منابع پایان نامه درباره تجزیه واریانس، میزان استفاده، سوخت و سازی

دانلود پایان نامه ارشد

76/13d
65/2b

Sor808

33/17b
48/1e

Sor1011

22/17b
70/1e

Sor1009

34/16b
66/3b

Sor1006

65/11d
64/1e

Sor857

95/22a
16/4a

MTS

37/13d
28/1f

HTS

70/21a
27/2b

LTS

28c
91/6b

Sor1003

07/13e
97/2c

Sor834

86/16e
10/4c

Sor808

62/24d
58/4c

Sor1011

68/25cd
46/3c

Sor1009

15/24d
78/3c

Sor1006
5

86/14e
04/4c

Sor857

46/41a
29/11a

MTS

15/35b
49/3c

HTS

15/24d
09/3c

LTS

17/34c
46/12b

Sor1003

11/14e
82/7c

Sor834

43/32c
89/4ef

Sor808

56/25e
39/6c-e

Sor1011

11/27d
86/6cd

Sor1009

12/22d
24/4f

Sor1006
10

20/18e
33/5def

Sor857

09/44a
04/15a

MTS

59/40b
60/15a

HTS

06/47a
71/4ef

LTS

07/47c
87/16d

Sor1003

83/26e
09/18d

Sor834

79/42d
36/18d

Sor808

48/28e
32/14e

Sor1011

50/66a
07/38a

Sor1009
20

16/26e
75/4f

Sor1006

08/20f
96/6ef

Sor857

64/52b
09/27c

MTS

08/43d
68/26c

HTS

77/49bc
42/31b

LTS

* درهر ستون برای هر سطح شوری حداقل یک حرف مشترک نشان دهنده عدم تفاوت آماری در سطح احتمال 5% براساس آزمون LSmeans می‌باشد.

4-1-4- بررسی تغییرات عناصر معدنی ارقام مختلف سورگوم تحت تنش شوری
4-1-4-1- تأثیر شوری بر میزان پتاسیم
نتایج تجزیه واریانس (جدول 4-8) نشان داد که اثر رقم، شوری و بر همکنش آنها برای صفات سدیم، پتاسیم، منیزیم، کلسیم و نسبت سدیم به پتاسیم در سطح یک درصد معنی‌دار بود. نتایج جدول تجزیه واریانس برش‌دهی (جدول 4-9) نیز نشان داد که اثر شوری برای تمام صفات به جزء سدیم برگ که در تیمار شاهد غیر معنی‌دار بود، در همه سطوح در سطح یک درصد معنی‌دار شد. مقایسه میانگین برهمکنشها (جدول 4-10) نشان داد که در تیمار شاهد (محلول هوگلند)، کمترین میزان پتاسیم به رقم Sor1009با میانگین 45/17میلی گرم بر گرم وزن خشک برگ و بیشترین میزان پتاسیم به رقمSor857 با میانگین 30/67 میلی گرم بر گرم وزن خشک برگ تعلق داشت. در تیمار شوری 5 دسی زیمنس برمتر رقم MTS با میانگین 13/6 میلی گرم بر گرم وزن خشک برگ، کمترین میزان پتاسیم و رقم Sor808 با میانگین02/32 میلی گرم بر گرم وزن خشک برگ، بیشترین میزان پتاسیم برگ را به خود اختصاص دادند. در سطح تنش 10 دسی زیمنس بر متر رقم LTS با میانگین 77/4 میلی گرم بر گرم وزن خشک برگ و رقم Sor834 با میانگین (42/16 میلی گرم بر گرم وزن خشک برگ) به ترتیب کمترین و بیشترین میزان پتاسیم را داشتند. در بالاترین سطح شوری رقم LTS با میانگین 24/4 میلی گرم بر گم وزن خشک برگ، کمترین میزان پتاسیم و رقم SOR808 با میانگین 25/17 میلی گرم بر گرم وزن خشک برگ، بیشترین میزان پتاسیم را به خود اختصاص دادند.
با توجه به اینکه پتاسیم در تنظیم فشار اسمزی سلول گیاهی، افزایش مقاومت گیاه به خشکی، بهبود وضعیت نفوذپذیری غشاء سلول و بهبود روابط آب سلولی ریشه نقش دارد و یکی از عناصر مهم تغذیه‌ای و پرمصرف مورد نیاز گیاه می‌باشد، با افزایش جذب پتاسیم اثرهای زیان‌آور سدیم کاهش و تحمل گیاه به شوری افزایش می‌یابد (بلاک107، 1992). يکي از راهكارهاي افزايش تحمل به شوري، پايين نگه داشتن غلظت يون سديم و افزايش غلظت يون پتاسيم در گياه است (وان هورن108، 1999). مقدار پتاسيم گياه در غلظتهاي بالاي نمک يک مزيت است و می‌تواند به عنوان معياري براي انتخاب گياهان از نظر تحمل به شوري به کار رود (فلور و همکاران، 1997).
تنش شوري از طريق اختلال در سازوکار جذب پتاسيم توسط ريشه، باعث کاهش غلظت پتاسيم اندامهاي گياه ميشود (اشرف و اليري109، 1996). محققین دریافتند که با افزایش شوری میزان سدیم و کلر در برگ‌ها و ساقه‌ی گیاهان افزایش و میزان کلسیم ، منیزیم و پتاسیم به طور معنی‌داری کاهش می‌یابد (دلگادو و سانچورایا110، 1999). کاهش مقدار پتاسیم چه در اثر کاهش جذب و چه در اثر کاهش نسبت پتاسیم به سدیم، تأثیر زیادی روی کاهش فتوسنتز دارد (دیویت111 و همکاران، 1981). خوش گفتارمنش و سیادت (1380) گزارش کردند که میزان استفاده و نیاز گیاه به پتاسیم در شرایط شوری بیشتر از شرایط غیر شور می‌باشد. به طور كلي، استفاده از كلسيم و پتاسیم موجب بهبود قابل توجه صفات رشدي سورگوم نسبت به عدم مصرف آن ها در شرايط شوري مي شود. بنابراين با توجه به مسائل اقتصادي و هزينه كمتر مصرف خاكي پتاسيم، استفاده از آن در شرايط شوري در اين گياه توصيه مي‌شود (لطف آبادی و همکاران، 1389). به طور کلی با افزایش شوری، میزان پتاسیم برگ به طور معنی‌داری کاهش یافت. نتایج این آزمایش با نتایج شیدائی (1386) در گلرنگ، دیویت (1981) در گندم و سورگوم، تایوار112 و همکاران (1997) در نیشکر، صبوری و همکاران (1386) در برنج و حسیبی و همکاران (1389) در گندم همخوانی دارد.

