منابع پایان نامه درباره روانشناسی، یشرفت تحصیلی، انگیزش درونی، انگیزش بیرونی

دانلود پایان نامه ارشد

تمایل به انجام عملی خاص(انگیزه) در موجود زنده به وجود می آورد،انگیزش می نامند؛مثلا نیاز به آب و غذا را انگیزه می گویند. احساس تشنگی و گرسنگی را انگیزش می نامند.نتیجه ی کلام این که انگیزش در روانشناسی مبحثی است که چرایی رفتار را تبیین می کند(گنجی ، 1378).انگیزش را می توان به عنوان عامل ،هدایت کننده و نیرودهنده در رفتار فرد دانست و یک وضعیت فعال و موقتی است که متفاوت از شخصیت و هیجان می باشد
2-9-1-انواع انگيزش
انگیزش از جهت خود افراد به دو گروه انگیزش درونی و انگیزش بیرونی تقسیم می شود.
انگیزش درونی به مواردی اطلاق می شود که پاداش مورد انتظار فرد در قبال رفتاری معین از یک منبع درونی سرچشمه می گیرد؛ یعنی فرد جهت رسیدن به تقویت های درونی عمل ویژه ای را انجام می دهد.هرچند این عوامل درونی با عوامل بیرونی همخوانی داشته یا نداشته باشند. انگیزش بیرونی زمانی معنی پیدا می کند که منبع تقویت کننده رفتار یک عامل بیرونی است.به عبارتی فرد برای رسیدن به یک حالت یا شرایط معین بیرونی رفتاری را انجام می دهد.
2-9-2-انگیزش و یادگیری
طبق تحقیقات بین انگیزش و یادگیری رابطه وجود دارد(آگوروگلو و والبرگ ، 1979) ميانگين ضریب همبستگی بین اندازه های انگیزش و پیشرفت تحصیلی حاصل از پژوهش های انجام شده در مورد 637000 دانش آموز کلاس اول تا کلاس دوازدهم، برابر 37%+ است.مطالعه ی انگیزش با یادگیری آمیخته است.به طوری که واینر (کدیور ، 1382) می گوید انگیزش غالباً از یادگیری استنباط می شود و یادگیری نشانه ی انگیزش است.یادگیری یک فرآیند است که عواملی متفاوت بر آن موثر است از جمله انگیزش های متفاوت که نقش مهمی در جریان یادگیری دارد، میل و رغبت شاگرد به آموختن است. رغبت، محرکی است که نیروی فعالیت را افزایش می دهد.یکی دیگر از عوامل ایجاد انگیزش هدف است، هدف به فعالیت انسان جهت و نیرو می دهد و نیروی لازم را برای فعالیت در وی به وجود می آورد و سبب پیدایش قصد و اراده در او می شود(شعبانی ، 1384).برخی معتقدند که می توان انگیزش و یادگیری را از طرق مختلف کنترل و هدایت کرد.مثلا بر اساس نظریه رفتارگرایی ،انگیزش و یادگیری را مي توان از طریق پاداش های بیرونی و مشوق هایی مانند ژتون ها، جوایز و حتی نمره کنترل و هدایت کرد.
طبق نظر انسان گرایان، زندگی آدمی با تمایل به رشد و خود شکوفایی آغاز می شود. اما یادگیری،تحولات طبیعی یا حوادث موثر بر این فرآیند را تسهیل می کند(ابراهیمي قوام ، 1384).
2-9-3-انگیزش و شخصیت
يكي از مولفه هاي موثر بر رفتار انسان ها، شخصيت آنها مي باشد. نوع ويژگي هاي شخصيتي انسان بر رفتارهاي او تأثير مي گذارد. بنابراين ويژگي هاي شخصيتي افراد در انگيزش آن ها براي انجام دادن رفتار نيز تأثير دارد.شیوه ی انگیزش انسان ها متأثر از اوضاع حال و گذشته ی آنها است، شدت و میزان انگیزش افراد همچنين تحت تأثیر عزت نفس و نوع کارهای آنها نیز مي باشد. در ذیل به بحث در رابطه با4 گروه شخصيتي و ويژگي هاي مؤثر آنها بر رفتار انگيزشي پرداخته مي شود ( ناهيدي ، 1386):
• موفق های بزرگ
• موفق های معمولی
• موفق های جزءِ
• موفق های بزرگ
2-9-4-عوامل موثر بر انگیزش
با ذكر يك مثال علمي به بررسي اين مفهوم پرداخته ميشود؛ در یک کلاس درس دانشجویان با بی علاقگی به گفتگوی استاد توجه مي کنند. برای جلب توجه آنان استاد اظهار می دارد آنچه می گوید در امتحان نهایی بدون تردید استفاد می شود. بلافاصله توجه دانشجویان جلب خواهد شد و در فرآيند يادگيري مشاركت مي كنند. انگیزش در روان شناسی مانند مفهوم مغناطیس در فیزیک است و برای توضیح و توصیف رفتار به کار می رود؛ از این جهت بایستی شرایط ایجاد کننده آن را در نظر گرفت(عظیمی ، 1373).
در اينجا به اختصاص در مورد عوامل موثر بر انگیزش مصالبي ارائه مي شود.
2-9-4-1-نقش نیازها و سایق ها
به عقیده ی بسیاری از روانشناسان نیازها و سایقها از عوامل موثر در انگیزش هستند.بعضی از آنان اساس رفتار را در نیازهای فیزیولوژیکی مانند غذا،آب و اکسیژن بررسی نموده اند و رفتارهای نامشهود را در رابطه با آن ها به طور غیر مستقیم وابسته دانسته اند.برای مثال نیازهای اجتماعی را مأخوذ از نیازهای اصلی و بنیادی شناخته اند.بعضی از روانشناسان این سائق را نیاز به تحریک و گروهی دیگر آن را سائق کنجکاوی یا سائق اکتشاف نام نهاده اند.در واقع افراد آدمی به نوعی تحریک یا برانگیختگی محیطی نیاز دارند.این تحریک به صورت های مختلف مانند حضور در انجمن های ادبی و سخنرانی، باشگاه ها، دید و بازدید های مختلف،مطالعه ی کتاب و بهره گیری های فکری و علمی جلوه می کند که در شکل دادن و تغییر رفتار آنان تاثیر فراوانی دارد(پارسا ، 1381).

