منابع پایان نامه درباره بافت فرسوده، توسعه شهر، مشارکت مردم، صاحب نظران

دانلود پایان نامه ارشد

مصوبه 12/10/78 هيأت وزيران در خصوص ضرورت تهيه طرح‎هايي براي بهسازي و نوسازي بافت فرسوده، فقدان پايگاه حقوقي براي طرح‎هاي راهبردي و هدم امکان تعريف طرح‎هاي ويژه در چارچوب راهبردهاي کلان توسعه شهر سبب شد «طرح ويژه نوسازي» در چارچوب نظام کلي طرح‎هاي جامع و تفصيلي (بدون نياز به برهم زدن آنها) و با عنايت به ويژگيها و ضرورت هاي نوسازي بافت‏هاي فرسوده، تعريف شود (عندليب1389:364).
بافت‏هاي فرسوده، به مجموعهاي از مسائل و مشکلات اجتماعي، اقتصادي، حقوقي، کالبدي و … هستند که به دليل انباشت اين مسائل در زماني طولاني، به حال خود رها شدهاند. به همين جهت نوسازي بافت‏هاي فرسوده را بايد اقدامي فراگير و همه‏جانبه دانست که جز از طريق حضور و مشارکت تمام سطح جامعه شامل حاکميت، دولت مرکزي، مديريت شهري، بخش خصوصي و عمومي مردم امکان‏پذير نيست (عندليب و علي اکبري،1387).
از همين رو شايد بتوان يکي از مهمترين عوامل موثر در تحقق نيافتن نوسازي باتهاي فرسوده شهري را فقدان يک رژيم حقوقي مناسب براي آن دانست. بعبارت ديگر ضعف قوانين و مقررات موجود، ناکارآمدي برخي از اين قوانين، تداخل آنها با يکديگر و نقص جدي قوانين و مقررات نوسازي بافت فرسوده از علائم بارز نبود چنين رژيمي بشمار مي‏رود.
همچنين فقدان يک رژيم حقوقي براي نوسازي که نقشها، اولويتها و ضوابط و مقررات کاري، مسئوليتها، وظايف، روابط، تعاملات و مناسبات بين سازمان متولي نوسازي و سازمانهاي ديگر را روشن سازد، يکي از عوامل اساسي عدم تحقق نوسازي است.
براي حمايت از حقوق ساکنان، مالکان، سرمايهگذاران و ديگر شخصيتهاي حقيقي يا حقوقي مرتبط با امر نوسازي، نگرشي همه جانبه به مجموعه قوانين و مقررات موضوعه و لازم الاجراي کشور، براي ايجاد امکانات و تسهيلات لازم براي رشد مشارکت خودجوش مردم لازم است. به همين نوسازي بافت‏هاي فرسوده نيازمند يک رژيم حقوقي مناسب است تا در فرايندهاي مورد نياز خود بتواند به ابعاد گوناگون پاسخي در خور و شايسته ارائه نمايد. بديهي است که ماندگاري و پايداري يک نظام و سازمان روبه رشد، بستگي به ميزان برخورداري آن سازمان از ابزار و مستندات قانوني دارد. به اين ترتيب، در کنار نيروي انساني متخصص ماهر، برنامه‏ريزي دقيق و تأمين منابع مالي و امکاناتي، ابزار و مستندات قانوني نيز به مثابه رکن با اهميتي در سيستم مديريت سازمان ايفاي نقش مينمايد.

با چنين فلسفه‏اي، ارکان اساسي نظام حقوقي نوسازي بافت‏هاي فرسوده عبارتند از:
– استحکام‏بخشي از حيث دوام و استمرار به نگرشها و تدابير تحول آفرين در حوزه نوسازي بافت‏هاي فرسوده، از طريق تمهيد پشتوانه‏هاي قانوني و حقوقي براي آنها.
– اصلاح نظام حقوقي بر موضوع نوسازي بافت‏هاي فرسوده، که متأسفانه مقررات و قوانين موجود، هيچگونه ارتباط ارگانيک با يکديگر ندارند.