4-1-4-2 میزان کلسیم
مقایسه میانگین برهمکنشها (جدول 4-10) نشان داد که در تیمار شاهد (محلول هوگلند)، کمترین میزان کلسیم به رقم HTSبا میانگین 33/1 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ و بیشترین میزان کلسیم به رقم Sor808 با میانگین 04/11 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ تعلق داشت. در سطح شوری 10 دسی زیمنس بر متر رقم Sor808 با میانگین 65/18 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ بیشترین میزان کلسیم و رقم Sor1009 با میانگین 44/4 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ کمترین میزان کلسیم را داشتند. در بالاترین سطح شوری رقم MTS با میانگین (55/61 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ) بالاترین میزان کلسیم را داشت. به طور کلی در این آزمایش با افزایش شوری میزان کلسیم برگ نیز افزایش پیدا کرد. که با نتایج نتونداو همکاران (2004) در گندم و سورگوم و هوشمند و همکاران (2005) در گندم دوروم همخوانی دارد و با نتایج دلگادو و سانچزرایا (1999) مطابقت ندارد.

4-1-4-3 میزان منیزیم
مقایسه میانگین برهمکنشها (جدول 4-10) نشان داد که در تیمار شاهد رقم LTS با میانگین 45/1 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ رقم بیشترین میزان منیزیم و ارقام Sor834 و Sor1011 با میانگین (15/ و 17/ میلی‌گرم برگرم وزن خشک برگ ) کمترین میزان منیزیم برگ را به خود اختصاص دادند. در بالاترین سطح شوری بیشترین میزان منیزیم ( 92/8 میلی‌گرم برگرم وزن خشک برگ) برای رقم MTS و کمترین آن (74/0 میلی‌گرم برگرم وزن خشک برگ) مربوط به رقم Sor834 بود. به طور کلی با افزایش شوری میزان منیزیم برگ افزایش پیدا کرد که نتایج این آزمایش با یافته‌های خوش‌گفتارمنش و سیادت (1381) در ذرت و آفتابگردان و فرانکویس113 (1994) در سیر مطابقت ندارد.

