منابع پایان نامه درباره امام صادق، عشق و محبت، رسول خدا (ص)، محبت خداوند

دانلود پایان نامه ارشد

اجتماعي هر اندازه مردم بيشتر آن را رعايت کنند اعتماد بيشتري نسبت به يکديگر پيدا ميکنند. در نتيجه احساس اطمينان و آرامش بيش تر نموده و با خيال آسودهتری به فعاليت ميپردازند و نسبت به تعهدات مالي احساس ناامني و نگراني نميکنند و این باعث رشد اقتصادي جامعه و مايهی سعادت مردم آن جامعه ميگردد.
همچنین وفاى به عهد سرمايههاى ديگران را به سوى انسان سرازير مىكند و حتّى در جهات مادّى نیز زندگى او رونق مىگيرد به همين دليل است که تمام دولتهاى جهان براى اينكه بتوانند از رونق اقتصادى خوبى برخوردار گردند سعى مىكنند به عهد و پيمانهاى خود پايبند باشند و الا منزوى خواهند شد، حتّى در كشورهايى كه انقلاب رخ مىدهد و نظام جامعه به کلی دگرگون مىشود هنگامى كه انقلابيون زمام كشورى را به دست مىگيرند اعلام مىكنند كه بر تمام عهد و پيمانهايى كه نظام پيشين داشته است وفادارند، هر چند عهد و پيمانها برخلاف سليقه و تشخيص آنها باشد چرا كه اگر راهى جز اين بروند اعتماد بین‌المللی را از دست خواهند داد. علاوه بر این اصل عدالت كه از بديهىترين اصول اخلاقى اجتماعى است، بدون وفاى به عهد و پيمان در جوامع انسانى پياده نمىشود و پیمان‌شکنان در صف ظالمان و جبارانند و هر انسانى با فطرت خداداد خويش چنين افرادى را ملامت و سرزنش و تحقير مىكند و اين نشان مىدهد كه لزوم وفاى به عهد يك امر فطرى است.
4-7-1 – 3. حب الهی
خداوند در برخي از آيات قرآن راه رسيدن به تقواي الهي و بهرهمندي از محبت او را وفاداري به عمل و عهد و پيمان الهي ميداند. مراد از حب الهي مورد دوستي و عشق و محبت الهي قرار گرفتن است و اينکه خداوند بنده‌اش را دوست ميدارد و او را مورد عنايت خود قرار ميدهد. با توجه به آيهي 76 سورهي آل عمران خداوند ميفرمايد: وفاي به عهد و امانت‌داری از نشانهاي تقوا است. کسي که وفادار باشد باتقواست و باتقوایی و وفاداري به عهد و امانتداري زمينهي جلب محبت خداوند است. و همچنين خداوند در اين آيه خطاب به اهل کتاب ميفرمايد: چنانچه وفادار باشند و تقوا پيشه کنند محبوب خدا هستند و تقوا ملاک محبوبيت است نه اهل کتاب بودن». 286
4-7-1-4. لطف الهی
برخورداری از لطف خاص خدا قسم دیگر از آثار وفاداری است. چنانکه در برخی از آیات قرآن اشاره شده خداوند وفاداران را مورد ستایش و تمجید قرار داده و لطف خاص خود را شامل حال آنها میکند. حال این الطاف الهی ممکن است در هر زمینهای باشد. با توجه به تفسیر آیه‌ی 1 سورهی مائده که خداوند در این آیه به وفاداران اشاره میکند که به عهد و پیمان خود با خدا وفا کنید و چنانکه با خدا عهد بستهاید گوشت چارپایان را که بر شما حلال گشته استفاده کنید و از خوردن حرام بپرهیزید، میتوان گفت این حکم برای وفاداران در واقع یک لطف الهی است.
