منابع پایان نامه درباره امام علی (ع)، قرآن کریم، پیامبر (ص)، حیات طیبه

دانلود پایان نامه ارشد

است. معناى كلمه (نِحْلَةً) در اينجا آن بخششى می‌بخشد كه خدا بر شوهر واجب كرده بزن بپردازد. پس معناى آيه اين است: مهريه زنان را بپردازيد. زيرا اين مهريه يك نوع بخششى است كه خداى سبحان از طرف خود بر شما واجب كرده كه به زنان بپردازيد (نجفی خمینی،1398 ق، ج 3، ص 137). قرآن مهر زنان را ازآن‌جهت صداق نامیده است که پرداخت آن بسان هدیهای و نشانهی صدق ادعای مرد در عشق و علاقه به همسرش است (عسگری،1412، ص 310-311). در خانوادهای که صداقت بر آن حاکم است اعضای آن دوستدار همدیگر خواهند بود و رفتارشان نسبت به یکدیگر از روی دلسوزی و همدردی است، در خانوادهای که صداقت بر فضای آن حاکم است پدر و مادر به فرزندان خود وعده دروغ نمیدهند و فرزندان هم در مقابل پدر و مادر خود را متعهد به راست‌گویی میدانند. پس وظیفه‌ی خانواده است که صداقت و راست‌گویی را به‌صورت یک شیوه یا مدل یا رفتار بیاموزد درواقع والدین اولین الگوهای هستند که می‌توانند صداقت و راست‌گویی را به فرزندان خود بیاموزند. امام علی (ع) میفرماید: «جایز نیست یکی از شما به کودکش وعده بدهد آنگاه بدان عمل نکند چراکه دروغ به بدکاری رهنمود میشود و بدکار به آتش» (صدوق، 1417، ص 505).
بنابراین یکی از ابواب بهشت صداقت است و خانوادهای بهشتی است که صداقت در رأس آن باشد. پیامبر اکرم نیز در روابط خانوادگی چنان رفتار میکرد که اعضای خانواده دروغ نگویند، پیامبر (ص) «هرگاه میفهمید یکی از اعضای خانوادهاش دروغی گفته چندان از او اعتراض میکرد تا توبه کند» (متقی هندی،1389 ق، ج 7، ص 137)؛ بنابراین اگر صداقت و راستی بر زندگی خانوادگی حکم‌فرما شود سلامتی، تندرستی، وفاداری و… بر آن خانواده حاکم خواهد شد.

2-5- تعهد و رعایت حقوق همدیگر:
بدون شک مسئولیت‌پذیری و تعهد از ملزومات تشکیل نظام خانواده است. چراکه خانواده محل امنیت و آسایش است بنابراین اعضای آن باید حقوق و تکالیف یکدیگر را رعایت نمایند تا عشق، محبت، وفاداری و صمیمیت بر فضای آن خانواده حاکم شود. باید هم زن در برابر شوهرش صبور و وفادار باشد و هم شوهر نسبت به همسرش نیکوکار و تأمین‌کننده نیازها باشد. در متون دین اسلام به هر یک از زن و مرد توصیههای شده است که زمینهساز رابطه مناسب بین آن‌هاست، «مسئولیت‌های مرد در قبال همسرش به چند امر بازمی‌گردد: تأمین شرایط اقتصادی، برآورده ساختن نیاز عاطفی، احترام و بزرگداشت زن، مدار و مصالحه…، اساسیترین وظیفه زن تأمین نیازهای عاطفی و جنسی همسر است که ازنظر ارزش معادل دشوارترین تکلیف مرد یعنی جهاد شمرده‌شده است، ابراز عشق و محبت شدید به همسر که در قرآن به آن تصریح‌شده است از وظایف مهم زنان است» (سالاری فر،1385، ص 55-57). پس ازنظر اسلام و در سایه ازدواج حقوق و وظایفی برای طرفین پدید می‌آید که عدم رعایت آن موجب پیدایش کیفر و عقوبت
است این حقوق دوطرفه و اساس آن مبتنی بر احترام و وحدت است در سایه آن رفتارها و عملکردها صورت و سازمانی می‌گیرد جلوی اعمال ناصواب و اختلافات و درگیری‌ها گرفته می‌شود این‌گونه است که لذت‌ها و آرامش‌ها در سایه آن پدید میاید و بالاخره بقای زندگی و دوام و استحکام آن تضمین می‌گردد (قائمی، 1372، ص 29). در یک خانوادهی سالم هر یک از زن و مرد وظایف و مسئولیت‌های خود را میدانند و آن را به نحو احسن انجام میدهند.