4-1-4-4- تأثیر شوری بر میزان سدیم برگ
نتایج مقایسه میانگین بر همکنش رقم و شوری جدول (4-10) نشان داد که در سطح شوری 5 دسی زیمنس بر متر رقم HTS با میانگین 43/125 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ بیشترین و رقم Sor1003 با میانگین 31/22 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ کمترین میزان سدیم برگ را به خود اختصاص دادند. در این سطح ارقام Sor834، Sor1011 و Sor1006 در یک گروه قرار گرفتند و تفاوت معنی‌داری با هم نداشتند. رقم MTS با میانگین 59/235میلی‌گرم برگرم وزن خشک برگ بالاترین و رقم Sor808 با میانگین 08/50 میلی‌گرم برگرم وزن خشک برگ کمترین میزان سدیم برگ را در سطح تنش 10 دسی زیمنس بر متر به خود اختصاص دادند. در این سطح تنش، ارقام SOR1003 و Sor1011 در یک گروه، ارقام Sor1009و Sor857 در یک گروه و همچنین ارقام MTS و LTS در یک گروه قرار گرفتند. در آخرین و بالاترین سطح شوری، کمترین میزان سدیم برگ به رقم Sor834 با میانگین 40/77 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ و بیشترین میزان سدیم برگ به رقم MTS با میانگین 21/312 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ تعلق داشت. همچنین در این سطح رقم Sor1009 و Sor857در یک گروه و فاقد تفاوت معنی‌دار با هم بودند. افزايش غلظت سديم در بافتهاي گياهي يكي از نتايج اوليه تنش شوري است (منجزو و همکاران114، 2000). اولين اثر سمي سديم به تأثير آن در غشاء سلولي مربوط مي‌شود، بطوريكه يون سديم جايگزين يون كلسيم در غشاء مي‌گردد و قابليت نفوذ پديري آن افزايش مي‌یابد. افزايش قابليت نفوذ پذيري غشاء به نوبه خود اثرات منفي روي فرآيندهاي متابوليكي باقي می‌گذارد (کرامر، 2002).
با افزایش شوری غلظت سدیم برگ‌ها به طور معنی‌داری در تمامی ارقام افزایش یافت. که نتیجه این آزمایش با نتایج چین115 و همکاران (1995) در گندم و جو، کلارک و همکاران116 (1999) در سورگوم، همچنین رجبی و همکاران (1384) در گندم ، دلایل فزونی سدیم و کلر به عنوان یونهای سمّیتزا را حلالیت شدید آنها در آب، جذب سریع و انتقال آنها با جریان تعرق دانسته و اظهار داشتند هزینهای که گیاه در قبال تنظیم یونی متقبل میشود در قالب بازداری از رشد، فتوسنتز و سایر فرآیندهای سوخت و سازی نمود پیدا میکند.

4-1-4-5- تأثیر شوری بر میزان نسبت سدیم به پتاسیم
نتایج مقایسه میانگین بر همکنش رقم و شوری جدول (4-10) نشان داد که در سطح شوری 5 دسی زیمنس بر متر رقم MTS با میانگین 66/13 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ بیشترین و رقم Sor1003 با میانگین 34/1 میلی‌گرم بر گرم
وزن خشک برگ کمترین میزان نسبت سدیم به پتاسیم برگ را به خود اختصاص دادند. در این سطح ارقام MTS و HTS در یک گروه قرار گرفتن و تفاوت معنی‌داری با هم نداشتند. . رقم LTS با میانگین 96/46میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ بالاترین و رقم Sor808 با میانگین 83/2 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ کمترین میزان نسبت سدیم به پتاسیم برگ را در سطح تنش 10 دسی زیمنس بر متر به خود اختصاص دادند. در آخرین و بالاترین سطح شوری کمترین میزان نسبت سدیم به پتاسیم برگ به رقم Sor834 با میانگین 57/6 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ و بیشترین میزان سدیم برگ به رقم LTS با میانگین 83/55 میلی‌گرم بر گرم وزن خشک برگ تعلق داشت. در این آزمایش با افزایش شوری نسبت سدیم به پتاسیم افزایش یافت. که با نتایج صبوری و همکاران (1386) در برنج مطابقت دارد. به‌طور کلی ژنوتیپ‌هایی که نسبت سدیم به پتاسیم بالایی در برگ‌های خود داشتند، نسبت به تنش شوری حساس و آنهایی که مقادیر کمتر داشتند، مقاوم می‌باشند.

جدول (4-8) میانگین مربعات حاصل از تجزیه واریانس برای عناصر معدنی اندازهگیری شده در ارقام مختلف سورگوم
منابع تغییر
درجه آزادی
پتاسیم برگ
کلسیم
منیزیم
سدیم برگ
نسبت سدیم به پتاسیم
شوری
3
**11/3837
**53/1088
**12/33
**7/106837
**87/2292
رقم
9
**27/347
**67/277
**360/9
**39/18918
**67/972
شوری ×رقم
27
**39/171
**10/210
**380/7
**81/7999
**43/213
خطا
80
23/4
23/3
2013/0
12/288
55/8
ضریب تغییرات

60/11
10/16
40/25
56/18
6/27
SI (شدت تنش)

29/0
61/0
77/0
86/0
96/0
** معنیدار در سطح احتمال یک درصد و SI نیز شدت تنش را نشان میدهند.

جدول( 4- 9) میانگین مربعات حاصل از برشدهی سطوح مختلف شوری برای عناصر معدنی اندازهگیری شده در ارقام مختلف سورگوم
منابع تغییر
درجه آزادی
پتاسیم برگ
کلسیم
منیزیم
سدیم برگ
نسبت سدیم به پتاسیم
شاهد
9
**79/665
**87/27
**443/
ns96/328
ns620/0
5
9
**82/65

پایان نامه
Previous Entries پایان نامه با کلید واژگان پرسش نامه، سلسله مراتب، ساختار دانش Next Entries پایان نامه با کلید واژگان پرسش نامه، سابقه خدمت، اعتبار سازه