منابع پایان نامه درباره تجزیه واریانس، مکان‌یابی، محصولات زراعی

دانلود پایان نامه ارشد

ک در شرایط تنش و بدون تنش…………………………………………………………………………………………………………………………..33
جدول 4-2- میانگین مربعات منابع تغییر براب پارامترهای ظاهری اندازه‌گیری شده در ارقام سورگوم ……………………..36
جدول 4-3- میانگین مربعات حاصل از برشدهی سطوح مختلف شوری برای پارامترهای ظاهری اندازهگیری شده در ارقام مختلف سورگوم…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..36
جدول 4-4- مقایسه میانگین ارقام برای صفات ظاهری اندازه‌گیری شده در سطوح مختلف شوری……………………………….37
جدول 4-5- میانگین مربعات حاصل از تجزیه واریانس برای صفات پرولین برگ و قندهای محلول در ارقام سورگوم…..39
جدول 4-6- میانگین مربعات حاصل از برشدهی سطوح مختلف شوری برای پارامترهای پرولین و قندهای محلول در ارقام مختلف سورگوم….. ………..40
جدول 4-7- مقایسه میانگین ارقام برای صفات پرولین و قندهای محلول در سطوح مختلف شوری………………………………40
جدول 4-8- میانگین مربعات حاصل از تجزیه واریانس برای عناصر معدنی اندازه‌گیری شده در ارقام مختلف سورگوم…44
جدول 4-9- میانگین مربعات حاصل از برشدهی سطوح مختلف شوری برای عناصر معدنی اندازهگیری شده در ارقام مختلف سورگوم……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………45
جدول 4-10- مقایسه میانگین ارقام برای عناصر معدنی اندازه‌گیری شده در سطوح مختلف شوری………………………………45
جدول 4-11- ضرایب همبستگی فنوتیپی (بالای قطر) و ژنتیکی (زیر قطر ) صفات در شرایط تنش شوری………………. 47
جدول 4-12- ضرایب همبستگی فنوتیپی (بالای قطر) و ژنتیکی (پایین قطر) صفات در شرایط عدم تنش …………48
جدول 4-13- شاخص‌هاي تنوع ژنتیکی به‌دست آمده در ژنوتیپ‌های سورگوم با استفاده از 7 نشانگر SSR…………….. 53
جدول 4-14- ماتریس تشابه برای تجزیه داده‌های مولکولی……………………………………………………………………………………………..53
جدول 4-15- مقادیر مؤلفه‌های اصلی برای بخش مولکولی ………………………………………………… …………………………………………55
جدول 4-16- ضرایب تأثیر B در تجزیه لجستیک دوتایی بین صفات گیاه سورگوم و آلل‌های SSR در شرایط تنش………………………………………………………………………… ………………………………………………………………………………………………………….57
جدول 4-17- ضرایب تأثیر B در تجزیه لجستیک دوتایی بین صفات گیاه سورگوم و آلل‌های SSR در شرایط بدون تنش……………………………………………………. ………………………………………………………………………………………………………………………………58

فهرست شکل‌ها

عنوان صفحه

شکل 4-1-گروهبندی ژنوتیپهای سورگوم با استفاده از نمودار سه بعدی STI، Yp و Ys…………………………………………..50
شکل 4-2- الگوی باند آغازگر XTxp258 با 10 رقم سورگوم و DNA Ladder 50bp RTU………………………………52
شکل-4- 3- گرهبندی ارقام سورگوم مورد مطالعه بر اساس مشاهدات مولکولی نشانگرSSR به روش UPGMA…..54
شکل4-4- نمودار پراکنش ژنوتیپ‌های سورگوم به‌وسیله دو مؤلفه اول بر اساس مشاهدات نشانگرهای SSR …………….55

فهرست ضمیمه‌ها

عنوان صفحه

ضمیمه 1- طرز ساختن محلول‌ها
طرز ساختن محلول اتیلن دیامین تترا استیک اسید (EDTA) یک مولار………………………………………………………………………73
طرز ساختن بافر تریس بورات اتیلن دیامین تترا استیک اسید (TBE)……………………………………………………………………………73
طرز ساختن بافر CTAB…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..73
ضمیمه 2- جداول مقایسه میانگین ارقام
جدول 6-1- مقایسه میانگین ارقام برای صفات ظاهری اندازه‌گیری شده در سطوح مختلف شوری……………………………….74
جدول 6-2- مقایسه میانگین ارقام برای صفات پرولین و قندهای محلول در سطوح مختلف شوری………………………………75
جدول 6-3- مقایسه میانگین ارقام برای عناصر معدنی اندازه‌گیری شده در سطوح مختلف شوری…………………………………76