قرآن کریم میفرماید:” وَ الْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذا عاهَدُوا (بقره/177) و نيز كسانى هستند كه چون عهدى مى‏بندند بدان وفا مى‏كنند” مقصود از عهد كليّه‏ى پیمان‌ها و قراردادهاى مردم است باخدا و پيغمبر در انجام وظائف دين و نيز كليّه‏ى پیمان‌ها و قراردادهاى مردم با يكديگر است (عاملی، 1360، ج1، ص276). همچنین در تفسیر این آیه آمده است که عهد عبارت است از التزام به چيزى و عقد قلبى بر آن بنابراین عهد در آيه شريفه شامل تمامى وعده‏هاى انسان و قول‏هايى كه اشخاص ميدهد ميشود (طباطبایی،1374، ج 1، ص 651). ازنظر قرآن کریم اعضای خانواده باید به تعهداتی که داده‌اند عمل کنند و حقوق طرفین را رعایت کنند به‌گونه‌ای که طرز برخوردها نباید به‌گونه‌ای باشد که قداست خانواده زیر سؤال برود. پیامبر فرمودند: «همه شماها شبانيد و همه شما در پرورش گوسفندان خود مسئوليت داريد. اين مسئوليت در اثر ولايت و سرپرستى پدر خانواده‏ است» (دیلمی، 1377، ج1، ص432)؛ بنابراین زن و مرد باید با انجام مسئولیت‌های خود مانع راه هم نباشند تا از این طرق هم به حیات طیبه برسند و هم تکالیف الهی را انجام داده باشند. امام صادق (ع) میفرماید: «امام علی (ع) هیزم و آب‌خانه را تهیه میکرد و خانه را می‌روفت و فاطمه (ع) آسیاب میکرد و خمیر ساخته‌شده و نان میپخت» (مجلسی،1987، ج 34، ص 181). در سیره پیامبر آمده است که آن حضرت حتی در کارهای خانه به همسرانش کمک می‌کرد. روزی ابن زبیر از عایشه پرسید که رسول خدا در خانه چه می‌کند و ایشان پاسخ دادن در خانه چون خادم کار می‌کند که این کار کردن رسول خدا (ص) به‌عنوان فرد اول جامعه مسلمین در محیط خانه یک حرکت انسانی الگوست (سویزی،1387، ص 9). امام علی (ع) نقل می‌کند: روزی رسول خدا (ص) بر ما وارد شد درحالی‌که فاطمه بر سر دیگ غذا بود و من عدس پاک میکردم و فرمود: «ای علی، هر کس خدمت به خانواده را عار نداند و از آن سرباز نزند، بی‌حساب وارد بهشت میشود» (نوری طبرسی،1408 ق، ج 13، ص 48).
بنابراین خانواده محلی است که اگر اعضای آن مسئولیت‌های خود را انجام داده و حقوق و تکالیف یکدیگر را رعایت کنند مظهر یگانگی و توحید عملی الهی میشود و این همان هدف از خلقت است که در قرآن به آن اشاره‌شده است.

2-6- هدفمندی:
بی‌هدفی انسان را دچار روزمرگی و افسردگی می‌کند این در حالی است که داشتن هدف انسان را از گم‌شدن نجات می‌دهد و مانند یک‌قطب نما راه را به انسان نشان می‌دهد و او را به تحرک و کار و تلاش وامی‌دارد و باعث ایجاد اعتمادبه‌نفس، انگیزه و عشق در انسان می‌شود. تحقیقات نشان داده است که بین داشتن معنا و هدف در زندگی و رضایت زناشویی رابطه وجود دارد. پس بی‌تردید یکی از شاخص‌های خانواده سالم داشتن هدف در زندگی است. چراکه هدف به زندگی و حیات معنا میدهد و انسان را در مسیر کمال قرار میدهد. «درواقع گزینش هدف در زندگی دلیلی روشن برای ادامه آن است» (دیآنجلیس،1384، ص 18).
