منابع پایان نامه درباره محیط زیست، زیست محیطی، سازمان تجارت جهانی، تجارت جهانی

دانلود پایان نامه ارشد

2005 را نشان میدهد.
نام کنفرانس
سال برگزاری
تعداد
سازمانهای غیردولتی واجد شرایط
تعداد سازمانهای غیردولتی حاضر در جلسه
تعداد شرکت کنندگان
سنگاپور
1996
159
108
235
ژنو
1998
153
128
362
سیاتل
1999
776
686
1500
دوحه
2001
651
370
370
کانکون
2003
961
795
1578
هنگ کنگ
2005
1065
812
1596
ادامهی کنفرانسهای وزیران سازمان جهانی تجارت
برگرفته از سایت رسمی دفتر نمایندگی تامالاختیار تجاری جمهوری اسلامی ایران
میزان مشارکت سازمانهای غیردولتی
سال برگزاری
نام کنفرانس
حضور گسترده
2009
ژنو
حضور گسترده
2011
ژنو
حضور گسترده
2013
بالی اندونزی

همانطور که ملاحظه میشود نشست سیاتل به علت حضور گسترده و متنوع سازمانهای غیردولتی نقطهی عطفی در جلب حضور سازمانهای غیردولتی بود. شایان ذکر است که از مهمترین انواع سازمانهای غیردولتی شرکتکننده در این نشست سازمانهای زیست محیطی بودند. یکی دیگر از علل اهمیت کنفرانس سیاتل در خصوص مشارکت سازمانهای غیردولتی این بود که عدم تمایل تعدادی از اعضای سازمان تجارت جهانی که سابقا در تعامل با سازمانهای غیردولتی بیمیلی بسیاری از خود نشان داده بودند جای خود را به افزایش همکاری و به اشتراک گذاشتن اطلاعات میان آنها داد. این تمایل نه تنها در طول کنفرانس بلکه در طول فرایند آمادهسازی برای کنفرانس نیز مشاهده میشد. علاوه بر آن تحول مرکز توجه سازمانهای غیردولتی از روی موضوعات شکلی مانند لزوم شفافیت اطلاعات به دستور کار ماهوی سازمان، نقطهی بارز این کنفرانس به شمار میرود.
امروزه به طور کلی سازمان تجارت جهانی برای تنظیم سیاستهای مربوط به توسعهی پایدار که در حقیقت جمع بین حمایت از محیط زیست و توسعهی اقتصادی است به سازمانهای غیردولتی مراجعه میکند. این مراجعه میتواند در قالب اعطای مقام مشورتی یا ناظر به این سازمانها در کنفرانسهای وزیران یا موارد خاص که از طرف سازمان تجارت جهانی برگزار میشود صورت گیرد.137
2-2-در کنفرانسهای برگزار شده توسط سازمانهای غیردولتی
در مواردی، سازمانهای غیردولتی، خود برگزارکنندهی کنفرانس بینالمللی هستند. تشکیل این کنفرانسها توسط سازمانهای غیردولتی از این جهت که موجب زمینهسازی، ایجاد آمادگی، و تمایل برای ایجاد قواعد یا تغییر آن میشود، تاثیر غیرمستقیم در شکلگیری قواعد بینالمللی خواهد داشت. اما این نوع کنفرانسها به دلیل اینکه بدون حضور نمایندگان دولتها، تشکیل میشوند، اهمیت کمتری داشته و بیشتر جنبهی بسیج افکار عمومی و تاثیرگذاری بر مواضع دولتها دارند.138
برخی از کنفرانسهای برگزار شده توسط خود سازمانهای غیردولتی کنفرانسهایی هستند که به نام جامعهی مدنی همزمان با یک کنفرانس جهانی ملل متحد در جایی که دسترسی مناسبی به آن کنفرانس جهانی وجود ندارد و یا سازمان غیردولتی تمایل دارد که خود نیز کنفرانسی جداگانه داشته باشد برگزار میگردند، به این موارد کنفرانسهای موازی139 میگویند ؛ یکی از مهمترین نمونههای این کنفرانسها کنفرانس جامعهی مدنی جهانی است که از سال 2000 به موازات و هماهنگ با کنفرانس جامعهی جهانی شورای حکام و وزرای محیط زیست توسط برنامهی ملل متحد برای محیط زیست سازماندهی و برگزار شد.140
