منابع پایان نامه درباره روابط دوجانبه، دانشکده اقتصاد، وزارت امور خارجه، استان گلستان

دانلود پایان نامه ارشد

انگلستان شکل گرفت، بايد بين بازيگران منطقه اي و فرا منطقه اي (مشخصاً ايالات متحده آمريکا و روسيه) دانست که هر يک در پي دستيابي به اهداف و منافع خود در اين منطقه هستند. علل اصلي توجه و حضور ايالات متحده آمريکا در اين منطقه را مي توان در علل مختلفي جستجو کرد که از ميان آنها مي توان به اين زمينه ها اشاره کرد: جلوگيري از احياي نفوذ تاريخي روسيه بر منطقه آسياي مرکزي، ممانعت از روابط گرم کشورهاي اين منطقه با جمهوري اسلامي ايران که داراي پيوندهاي عميق فرهنگي و تاريخي با ايران هستند، نقش استراتژيک اين منطقه به منظور منطقه بالقوه براي پشتيباني نظامي از حضور ايالات متحده در جنگ افغانستان و همچنين کنترل بر منابع سرشار انرژي که در اين منطقه وجود دارد. از اين روي، پس از فروپاشي شوروي سابق، ايالات متحده در اين منطقه حضور يافت؛ در حالي که کشورهاي منطقه آسياي مرکزي تا قبل از به استقلال رسيدن، جزئي از کشور روسيه و قبل تر از آن جزئي از ممالک محروسيه قاجار محسوب مي شدند. امروزه روسيه هم به آسياي مرکزي پس از دو دهه از فروپاشي شوروي با حسّاسيت ويژه اي توجّه دارد. با توجّه به تلاش رقيبان بين المللي عمده نظير ايالات متحده آمريکا، روسيه که اين منطقه را خارج نزديک خود قلمداد مي کند و تلاش مي کند تا همچنان نقش نخست را در اين منطقه داشته باشد. در اين ارتباط، مهم ترين هدف استراتژيک آنها در آسياي مرکزي اين است که اين منطقه براي آنها اهميت امنيّتي دارد و اين کشورها را عمق استراتژيک خود مي‌دانند و معتقد هستند که براي اينکه مرزهاي اين کشور، مرزهاي امني باشند بايد حضور مستمري در اين منطقه داشته باشد. از اين رو، حضور قدرتي ديگر را در منطقه بر نمي تابد؛ يعني براي روسيه حضور و نفوذ قدرت‌هاي رقيب در منطقه از اهميت زيادي برخوردار است که بر خود لازم مي‌داند که حضور گسترده‌اي در آسياي مرکزي داشته باشند تا از تهديدها بر ضد امنيّت ملّي خود جلوگيري کنند. گذشته از اين در حوزه اقتصادي و مهم‌تر از همه در بحث انرژي، روسيه به دنبال آن است که سيطره خود را بر مساله انرژي در منطقه حفظ کند و کنترل امور در اين زمينه را مانند مسير ترانزيت به خارج از منطقه در اختيار داشته باشد.
از اين رو، در اين پژوهش ضمن بررسي وضعيت جغرافياي سياسي تک تک کشورهاي آسياي مرکزي، زمينه هاي ژئوپليتيکي حضور هر يک از کشورهاي ايالات متحده آمريکا و روسيه در آسياي مرکزي و اهداف آنها از نقش آفريني در اين منطقه برشمرده و بررسي مي شود و چالشهاي احتمالي ناشي از اين حضور اين دو کشور را در آسياي مرکزي بر جمهوري اسلامي ايران مورد بررسي قرار مي دهد.
2 – 1 ضرورت تحقيق
کشور جمهوري اسلامي ايران از جمله معدود کشورهاي جهان است که به علت همسايگي با 15 کشور و دارا بودن ذخاير عظيم نفت و گاز در جناح شمال و جنوب و همچنين تسلط بر تنگه راهبردي هرمز داراي موقعيت ژئوپليتيکي خاصي است. علاوه بر آن، قرار داشتن مناطق استراتژيک و راهبردي همچون خاورميانه، خليج فارس، قفقاز و … در جوار اين کشور بر اين اهميت مي افزايد. علاوه بر اين، همسايگي با منطقه حساس و راهبردي آسياي مرکزي، به عنوان قسمت جنوبي هارتلند – که در قرن بيستم نقش بسيار مهمي در مناسبات ژئوپليتيکي و رقابت هاي قدرتي ميان کشورها داشته است – مي تواند بر افزايش اهميت جايگاه ژئوپليتيکي کشور جمهوري اسلامي ايران بيفزايد. پس از فروپاشي اتحاد جماهير شوروي و شکل گيري پنج جمهوري قزاقستان، قرقيزستان، تاجيکستان، ازبکستان و ترکمنستان توجه کشورهاي منطقه اي و فرامنطقه اي چون روسيه، ترکيه، ايالات متحده آمريکا، چين به حوزه آسياي مرکزي، به عنوان اين منطقه که داراي اهميّت ژئواکونوميک و ژئواستراتژيک است و به عنوان همسايه جمهوري اسلامي ايران، معطوف شد که در اين بين دو کشور حضور دو کشور ايالات متحده آمريکا و روسيه به دليل اثرگذاري بيشتر بر منطقه، اهميّت بيشتري هستند. زمينه هاي برخورد منافع اين دو کشور در اين منطقه مهم به عنوان منطقه اي که در همجواري جمهوري اسلامي ايران قرار دارد، مي تواند براي جمهوري اسلامي ايران که از همان زمان استقلال کشورهاي اين حوزه داراي روابط دوجانبه مناسبي با يکديگر هستند، مي تواند براي کشورمان فوق العاده با اهميّت باشد. از اين رو، مطالعات ژئوپليتيکي حضور دو کشور مذکور در آسياي مرکزي و چالش هاي احتمالي آن بر جمهوري اسلامي ايران، مانند کاهش وجهه و در نتيجه نفوذ جمهوري اسلامي ايران و چالش هاي مرزي عليه مرزهاي شمال خاوري خاوري در استان گلستان مي تواند بسيار حائز اهميّت باشد. بر اين اساس مي توان گفت که اين منطقه از ديد ژئوپليتيکي داراي اهميّت بسزايي در جهت گيري جمهوري اسلامي ايران دارد.
با توجّه به اين رويکرد، در اين پژوهش، علاوه بر بررسي زمينه هاي حضور و اثرگذاري اين دو کشور، اثرات حضور اين کشورها بر منطقه بر جمهوري اسلامي ايران مورد بررسي قرار مي گيرد؛ بويژه آنکه از يک سو کشورهاي منطقه آسياي مرکزي به مقدار قابل توجهي، داراي همبستگي هاي تاريخي، فرهنگي و قومي و همچنين گستره ژرف آداب و رسوم مشترک با کشور جمهوري اسلامي ايران هستند.

