منابع پایان نامه درباره سلامت سازمانی، مدیریت کیفیت، هربرت سایمون

دانلود پایان نامه ارشد

سازمانها و پژوهش و کوشش در جهت بهسازي آنها،مزایاي علمی قابل ملاحظه اي دارد “( علاقه بند ، 1387) . افزوده برآن وقتی دریک نگرش سیستمی به سازمان توجه شود می توان آن را به عنوان یک موجود زنده که مدام درحال تغییر وتحول است به حساب آورد.
مفهوم سازمان
سازمان از نظرلغوي ” مجموع دستگاه ها و شعب و کارمندان یک اداره یا یک مؤسسه که به آن تشکیلات نیزمی گویند ” معنی شده است (فرهنگ معین ، جلد دوم ، ص 1794). همگام با سیرتحولی علم مدیریت، شناخت و تصورات از سازمانها تغییرات بسیاري پیدا کرده است . سازمان به عنوان سیستم هاي حقوقی که می توان آن را در نظارت مدیریت علم ی تیلور، فایول، وبر وسایمون ملاحظه کرد، به عنوان یک سیستم بسته قلمداد شده و سازمان را بدون محیط در نظر می گیرند ازمشخصات بارز و خصوصیات بیانگراین نظرات، مشخص بودن هدف ها و رسمی شدن رفتارها می باشد . به عبارت دیگر در این سازمان ها اهداف، مشخص و معین است و هدف هاي مبهم در سازمان در طول زمان مشخص تر می شوند . چنانچه هدف ها مشخص
نشوند ساختار سازمان نیز ناپایدار و نامنظم خواهد بود . رسمی شدن رفتارها نیز به منظورروشن تر کردن و عینی ساختن روابط بین مجموعه اي از نقش ها و اصولی که ناظر برعملکرد سیستم است، به حساب می آید.
نظریه پردازان وجود ساختارهاي بسیاررسمی را درسازمان انکار نمی کنند . بلکه اهمیت وبخصوص اثر آنها بررفتار اعضاءسازمان را موردسئوال قرارمی دهند . ساختارهاي رسمی که عمدتاً براي تنظیم رفتار درجهت هدف هاي خاص ایجاد شده اند پیدایش ساختارهاي غیر رسمی که عمدتاً براي تنظیم رفتاردرجهت هدف هاي خاص ایجاد شده اند تحت تأیثرآن تکمیل شده ، تحریف گردیده و تغییر شکل می یابند . تحلیل وظیفه اي ازویژگی دیگر نظریه پردازان سیستم حقیقی است . این الگو بیان می کند که سازمان نیازها و پیش نیازهایی دارد که اگر بخواهد درحفظ موجودیت خود به شکل موجود راسخ باشد باید آنها را برطرف سازد . سازمان نیز بخشی ازآن وظیفه کسب اطلاعات از محیط وتغییرات آن را به عهده دارد تا متناسب با آن، ساختارمناسب را به وجود آورد . از نظریه پردازان این سیستم می توان به میو، بارنارد، سلزنیک، پارسونز، اشاره کرد ” سازمان به عنوان یک سیستم باز از منظومه اي از عناصر واجزایی تشکیل شده است که با هم ارتباط وکنش وواکنش متقابل داشته ، کل واحدي را بوجود می آورند ” (علاقه بند،1387). با توجه به هدف هاي گوناگونی که ممکن است فرد یاجامعه داشته باشد، سازمان هاي متفاوت ومتنوعی بوجود آمده وخواهد آمد که هر کدام خصایصی دارند . همین امرموجب شده است که یافتن تعریف جامع ومانعی براي سازمان دشوار باشد . با این اوصاف و به دلیل وجود خصایص مشترك درسازمان هاي مختلف و با تکیه براین خصایص وبراي رسیدن به هم فهمی بیشتر، به ذکرچندتعریف ازسازمان اکتفا می شود .
1- ” سازمان عبارت از کوشش جمعی وعمدي ازافراداست که براي رسیدن به هدف مشترکی که هر یک از افراد به تنهایی ازآن عاجزند بایکدیگر همکاري ومعاونت می نمایند “(صافی ، 1389)
2- ” سازمان عبارت است از یک رشته روابط منظم وعقلایی است که بین افرادي که وظایف پیچیده و متعددي را انجام می دهند، بر قرارمی گردد ” (اقتداری ،1385).
3- ” سازمان، واحدي طرح ریزي شده وداراي تشکل عمدي براي رسیدن به هدف هاي مشترك است ” (علاقه بند،1387).
4- ” ربر ” سازمان رایک نظام پیچیده اجتماعی می داند که ازافراد، وسایل ومحصولات، تشکیل شده که فعالیت هاي کارکنان آن بارعایت سلسله مراتب قدرت جهت نیل به هدف هاي مشترك، هماهنگ می شوند ” (ساعتچی ، 1385).
5- هربرت سایمون اعتقاد دارد : ” سازمان عبارتند ازسیستم فعل وانفعالات سلوکی ورفتاري اجتماعی یک گروه انسانی، که همگی اعضاء را شرکت کنندگان سازمانی می نامیم ” (پرهیزگار،1382).