– تبيين و تعريف حدود و وظايف مراجع و ارگانهاي ذيمدخل در نوسازي بافت‏هاي فرسوده
– تمهيد سازوکارهاي قانوني جديد و متناسب براي خارج کردن موضوع نوسازي بافت‏هاي فرسوده از حالت رکود نسبي فعلي
– فراهم ساختن بستر قانوني نتيجهگرا و عملگرا براي نوسازي بافت فرسوده
– ضرورت تبيين ابعاد حقوقي مشارکت مردمي در نوسازي بافت فرسوده، به عنوان يکي از ارکان ضروري نوسازي بافت فرسوده
با توجه به آنچه بيان شد، ايجاد رژيم حقوقي نوسازي و تجهيز نظام برنامه‏ريزي جامعهنگر مي‏تواند گامي اساسي در دستيابي به اهداف باشد. رفع محروميت، پويايي اقتصادي شهر، توسعه عدالت اجتماعي، ارتقء کيفي فضا لازمه تحقق اين اهداف، تعيين ابعاد، سطوح و نقشهاي چندگانهاي است که مديريت نوسازي بايد با تعيين وضعيت هر يک از آنها اقدامات خود را تنظيم و اجرا نمايد.
ابعاد سياستي، حقوقي و قانوني و وجود قوانين مناسب و کارآمد
تسهيل‏گري و يارانه، حمايت‏هاي قانوني و معافيت‏هاي مالياتي بهسازي و نوسازي بافت فرسوده
مقياس طرح و وسعت حوزه مداخله طرح
در اکثر طرح‎هاي نوسازي، محدودهاي بسيار وسيع به وسعت دهها هکتار انتخاب شده و سرمايه عظيم به تملک قطعات زمين در بافت اختصاص يافته است. اين امر از يک سو توان مالي مجريان را در آغاز راه به شدت کاهش داده و از سوي ديگر تخريب و ويراني گستردهاي را در بافت ناتوان و روبه زوال فرسوده براي چندين سال موجب شده است که رويکرد محله محوري طرح در دهه‏هاي اخير بر تحقق‏پذيري طرح‎ها حاکم شده است.
3-28- الزامات اجتماعي (مشارکت شهروندان در طرح)مديريت مشارکتي، شهرسازي مشارکتي)
در حال حاضر مشارکت شهري رمز موفقيت بهسازي و نوسازي بافت‏هاي فرسوده و همچنين يکي از معيارهاي ارزيابي عملکرد نظام مديريت شهري و برنامه‏ريزي مشارکتي است. در اصل يکصدم قانون اساسي بر نقش مشارکت مردم همراه با نظارت شوراها جهت پيشبرد سريع برنامه‏هاي اجتماعي، اقتصادي، عمراني، بهداشتي، فرهنگي، آموزشي و ساير امور رفاهي تاکيد گرديده است. بنابر آمارهاي بين‏المللي از اوايل هزاره‏ي جديد، نيمي از جمعيت جهان در شهرها زندگي مي‏كنند. اين توسعه‏ي شتابان شهرنشيني، دولت‏ها را براي اداره‏ي شهرها با چالش‏هاي تازه‏اي روبه‏رو كرده، به طوري كه امروزه مديريت عقلائي و كارآمد بر شهرها از مهمترين مسائل كشورهاي جهان شده است. در دهه 1960 ميلادي، تئوريهاي انسان‏گرايانه در مباحث شهري مطرح شد. اين تئوري‏ها انقلاب مشارکت26 را به وجود آوردند. انقلاب مشارکت عکس‏العملي بود در برابر ديدگاه سابق مديريت شهري که مردم را فراموش کرده بودند. مردمي که محور اساسي برنامه‏ريزي محسوب مي‏گردند، لذا بين برنامه‏ريزي و مردم، يعني استفاده‏کنندگان از نتايج حاصل از طرح‎ها و برنامه‏ها فاصله زيادي ايجاد شده بود. برنامه‏ريز تنها ديد و نظر خود را اعمال مي‏کرد در حقيقت او با مردم برنامه ريزي نمي‏کرد بلکه روش کارش برنامه‏ريزي براي مردم بود. نتيجه اينگونه برنامه‏ريزي نيز چيزي جزء به انفعال کشيده شدن مردم نبود. بنابراين در ديدگاه انسان‏گرايانه سعي شد که فاصله بين