3 – 1 اهداف تحقيق:
اين پايان نامه در پي دستيابي به دو هدف اساسي است؛ اين دو هدف از اين قرار است:
الف: شناخت ويژگي هاي ژئوپليتيکي آسياي مرکزي و نقش اين عوامل در حضور ايالات متحده آمريکا و روسيه در اين منطقه؛
ب: چالش هاي حضور ايالات متحده و روسيه در آسياي مرکزي بر کشور ايران.

4 – 1 سؤالات تحقيق: اين پژوهش در پي پاسخگويي به دو سئوال اساسي است، اين سئوالات عبارت است از:
1. عوامل ژئوپليتيک موثر آسياي مرکزي بر حضور ايالات متحده آمريکا و روسيه چه مي تواند باشد؟
2. حضور روسيه و ايالات متحده آمريکا چه چالش هائي بر امنيت جمهوري اسلامي ايران دارد؟

5 – 1 فرضيات تحقيق:
براي هر يک از سئوالات يک فرضيه وجود دارد؛ اين دو فرضيه نيز عبارت است از: فرضيه اول: ويژگي هاي اقتصادي و موقعيت منطقه اي، از جمله عوامل موثر در حضور ايالات متحده و روسيه در آسياي مرکزي است.
فرضيه دوم: حضور روسيه و ايالات متحده آمريکا در آسياي مرکزي باعث نتايجي مانندکاهش ترانزيت و عمق استراتژيک و چالش هاي مرزي عليه ايران مي شود.

6 – 1 کاربردهاي تحقيق:
کشور جمهوري اسلامي ايران با دارا بودن مرزهاي طولاني در اطراف خود، از جمله کشورهاي معدود در جهان است که با تعدد همسايگان ( با بيش از 15 همسايه) مواجه است؛ حضور و اثر گذاري بازيگران متعدد دراين کشورها – چه بازيگران منطقه اي و فرامنطقه اي – بويژه درحوزه کشورهاي منطقه آسياي مرکزي، مي تواند بر روابط دوجانبه اين کشورها با ايران اثر گذار باشد. از اين رو، اين پژوهش که به بررسي اين اثرات مي پردازد، مي تواند توسط سازمان ها و نهادهاي دست اندرکار همچون وزارت امور خارجه مورد استفاده قرار گيرد.

7 – 1 روش پژوهش و گردآوري اطلاعات:
روش تحقيق در اين تحقيق، بر اساس روش توصيفي – تحليلي است تا با استفاده از جمع آوري و تجزيه و تحليل اطلاعات به دست آمده به پرسش هاي مطرح شده در تحقيق، پاسخ داده شود؛روش گرداور – ي اطلاعات بر مبناي روش کتابخانه اي (اسنادي)، است تا از طريق مراجعه به مطالب و موضوعات مرتبط با موضوع و به صورت مستقيم است.

