منابع پایان نامه درباره ضریب همبستگی، مواد معدنی، تجزیه واریانس

دانلود پایان نامه ارشد

اعمال شوری تمام شد، صفات دیگر مانند طول ساقه، وزن خشک ریشه، وزن خشک برگ، سطح برگ و مواد معدنی (Na+، K+ ، Ca2+ و Mg2+ ) به شرح زیر اندازه‌گیری شدند.

3-5-1- اندازه‌گیری سطح برگ
به ‌منظور اندازه‌گيري سطح برگ، تعدادی بوته با برگ‌هاي سالم انتخاب و از هر يک 5 برگ با اندازه‌هاي مختلف از محل زبانک قطع گرديد و طول برگ و عرض وسط برگ با خط‌کش بر حسب سانتی‌متراندازه‌گيري شد. سپس با استفاده از فرمول زیر سطح برگ محاسبه شد (باقری، 1385).

LMed 677/0 + Med 336/12 = Y
که در آن Y، سطح برگ و LMed، طول برگ * عرض وسط برگ و Med عرض وسط برگ مي‌باشند.

3-5-2- اندازه‌گیری وزن خشک برگ و ریشه
برای اندازه‌گیری وزن خشک برگ و ریشه، نمونه‌ها به مدت 48 ساعت در دمای 74 درجه سانتی‌گراد خشک شدند و سپس با ترازوی دیجیتالی توزین شدند.

3-5-3- اندازهگیری پرولین و قندهای محلول کل
3-5-3-1- تهیه عصاره الکلی
جهت اندازهگیری میزان پرولین و قندهای محلول ابتدا لازم بود از برگها عصاره الکلی تهیه شود. بدین منظور ابتدا 5/0 گرم از بافت برگ، نگهداری شده در فریزر (دمای 40- درجه سانتیگراد) انتخاب و در هاون بدون حضور نیتروزن مایع کاملاً له گردید. سپس 5 میلیلیتر اتانول 95 درصد به آن اضافه و به لوله آزمایش درب دار منتقل گردیده و به مدت 30 ثانیه ورتکس (به شدت تکان داده ) شد. سپس مایع رویی جدا شده و به لوله دربدار به حجم 20 میلیلیتر منتقل شد. پس از آن، دو مرتبه و هر بار 5 میلیلیتر اتانول 70 درصد به بخش جامد باقیمانده اضافه و کاملاً شستشو گردید. کلیه مراحل بالا در حمام یخ و نور کم انجام گرفت. بخش مایع رویی به لوله آزمایش منتقل شد. در نهایت، 15 میلیلیتر از عصاره بدست آمده به مدت 15 دقیقه سانتریفیوژ شد ( 3500 دور در دقیقه) و فاز مایع بالایی به دقت جدا و به یخچال 40 درجه سانتی‌گراد منتقل گردید (ترک نژاد، 1378؛ پاکوئین و لچاژر60، 1979).
3-5-3-2- اندازهگیری پرولین
برای اندازهگیری پرولین از روش پاکوئین و لچاژر (1979) به شرح زیر استفاده شد. ابتدا به تعداد تیمارها لوله آزمایشی درب‌دار به حجم حداقل 30 میلیلیتر تهیه گردید. در مرحله بعد، 1 میلیلیتر از عصاره الکلی را به لولههای مذکور منتقل و 10میلیلیتر آب دو بار تقطیرشده به آن اضافه گردید. سپس 5 میلیلیتر ناینهیدرین (به ازای هر نمونه 125/0 گرم نینهیدرین در 2 میلیلیتر اسیدفسفریک 6 مولار و 3 میلیلیتر اسیداستیک گلاسیال 9/99% ریخته شد) به نمونهها اضافه شد و به مدت 16 ساعت با استفاده از همزن مگنتدار کاملاً حل گردید. بعد از آن 5 میلیلیتر اسید استیک گلاسیال (9/99%) به هر نمونه اضافه گردید و داخل حمام آب جوش (بنماری) به مدت 45 دقیقه قرار داده شدند. نمونهها خارج شده و در دمای محیط خنک گردیدند. بعد از آن، به هر نمونه 10 میلیلیتر بنزن اضافه کرده و به شدت تکان داده شدند، تا پرولین وارد فاز بنزن گردد. بعد از این مرحله، نمونهها به مدت نیم‌ساعت به حالت سکون نگهداری و سپس میزان جذب نور نمونهها در طول موج 515 نانومتر با استفاده از اسپکتروفتومتر ) مدلSHIMADZO 54A ( قرائت گردید.
قبل از انجام مراحل فوق استاندارهایی از پرولین (ال-پرولین61) با غلظتهای 0، 01/0، 02/0، 03/0، 04/0، 05/0، 1/0، 2/0، 3/0، 4/0، 5/0، 6/0، 7/0، و 8/0 میکرومول بر میلیلیتر تهیه گردید. بدین منظور ابتدا محلول یک میلیمولار از پرولین تهیه گردید که به عنوان محلول مادر از آن استفاده شد. برای تهیه محلول مادر 13/115 میلیگرم پرولین (با دقت 0001/0گرم) در یک لیتر آب دوبار تقطیر شده حل گردید. باید توجه نمود که ال- پرولین در آب کاملاً حل میشود. بدین ترتیب یک میلیلیتر از محلول یک میلی‌مولار مادر حاوی یک میکرومول بر میلیلیتر پرولین میباشد. در جدول 3- 3 حجم محلول مادری و میزان آب دوبار تقطیر مورد نیاز برای تهیه استاندارهای با غلظت مشخص ارائه شده است. کلیه عملیاتی که بر روی نمونهها انجام میشد بر روی استاندارها نیز انجام گرفت و سپس منحنی کالیبراسیون (شکل 6-2) رسم، و میزان پرولین آزاد نمونهها براساس میکرومول بر گرم وزن تر برگ محاسبه گردید.