4-7- 1 – 5. برخورداري از برکات و پاداش الهي
خداوند میفرماید: «وَ لا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللَّهِ ثَمَناً قَليلاً إِنَّما عِنْدَ اللَّهِ هُوَ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ ما عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَ ما عِنْدَ اللَّهِ باقٍ وَ لَنَجْزِيَنَّ الَّذينَ صَبَرُوا أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ؛ پيمان خدا را به بهاى اندك مفروشيد، حق اينست كه آنچه نزد خداست بهتر است اگر بدانيد آنچه نزد شماست فانى مى‏شود و آنچه نزد خداست ماندنى است و كسانى كه صبورى پيشه كردند پاداششان را بهتر از آنچه عمل مى‏كرده‏اند مى‏دهيم».287
باز در جای دیگر خداوند میفرماید: «إِنَّ الَّذينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْديهِمْ فَمَنْ نَكَثَ فَإِنَّما يَنْكُثُ عَلى‏ نَفْسِهِ وَ مَنْ أَوْفى‏ بِما عاهَدَ عَلَيْهُ اللَّهَ فَسَيُؤْتيهِ أَجْراً عَظيماً؛ به درستى آنهايى كه با تو بيعت مى‏كنند جز اين نيست كه با خدا بيعت مى‏كنند چون دست خدا بالاى دستشان است بنا بر این هر كس بيعت خود را بشكند عليه خودش شكسته و هر كس وفا كند به عهدى كه با خدا بر سر آن پيمان بسته خداى تعالى خيلى زود پاداش عظيمى به او مى‏دهد.288
4-7 – 2. زيانهاي عهدشکني
يکي از روشهايي که در قرآن براي نشان دادن اهميت وفاي به عهد به کار رفته، بيان پيامدهاي سوء عهدشکنی است. از خلال آيات قرآن به دست ميآيد که عهدشکني پيامدهاي شوم گمراهي، قساوت، خيانت و دروغ، شرمساري، بی‌اعتمادی، جنگ و خونريزي، فرجام بد، لعنت، عذاب و انحطاط را به دنبال دارد.289در زير نمونه‌هایی از زيانهاي نقض عهد آمده است.
4-7-2 – 1. رواج بی‌اعتمادی در جامعه و از هم گسیختگی آن
اگر پیمان‌شکنی‌ها در سطح جامعهاى گسترش يابد و افراد به تعهد خويش بي‌اعتنايي نشان دهند و تخلف کنند به همان مقدار سلب اعتماد و بدبيني پديد ميآيد. بدقولي، از نظر اخلاقي رفتاري نابهنجار و ضد ارزشي است كه به عنوان يك رذيلت ناپسند اخلاقي معرفي شده است. جامعهاي كه از سرمايه اخلاقي و اعتماد عمومي در سطح بالايي برخوردار است افزون بر اينكه متعهد به عقود و عهود است، به قول و قرارهاي خود نيز پايبند است؛ زيرا اين سطح از اعتماد عمومي موجب افزايش انسجام و همدلي اجتماعي و همگرایی و همكاري ميان افراد جامعه ميشود و روند معاملات و تعاملات و ارتباطات اجتماعي را تسهيل ميكند.
در مقابل، هرگونه بي قولي، به معناي فقدان اعتماد اجتماعي در جامعه و بيانگر نوعي بحران اخلاقي در جامعه است. هر چند كه چنين جامعهاي با احكام قانوني و حقوقي سفت و سخت، همكاري اجتماعي را سامان ميدهد، ولي نميتواند به رشد و شكوفايي كامل دست يابد و در دو عرصه آرامش و امنيت و آسايش و رفاه اقتصادي با مشكل جدي مواجه خواهد شد؛ زيرا آنچه جامعه را به كمال ميبرد، همكاريهاي همدلانه است كه بيانگر انسجام و وحدت ملي است.
