منابع پایان نامه درباره طراحی آموزشی، رشد شناختی، محیط های آموزشی، اصول طراحی

دانلود پایان نامه ارشد

از رشد شناختی که کودک در آن قرار می گیرد . تعیین کننده ی ماهیت تفکر اوست و لذا با آموزش نمی توان فراتر از رشد شناختی کودک، در او یادگیری ایجاد کرد در مقابل ویگوتسکی معتقد است که فرآیند های رشد با تحول به دنبال فرآیندهای یادگیری رخ می دهد. پیاژه برای معرفت یا حقیقت، ماهیت ذهنی قائل بوده و تاکید می کند که جریان یاددهی – یادگیری باید به گونه ای سازماندهی شود که موجبات استقلال در یادگیری را برای دانش آموزان فراهم آورد که این رویکرد شناختی را می توان با دلالت های نظریه رشد شناختی ویگوتسکی که مفهوم دامنه ی تقریبی رشد مطرح می کند سازگار دانست. (شیخی فینی،1381) برونر نیز از صاحب نظرانی است که در شکل گیری ساخت و سازگرایی نقش عمده داشته است او معتقد است که یادگیری فرآیند فعالی است که یادگیرنده؛ ایده ها و مفاهیم را مبتنی بر دانش گذشته خود می سازد و ساختار ذهنی (طرحواره و مدل های ذهنی) معنادار را فراهم می کند و تجارب را سازماندهی کرده و به فرد اجازه می دهد که به ورای اطلاعات داده شده برود و معتقد است نظریه آموزش بایستی چهار جنبه ی اصلی را نشان دهد:
آمادگی برای یادگیری.
مجموعه ای از دانش به شیوه ای سازماندهی شود که بتواند با سرعت بیشتر توسط یادگیرنده درک شود .
توالی اثر بخش در ارائه ی مواد آموزشی.
ماهیت دانش ها و تعمیم ها (نقل در کانوی142، 2002)
2-22-اصول طراحی آموزشی با رویکرد ساخت و سازگرایی
فردانش (1378 ) هفت اصل را به عنوان اصول حاکم بر طراحی آموزشی با رویکرد ساخت و سازگرایی مطرح می سازد که در شکل ذیل آمده است:

شکل 2-2- اصول طراحی آموزشی با رویکرد سازنده گرایی ( فردانش، 1378، ص 146 )
ویلس143 (1995) هفت ویژگی برای طراحی آموزشی با رویکرد ساخت و سازگرایی ذکر کرده و آن را با رویکرد سیستمی مقایسه می نماید که در جدول 1- این ویژگی ها بیان شده است.
جدول 2-2 مقایسه ی طراحی آموزشی سیستمی و ساخت و سازگرایی (ویلس، 1995)
طراحی آموزشی سیستمی
طراحی آموزشی ساخت و سازگرایی
فر آیند طراحی متوالی و خطی است
برنامه ریزی از بالا به پایین و نظامند است
اهداف فرآیند برنامه ریزی را هدایت می کنند .
متخصصین ، افرادی که دانش خاص دارند برای کار طراحی آموزشی ضروری و حیاطی هستند .
هدف آموزش ارائه ی دانش از پیش انتخاب شده می باشد کهبه صورت متوالی ارائه می گردد .
داده های عینی مهم می باشد .
ارزیابی نهایی مهم می باشد .
فر آیند طراحی غیر خطی و برخی آشوبناک است .
برنامه ریزی پویا ، تحولی ، تاملی و مشارکتی می باشد .
اهداف از کار طراحی و برنامهریزی پدیدار می گردند .
متخصصین طراحی آموزشی عمومی وجود ندارند .
آموزش یادگیری در زمینه های معنادار را مورد تاکید قرار می دهد .
داده های ذهنی ممکن است ارزشمند تر باشد .
ارزیابی تکوینی مهم می باشد .
در رویکرد ساخت و سازگرا، هدف آموزش کمک به یادگیرندگان در جهت ایجاد یادگیری و راهبردهای تفکر می باشد. تمرکز بر ساخت فعال دانش توسط فرد می باشد و یادگیری بوسیله ی تشویق کاوش فعال؛ تسهیل می شود. ( سیتز144 ، 1999)
2-23-جایگاه نظریه ی پیوستار کسب دانش در تدریس ساخت و سازگرا
نظریه ی پیوستار کسب دانش که توسط جانسن ، مک آلیس و دافی145 ( 1993) ارائه گردیده نظریه ی مناسبی است که سه مرحله برای یادگیری متصوّر است. که فرد را از نادانی به سمت متخصص هدایت می کند. مراحل یادگیری با رشد دانش مشخص می شود. که عبارت است از: مبتدی، پیشرفته و متخصص که در شکل 5 نمایش داده شده است.

