
یکی دیگر از عوامل عملی، توافق معلم با رسانه است. گاهی معلمان به دلیل عدم آشنایی با یک رسانه در مقابل آن احساس خطر میکنند. گاه نحوهی کار با یک رسانه را نمیدانند و آن را به کار نمیگیرند. طراح آموزشی باید هنگام انتخاب و پیشنهاد یک رسانه برای آموزش شرایط عملی کاربرد آن رسانه را نیز مورد توجه قرار دهد.

2-1-6- تقسیم بندی مواد و وسایل آموزشی:
مواد و وسایل آموزشی از دیدگاه متخصصان مختلف و با توجه به معیارهای خاص به گونه ای متفاوت مورد تقسیم بندی قرار گرفته است که عبارت اند از:
– برقی و غیر برقی: عدهای دستهای از مواد و وسایلی که به نیروی برق نیاز دارند در یک دسته و در دستهی دیگر بقیه ی مواد و وسایل قرار داده میشوند.
– ارزان قیمت و گران قیمت: ایرادی که به این تقسیم بندی وارد شده اینکه حد و مرزی میان دو دسته امکان پذیر نیست. با این حال عدهای از این تقسیمبندی استفاده کردند. رسانههایی نظیر چارت، پوستر، نقشه، کره، طلق شفاف، اسلاید و نظایر اینها را در دستهی ارزان قیمت و تجهیزاتی نظیر پروژکتورهای فیلم، اسلاید، فیلم استریپ، اورهد و … در دستهی گران قیمت قرار میدهند.
– نرمافزار و سختافزار: طرفداران استفاده از این تقسیمبندی رسانههایی نظیر، چارت، پوستر، نمودار، طلق شفاف، مدل، ماکت، برش و نظایر اینها را در دستهی نرمافزار و تجهیزاتی نظیر پروژکتورهای فیلم متحرک، اسلاید، اوپک، اورهد و نظایر اینها را در دستهی سختافزار قرار میدهند.
– چاپی و غیر چاپی: عدهای رسانههای نظیر کتاب، جزوه، مجله، منابع برنامهای شدهی چاپی و نظایر اینها را در گروه چاپی و بقیه را در گروه غیرچاپی قرار میدهند.
– ساده و پیچیده: رسانههایی نظیر کتاب، مجله، طلق شفاف و نظایر اینها در گروه ساده و تجهیزاتی نظیر پروژکتورهای فیلم متحرک، اسلاید، اوپک، اورهد، دستگاه های ضبط شنیداری و دیداری و نظایر اینها را در گروه پیچیده قرار میدهند.
– نورتاب و غیر نورتاب: یکی از بهترین و کاملترین تقسیمبندی که تاکنون انجام شده، قراردادن مواد و وسایل آموزشی در دو دستهی نورتاب و غیرنورتاب است. در این تقسیمبندی مواد و وسایلی نظیر فیلم متحرک، اسلاید، فیلم استریپ، طلق شفاف و پروژکتورهای مربوط به آن ها را در دستهی نورتاب و بقیه را در دسته غیر نورتاب قرار میگیرند (احدیان، 1386)22.
امیرتیموری1382، رسانههای آموزشی را به صورتهای مختلفی تقسیمبندی نموده است. در یک نوع آن رسانههای آموزشی به چهار طبقه رسانههای دیداری (مانند، اسلاید و پوستر)، رسانههای شنیداری (مانند رادیو، تلفن و نوارصوتی)، رسانههای دیداری- شنیداری (مانند تلویزیون، رایانه، ویدئو) و رسانههای چندحسی (مانند مدل ها و شبیه سازی ها) تقسیم میشوند.
تقسیمبندیهای دیگری که در زمینهی رسانههای آموزشی صورت گرفته عبارتند از:
– رسانههای یکطرفه یا غیرتعاملی: رسانههایی هستند که معلمان، شاگردان و افراد دیگر میتوانند برای ارائهی مطالب به مخاطبان خود، از آن استفاده کنند. برای مثال تصاویر اطلاعات یا آگاهیهایی را به بینندگان خود میدهند. اسلاید، طلقهای شفاف و فیلمهای متحرک، همگی تنها برای دادن اطلاعات یک طرفه به ببینندگان، دانش آموزان و… طرحریزی شدهاند ( فردانش، 1388)23. این رسانهها قدیمیتر بوده و در طول سالهای اولیه قرن بیستم تا اواخر دههی 1970 به تدریج به وجود آمده و وسعت یافته اند (ذوفن و لطفی پور، 1380).
– رسانههای دو طرفه یا تعاملی: رسانههای تعاملی یا دوطرفه که خود کامل و خودکفا هستند، سبب ایجاد موقعیتهای آموزشی دوطرفه میان یادگیرندگان و فناوری میشوند. این رسانهها این گونه برنامهریزی میشوند که به یادگیرنده بازخورد بدهند، مانند کامپیوتر. با توجه به تغییر و دگرگونی زیادی در دو دههی اخیر در شکل آموزش رسانهای در مجموع فناوری رایانه باعث تغییر زیاد در روش تدریس و یادگیری شده است. مزایای اصلی رسانههای تعاملی این است که یادگیرنده فعال را تسهیل میکنند و یادگیرنده را قادر میسازد که در هر زمان از وضعیت پیشرفت خود و رابطه با هدفهای یادگیری آگاه میشود ( فردانش، 1388).