برخی دیگر از کنفرانسهای بینالمللی که توسط سازمانهای غیردولتی برگزار میگردند کاملا مستقل از برگزاری یا عدم برگزاری کنفرانسهای مشابه بینالدولی تشکیل میشوند. در این زمینه میتوان به کنفرانسهایکمیتهی بینالمللی حمایت از پرندگان141 اشاره کرد. این کمیته که یک سازمان بینالمللی غیردولتی است تاکنون کنفرانسهای بینالمللی مختلفی از جمله کنفرانس 1928 در جهت تشویق دولتها برای تنظیم کنوانسیونهایی در موضوعات حفاظت از پرندگان و جلوگیری از آلودگی نفتی آبهای قابل کشتیرانی برگزار کرده است و گرچه این کنفرانسها به علت عدم حضور نمایندگان دولتها اهمیت کمتری داشته ولیکن در سالهای 1950 و 1954 شاهد تنظیم کنوانسیونهای بینالمللی حفاظت از پرندگان و جلوگیری از آلودگی دریاها با مواد نفتی هستیم.142
علاوه بر این موارد، سازمانهای غیردولتی دارای مقام مشورتی نزد اکوسوک، خود نیز یک کنفرانس143 سالانه دارند که مشارکتشان را در مذاکرات و تصمیمهای ملل متحد تسهیل میکند. این کنفرانس یک انجمن مستقل، غیرانتفاعی و بینالمللی است که در سال 1974 به عنوان مرکز ارتباط محیط زیستی به منظور تماس با گروههای مختلف در سطح جهان برای همکاری با برنامهی ملل متحد در مورد محیط زیست تاسیس شد. هدف غایی این سازمان عبارت است از تضمین اینکه صدای سازمانهای غیردولتی در عرصههای بینالمللی شنیده شود.144
در نهایت میتوان گفت همانطور که در ابتدا اشاره شد تفاوت اساسی میان دو نوع مشارکت
سازمانهای غیردولتی در کنفرانسهای بینالمللی که در گفتار اول و دوم این مبحث بررسی شد، در نتیجهی کار و حاصل این دو نوع کنفرانس است. در مذاکرات مقدماتی و کنفرانس دیپلماتیک، این مشارکت در یک فرایند مشترک با دولتها و سازمانهای بینالدولی منجر به تنظیم یک معاهدهی بینالمللی میشود که سندی الزامآور است، در حالی که در کنفرانسهای گفتار اخیر، اسناد غیر
الزامآور همچون اعلامیه و برنامههای عمل شکل میگیرد. حقوق بینالملل از رهگذر این اسناد، با توسعهی نوعی «شبه حقوق»145 که خالی از هرگونه قدرت حقوقی واقعی است، گسترده شده است. این شبه حقوق که به طور معمول با اصطلاح حقوق نرم146 به آن اشاره میشود، در مقابل حقوق سخت147 که شامل مقررات معاهدهای و عرفی است قرار میگیرد. در این حقوق، تعهد سیاسی، جایگزین تعهد حقوقی شده است. از آنجا که حقوق نرم اغلب اعلامی است و الزام حقوقی ایجاد نمیکند، برای سازمانهای غیردولتی آسانتر است که به واسطهی آن مداخله و نفوذ نمایند. از این رو، مشارکت سازمانهای غیردولتی در کنفرانسهای مورد بحث، گسترده و زیاد است، مضافا آنکه به هر حال نوعی مشارکت در شکلگیری قواعد بینالمللی است؛ زیرا این اعلامیهها و اسناد غیرالزامی، میتوانند در آینده همچون یک اساس حقوقی برای قواعد حقوق سخت عمل کنند.148