بر این اساس است که هدفمندی حیات بشر از مسائل اساسی قرآن است که دراین‌باره که می‌فرماید: “وَ ما خَلَقْنَا السَّماءَ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما لاعِبِين (انبیاء/16) ما اين آسمان و زمين و آنچه را ميان آن دوست به بازيچه نيافريده‏ايم”. آسمان و زمين را براى هدف درستى آفريده‏ايم (طبرسی، 1360، ج 16، ص 106). همچنین می‌فرماید: “أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثا (مؤمنون/115) آيا پنداريد كه شمارا بيهوده آفريده‏ايم”؛ بنابراین قرآن کریم انسان را هدفمند آفریده است همچنین نگاه قرآن به خانواده نگاه اینکه چند نفر همزیست باهم باشند نیست قرآن خانواده را نظامی جامع و در مسیر کمال می‌داند که برای تأمین اهداف مقدس پیوندیافته است
پس بر این اساس خانوادهی سالم خانوادهای است هدفمند و کمالگرا که هدفش نزدیکی به ذات مقدس الله است و این ازآن‌رو است که هدفمندی حیات بشر در ارتباط با صفات الهی است که تأثیر بسزایی در تکامل صفات بشری دارد پس هدف از تشکیل خانواده در اسلام این است که اساساً مؤمنان در دنیا درصدد یافتن چیزهای هستند که آن‌ها را به خدا نزدیک کند که این خود یکی از راه‌های بهرهمندی از حیات طیبه که با محوریت الله و یاد خدا میسر میشود. نمونه بارز این امر در زندگی ائمه (ع) مشهود است آنجا که امام علی (ع) در پاسخ پیامبر (ص) که فرمودند: «یا علی همسرت را چگونه یافتی؟ آن حضرت جواب داد: او را بهترین یاور و مددکار در اطاعت و فرمان‌برداری از خدا یافتم» (مجلسی،1403، ج 34، ص 117). در این جمله کوتاه علی (ع) هدف از زندگی خود با زهرا (ع) را به زیبایی بیان می‌کند هدفی که دغدغه اصلی‌اش را بازگو می‌کند. دقیقاً در راستای همین مقوله است که پیامبر (ص) از زهرا (ع) راجع به شوهرش میپرسد، ایشان جواب داد بهترین شوهر است (همان).
بنابراین چنین نگاهی به زندگی نگاهی الهی و معنوی می‌دهد و همین داشتن هدف است که به زندگی بشر معنا و روح میدهد به عبارتی زندگی که هدفمند باشد مسیر آن زندگی مشخص است زیرا خداوند زن و مرد را هدفمند در کنار یکدیگر قرار داده است و کمال آن‌ها را در این آمیختگی و تشکیل خانواده دانسته است. پس خانواده قرآنی خانوادهای است که اعضای آن مراحل بندگی را طی میکنند تا توحید در جامعه حاکم شود و به حیات طیبه راه یابند که این خود همان هدف خداوند از خلقت انسان است.

2-7- داشتن تفاهم :
بی‌تردید بسیاری از نابسامانی‌ها در زندگی خانوادگی به علت عدم تفاهم است و بسیاری از ناراحتی‌ها و کیفرها و تنفرها به این دلیل است که زن و شوهر با زبان همدیگر آشنا نیستند. تفاوت‌های زن و مرد که پاره‌ای از خصوصیات شخصیتی آنان را تشکیل می‌دهد، مرد سخنی می‌گوید که زن به دلیل آشنا نبودن با منطق او از آن برداشت اشتباه می‌کند یا زن از روی عاطفه و محبت سخنی می‌گوید که مرد به دلیل آشنا نبودن با روحیات او برداشت دیگری می‌کند باعث ایجاد عدم تفاهم بروز مشکلات و اختلاف در روابط آن‌ها می‌شود. قرآن کریم در این‌گونه موارد دعوت به سازگاری و تفاهم می‌کند چراکه تفاهم صددرصد هیچ‌گاه میان زوجین و خانواده انجام نمی‌گیرد و از زوجین می‌خواهد حتی اگر برخی امور به میلشان نبود با سازگاری و درک متقابل باعث ایجاد تفاهم در زندگی‌شان شوند.