2-1-7- روش کلی استفاده از مواد و وسایل آموزشی:
استفاده از هر کدام از وسایل آموزشی، نیازمند توجه و دستوالعمل خاصی است. متخصصان به منظور استفاده کلی روش 5 مرحلهای را پیشنهاد میکنند:
– خود را آماده کنید: به عنوان مثال، فیلم متحرک را از قبل مشاهده کنید، به مواد ضبط شده گوش کنید و تصاویر را بررسی کند. فیشها را مطالعه و نکات لازم را یادداشت کنید.
– محیط را آماده کنید: مواد و تجهیزات لازم برای مشاهده و یا شنیدن رسانه را مرتب کنید از درستی تجهیزات قبلا رزرو شده اطمینان حاصل فرمایید. همچنین تهویه، نور و حرارت، محیط نمایش، مسئلهی حمل و نقل، و احتمالا امور ایمنی را مورد بررسی قرار دهید.
– کلاس را آماده کنید: در ابتدای کار رسانه را معرفی کنید. سپس بعد از روشن کردن آن دلایل استفاده از آن وسیله در این زمان را بیان کنید. بیان کنید که رسانه چه چیزهایی را تحت پوشش قرار میدهد و آنچه را که آموختنش با استفاده از رسانه های به خصوص مهم است، مورد تاکید قرار دهید و همچنین باید به دانش آموزان بگویید که در انتهای کار بایستی چه کارهایی انجام دهند.
– از رسانهها استفاده کنید: رسانه را از حیث فنی به درستی مورد استفاده قرار دهید. به طور مثال در فیلم متحرک از تنظیم درست تصویر، میزان و کیفیت صدا و مشاهده به طور ماهرانه و حرفهای نمایش فیلم، مطمئن شوید.
– پیگیری کنید: پس از استفاده از رسانه دربارهی محتوای آن پرسش و پاسخ و بحث نمایید. در صورت نیاز از طریق یک آزمایش و یا کار عملی تجربهی مطرح شدهای در رسانهها را تکرار کنید. در این صورت برای اجرای کارها و مهارتهایی که توسط فراگیران انجام میشود، نظارت کنید. به طور کلی ارزش تجربه (استفاده از رسانه) مورد ارزیابی قرار دارد و نتایج را در آرشیو مرکز رسانههای آموزشگاهی بایگانی کنید زیرا اظهارنظرهایی که در مرکز رسانهها نگهداری میشوند، میتوانند برای کسانی که بعدا از رسانههای مورد نظر استفاده خواهد کرد بسیار مفید و ارزنده باشند (احدیان، 1386).

2-1-8- اصول چندرسانه ای:
مایر از صاحبنظران سرشناس حوزهی تعلیم و تربیت در طراحی محصولات آموزشی چندرسانهای، هفت اصل را به عنوان نکات کلیدی برشمرد، که شامل:
2-1-8-1- اصل چندرسانهای24: یادگیری بیشتر فراگیران از کلمات و تصاویر در مقایسه با کلمات صرف است. ارائهی همزمان تصاویر و کلمات این فرصت را در اختیار فراگیران قرار میدهد تا به ایجاد الگوهای ذهنی کلامی و تصویری و برقراری ارتباط بین آنها بپردازند.
2-1-8-2. اصل مجاورت زمانی25: ارائهی همزمان کلمات و تصاویر منجر به یادگیری بهتر فراگیران خواهد شد. ارائهی همزمان، بخشهای مرتبط انیمیشن و گفتار، این فرصت را در اختیار فراگیر قرار میدهد تا بازنماییهای ذهنی کلمات و تصاویر ارائه شده را به طور همزمان در حافظه فعال خود نگه دارد و در نتیجه ارتباط ذهنی بین این بازنماییهای کلامی و دیداری برقرار سازد.
2-1-8-3- اصل مجاورت فضایی26: ارائهی کلمات و تصاویر مرتبط در مجاورت یکدیگر بر روی صفحهی کاغذ یا رایانه ظاهر میشوند زیرا لازم است فراگیران برای کاهش تصاویر و کلمات مرتبط، از منابع شناختی خود استفاده کنند.
2-1-8-4- اصل انسجام27: به حداقل رساندن کلمات و تصاویر غیر ضروری.
2-1-8-5- اصل چگونگی وجهحسی28: ارائهی کلمات و تصاویر در قالب انیمیشن گفتاری و متن نوشتاری. یعنی هنگامی که کلمات موجود در یک پیام چندرسانهای در قالب متون گفتاری ارائه میشوند، یادگیری فراگیران به مراتب بهتر خواهد بود.
2-1-8-6-اصل افزونگی29: ارائهی کلمات در قالب انیمیشن گفتاری صرف به جای انیمیشن گفتاری و متن نوشتاری. هنگامی که کلمات و تصاویر هر دو به صورت دیداری ارائه میشوند، کانال دیداری دچار اضافه بار شناختی خواهد شد. یکی از مزایای راهکارهای دیداری در این دسته از دانش آموزان این است که دانش آموزان میتوانند از آنها در طول مدتی که اطلاعات را پردازش میکنند، استفاده نمایند. اطلاعات شفاهی، مدت زمان زیادی در دسترس باقی نمیماند و اطلاعات شفاهی برای دانشآموزان که در پردازش زبانی مشکل دارند و به زمان بیشتری برای پردازش نیاز دارند، اگر اطلاعات تنها به صورت شنیداری منتقل گردد، درک پیام را در آنها به وجود نمیآورند.
2-1-8-7- اصل تفاوتهای فردی30: تاثیر بیشتر چندرسانه ای بر فراگیران کم معلومات در مقایسه با فراگیران که از معلومات بالا برخوردارند (مایر، ترجمه ی موسوی، 1384).

