منابع پایان نامه درباره قرآن کریم، نهاد خانواده، سلامت خانواده، منابع معتبر

دانلود پایان نامه ارشد

در واحدهای اجتماعی بزرگ انسانی دارد، خانواده مهم‌ترین خشت بنای اجتماع است. «رابطه‌ی مناسب در جامعه بر اساس روابط مناسب در خانواده شکل می‌گیرد و هراندازه روابط درون خانواده مناسب‌تر باشد خانواده و به‌تبع آن جامعه از ثبات و استحکام بیشتری برخوردار است»(اعزازی، شهلا،1386، ص 12)؛ و اگر خانواده سالم و متعالی و استوار باشد، می‌توان به داشتن جامعه‌ای سالم استوار و متعالی امیدوار بود.
با بررسی و آسیب‌شناسی خانواده در دنیای امروز و کمتر توجه کردن به آن ضربات شکننده‌ای به جامعه‌ی بشری وارد نموده است و رعایت نکردن اصول و مبانی صحیح زندگی در خانواده باعث جنایات و فساد در جامعه شده است، وقتی خانواده آسیب ببیند حضور افراد این خانواده در جامعه برای معاشرت و زندگی اجتماعی به آرامش و پیشرفت جامعه آسیب وارد می‌کند وزندگی اجتماعی دیگران را با مشکل روبه‌رو می‌کند. «همه مصلحین بر خانواده و اهمیت حیاتی آن برای جامعه تأکید کرده‌اند و هیچ جامعه‌ای بدون داشتن خانواده‌های سالم نمی‌تواند ادعای سلامت کند و هیچ‌یک از آسیب‌های اجتماعی بی‌تأثیر از خانواده پدید نیامده‌اند»(ساروخانی، 1375، ص 11).
پس برای سالم‌سازی جامعه اصلاح باید از درون خانواده آغاز شود تا اعضای آن بتوانند به‌عنوان افرادی اندیشمند با گفتار و رفتار درست و منطقی و دینی در اجتماع حاضر شوند و جامعه را از آلوده شدن به انواع زشتی‌ها و گناهان دورنگه دارند. پس بنابراین جامعه‌ی سالم و مطلوب را افرادی مؤمن و متعهد تشکیل می‌دهند که تربیت‌شده‌ای خانواده‌های هستند که از اعتقادات و اخلاق درستی برخوردارند و این جامعه‌ای انسانی و موردنظر قرآن است؛ بنابراین ازآنجاکه خانواده مهم‌ترین نهاد جامعه است و منشأ جامعه سالم خانوادهی سالم است وارد شدن هر زوالی و هر افتی به این نهاد و کارکردهای آن از امور مهم و شایسته بررسی است.

1-2- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش
زندگی بشر از آغاز خلقت یک زندگی اجتماعی بوده است ساختار آفرینش انسان توسط خداوند به‌گونه‌ای است که هیچ انسانی نمیتواند با گوشهگیری و بریدن از اجتماع زندگی کند و به کمال برسد.
اما متأسفانه جامعه‌ی امروز با مشکلات بسیاری روبه‌روست طلاق، اعتیاد، بی‌بندوباری، فقر … باوجود همه مشکلات در کشورها بسیاری از مشکلات ریزودرشت ارتباط مستقیم با دولت‌ها ندارند درواقع دولت‌ها نیز مجموعه‌ای از انسان‌ها هستند بنابراین ضرورت میطلبد اگر بخواهیم جامعه را اصلاح کنیم باید اول فرد و خانواده را اصلاح کنیم، بسیاری از مشکلات جامعه مانند بی‌نظمی، رفتار غیرمؤدبانه، پرخاش، حق کشی، خودخواهی همه‌ی این‌ها قبل از اینکه تقصیر جامعه باشد ناشی از مشکلات درون خانواده است بنابراین بسیاری از مشکلات جامعه ناشی از مشکلات درون خانواده‌هاست که در جامعه ظهور پیداکرده است این‌ها همه ریشه در ضعف تربیتی دارند که در اصلی‌ترین نهاد اجتماع خانواده وجود دارد؛ بنابراین این تحقیق در پی آن است تا با پرداختن به نهاد خانواده به نقش آن در سالم‌سازی و ساختن جامعه‌ی مطلوب بپردازد.