به سخن ديگر، اجتماع، خود يك خانواده بزرگ است كه اصل حاكم بر آن ميبايست اصول اخلاقي و عشق و محبت و مودت جمعي باشد؛ چرا كه اگر بخواهد نظام اجتماعي را عقلانيت و حقوق و قوانين، سامان دهد، در يك كف از تعاملات اجتماعي باقي خواهد ماند و هرگز روابط اجتماعي سالم در آن شكل نخواهد گرفت. جامعه همانند خانواده همان اندازه كه به عقلانيت و قانون مداري نياز دارد، فراتر از آن به احسان و محبت و مودت نياز دارد که ريشه در اصول اخلاقي چون وفاي به قول و قرارها دارد. ميزان وفاي به عهد و سطح عمل و التزام به اين قول و قرارها نشان ميدهد كه تا چه اندازه انسجام و همدلي و نيز همكاري و معاونت ميان اعضاي يك خانواده بزرگ به نام جامعه وجود دارد. هر چه پايبندي و التزام به قول و قرارها افزايش يابد، به همان ميزان سطح اعتماد عمومي و نيز سطح همكاري و همدلي و انسجام نيز افزايش مييابد. بدقولي در جامعه، به معناي بحران اخلاقي است و از آثار آن بی‌اعتمادی اجتماعي و از دست رفتن سرمايههاي بزرگ براي جامعه و در نتيجه عامل واگرايي و تفرقه و فقدان امنيت و آرامش و همچنين آسايش و كاهش رشد اقتصادي و بحران در آن خواهد بود.
4-7- 2 – 2. تسلط دشمنان
عهدشکني در جامعه جدايي و بی‌اعتمادی و تفرقه را به دنبال دارد. وقتي رشتهی اتحاد يک جامعه پاره شد و دچار تفرقه گرديد، هنگام خطر نمي‌تواند با يکپارچگي در برابر دشمن بايستد و به آسانى در برابر دشمن زانو مىزند از همين رو پيغمبر اکرم(ص) پیمان‌شکنی را مايه چيرگي دشمن دانسته و می‌فرماید: «اذا نقضوا العهد سلّط اللّه عليهم عدوّهم; هرگاه پيمان شکني کردند، خداوند دشمنشان را بر آن ها چيره مي کند.»290 در جای دیگر میفرمایند: «خَمسٌ بِخَمسٍ ما نَقَضَ قَومٌ العَهدَ إِلّا سَلَّطَ عَلیهِم عَدُوُّهُم وَ ما حَکِمُوا بَغَیرِ ما أَنزَلَ اللهُ إلّا فَشافیهِمُ الفَقرُ وَ لا ظَهَرَت فیهِمُ الفاحِشَهُ إِلّا فَشافیهِمُ المَوتُ و لا طَفَّفوا المِکیالَ إِلّا مُنِعوا النَّباتَ وَ أُخِذُوا بالسَّنّینَ وَ لَا مَنَعُوا الزَّکاهَ إِلّا ُحُبِسَ عَنهُمُ القَطرُ؛ پنج چیز از لوازم پنج چیز است؛ کسانی که پیمان شکنند دشمنشان بر آنها مسلط شود و کسانی که بر خلاف آنچه خدا گفته قضاوت کنند فقر میان آنها رواج یابد و کسانی که بی عفتی میان آنها رواج یابد مرگ ناگهانی میان آنها شایع شود و کسانی که کم فروشی پیشه کنند به قحط دچار شوند و کسانی که زکات ندهند به خشکسالی مبتلا گردند»291 زيرا پيمان شکني مايه سلب اعتماد از يکديگر شده و اتحاد و يگانگي را از بين ميبرد. وقتي هم جامعهاي دچار پراکندگي شد، هنگام خطر نميتواند با يکپارچگي در برابر دشمن بايستد و دشمن بر آنها مسلط میشود. امام صادق(ع) نيز فرمود: «وعده مؤمن به برادر دينياش نذري است که کفاره ندارد. پس کسي که خلف وعده کند، با وعده خدا مخالفت کرده و خود را در معرض خشم خدا قرار داده است».292
4- 7-2-3. عهدشکني و عقوبت سریع