2-9-4-2-اصل تقویت
روانشناسی تقویت نوع جدیدی از اصل لذت است.يكي از بديهي در این روانشناسی بیانگر این واقعیت است که فرد یا رفتار گر عملی را انجام می دهد که پاداش به دنبال داشته باشد یا تقویت شود و از رفتار و کرداری دوری می جوید که زیان آوريا بیهوده باشد. بنابراین استفاده از مشوق های درونی و بیرونی می تواند در افزایش انگیزش افراد موثر واقع شوند.مشوق درونی به جنبه هایی از فعالیت یادگیری گفته ی شود که مورد علاقه ی یادگیرنده اند.لذا به خودی خود خاصیت انگیزشی دارند. مشوق بیرونی به پاداشها و تقویت کننده هایی که نسبت به فعالیت یادگیری جنبه ی بیرونی دارند گفته می شود(سیف ، 1386).
2-9-4-3-خودپندارنده و انگیزش
رشد خودپنداره ( ایجاد احساس درباره ی خود) مثبت، موجب افزایش انگیزه برای کسب موفقیت می گردد(خرازی ، 1378).خودپندارنده، دید جامع فرد درباره ی خودش است(هاماچک ، 1981). اگر ما بتوانیم فرد را در وضعیتی قرار دهیم که کاملاً در توصیف خویش آزاد، باز و دقیق باشد و نتیجه ی این توصیف، کلماتی چون باهوش، سختکوش، دلسوز، بالغ، مسئول، بینش مند و مانند اینها باشد،عصاره ی خودپندارنده ی او را بدست آورده ایم.خودپندارنده ثابت و تغیر ناپذیر نیست، بلکه با تجربه ی افراد و تفسیر دیگران از آن تجربه شکل می گیرد. اعتمادی که در نتیجه ی تجربه برای فرد به وجود می آید مبنای نگاه او به خودش می شود.
2-9-4-4-اهمیت دوستان
انسان سالم دوست دارد دوست و رفیق داشته باشد.انسان با دوستان خود احساس تعلق می کند و حس می کند دوست داشتنی است.دوست به فرد اعتبار می بخشد و با نیازهای موجود و تمایلات او هماهنگی دارد.بخشی از شخصیت انسان برگرفته از دوستان است.شیوه های ارتقاء انگیزش تحصیلی در دانشجویان با توجه به تحقیقات، بهترین راه ایجاد انگیزش در یادگیرندگان نسبت به یادگیری، بهبود شرایط یادگیری و افزایش سطح کیفیت روشهای آموزش است.از این طریق یادگیرندگان در یادگیری به موفقیت بیشتری می رسند و این کسب موفقیت، علاقه و انگیزش آنها را نسبت به یادگیری مطالب تازه افزایش می دهد(سیف ، 1386).