جدول 3-3- حجم محلول مادری و آب دوبار تقطیر مورد نیاز جهت تهیه استانداردهای پرولین با غلظتهای مشخص
حجم اّب دوبار تقطیر اضافه شده (میلیلیتر) برای تهیه 50 میلیلیتر محلول استاندارد
حجم برداشت شده (میلیلیتر) از محلول یک میلیمولار مادری
غلظت استاندارد (میکرومول بر لیتر)
ردیف
50
0
صفر
1
5/49
5/0
01/0
2
49
1
02/0
3
5/48
5/1
03/0
4
48
2
04/0
5
5/47
5/2
05/0
6
45
5
1/0
7
40
10
2/0
8
35
15
3/0
9
30
20
4/0
10
25
25
5/0
11

3-5-3 -3 اندازهگیری قندهای محلول کل62 ((TSS
برای اندازه گیری قندهای محلول نیز از روش ایریگوئن63 و همکاران (1992) استفاده شد. بدین صورت که ابتدا به تعداد تیمارهای آزمایشی لولههای دربدار انتخاب گردید. بعد 1/0 میلیلیتر از عصاره الکلی انتخاب و داخل لوله آزمایش ریخته شد. سپس 3 میلیلیتر آنترون تازه تهیه شده و به لوله آزمایش اضافه و به مدت 10 دقیقه در حمام آب جوش قرار داده شد. برای تهیه آنترون، 150 میلیگرم آنترون در 100 میلیلیتر اسید سولفوریک 72% (حجم/وزن= w/v ) حل شد. توجه شود که آنترون باید با توجه به تعداد نمونهها به صورت تازه در هر روز تهیه گردد. پس از خنک شدن نمونهها در محیط آزمایشگاه، میزان جذب نمونهها در طول موج 625 نانومتر با استفاده از دستگاه اسپکتروفتومتر قرائت گردید. قبل از انجام مراحل فوق استانداردهایی از گلوکز با غلظتهای 0، 25، 50، 100، 500 و 1000 قسمت در میلیون (پی پیام) تهیه گردید و کلیه مراحل مذکور روی آنها انجام شد. سپس منحنی کالیبراسیون با استفاده از استاندارد گلوکز رسم و میزان قندهای محلول نمونهها بر اساس میلیگرم در هر گرم وزن تر برگ محاسبه گردید (ترکنژاد، 1378). قابل ذکر است که دستگاه با آنترون کالیبره میشود و آنترون هم مثل بقیه نمونهها باید در حمام آبجوش قرار بگیرد.