شکل 2-3- نظریه پیوستار کسب دانش (جاناسن ، مک آلیس و دافی ، 1993 ، ص 2 )
جاناسن و همکاران( 1993) معتقدند که از آنجا که هر یک از مراحل کسب دانش نوع خاصی از یادگیری با رویکرد خاص را اقتضا می کند لذا دانش مقدماتی به وسیله ی فنون آموزشی که مبتنی بر مدل های طراحی آموزشی معمول است بهتر انجام می شود تا براساس مدل های طراحی اموزشی سازنده گرا و در مقابل محیط های آموزشی سازنده گرا برای مرحله ی کسب دانش پیشرفته اثربخش ترهستند.
2-24- نقش طرحواره های146 ذهنی در یادگیری ریاضی
یک طرحواره ذهنی یا ساختار مفهومی در واقع شبکه ای از ارتباطهای درون وابسته و به هم پیوسته ی عناصر تشکیل دهنده یک مقوله و یا یک مفهوم اصلی می باشد. اسلاوین147 (1991) طرحواره را به صورت شبکه هایی از اندیشه ها یا روابط به هم مرتبط یا شبکه هایی از مفاهیم که در حافظه افراد وجود دارد و آنان را قادر می سازد تا اطلاعات تازه را درک و جذب نمایند، در نظر می گیرد. علاوه بر این چیناپان148( 1998) معتقد است که منظور از طرحواره، انبوهی از دانش است که شامل اطلاعاتی دربارۀ مفاهیم اصلی، رابطۀ بین این مفاهیم و دانش چگونگی و زمان بکارگیری آنها می باشد و طرحواره ها به صورت « ساختارهای سازمان یافته دانش « عمل می کنند. از این دیدگاه وقتی که دانش آموزان مفاهیم ریاضی را می آموزند، آنها را در قالبِ طرحواره هایی در ذهن خود سازماندهی می کنند که پایه دانش را برای فعالیت های بعدی، تشکیل می دهند. کیفیت یادگیری دانش آموزان در ریاضی به کیفیت ساختاری طرحواره های قبلی آن ها و توانایی مرتبط کردن مطالب جدید با آن طرحواره ها در جهت ساختن طرحواره های ذهنی مربوط به مفهوم جدید، بستگی دارد نقل شده درگویا و حسام، 1384). طرحواره- های ذهنی، نقشی اساسی در یادگیری ریاضی دارند. بخصوص مطابق با دیدگاه ساخت و سازگرایی که انسان را سازنده دانش خویش می داند، طرحواره ها در چنین ساخت و سازی، از اهمیّت ویژ ه ای برخوردار خواهند بود. همچنین طبیعی است که انسان، در جریان ساخت و ساز دانش خود، به فهم ها و بدفهمی های مختلفی می رسد. باید در نظر داشت که بدفهمی های دانش آموزان در ریاضی، اشتباهات سهوی نیستند که با تکرار و تمرین قابل اصلاح باشند. بلکه این بدفهمی ها، ریشه در ساختارهای ذهنی یا طرحواره های ذهنی دانش آموزان دارند و برای اصلاح آن ها، نیازمند تحقیقیاتی هستیم تا هم بدفهمی ها149 را شناسایی کنند، و هم دلایل شکل گیری آنها را روشن نمایند. )گویا و حسام، 1385)