مردم و برنامه‏ريز کم شود (علوي تبار، 1382: 36). در الگوهاي جديد برنامه‏ريزي و مديريت شهري، اجراي پروژه‏هاي مشارکت شهري جايگاه خاصي يافته است. اجراي پروژه توسعه‏ي شهري يک فعاليت جمعي است مبتني بر نقش مشارکت شهروندي با الگوهاي متفاوت مبتني برمشارکت افراد، خانواده‏ها، گروه‏ها، سازمان‏ها، نهادها و بخش‏هاي خصوصي و عمومي است. اصطلاح تخصصي توسعه پايين به بالا، نيز ناظر به نقش مشارکتي مردم است و نقش مشارکتي مردم ( افراد ، گروهها ، سازمانها ) در فرايند توسعه از جمله توسعه شهري واقعيتي انکار ناپذير است. در سال 1996، مشاركت شهروندي به عنوان يكي از طرح‎هاي مؤثر در بهبود زندگي شهري از سوي اجلاس سازمان ملل در زمينة اسكان بشر، با عنوان طرح مشاركت مردم در ادارة امور شهري ارائه گرديد (شريفيان ثاني، 44:1380). مشارکت، در حال حاضر جايگاه بسيار مهمي در برنامه‏ريزي شهري يافته است. تا آنجا که مشارکت مردمي در کشورهاي پيشرفته به عنوان يکي از ارکان اصلي تهيه، تصويب و اجراي طرح‎ها و برنامه‏هاي شهري مورد توجه مي‏باشد (ماجدي، 1388: 53).
مشاركت مردم در تمامي فعاليتهاي اجتماعي و از جمله برنامه‌ريزي و شهرسازي، امري است كه امروزه در تمامي جوامع مورد پذيرش قرار گرفته و روز به روز نيز بر اهميت آن افزوده مي‌گردد. براي تقويت و گسترش امر مشاركت مردم در برنامه‌ريزي، شناخت عوامل موثر بر اين امر ضروري است (احمدي و شهابي، 1387: 8). در رابطه با نوسازي بافت هاي فرسوده، مشاركت مردمى سهم بسزايى را در فرآيند توسعه اين بافت ها دارا مى باشد و آگاهى از نحوه و ميزان مشاركت مردمى در عمران و توسعه و به ويژه توسعه شهرى برنامه ريز را قادر خواهد ساخت تا به اين پديده به عنوان يكى از اركان مؤثر در اجراى پيشنهادات و برنامه‏هاى توسعه شهرى توجه خاصى داشته باشد و ميزان مشاركت را برپايه روزهاى گذشته و فعلى برآورد و سهم آن را در عرصه توسعه نمايان سازد) رفيعيان و پولادي، 1387: 5). براساس دستور کار 21، يکي از پيش شرط‏هاي اساسي دستيابي به توسعه پايدار ، مشارکت عمومي گسترده در تصميم سازي است. مخصوصاً تصميماتي که بطور مستقيم اجتماعاتي که شهروندان در آن زندگي و کار مي کنند را تحت تأثير قرار مي دهد (Mahjabeen & et al,2008, 168). مشارکت عمومي که تعهد و راهنمايي مردم در فرايند برنامه ريزي راتضمين مي کند، مهم ترين مقوله در فرايند توسعه و تحول شهرهاي آينده مي‏باشد (Amado& et al, 2009,3). مشارکت شهروندان در بافت مي‏تواند در تأمين منابع اقتصادي، کاهش هزينه خدمات، افزايش انسجام اجتماعي، کاهش آسيب ها و تنش هاي ناشي از زندگي شهري و رضايت شهروندان موثر باشد(دانشپور ، هاديان، 1388،61(. امروزه موضوع مشارکت مردمي در طرح‎ها و برنامه‏هاي شهري، بسيار قابل توجه است و اين موضوع در خصوص بافت هاي قديمي و فرسوده که موضوع اصلي آن شناخت نيازهاي ساکنان به منظور برنامه‏ريزي براي ادامه زندگي در بافت و احساس تعلق ساکنان به آن است، نسبت به پروژه‏هاي منفرد، از اهميت بالاتري برخوردار است(حناچي و همکاران،113,1386).