فصل اول
مقدمه و هدف

1-1- اهمیت سورگوم
سورگوم با نام علمي(Sorghum bicolor L.) ، گياهي است از گروه C4، يك ساله كه از خانواده‌ی غلات می‌باشد(دوگت،1 1970). سورگوم گياهي است كم توقع و پر محصول كه حتي در زمينهاي فقير از نظر عناصر غذايي و يا شور و قليايي كشت مي‌گردد، به طوري كه از نظر استقامت و قناعت از آن به عنوان شتر گياهي نام مي‌برند (کریمی، 1996). همچنین گياهي است روز کوتاه، عموماً يکساله، که از قرن‌ها قبل توسط بومي‌هاي آفريقا، خاور نزديک و خاورميانه مورد کشت و کار قرار مي‌گرفته است. سورگوم از نظر ميزان توليد در بين غلات در درجه پنجم اهميت بعد از گندم، برنج، ذرت و جو قرار دارد (امام، 1386). سورگوم غله‌ اصلي در آفريقا، هند، قسمت‌هايي از چين، آمريکاي مرکزي و جنوبي، استراليا، آرژانتين و مکزيک مي‌باشد. عملکرد دانه آن بسته به شرايط آب و هوايي بسيار متفاوت بوده به‌طوري که بين 3000-300 کيلوگرم در هکتار در بعضي از منابع ذکر گرديده است. توزيع گونه‌هاي خويشاوند سورگوم زراعي در آفريقا بيانگر اهلي و زراعي شدن اين محصول در اين قاره است. سورگوم به عنوان غذاي اصلي در بسياري از کشورهاي با اقليم گرم مصرف مي‌شود. به‌علاوه از سورگوم براي توليد نشاسته، الکل، قند، دکستروز و روغن خوراکي نيز استفاده مي‌شود. دانه‌هاي سورگوم به صورت مکمل‌هاي غذايي و تهيه کنسانتره دام و طيور بکار رفته و ساقه و برگ آن نيز جهت تغذيه چهارپايان، تهيه مواد ساختماني و به عنوان سوخت استفاده مي‌گردد (امام، 1386). به طور کلی تنش‌‌‌‌های محیطی از عوامل مهم محدود کننده عملکرد گیاهان زراعی در سطح جهانی هستند. تنش‌های محیطی با تأثیر بر فرایندهای بیوشیمیایی و فیزیولوژیک گیاه، باعث کاهش عملکرد گیاه زراعی و در موارد شدیدتر حتی باعث مرگ گیاه می‌گردند. در میان تنشهای غیر زنده، تنش شوری پس از تنش خشکی، دومین عامل محدود کننده عملکرد گیاهان زراعی در سطح جهانی است. بیش از 6 درصد از کل اراضی جهان و قریب به پنجاه درصد از اراضی آبی دنیا دارای مشکل شوری هستند (فلور2 و همکاران، 1997). یکی از مهمترین مشکلات کشاورزی ایران شوری اراضی است. حدود 10 درصد خاک‌های ایران را خاک‌های شور و سدیمی تشکیل می‌دهند. که پیدایش آنها ممکن است طبیعی بوده، یا به واسطه‌ی توسعه آبیاری و تشدید استفاده از آب همراه با سرعت تبخیر بالا و فعالیت بشری تسریع شود (آبرول3 و همکاران، 1988). پاسخ گیاهان به تنش شوری متفاوت بوده و به میزان سمیت و پتانسیل اسمزی نمک و مدت زمان تنش بستگی دارد (کومبا 4و همکاران، 1998). تنش شوری عاملی است که به طور جدی تولید محصولات زراعی را در مناطق مختلف از جمله مناطق خشک و نیمه خشک محدود می‌کند. مساله شوري در اغلب مناطق مورد كشت سورگوم در دنيا مطرح است (تیلور 5و همکاران، 1975). سورگوم بر اساس تقسيم‌‌‌‌‌‌بندي گياهان از نظر تحمل به تنش شوري، در كلاس نيمه‌متحمل قرار می‌گیرد و آستانه تحمل به شوری آن 9/4 تا 8/6 دسی‌زیمنس بر متر است. اما در بين ارقام يك گونه زراعي، تحمل به تنش شوري مي‌تواند بسیار متفاوت باشد. آثار شوری روی گیاه سورگوم در مراحل مختلف متفاوت است. سورگوم در مرحله رویشی و مراحل اولیه زایشی، بسیارحساس بوده در حالی که در دوره گلدهی و مرحله پر شدن دانه به ترتیب کمترین حساسیت را به تنش شوری دارد. شوری در برخی مواقع روی زمان مراحل رشد گیاهی برخی از