2-25-شرایط یادگیری از نظر پیروان نظریه ساخت و سازگرایی
دریسکول150 ( 1994) شرایطی را به شرح زیر پیشنهاد کرده است که برای تحقق هدف های یادگیری مفید تشخیص داده شده اند:
1-محیط های یادگیری پیچیده
متخصصان پیرو نظریه ی ساخت و سازگرایی این گونه استدلال می کنند که چون دنیای واقعی غالباً مسایل و موقعیت های پیچیده را بر سر راه دانش آموزان قرار می دهد، محیط های آموزشی نیز باید دانش آموزان را با این گونه مسایل و موقعیت ها رو به رو سازند. در ضمن، معلمان باید بکوشند تا در یادگیرندگان توانایی برخورد درست با محیط های پیچیده را ایجاد کنند. در ضمن این که باید به یادگیرندگان فرصت داد تا خود با مسایل پیچیده کنار بیایند، لازم است آنها را در یافتن منابع مورد نیاز یاری داد و دائما پیشرفت هایشان را زیر نظر گرفت و هدایت کرد .پیچیدگی به موضوع درسی ، سن و دیگر ویژگی های یادگیرنده وابسته است ؛ بعضی از آنها چندان نیازی به طرح مسائل پیچیده ندارند . همچنین ، برای دانش آموزان خرد سال عموما باید موقعیت های ساده تر و روشن تر را مورد استفاده قرار داد ؛ در حالی که دانش اموزان سال های بالاتر را می توان با مسائل و موقعیت های پیچیده تر و مبهم تر رو به رو ساخت. (نقل در سیف ، 1377)
2-مذاکره اجتماعی
به باور ویگوتسکی(1978) فر ایند های عالی ذهنی در انسان از راه تعامل اجتماعی شکل می گیرند. پیروان نظریه سازندگی نیز بر همین باورند و لذا مشارکت اجتماعی را یکی از شرایط مهم یادگیری به حساب می آورند. طبق این باور، بسیاری از مسایلی که هیچ یادگیرنده ای به تنهایی نمی تواند آنها را حل کند، از طریق تبادل اندیشه و مشارکت گروهی یادگیرندگان حل می شوند. به منظور تشویق یادگیرندگان به مشارکت؛ باید از آنها خواست تا نظرات خود را بیان کنند و به نظرات دیگران نیز گوش فرا دهند. همچنین باید به آنها آموخت که از اندیشه ها و نظرات خود دفاع کنند و در عین حال، به اندیشه ها و نظرات دیگران احترام بگذارند. (نقل در سیف، 1377)
3-پهلوی هم نهادن وجوه چند گانه
منظور از پهلوی هم نهادن وجوه چندگانه این است که موضوع واحدی از دیدگاه های متفاوت یا با توضیحات مختلف مورد توجه قرار گیرد . به سخن دیگر ، برخورد با مطلبی که قبلا مورد توجه بوده، در زمان های دیگر، در بافت های متفاوت، برای مقاصد مختلف و از دیدگاه های مفهومی متفاوت برای رسیدن به هدف کسب دانش سطح پیشرفته ضروری است. برای نمونه، وقتی معلم در یک درس، یک مساله یا موضوع را از دیدگاه های مختلف نظری مورد بحث و بررسی قرار می دهد، به یادگیرندگان کمک می کند تا از کوتاه اندیشی و باریک بینی بپرهیزد و وسعت اندیشه پیدا کنند . دریسکول ( 1994) نقل در سیف، 1377)