2-9-4-5-ارتقاء انگیزش
با استفاده از بررسي نظریه های انگیزش، مجموعه پيشنهادهايي جهت ارتقاء انگيزش تحصيلي دانشجويان ارائه مي گردد.
2-9-4-5-1-آگاهی شاگردان از هدفهای درس
زمانی که دانشجو می داند که به کجا قرار است برسد، چون انتظار ات از او مشخص است، منجر به انگیزش و یادگیری سطح بالا در آنها خواهد شد. فراگیر بايد بداند چگونه ارزیابی می شود و موفقیتش چه نتایجی دارد. دلیل بسیاری از شکست های فراگیران، عدم اطلاع درباره ی انتظارات از آنها می باشد.بنابراين لازم است که معلم در ابتدای آموزش، هدفها را صریح بیان کند و حتی فراگیران را نیز تشویق کند که برای خود هدفهای یادگیری برگزينند.
2-9-4-5-2-رفاقت يارقابت
معلم باید سعی بر آن داشته باشد که از ایجاد رقابت بین فراگیران جلوگیری نماید و رقیب هر شاگرد را خود او قرار دهد.میزان پیشرفت او در زمان حال با عملکرد او در گذشته سنجیده شود. قراردادن عملكرد فعلي فرد به عنوان مبناي قضاوت درباره ي او، زمينه ي ايجاد انگيزش در فرد را فراهم مي كند.
2-9-4-5-3-استفاده از شیوه های نوین تدریس
مطالبی که از طرف معلمان ارائه می شود بايد با محرک های تازه و جالب همراه باشد. بطور كلي در ارائه درس براي دانش آموزان بايد به فراگير محوري توجه ويژه اي شود. در كلاسهاي درس لازم است كه فراگير در يادگيري فعاليت داشته باشد و براساس تجربه مطالب را ياد گيرد. استفاده از شيوه هاي نوين تدريس، زمينه ي تجربه ي فراگير را فراهم مينمايد و اين عمل سبب ايجاد انگيزش در وي مي شود.
2-9-4-5-4-استفاده به جا از تشویق های کلامی و صراحت بازخورد
معلم لازم است که پس از عملکرد درست فراگیران از اظهاراتی چون آفرین و خوب استفاده کند. نکته قابل توجه این است که تشویق، مستقیماً به عملکرد فراگیران مربوط باشد تا موثرتر واقع گردد. تشویق کلامی خاص هم آگاهی دهنده است که دقیقا به دلیل کدام رفتار يا عمل صورت گرفته است و هم بعد انگیزشي دارد و موجب افزایش رفتار مد نظر در فراگير می گردد.