3-5-4- مواد معدنی برگ
پهنکهای جوان‌ترین برگهای باز شده بوتهها در هر کدام از گلدانها جدا گردیدند. نمونههای برداشت شده با آب مقطر کاملاً شسته شدند و به مدت دو روز در دمای 70 درجه سانتیگراد در آون خشک شدند. سپس نمونههای خشک شده برگها با وزن متفاوت را توزین و در کوره با دمای 500 درجه سانتیگراد به مدت 5 ساعت خاکستر شدند. خاکستر مورد نظر را با اضافهکردن 5 میلیلیتر اسیدکلریدریک 2 نرمال روی گرم کننده قرار داده شد. با شروع جوشیدن، محلول حاصل را از کاغذ صافی عبور داده و حجم نمونهها با آب دو بار تقطیر شده به 70 میلیلیتر رسانیده شد. سپس مقادیر سدیم و پتاسیم نمونههای برگی با استفاده از دستگاه فلیمفتومتر برحسب میلیگرم بر گرم وزن خشک قرائت گردید، و اعداد قرائت شده بهوسیله مقایسه با نمودار حاصل از نمونههای استاندار تعدیل شدند (پترسون64 و همکاران، 1984). کلسیم و منیزیم نیز با استفاده از دستگاه جذب اتمی اندازه‌گیری شدند.

3-5-4-1- طرز تهیه استاندارد پتاسیم
477/0 گرم نمک کلرید پتاسیم ((KCl اندازه‌گیری و در ارلن ریخته شد. سپس با آب مقطر حجم آن به 500 میلی لیتر رسانیده شد. برای بدست آوردن محلول استاندارد ، باید محلول را به نسبت 1:50 رقیق کرد (حجم 500 میلی لیتر). بنابراین 477/0 گرم KCl شامل 25/0گرم پتاسیم است.
وزن مولکولي کلريد‌پتاسيم (56/74 گرم بر مول)
وزن اتمي پتاسيم (1/39 گرم بر مول)
) 477/0 × 1/39 ( / 56/74=25/0
لذا در 500 میلی‌لیتر محلول 250 میلی‌گرم پتاسیم وجود دارد و یا به عبارت دیگر محلول 50 میلی‌گرم پتاسیم در 100 میلی‌لیتر آب میباشد. با استفاده از رقیق کردن با نسبت 1:50 محلول استاندارد بدست میآید که غلظت استاندارد معادل یک میلی‌گرم پتاسیم در 100 میلی‌لیتر آب میباشد.
3-5-4-2- طرز تهیه استاندارد سدیم
637/0 گرم نمک کلريد‌سديم خالص را وزن کرده و درون يک بالن حجمي ريخته و به حجم 500 ميلي‌ليتر می‌رسانيم.
وزن مولکولي نمک طعام (64/58 گرم بر مول)
وزن اتمي سديم (23 گرم بر مول)
) 637/0 × 23 ( / ) 64/58 (= 25/0
لذا در 500 ميلي‌ليتر محلول 250 ميلي‌گرم سدیم وجود دارد و يا به عبارت ديگر، محلول حاوی 500 ميلي‌گرم سدیم در یک لیتر آب مي‌باشد.

3-5-5- تجزیه و تحلیل داده‌های آزمایش اول
تجزیه داده‌ها با استفاده از نرمافزار SAS 9.1 صورت گرفت. مقایسه میانگین برهمکنش فاکتورها به روش LSmeans انجام شد. اجزای تشکیل‌دهنده واریانس با استفاده از امید ریاضی میانگین مربعات تجزیه مرکب در قالب طرح آماری فاکتوریل کامل تصادفی برآورد و سپس قابلیت توارث، ضرایب تنوع فنوتیپی و ژنتیکی محاسبه گردیدند (نعمت‌زاده و کیانی، 1383). به منظور محاسبه قابلیت وراثت پذیری عمومی از روابط زیر استفاده گردید )نعمت زاده و کیانی، 1383).