1-3- سؤال اصلي پژوهش
نقش خانواده در سالم‌سازی محیط جامعه و راهکارهای تحقق آن از منظر قرآن کریم احادیث چگونه است؟
1-4- سؤالات فرعی:
مفهوم خانواده ازنظر لغوی و اصطلاحی چیست؟
مفهوم جامعه‌ی ازنظر لغوی و اصطلاحی چیست؟
شاخصهای خانواده‌ی سالم کدم‌اند؟
نقش خانواده در سالم‌سازی جامعه چگونه است؟
راهکارهای ساختن جامعه‌ی سالم با تکیه‌بر نقش خانواده چگونه است؟

1-5- مرور و نقد پژوهش‌های گذشته
در این زمینه منبعی یافت نشد که به‌صورت خاص و مفصّل به بررسی این موضوع پرداخته باشد؛ و اکثراً به‌صورت کلی و جنبههای دیگر آن را موردبررسی قرار دادهاند که ازجمله آن‌ها میتوان به موارد زیر اشاره کرد.
کتاب‌ها:
«خانواده در قرآن» تألیف احمد بهشتی که مسائل فقهی و حقوقی و اقتصادی مربوط به خانواده را به‌صورت گذرا موردبررسی و تحلیل قرار داده است و برای تبیین مطالب از آیات قرآن و روایات معصومین (ع) استفاده کرده است.
«اخلاق فاطمه (س) خانواده و جامعه» از احمد لقمانی در این كتاب جلوه‏های اخلاق و رفتار فاطمه زهرا (س) در مسائل خانوادگی و اجتماعی طرح گردیده است. مطالب با رویكردی اخلاقی از روایات و كتب تاریخی گردآوری و تحلیل‌شده است. سلام، ارتباط با مردم، ادب اجتماعی، انفاق، ایثار، صبر، حجاب، بصیرت، مهرورزی، صداقت، شرح صدر، حیاء، نماز شب، یاد خدا و استغفار برخی از سیره و فضایل و رفتار حضرت زهرا (س) است.
پایان‌نامه‌ها
«جامعه‌ی ایدئال از دیدگاه قرآن» از پروین خلیلی در این پایان‌نامه سعی بر این بوده که با شناخت اجمالی از جامعه‌ی آرمانی به ویژگی‌های مهم جامعه‌ای آیدهآل بپردازد.
«ویژگی‌های اجتماعی سیاسی جامعه مطلوب از دیدگاه قرآن» محمدباقر قربان زاده در این پایان‌نامه به موضوعاتی چون جامعه‌ی آرمانی از دیدگاه اندیشمندان و همچنین وعده‌ی قرآن در تحقق جامعه‌ی آرمانی پرداخته‌شده است.
«سلامت خانواده و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن» از محمدحسن پناهی در این پایان‌نامه به بحث سلامت خانواده ازنظر جامعه‌شناسی و روانشناسی پرداخته است و در راستای بررسی سلامت خانواده و بعضی از عوامل اجتماعی مؤثر بر آن انجام‌گرفته است.

مقالهها:
«تحکیم خانواده در آموزههای قرآنی» از اکرم حسینی در این مقاله با رجوع به رهنمودهای حکیمانه قرآن کریم به تحکیم روابط زن و شوهر در خانه پرداخته و به‌طورکلی عوامل مؤثر بر تحکیم روابط را به دو صورت عوامل برون خانواده و عوامل درون خانواده پرداخته و در انتها ساختار خانواده‌ی آرمانی را موردبررسی قرار داده است.
«نهاد خانواده در جامعه‌ی دینی» از حمیدرضا آقا محمدیان شعرباف و مرتضی روستای در این مقاله جایگاه خانواده در ادیان آسمانی موردتوجه قرارگرفته است و بر حمایت از این نهاد و جلوگیری از فروپاشی آن تأکید شده است در این مقاله ضمن تأکید بر اهمیت خانواده از دیدگاه ادیان آسمانی با نگاهی به آیات و روایات به عوامل مؤثر بر استحکام این نهاد اجتماعی تأکید کرده است.
«بررسی تطبیقی جایگاه و اهمیت ازدواج و تشکیل خانواده در اسلام و یهود» از سهیلا بوجاری و اعظم پرچم در این مقاله به نهاد خانواده به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین ارکان جامعه بشری پرداخته است که نقش مهمی در سعادت و شقاوت جوامع دارد به این خاطر موردتوجه همه‌ی مکاتب الهی و غیر الهی قرارگرفته است ادیان ابراهیمی اسلام و یهود برای نظام خانواده تقدس قائل بوده‌اند باوجود اختلافاتی که دارند، در این مقاله با مراجعه به دو دین اسلام و یهود قرآن و روایات و تورات و تفاسیر معتبر جایگاه و اهمیت خانواده را استخراج نموده و مورد مقایسه قرار داده است.