و می‌فرماید: “وَ عَاشرُِوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ فَإِن كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسىَ أَن تَكْرَهُواْ شَيًْا وَ يجَْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيرًْا كَثِيرًا (نساء/19) و با آن‌ها به شایستگی رفتار كنيد و اگر از آنان خوشتان نيامد، پس چه‌بسا چيزى را خوش نمى‏داريد و خدا در آن مصلحت فراوان قرار مى‏دهد”. قران می‌آموزد که اگر مردان از همسران خود رضایت کامل نداشته باشند و به سبب اموری، ناخوشایند و ناخواهی در آنان پیش آمد، به‌سوی جدایی میل نکنند و بدرفتاری ننمایند، بلکه سازگاری پیش گیرند تا روابط اصلاح شود و برکات خدا شاملشان گردد به‌ویژه آنکه بسیاری از مشکلات و اختلاف، معلول بد فهمیدن‌ها و سوءظن‌های بی‌دلیل و حب و بغض‌های بی‌جهت است و قضاوت‌هایی که در این شرایط صورت می‌گیرد، غالباً نادرست است به‌گونه‌ای که خوبی‌ها در نظرشان بدی و بدی‌ها در نظرشان خوبی جلوه می‌کند و آنچه نجات‌بخش و راهگشاست سازگاری است که در پرتو آن باگذشت زمان حقایق آشکار می‌شود و روابط به‌سوی سلامت مجرا می‌یابد (مکارم شیرازی، 1374، ج 3، ص 320). همچنین در تفسیر این آیه آمده است آنچه ايشان با شما كنند به ایشان همان كنید يعنى بآنها زيان نرسانيد و بدزبانى نكنيد و با گشاده‏روئى رفتار كنيد (عاملی، 1360، ج2، ص367). پس زوجین باید خود را در نقطه‌نظر همسرانشان قرار دهند به‌گونه‌ای که نحوه‌ی تفکر و بینش او را نسبت به مسائل عیناً درک نموده و از دیدگاه او نسبت به مسائل و دنیا بنگرند تا به مرز تفاهم با همسر خود برسند در چنین موقعیتی رابطه حسنه به مفهوم عمیق آن بر زندگی‌شان سایه می‌افکند. پس در یک خانواده‌ی سالم زن و مرد یکدیگر را درک می‌کنند زبان یکدیگر را می‌فهمند تفاوت در سلیقه‌ها را می‌شناسند و درعین‌حال تلاش برای خودسازی و تکامل یکدیگر را همان‌گونه که هستند می‌پذیرند.
پیامبر (ص) فرمودند: «سازگاری با مردم نصف ایمان است و نرمی با آن‌ها نصف زندگی» (کلینی، 1369، ج 3، ص 180)؛ بنابراین در یک خانواده‌ی سالم هر یک از زوجین باوجود برخی از تفاوت‌ها با حفظ احترام و تکریم یکدیگر در پی دستیابی به ریشه این تفاوت‌ها هستند و با سازگاری با این تفاوت‌ها که آن را با همکاری همدیگر به حداقل می‌رسانند به زندگی هدف و معنا می‌دهند و هر دو در پی رسیدن به هدف مشترکی که همان رضایت الهی است سعی می‌کنند که این اختلافات تفاوت‌ها نتواند لطمه‌ای به زندگی آن‌ها وارد کند و آن‌ها را از رسیدن به هدفشان

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره قرآن کریم، امام علی (ع)، عشق و محبت، مثبت اندیشی Next Entries منابع پایان نامه درباره حسن معاشرت، نهاد خانواده، امام علی (ع)، روابط جنسی