پيامبر (ص) فرمود: «اربعها سرع شئ عقوبه رجلا حسنت اليه و يكافئك بالاحسان اليه اسائه و رجل لاتبغي عليه و هو يبغي عليك و رجل عاهدته علي امر فمن امركالوفاء به ومن امره الغدر بك و رجل يصل قرابته و يقطعون؛ چهار عمل زشت، سريعترين عقوبت را در پى دارد. اول کسي كه به او احسان كنى امّا او نيكى تو را با بدى پاسخ دهد. دوم کسي كه تو به او ستم نكني ولي او به تو ستم كند. سوم كسى كه با او در كارى پيمان ببندى و تو به عهد خود وفا كنى، ولى او در حق تو مكر و خيانت كرده و به آنچه عهدكرده است وفا نكند. چهارم کسي كه به رحم خود صله كند و آن رحم از او ببرد».293
نقل است که ابوعزّه یکی از شاعران عرب و از مشرکین مکه بعد از چند بار عهدشکنی دوباره با تحریک «صفوان بن أمیه» عهدی را كه با رسول خدا بسته بود، شكست و دیگران را علیه مسلمانان تحریك كرد و خود هم به جنگ آمد، «ابو عزّه» در غزوه «حمراء الأسد» اسیر شد و چون دیگر بار تقاضاى عفو و اغماض از رسول خدا (ص) كرد، حضرت در پاسخ وى فرمود: نه به خدا قسم! دیگر نخواهد شد كه در مکه دست به ریش خود بكشى و بگویی كه: من دو بار محمد را فریب دادم و به روایت دیگر: «گفت: همانا مؤمن دوبار از یك سوراخ گزیده نمى‏شود». آنگاه به «زبیر» یا «عاصم بن ثابت» فرمود تا گردن وى را بزنند و او را گردن زدند.294
4-7-2- 4. خشم خدا و عذاب الهی
يکی از گناههایي که به کبيره بودنش تصريح شده شکستن پيمان و وفا نکردن به عهدهاست. امام صادق (ع) براي کبيره بودنش به آيهي 25 سورهي رعد استشهاد نموده که در آن خداوند ميفرمايد: «والذين ينقضون عهد الله من بعد ميثاقه و يقطعون ما امر الله به أن يوصل و يفسدون في الارض اولئك لهم اللعنه و لهم سوء الدار؛ کساني که پيمان خدايي را پس از بسته شدنش ميگسلند و ميبرند آنچه خداوند امر به پيوند آن فرموده و در زمين فساد ميکنند براي ايشان دوري از رحمت خداست و برايشان سراي بدي است که دوزخ است».295
همچنين ميفرمايد: «الذين يشترون بعهد الله و ايمانهم ثمناً قليلاً اولئك لاخلاق لهم في الاخره و لا يكلمهم الله و لا ينظر اليهم يوم القيمه و لايزكيهم ولهم عذاب اليم ؛ به درستي کساني که عهد خدائي و سوگندهاي خود را در برابر قيمت ناچيزي از دست ميدهند کرامتي ندارند و در قيامت نصيب و بهرهاي برايشان نيست و در آن روز خدا با ايشان سخن نميگويد و نظر و رحمت نميافکند و پاکشان نفرموده و برايشان عذاب دردناکي است». 296
پيامبر اكرم (ص) ترك وفاي به عهد را يكي از نشانههاي سهگانهی منافقين بيان فرموده و آن را گناهي ميداند که فرد مؤمن را در زمره آنان در ميآورد و در نتيجه مطابق صريح قرآن کريم كه ميفرمايد: «ان المنافقين في الدرك الاسفل من النار ؛ منافقين در پايينترين درجات آتش هستند»297 آدمي را به شقاوت ابدي دچار ميگرداند.
امیر مؤمنان(ع) در فرمان خود به مالك اشتر فرمود: «إيّاك… أن تعـدهم فتتبع موعـدك بخلفك… والخلف يوجب المقت عند الله و النّاس قال الله تعالي كَبُرَ مَقْتا عِنْدَ الله أَنْ تَقُولُوا ما لاتَفْعَلُونَ؛ … بپرهيز از اينكه به مردم وعده بدهي و تخلّف كني… زيرا [تخلف از وعده] موجب خشم خدا و مردم خواهدشد298، چنانکه قرآن کريم نيز در مقام توبيخ عهدشکنان آنان را از خشم الهي بيم داده و مي‌فرمايد:

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره رسول خدا (ص)، مسجد الحرام، اعتماد متقابل، روابط اجتماعی Next Entries منابع پایان نامه درباره سیره نبوی، فضیلت اخلاقی، فقهی و حقوقی، دوران کودکی