تجزیه واریانس طرح فاکتوریل کامل تصادفی برای صفات مورد بررسی
منابع تغییر
درجه آزادی
میانگین مربعات
امید ریاضی
ژنوتیپ (g)
g-1
MSg
σ2ε+ r σ2g
تکرار (r)
r-1
MSr
σ2ε+ g σ2g
اشتباه (e)
(g-1)(r-1)
MSe
σ2ε
کل
gr-1

در روابط زیر h2 وراثت‌پذیری عمومی، σ2g واریانس ژنوتیپی، σ2 p واریانس فنوتیپی، σ2e واریانس خطا، CVg ضریب تغییرات ژنتیکی، CVp ضریب تغییرات فنوتیپی، .. X̅میانگین هر صفت، MSg میانگین مربعات ژنوتیپی، MSe میانگین مربعات اشتباه آزمایشی، r تعداد تکرار در آزمایش می‌باشند.

X̅.. = ΣX/ N
σ2g = MSg-MSe/r
σ2 e = MSe / r
σ2 p = σ2g + σ2e
h2= σ2 g/ σ2 p
CVp = σp/ X̅
CVg= σg/ X̅

شدت تنش65 برای کلیه صفات اندازهگیری شده، با استفاده از فرمول زیر محاسبه گردید:
SI=1-((Ys) ̅/(Yp) ̅)
= میانگین وزن خشک یا عملکرد کلیه ژنوتیپها در شرایط بدون تنش(Yp) ̅
= میانگین وزن خشک کلیه ژنوتیپها در شرایط تنش(Ys) ̅
شاخص تحمل به تنش2 نیز با فرمول زیر بدست آمد (فرناندز3، 1992)
STI=(YP)×(YS)/ (Yp) ̅ 2

= وزن خشک یا عملکرد هر ژنوتیپ در شرایط بدون تنش YP
= وزن خشک هر ژنوتیپ در شرایط تنش YS
با رسم نمودار سهبعدی STI، YP و YSژنوتیپ‌های مناسب جهت کشت در شرایط بدون تنش (محلول هوگلند) و 10 دسی‌زیمنس بر متر (تنش) شناسایی شدند. جهت بررسی روابط فنوتیپی و ژنوتیپی بین صفات ظاهری، ضرایب همبستگی ژنوتیپی و فنوتیپی محاسبه شدند. ضریب همبستگی فنوتیپی با استفاده از میانگین مشاهدات محاسبه شد. به منظور محاسبه ضریب همبستگی ژنتیکی از رابطه‌ زیر استفاده شد.
Rg) x,y)= covg(x,y)/ (sx.sy)

در رابطه فوق covg نشان‌دهنده کوواریانس ژنتیکی دو صفت x و y، و sx و sy انحراف معیار ژنتیکی دو صفت مذکور می‌باشند. کوواریانس ژنتیکی دو صفت با استفاده از اطلاعات حاصل از جدول تجزیه کواریانس طرح کاملاً تصادفی و با استفاده از امید ریاضی به کمک رابطه زیر محاسبه شد (فرشادفر، 1377):
COVg= (spv/dfv – spe/dfe)/r
در این رابطه 66spv مجموع حاصل ضرب‌های واریته و spe67مجموع حاصل ضرب‌های خطا می‌باشند. dfv نشان‌دهنده درجه آزادی‌های واریته و dfe نشان‌دهنده درجه آزادی‌های خطا می‌باشند و r نیز تعداد تکرار می‌باشد.

3-6- آزمایش دوم: بررسی تنوع ژنتیکی به کمک نشانگرSSR
برای بررسی چندشکلی DNA بین ارقام مختلف سورگوم، 10 جفت آغازگر SSR روی 10 رقم مختلف سورگوم با خصوصیات متفاوت (جدول 3-1) مورد آزمایش قرار گرفتند. برای تهیه نمونه‌های برگی، از هر رقم 12 عدد بذر در گلدان کاشته ‌شد و پس از گذشت سه هفته نمونه‌های برگ گیاهچه‌های جوان تهیه و به فریزر ۴۰- درجهسانتیگراد منتقل گردیدند و تا زمان استخراج DNA در این دما نگهداری ‌شدند. در این آزمایش، استخراج DNA ژنومی با استفاده از روش CTAB تغییریافته انجام گرفت. ارزیابی کیفیت و کمیت DNA استخراج شده با استفاده از الکتروفورز ژل آگارز (1 درصد) و قرائت با اسپکتروفتومتری صورت گرفت.

3-6- 1- استخراج DNA ژنومی از

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان سلسله مراتب، انتقال دانش Next Entries منابع پایان نامه درباره ضریب همبستگی، متغیر مستقل، تحلیل داده