2-1-9- اهمیت و دلایل استفاده از چندرسانه ای:
با توجه به نقش و تاثیر کلی رسانههای آموزشی در آموزش و یادگیری، یکی از دلایل عمدهی استفاده و بکارگیری رسانههای آموزشی در فرایند آموزش و یادگیری، نقشی است که حواس مختلف در یادگیری دارا هستند. اساسیترین هدف تکنولوژی آموزشی یادگیری بهتر و عمیقتر است و یکی از راهکارهای وصول به این هدف بکارگیری کامل حواس میباشد. نتایج تحقیقات نشان دادهاند که حواس مختلف نقش واحدی را در یادگیری دارا نیستند. یافتههای زیر این تفاوت را به خوبی نشان میدهند. این یافتهها مشخص میکند که در یک انسان معمولی چند درصد از یادگیری به کارگیری حواس پنج گانه صورت میگیرد:
– 75% یادگیری از طریق کاربرد حس ” بینایی” صورت میگیرد.
– 13% یادگیری از طریق کاربرد حس “شنوایی” صورت میگیرد.
– 6% یادگیری از طریق کاربرد حس ” لامسه” صورت میگیرد.
– 3% یادگیری از طریق کاربرد حس “بویایی” صورت میگیرد.
– 3% یادگیری از طریق کاربرد حس “چشایی” صورت می گیرد.
ملاحظه میشود که قسمت اعظم یادگیری انسان (75%) از طریق کاربرد حس بینایی صورت میگیرد. بعد از آن حس شنوایی (13%) است. معهذا در بسیاری از موارد معلمان بر کاربرد 13% حس شنوایی تاکید فراوان دارند در حالی که نتایج تحقیقات و پژوهشهایی که در زمینهی ” گوش دادن” به عمل آمده است اطلاعات زیر را در اختیار ما قرار میدهند:
شاگردان قادرند که تنها قسمت ناچیزی از آنچه را که شنیدهاند به خاطر بسپارند (شاید حدود یک پنجم تا یک سوم). حتی اشخاص بالغ نیز به طور متوسط قادر به حفظ کردن 50% از شنیدهها در ذهن خود هستند. حدود دو ماه بعد، این میزان به نصف نیز کاهش خواهد یافت (احدیان، 1386).

2-1-10 – مزایای چندرسانه ای:
از مزایای چندرسانهای میتوان به ایجاد خلاقیت، صرفهجویی در زمان، حذف فعالیتهای غیرمفید، افزودن زمان برای ارتباط با شاگرد و مباحثه، ارائهی مطالب در قالبهای متنوع، شناسایی سبکهای متفاوت یادگیری، یادگیری فعال همراه، بازخورد، امکان تکرار، یادگیری متناسب با سرعت ویژهی فراگیر ضمن کنترل فزایند یادگیری، تسهیل مشارکت در فعالیتها، برقراری تعامل و رابطهی دوسویه با کاربر (رضوی، 1386).
– چندرسانهایها تجارب یادگیری چندحسی را در اختیار دانش آموزان قرار میدهند.
– چندرسانهایها دانشآموزان را قادر میسازد تا پیامهای خود را به صورت تصویری تهیه و در تکالیف و تولیدات دیگر خود تلفیق کنند و منابع موجود را از راههای مختلف جستجو کرده یا به گردش در آنها بپردازند.
– علایق و نیازهای شخصی خود را به اطلاعات مختلف دست یابند، در نتیجه کنترل بسیار بیشتری بر فرایند خواندن خواهند داشت (ذوفن، 1388).
– تناسب آموزش با توانمندیهای یادگیرندگان، ایجاد محیط یادگیری برانگیزاننده و به دور از رقابت های

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره عملکرد تحصیلی، انگیزش پیشرفت، آموزش و یادگیری، پیشرفت تحصیلی Next Entries منابع پایان نامه درباره تغییر نگرش، انگیزش پیشرفت، یشرفت تحصیلی، پیشرفت تحصیلی