در جوامع پيشرفته، مشاركت مردم در برنامه‏هاي شهري نهادينه شده و حقوق و تكاليف مديران شهري و شهروندان مشخص شده است (بشيريه،1374: 7). اما در ايران، آن جا كه از مشاركت شهروندان سخن رانده مي شود، مشاركت توده‌اي، فاقد نظم و انسجام، فقدان طبقه‌بندي نيازها و خواست‌ها در اين زمينه نمود دارد و امري سمبليك، شعاري و نمادين است (پيروز، 1371: 6). امروزه مشاركت شهروندان در امور شهري يك ضرورت است، ضرورتي كه مي تواند منجر به توسعه ي پايدار شهري شود (عليزاده اقدم و همکاران، 1391، 195). مشاركت در نظريات امروز و دستورالعمل‏هاي جهاني يکي از اصلي‏ترين و مقبول‏ترين راهبردها براي نيل به حداكثر مطلوبيت و پايداري است. توسعه پايدار انسان، نيازمند فعاليت موثر سازمان هاي جامعه مدني در كنار مشاركت فراگير همه مردم است. تعهد مدني و حكومت مسئوليت‏پذير هر دو از الزامات ايجاد و تقويت مكانيسم‏هاي مشاركت است)سعيدي رضواني،1387، 41). در واقع به اعتراف بسياري از صاحب نظران، عدم موفقيت بسياري از طرح‎ها که در نارضايتي استفاده کنندگان و بهره برداران نمود پيدا مي کند ناشي از همين بي توجهي و عدم انطباق اهداف و پيشنهادهاي طرح با اولويت ها و علايق شهروندان است (احمدي و شهابي، 10,1387). شهرسازي مشارکتي به حضور و مشارکت مردم از ابتداي شروع مطالعات طرح ساماندهي، تا اتمام آن تأکيد دارد و با رويکرد طراحي با مردم به اين مسئله مي پردازد به اين علت است كه برنامه ريزان و طراحان شهري به كسب نظرات مردم و شنيدن پيشنهادها و اولويت هاي آنها نيازمندند. زيرا «طراحي و برنامه ريزي مي‌بايد جهت گيري مصرف كننده داشته باشد، و طراحي فضاي محلي بايد در ارتباط با الگوهاي رفتاري و ارزش هاي مردم و كساني كه فضا براي آنها طراحي مي شود، باشد نه ارزشهاي طراح» (.(Gans, 1984, p4 چنين رويکردهاي با توجه به بالا رفتن هزينه هاي اجتماعي و اقتصادي در شرايط جديد باعث شد سازمان هاي بين المللي شروع به ارتقاء وضعيت سکونت اين مناطق نموده و از رويکرد تخريب و ترک اجباري اجتناب مي نمايد (World Bank, 2005).
در طرح‎هاي توسعه شهري، مشارکت به شعاري جذاب تبديل شده است. هسته مرکزي مفهوم مشارکت، قدرت يافتن شهروندان و تاثيرگذاري بيشتر آنان بر طرح‎هاي شهري است. در اين پژوهش پس از بررسي اجمالي نظريه‏هاي مشارکت، عملياتي کردن آنها از طريق معرفي تکنيک‏هاي رايج و روزآمد در کشورهاي پيشرو در امر مشارکت مورد توجه قرار گرفته شده است. مفهوم مشارکت در ايران، به خوبي درک نشده است و بيشتر مشارکت‏ها بعد از تصميم‏گيري و برنامه‏ريزي صورت گرفته‏اند؛ که البته بيشتر از جنبه اقتصادي و تأمين مالي و همچنين کسب تأييد اجباري ذينفعان بر برنامه‏ريزي‏هاي تهيه شده، بوده است.
مشارکت شهروندان در طرح با رويکرد شهرسازي و مديريت مشارکتي، غني سازي ادبيات در زمينة مشارکت شهروندان در تهية طرح‎ها و تحليل ميزان بهره‌گيري از مشارکت شهروندان در طرح‎ها مي‌باشد. يكي از مسايل و مشكلات طرح‎هاي

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره توسعه شهر، مشارکت مردم، شکست بازار، دوره بازگشت Next Entries منابع پایان نامه درباره توسعه شهر، مشارکت مردم، بخش اقتصاد، ارزش افزوده