1-6-جنبه جديد بودن و نوآوري در پژوهش
ازجمله مباحثی که امروزه توجه ویژهای میطلبد بحث خانواده و کارکردهای آن است چراکه داشتن جامعهای سالم و پویا در درجهی اول ملزم داشتن خانوادهای سالم است. بررسی متون و منابع نشان می‌دهد آثاری که در این زمینه نوشته‌شده است یا به‌صورت اجمالی یا به ذکر قسمت‌های از آن در حد چند خط پرداخته‌شده است بنابراین این پژوهش در پی آن است که این موضوع را به‌صورت تفصیلی انجام دهد.

1-7- اهداف پژوهش
دستیابی به معنای صحیح خانواده و جامعه
شناختن شاخصهای خانواده‌ی سالم
آگاهی از نقش خانواده در سالم‌سازی جامعه
آشنایی با راهکارهای ساختن جامعه‌ی سالم با تکیه‌بر نقش خانواده

روش انجام پژوهش
روش به کار گرفته در این تحقیق، روش توصیفی _ تحلیلی است؛ و از میان فنون اسنادی، میدانی و کتابخانه‌ای، از فن کتابخانه‌ای استفاده‌شده است. اطلاعات به این صورت که ابتدا با داشتن پیش مطالعه به جمع‌آوری اطلاعات مفید و معتبر از منابع معتبر پرداخته و بعد با در دست داشتن آیات و روایات مربوطه به بررسی مطالب جمع‌آوری‌شده پرداخته می‌شود و در آخر مطالب در جایگاه موردنظر دسته‌بندی می‌شوند. لذا در نگارش این مجموعه کوشیده می‌شود علاوه بر استفاده از منابع کتب و مقالات در این زمینه، از نرم‌افزارهای تحقیقات اسلامی و منابع معتبر و علمی استفاده شود.