8 – 1 محدوده و زمان مورد مطالعه:
محدوده زماني که در اين تحقيق مورد توجه قرار گرفته است، از سال 1991 ميلادي، يعني از زمان فروپاشي شوروي سابق و به استقلال رسيده جمهوري هاي آسياي مرکزي تا زمان حال حاضر يعني سال 2013، است؛ علاوه بر آن، محدوده مکاني اين تحقيق، مجموعه کشورهاي آسياي مرکزي شامل پنچ کشور ازبکستان، تاجيکستان، ترکمنستان، قزاقستان، ترکمنستان، قزاقستان و قرقيزستان مبنا و مورد مطالعه قرار گرفته است.

9 – 1 سازماندهي تحقيق:
اين تحقيق شامل پنج فصل است که به ترتيب از اين قرار هستند:
فصل اول: کليات تحقيق؛
فصل دوم: مباني نظري تحقيق؛
فصل سوم: منطقه شناسي آسياي مرکزي؛
فصل چهارم: زمينه هاي حضور کشورهاي روسيه و آمريکا در آسياي مرکزي و چالش هاي احتمالي آن بر جمهوري اسلامي ايران؛
فصل پنجم: ارزيابي فرضيات، نتيجه گيري و پيشنهادات.

10 – 1 مشکلات و موانع تحقيق:
کمبود منابع دست اول که نزديک به سال 2013 تدوين شده باشد و بيان کننده نحوه سمت گيريهاي سياست هاي خارجي ايالات متحده آمريکا و روسيه در منطقه آسياي مرکزي باشد، مشکل و مانع اساسي موجود در تحقيق پيش رو در ارتباط با نحوه فعاليتها و برخورد هاي کشورهاي روسيه و ايالات متحده آمريکا است.

11 – 1 پيشينه تحقيق: 1 – 11 – 1 ارائه مبنايي براي تدوين سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران در منطقه آسياي مرکزي و قفقاز‏
اين پايان نامه توسط آقاي حميدرضا نصراله‌زاده، در 158 صفحه و در سال 1375 براي اخذ مدرک کارشناسي ارشد در دانشکده اقتصاد و علوم سياسي دانشگاه شهيد بهشتي دفاع شده است. در اين رساله سعي شده است تا مبنايي ارائه گردد که جمهوري اسلامي ايران بتواند بر اساس قرار دادن آن براي سياست خارجي خويش در آسياي مرکزي و قفقاز منافع ملي و حياتي خود را در منطقه به شکل هرچه موثرتري تامين نمايد که براي دسترسي بر اين اصل ناچار به شناخت واقع بينانه اوضاع و شرايط در منطقه است.

2 – 11 – 1 نقش فضاي جغرافيايي در رقابت قدرتها؛ مطالعة موردي: آسياي مرکزي پس از جنگ سرد
اين پايان نامه توسط آقاي مهدي کريمي سلطان احمدي، در 136 صفحه و در سال 1389 براي اخذ مدرک کارشناسي ارشد در رشته جغرافياي سياسي، در دانشگاه تربيت مدرس دفاع شده است. آقاي کريمي سلطان احمدي ضمن بررسي زمينه هاي و شرايط جغرافيايي – انساني منطقه آسياي مرکزي، زمينه هاي رقابت پس از دوران جنگ سرد را مورد تجزيه و تحليل قرار داده است.

3 – 11 – 1 پيوند ژئوپليتيک ايران و آسياي مرکزي (با تاکيد بر افزايش همگرايي)
اين پايان نامه توسط خانم سيده تامارا مدني، در 164 صفحه و در سال 1390 براي اخذ مدرک کارشناسي ارشد در دانشکده علوم زمين دانشگاه شهيد بهشتي دفاع شده است. اين پايان نامه ضمن بررسي عوامل ژئوپلتيکي موثر در همگرايي کشورهاي اين منطقه با ايران، به وابستگي جغرافيايي کشور – هاي منطقه آسياي مرکزي از لحاظ موقعيت به ايران و آنتروپي بالاي آن مي پردازد.

4 – 11 – 1 بررسي اهداف سياسي – اقتصادي آمريکا در آسياي مرکزي و قفقاز‏
اين پايان نامه توسط آقاي حسن مسعود گودرزي، در 161 صفحه و در سال 1383 براي اخذ مدرک کارشناسي ارشد در دانشکده علوم سياسي دانشگاه شهيد بهشتي دفاع شده است. اين پايان نامه به بررسي نقش ايالات متحده آمريکا در منطقه آسياي مرکزي و قفقاز مي پردازد و اهداف اين کشور در ابعاد سياسي و اقتصادي در منطقه را به بررسي مي پردازد.

5 – 11 – 1 ناكارآمدي دولتهاي آسياي مركزي و گسترش بنيادگرايي اسلامي در منطقه ( با تاكيد بر سه جمهوري تاجيكستان، ازبكستان، قرقيزستان)
اين پايان نامه توسط خانم نسرين واحديان، در 148 صفحه و در سال 1386 براي اخذ

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره قرن نوزدهم، نفت و گاز، افغانستان Next Entries منابع پایان نامه درباره افغانستان، دانشگاه تهران، نفت و گاز، نقش برجسته