4-درک فرآیند ساختن دانش
مفهوم شناخت به عنوان کسب آگاهی و فراشناخت آگاهی از نحوه ی آگاهی یافتن یا یادگرفتن یادگیری تعریف می شود. و دانش شناختی و فراشناختی عامل مهم پیشرفت در یادگیری به حساب می- آید. نظریه پردازان سازندگی گامی فراتر می روند و اظهار می کنند که علاوه بر دانش شناختی و فراشناختی، یادگیرندگان موفق از نقش خود در ساختن دانش نیز آگاهند. از آن جا که فرض ها و تجارب مختلف دانش های متفاوتی را می سازند، آگاهی یادگیرندگان از فرآیند ساخت دانش سبب می شوند از عواملی که تفکر و دانش اندوزی آن ها را تشکیل می دهد آگاه باشند؛ بنابراین قادر خواهند بود دیدگاه- های خود را بسازند و از آنها دفاع کنند، درحالی که به دیدگاه های دیگران احترام می گذارند و آنها را تحمّل می کنند.(نقل درسیف، 1377)
5-آموزش شاگرد محوری151
پیشنهادی که دریسکول(1994) در زمینه آموزش در چهارچوب نظریه سازندگی ارائه می دهد، آموزش شاگرد محوری است. در روش های آموزش معلم محوری، مانند روش آموزش سخنرانی؛ معلم ابتدا هدف های آموزشی خود را در اختیار شاگردان قرار می دهد؛ سپس به اجرای روش هایی متناسب با هدف های خود اقدام می کند و سر انجام، از شیوه های ارزشیابی برای تعیین مقدار آموخته های یادگیرندگان استفاده می نماید. به سخن دیگر، چه چیزی آموخته شود و نیز چگونه آموخته شود را کنترل می کند. در آموزش شاگرد محوری، معلم و شاگردان به کمک هم به طراحی آموزش می پردازند؛ یعنی در مورد محتوای یادگیری، فعالیت یادگیری و روش های مورد نیاز تصمیم گیری می کنند. بنابراین در این روش آموزشی، دانش آموزان فرصت می یابند تا مسائل و پروژه هایی را که شخصاً برای آنان معنی دار است، دنبال کنند. ( وول فولک152 ، 1995، ص 484 نقل در سیف ،1377،ص 71). در آموزش شاگرد محوری، هدف های یادگیری نه به صورت اعمال و رفتاری که لحظه به لحظه باید از یادگیرنده سر بزند بلکه به صورت راهنمایی تصوّر می شود که جهت حرکت او را مشخص می کنند. ( سیف، 1377، ص 71).
2-26- 5 اصل راهبردی ساخت و سازگرایی بروکس و بروکس (1999 )

اصل 1 : مسایلی را مطرح کنید که دانش آموزان احساس کنند به آن ها مرتبط153 است. در بسیاری از حالت ها، مساله ای که مطرح می کنید، یا به دانش آموزان مرتبط است یا به آنان مرتبط خواهد شد، و آن ها با احساس ارتباطی که مساله با زندگیشان دارد، به آن رو می آورند. با مداخله ی معلم، می توان به این ارتباط دست یافت. معلمان می توانند با اضافه کردن عناصری به موقعیت یادگیری، فعالیت را با زندگی دانش آموزان مرتبط سازند.
اصل 2 : یادگیری را حول مفاهیم اساسی سازماندهی کنید(بسازید). دانش آموزان را تشویق کنید با شکستن یک مفهوم کلی به اجزای آن، معناسازی کنند. از این که برای ساختن یک کل، با اجزا شروع کنیم، خودداری کنید از ایده های بزرگ154 در حوزه های محتوایی متفاوت استفاده کنید.
اصل 3 : توجه کنید که دانش آموزان ، استنتاج های خود را با توجه به نقطه نظرات خویش می سازند.
اصل 4 : برنامه درسی را به گونه ای تدوین کنید که به پیشینه و پیشرفت دانش آموزان ، توجه داشته باشد.
اصل

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره روان شناسی، برنامه ی درسی، روانشناسی، آموزش ریاضی Next Entries منابع پایان نامه درباره پیشرفت تحصیلی، طراحی آموزشی، یشرفت تحصیلی، سازنده گرایی