دست آخر باید متذکر شد که هر اندازه قانونگذار به ارزشها و ضرورتهای جامعهی بشری آگاهتر و پایبندتر باشد، قانونگذاری به نحو مطلوبتری صورت میگیرد و انطباق بیشتری با این ضرورتها خواهد یافت. با این وصف، با توجه به اینکه در حقوق بینالملل، کشورها هستند که صاحب اراده برای قانونگذاری بوده و در عینحال آنان را همیشه نمیتوان بیانگر افکار عمومی و ضرورتهای
بینالمللی دانست اقتضا دارد ملتها در قالب نمایندگان مردمیِ سازمان یافتهی خود یا همان
سازمانهای غیردولتی، صدایشان را به گوش جامعهی بینالملل برسانند و به این طریق زمینهی استقرار دموکراسی جهانی فراهم شود. امید آن میرود که جایگاه سازمانهای غیردولتی در تدوین و توسعهی حقوق بینالملل محیط زیست از سطح ناظر و یا صرف پیشنهادکنندهی پیشنویس اسناد بینالمللی فراتر رفته و به سطح شخصیتی که واجد امکان رای دهی است ارتقا یابد. گرچه در صورت چنین ارتقایی، به علت تعداد بسیار زیاد این سازمانها نباید انتظار داشت همهی سازمانهای غیردولتی مربوطه از این امکان برخوردار شوند.

گفتار سوم-ارائهی پیشنهاد در زمینهی مشارکت سازمانهای غیردولتی در توسعهی حقوق بینالملل محیط زیست
در زمینهی مشارکت سازمانهای غیردولتی در تصمیمسازی، قطعنامهی 2003 شورای اروپا میتواند الگوی مناسبی باشد. بر اساس این قطعنامه به سازمانهای غیردولتی که از شرایط مقرر برخوردار بوده مقام مشارکتی149 اعطا میشود. پس از اعطای این مقام به سازمانهای غیردولتی، ارکان شورای اروپا موظفند آنها را به جلسات خود دعوت کنند و باید پیش از نشست، دستور کار و اسناد مربوط به آن را در اختیار این سازمانها قرار دهند. ضمن اینکه باید راههای تقویت همکاری با آنان از جمله اعطای موقعیت ناظر را بررسی نمایند.
طبق مادهی 2 این قطعنامه مقام مشارکتی میتواند با توجه به شرایط زیر به سازمانهای بینالمللی غیردولتی اعطا شود: سازمانهایی که امور تحت صلاحیت آنها با زمینههای کاری شورای اروپا مشترک باشد، سازمانهایی که در سطح اروپا نمایندگی داشته باشند، سازمانهایی که بتوانند از طریق فعالیت خود دستیابی به اتحادی را که در مادهی 1 اساسنامه آمده است حمایت نمایند، سازمانهایی که بتوانند برای مشارکت فعال در مشورتها و فعالیتهای شورای اروپا همکاری نمایند، سازمانهایی که بتوانند فعالیتهای شورای اروپا را در میان شهروندان اروپایی معرفی نمایند.150
پیشنهادی که در این خصوص میشود این است که پیش از مراجعهی سازمانهای غیردولتی برای درخواست مقام مشورتی چند نمونه از آنها انتخاب و این سازمانهای برگزیده به مرجع اعطای مقام مشارکتی مراجعه کنند. این عمل باعث میشود نوعی هماهنگی میان سازمانهای غیردولتی به وجود آید و در نتیجه از عملکردهای جسته گریخته و تکراری که موجب اتلاف سرمایه اعم از انسانی و مالی است پرهیز شود. گردهمایی سازمانهای غیردولتی و انتخاب چند نمونه از این سازمانها توسط خود آنان به منظور درخواست مقام مشارکتی میتواند روش خوبی برای این گزینش باشد. این روش بسیار دموکراتیک بوده ولیکن احتمال پذیرش آن توسط دولتها پایین است چرا که در نهایت این دولتها هستند که باید مسئلهی مورد بحث را پذیرا باشند. راه دیگر برای انتخاب چند سازمان غیردولتی