2-9-4-5-5-آسان به دشوار بودن روال آموزش
کسب موفقیت در آموزش باعث ارتقاءِ انگیزش یادگیری در فراگیران می گردد . زمانی که معلم، مطالب را از آسان به مشکل ارائه می دهد، فرصت کسب موفقیت را برای یادگیرندگان ایجاد کرده و انگیزش آنان را برای یادگیری های بعدی افزایش می دهد.
2-9-4-5-6- ملموس کردن آموزش
زمانی که معلم مي خواهد مطلب تازه ای را به فراگیران آموزش دهد بايد با استفاده از موارد آشنا توضیح دهد. اين عمل باعث سرعت بخشیدن به جریان یادگیری و افزایش انگیزش یادگیرندگان می گردد.همچنين جهت کاربرد مطالب آموخته شده استفاده از موقعیت های تازه و جدید نيز مناسب مي باشد.
2-9-4-5-7- مشارکت در یادگیری توسط فراگيران
شرکت دادن فراگیران در مباحث کلاسی به طور فزاینده ای علاقمندی آنها را بالا می برد. تلاش فراگير در جريان فعاليتهاي كلاسي، اشتغال مثبتي را براي او فراهم مي كنند. اين عمل ضمن اينكه خستگي او را كم مي نمايد، زمينه افزايش انگيزش نيز ايجاد مي كند.
2-9-4-5-8- بازخورد به موقع
بازخوردها بایستی به طور مرتب در جهت افزايش تلاش به فراگیران ارائه گردد. معلم باید در فرصت های مناسب از میزان پیشرفت شاگردان ارزشیابی به عمل آورد و انعكاسي از ميزان پيشرفت فراگير را براي او فراهم آورد. باز خورد دادن ميزان پيشرفت فراگير زمينه ي ايجاد انگيزش براي او فراهم مي آورد.
2-9-4-5-9- تکالیف متناسب با سطح توانایی فراگیر
سطح تکالیف و مسائل درسی باید متناسب با سطح توانایی یادگیرنده باشد. به طوری که از عهده ي انجام آن بر آید.تکالیف كلاسي بایستی نه خیلی آسان و نه خیلی دشوار باشد. اما در حالت منطقی توصیه می شود که معلم براساس استعداد دو سطح توان فراگیران به ارائه ی تکلیف بپردازد. اگر تکلیف متناسب با سطح توانائی شاگرد باشد، موجب موفقیت او می شود. موفقیت، اشتیاق برای موفقیت بیشتر را سبب می شود. این مساله به نوبه ي خود، موفقیت را به دنبال دارد.( سالوین ، 2006 ).

2-9-4-5-10- استفاده از مشوق های درونی و بیرونی
برخی فعالیت ها به خودی خود برای فراگیر جالب هستند و اشتیاق به یادگیری را در او بوجود می آید و فرد به اختیار خود یادگیری را دنبال مي كند. البته معلمان در كلاس باید طوری عمل نمایند که شاگردان براساس علاقه و تمایل درونی به پيگيري فعالیتهای یادگیری بپردازند. ضمن اینکه تشویق ها و محرکهای بیرونی مثل جایزه ها و … در یادگیری بی تأثیر نیست. اما توجه به محرک‌های درونی به عنوان اصل سوق دهنده ی فعالیتهای یادگیری، بایستی بصورت جدی تر مد نظر معلمان قرارگیرد.
2-10- عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
یکی از عاملهای بسیار مهم در تکوین شخصیت نوجوان و جوان مدرسه می باشد. مدرسه بعد از خانواده مهمترین نقش را در فرایند اجتماعی کردن نوجوان به عهده دارد. مدرسه از طریق آموزش مهارتهای علمی و فنی و فراهم آوردن زمینه همکاری گروهی و مسئولیت پذیری نوجوان و جوان موجبات رشد همه جانبه و متعادل شخصیت آنان را فراهم می سازد. گرچه مدارس وقت خود را صرف ایجاد آمادگی در نوجوانان

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره اعتماد شهروندان، دولت کارآمد، کانون توجه، ارباب رجوع Next Entries منابع پایان نامه درباره خودکارآمدی، یشرفت تحصیلی، پیشرفت تحصیلی، سلامت روانی