غلات تأثیر می‌گذارد، به گونه‌ای که جوانه‌زنی، ظهور خوشه‌ها و گلدهی زودتر اتفاق می‌افتد. این واکنش برای گیاهان گندم، سورگوم و یولاف گزارش شده است (میر محمدی میبدی و قره‌یاضی، 1381). امروزه از نشانگرهای مولکولی به عنوان ابزاری مناسب و مکمل روش‌های کلاسیک برای مکان‌یابی و شناسایی ژن‌های کنترل کننده صفات کمی و برنامه‌های گزینش استفاده می‌شود. شناسایی نشانگرهای مولکولی پیوسته با ژن مورد نظر و مکان یابی آن بر روی کروموزوم یک هدف مهم در اصلاحنباتات برای همسانه‌سازی ژن‌ها و گزینش به کمک نشانگر است (آریف6، 2002). کاربرد روش‌های مولکولی می‌تواند اطلاعات مفیدی را در رابطه با مسائل مربوط به ویژگی‌های تنوع ژنتیکی از قبیل شناخت و اندازه‌گیری تفاوت‌های ترکیبات ژنتیکی، میزان شباهت آنها، میزان و علت تنوع و روابط خویشاوندی بین آنها در اختیار قرار دهد. تنوع می‌تواند در سطح گونه، جمعیت و داخل جمعت (افراد) مورد بررسی قرار گیرند (باقری و همکاران، 1380). میزان چند شکلی، یکی از ویژگی‌های مهم هر نشانگر می‌باشد که اهمیت نسبی آنرا بیان می‌نماید بعلاوه سودمندی یک نشانگر به تعداد آلل‌ها و فراوانی آنها مربوط می‌شود. از سوی دیگر فراوانی‌های آللی نشان‌دهنده ساختار ژنتیکی جوامع هستند. به طور کلی هر گونه علامت یا نشانه‌ای که، بیانگر حضور یا عدم حضور یک صفت و یا یک ویژگی خاص در گیاهی باشد را اصطلاحا نشانگر می‌نامند. باید توجه داشت که هر نشانگر مورد استفاده در اصلاح نباتات، باید دارای دو ویژگی باشد. یکی اینکه در بین افراد جمعیت به صورت مختلف یا متفاوت (چند شکلی) دیده شود و دوم اینکه، منشأ ژنتیکی داشته و قابلیت انتقال از نسلی به نسل دیگر را داشته باشد. نشانگر مولکولی ریز ماهواره یا توالی‌های تکراری ساده SSR)) شامل توالی دو گانه تکراری کوتاهی (6-2 جفت باز) از DNA هستند (محمدی و همکاران، 1389). نشانگر‌های ریزماهواره به علت چند شکلی بالا، ماهیت هم‌بارز، ارزیابی آسان و تکرار پذیری بالا به عنوان نشانگر‌های متداول برای مکان‌یابی ژن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. این نشانگر‌ها علاوه بر برخوردار بودن از مزایایی چون فراوانی زیاد و چندشکلی بالا، دارای توزیع یکنواختی بر روی ژنوم بوده و جایگاه کروموزومی آن‌ها بر روی نقشه‌های ژنتیکی مشخص گردیده است. در گیاهان خانواده چلیپاییان استفاده از این نشانگر‌ها گسترش زیادی پیدا کرده است (آچاریا 7و همکاران ، 1983). با وجود شور بودن مناطق وسيعي از ايران و سازگار بودن اين گياه به شرايط شوری، تحقيقات اندکي در خصوص جنبه‌هاي به نژادی آن در کشور انجام گرفته است و با توجه به اينکه سورگوم گياهي کم توقع مي‌باشد و همچنین نظر به اينکه گزارشی در مورد بررسی تحمل به شوری اين گياه در استان کهگيلويه و بويراحمد در دسترس نيست، این آزمایش با هدف شناسایی بهترین ارقام متحمل به شوری و یافتن نشانگر مولکولی SSR مرتبط با ویژگی‌های تحمل به شوری در این گیاه در مرحله‌ گیاهچه‌ای، انجام شد.

1-2- اهداف تحقیق
تعیین بهترین رقم سورگوم از نظر تحمل به شوری در مرحله گیاهچه‌ای
تعیین تنوع ژنتیکی ارقام سورگوم با استفاده از نشانگر‌های SSR
یافتن نشانگر

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان بهبود مستمر، انتقال دانش Next Entries منابع پایان نامه درباره فیزیولوژی، محصولات زراعی، دشت آزادگان