میتواند سپردن مسئولیت انتخاب به یک سازمان بینالمللی بینالدولی باشد که فعالیتهای گستردهای در زمینهی حقوق بینالملل محیط زیست دارد. لزوم بینالدولی بودن آن به این دلیل است که منتخبان، مورد تایید دول دنیا بوده و دولتها موافقت بیشتری با این امر داشته باشند. در این خصوص برنامهی محیط زیست ملل متحد یا یونپ گزینهی مناسبی به نظر میرسد. به این خاطر که اولا بینالدولی است، ثانیا بخشی از سازمان جهان شمول و معتبر ملل متحد است، ثالثا یونپ به شکل شفافی ماموریت خود را اینگونه تعریف نموده است: مهیاسازی زمینههای هدایتی و تشویق به مشارکت در امر توجه به محیط زیست از طریق اطلاع رسانی و آگاهسازی ملتها و مردم به منظور بهسازی و ارتقای کیفیت زندگی بدون آسیبرسانی به منافع نسل آینده که این امر از طریق ارتباط و پشتیبانی سازمانهای غیردولتی زیست محیطی میسر خواهد شد.151
در حقیقت یکی از مهمترین برنامههای یونپ برقراری ارتباط با سازمانهای غیردولتی زیست محیطی است که در زیر شرح مختصری از چگونگی این برنامه میرود:
1.نهادینهسازی مشارکت سازمانهای غیردولتی در پروژههای اجرایی و ارزیابی زیست محیطی
2.بررسی مستمر مکانیزمهای همکاری با سازمانهای غیردولتی زیست محیطی جهت ایجاد یک هماهنگی میان گرایشات و احتیاجات جهانی و منطقهای
3.تشویق و کمک به مشارکت سازمانهای غیردولتی زیست محیطی در سیاستهای توسعهای
4.کمکهای مالی به سازمانهای غیردولتی در جهت انجام پروژههای تایید شدهی آنان توسط یونپ152
مبحث سوم-مشارکت در سطح اروپای معاصر
شورای اروپا در سال 1951 قطعنامهای پیرامون مشورت با سازمانهای غیردولتی در خصوص مسایلی که در صلاحیت این شورا است تصویب نمود. در پی آن رهنمودهایی نیز برای اعطای موقعیت مشورتی به این سازمانها صادر نمود. سپس با تاسیس کمیتهی ارتباط با سازمانهای غیردولتی که دارای مقام مشورتی نزد شورای اروپا بودند در سال 1977 حمایت خود را از این سازمانها آشکارتر ساخت.
با توجه به اینکه همکاری با سازمانهای غیردولتی به شیوهی مشورتی دستاوردهای مثبتی برای طرفین داشت شورای اروپا با تصویب قطعنامهای در سال 2003 وضعیت مشورتی را به وضعیت مشارکتی ارتقا داد. طبق این قطعنامه اعطای مقام مشارکتی153 به سازمانهای متقاضی منوط به مشورت دبیر کل شورای اروپا با کمیتهی ارتباط با سازمانهای غیردولتی است.
تفاوت عمدهای که مقام مشورتی با مقام مشارکتی دارد این است که ارکان شورای اروپا مختار به دعوت سازمانهای غیردولتی دارای مقام مشورتی به نشستهای خود بودند ولیکن در خصوص سازمانهای غیردولتی دارای مقام مشارکتی موظف به دعوت آنها میباشند و باید پیش از نشست، دستور کار و اسناد مربوط به آن را در اختیار این سازمانها قرار دهند. ضمن

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره محیط زیست، سازمان ملل، سازمان ملل متحد، سازمان تجارت جهانی Next Entries منابع پایان نامه درباره زیست محیطی، محیط زیست، مشارکت عمومی، حقوق بشر