1-9- اهمیت نظام خانواده در اسلام:
یکی از نهادهای مهم اجتماعی که به لحاظ اهمیت نقش و کارکردهای مختلف موردتوجه علمای مذهبی اخلاقی و صاحب‌نظران تعلیم و تربیت جامعه‌شناسی و روانشناسی قرارگرفته نهاد خانواده است. نهادی که با ازدواج یک زن و مرد پدید می‌آید و وجود فرزندان آن را تکمیل می‌کند. خانواده متشکل از افرادی است که از طریق پیوند زناشویی هم‌خونی و یا پذیرش با یکدیگر به‌عنوان زن و شوهر پدر و مادر در ارتباط متقابل‌اند و فرهنگ مشترک پدید آورده‌اند و در واحد خاصی زندگی می‌کنند.
در حقیقت تشکیل خانواده در زندگی بشر تفاوت و امتیاز خانواده‌ی انسانی را نسبت به خانواده‌ی حیوانی ازاین‌جهت روشن می‌سازد که خانواده‌ی انسانی فقط عهده‌دار وظیفه‌ی زیستی و تولیدمثل و حفظ بقای نوع خود نیست بلکه وظایف تربیتی و فرهنگی برای انتقال فرهنگ آداب‌ورسوم و سنت‌ها ایجاد شرایط مناسب برای کمک به رشد اجتماعی، هوشی و عاطفی، اخلاقی و جسمانی افراد و وظیفه‌ی اقتصادی برای بهبود سطح زندگی اعضا و وظایف دیگری بر عهده دارد. در فرهنگ اسلامی خانواده قداست بسیار بالای دارد قرآن کریم از اهمیت و جایگاه خانواده تحت عناوین مختلفی یاد می‌کند.
الف: آیه‌ی از آیات خدا: در این آیه قرآن کریم زن و مرد را از نشانه آرامش همدیگر خوانده است و می‌فرماید: وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجا لِتَسْكُنُوا إِلَيْهاوَ جَعَلَ َيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةإِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُون (روم/21) و از نشانه‏هاى قدرت اوست كه برايتان از جنس خودتان همسرانى آفريد. تا به ايشان آرامش يابيد و ميان شما دوستى و مهربانى نهاد. در اين عبرت‌هایی است براى مردمى كه تفكر مى‏كنند
ب: پیوند محکم: بر اساس دیدگاه اسلام آفرینش زن و مرد از یک خمیرمایه است و بین آن‌ها پیوند و همبستگی وجود دارد که در سایه ازدواج به‌صورت میثاق غلیظ درمی‌آید چنان‌که می‌فرماید: وَ كَيْفَ تَأْخُذُونَهُ وَ قَدْ أَفْضى‏ بَعْضُكُمْ إِلى‏ بَعْض وَ أَخَذْنَ مِنْكُمْ مِيثاقاً غَلِيظا (نساء/21) و چگونه آن مال را باز پس مى‏گيريد و حال‌آنکه هر يك از شما از ديگرى بهره‏مند شده است وزنان از شما پيمانى استوار گرفته‏اند.
ج: نجات از فقر و برخورداری از فضل خداوند: برخی از ترس فقر ازدواج نمی‌کنند و تن به تشکیل خانواده نمی‌دهند درصورتی‌که خداوند در قرآن کریم می‌فرماید ازدواج کنید و تشکیل خانواده دهید که اگر فقیر باشید خداوند شمارا از فضل خود بی‌نیاز می‌کند و می‌فرماید: وَ أَنْكِحُوا الْأَيامى‏ مِنْكُمْ وَ الصَّالِحِينَ مِنْ عِبادِكُمْ وَ إِمائِكُم إِنْ يَكُونُوا فُقَراءَ يُغْنِهِمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِه وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيم (نور/32) عزب‌هایتان را و غلامان و كنيزان خود را كه شايسته باشند همسر دهيد. اگر بينوا باشند خدا به كرم خود توانگرشان خواهد ساخت، كه خدا گشایش دهنده و داناست.
د: لباس یکدیگر: خداوند زن و مرد را لباس یکدیگر دانسته است و می‌فرماید: هُنَّ لِباسٌ لَكُمْ وَ أَنْتُمْ لِباسٌ لَهُن (بقره/187) آن‌ها پوشش شمايند و شما پوشش آن‌هایید.
در احادیث نورانی نیز اهمیت و جایگاه خانواده را به‌خوبی نشان داده‌اند، پیامبر (ص) فرمودند: در اسلام هیچ بنایی ساخته نشده که نزد خدای بزرگ محبوب‌تر از ازدواج باشد (ابن‌بابویه، 1413، ج 3، ص 383).
همچنین پیامبر (ص) در جای دیگر در اهمیت تشکیل خانواده و ازدواج فرمودند: ازدواج کنید زیرا من در فردای قیامت بر افزونی شما بر دیگر امت‌ها می‌نازم حتی به جنین سقط شده‌ای که باحالت قهر و ناراحتی بر در بهشت میآید و به او گفته می‌شود به بهشت درآیی و او می‌گوید نه وارد نمی‌شوم تا پدر و مادرم پیش از من درآیند (ابن‌بابویه، 1413، ج 3، ص 383).
همچنین فرمودند: درهای رحمت الهی در چهار مورد گشوده می‌شوند هنگام آمدن باران، آنگاه‌که فرزند به‌صور

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره قرآن کریم، پیامدهای طلاق، سلامت خانواده، کنترل اجتماعی Next Entries منابع پایان نامه درباره زبان عربی، قانون اساسی، مصباح یزدی، قرآن کریم