بدیهی است، سازمان مانند بسیاري از مفاهیم علوم اجتماعی وانسانی، تعاریف گوناگون دارد . اما از این تعاریف و تعاریف مشابه دیگر، عناصرو ویژگیهاي مشترك سازمانها به شرح زیرجمع بندي می شود :
” 1- سازمان ها هدف دارند ، یعنی براي دستابی به هدف ها و مقاصد معینی بوجود آمده اند .
2- سازمان ها ازترکیب اجتماعی افرادي که بطورگروهی کار می کنند ، تشکیل می شود .
3- فعالیت سازمان ها استمرار زمانی دارد .
4- سازمانها، فعالیت خودرا از طریق تفکیک و ظایف و با استفادها ز برنامه، دانش وفن و ابزارانجام می دهند.
5- سازمان ها واحدهاي یکپارچه ویگانه اي ازفعالیت هاي منظم وساختمند هستند وکار وفعالیت خود را بطور عقلانی ومنطقی ، هماهنگ وهدایت می کنند .
برمبناي ویژگی هاي فوق این تعریف براي سازمان پذیرفتنی است، سازمان عبارت است از :
” هماهنگی معقول تعدادي ازافراد که از طریق تقسیم وظایف وبرقراري روابط منظم ومنطقی، براي تحقق هدف یا منظور مشترکی، به طورمستمر، فعالیت می کنند ” (علاقه بند، 1387).
هرسازمان، هدف یا هدف هایی ویژه دارد که ضمن حفظ خود وتحقق هدف هاي خود با محیط بیرونی سازگار می شود و در این فرایند، وضعیت روابط متقابل بین اجزاي خود راحفظ می کند . اگر همه چیز درسازمان روبه راه باشد، بروندادهاي مطلوب نظام حاصل خواهد شد، اما واقعیت این است سازمان ر ا « سلامت » که، براي شبکه اجرا و عملکرد آنها درهرسازمان، می توان مجموعه اي از ویژگی هاي تصور کرد که با کفایت و کارائی مداوم سازمان در انجام وظایفش ارتباط دارد اما بخشی ازاین ویژگی ها (ملاك ها) الزاما وظایف خودرا به خوبی ایفا نمی کنند.
مفهوم سلامت سازمانی
چنانکه هرانسانی براي ادامه حیات و انجام وظایف انسانی خویش به سلامتی نیاز دارد، یک سازمان هم به عنوان به موجود زنده وارگانیک به منظور نائل شده به اهداف تعریف شده خویش، به سلامتی وصحت سازمانی، نیازمند است . در صورتی که این سلامتی یا بخشی از آن تامین نشود به همان نسبت شرایط ونحوه رسیدن به اهداف مشخص شده خدشه دارمی شود . ” بخش عمده اي از هد فهاي جامعه جهانی در هزاره سوم، مستقیم یا غیرمستقیم با موضوع سلامت درارتباط است . از زاویه نگاه صاحب نظران و اندیشمندان کشور، امروز بزرگترین چالش پیش روي رهبران سازمان ها، توسعه نگرش نوین مدیریت درهمه بخش هاي سازمان است . در چنین فضایی، سازمان هاي حوزه سلامت کشور براي افزایش توانمندي ها، ارتقاي مداوم خود و غلبه برمشکلات، بیش از دیگر سازمان ها به توسعه ظرفیت مدیریت نیاز دارند ” .
ناصري( 1389 ) در مقاله اي بر اساس مطالعه ا نجام شده کمپانی ارزیابی سلامت توسط شرکت EEntec
بیان می کند ، هرموجودانسانی یا سیستم انسانی مانند یک سازمان داراي سه وضعیت مختلف در یک محیط است . در یک انتها پریشانی یا ناخوشی ، درمیانه وضعیت عادي و در انتهاي دیگرسلامت قرار دارد، وضعیت ناخوشی یا پریشانی، عبارت است از مجموع شرایط فردي و محیطی و تنشی که منجر می شود افراد در یک سازمان، عملکردي کمتر از حد انتظارات و پتانسیل خود، داشته باشند . وضعیت عادي، شرایطی است که درآن عملکرد فردي و سازمانی درحد مورد انتظار، قرار دارد . سلامت، آن وضعیتی در افراد و سازمان متبوع آنها است که امکان می دهد عملکردي بالاتر ازحد معمول انتظار و یا حتی بالاتر از رقباي خود داشته باشند . دراین جا سازمان به بهترین وضعیت در طبقه خود با موجودیتی مولد، چابک و انعطاف پذیرتبدیل می گردد .
دریک سازمان به عنوان یک سیستم اجتماعی سه عنصروجود دارد که عبارتند از : فعالیت ها، کنش هاي متقابل و گرایش ها، فعالیت ها وظایفی است که افراد انجام می دهند. کنش هاي متقابل رفتارهایی است که حین انجام وظایف میان افراد بروز می کند وگرایش ها، نگرش ها وتلقیناتی است که میان افراد و درون گروه ها بوجود می آیند . هومانز استدلال می کند که این مفاهیم با وجود مجزا بودن ازیکدیگر رابطه خیلی نزدیکی با هم دارند و متقابلاً به یکدیگر وابسته اند . هر تغییري در هر یک از این سه عنصر، تغییري در عناصر دیگر را بوجود خواهد آورد . براي بقاي یک سازمان، فعالیت، کنش هاي متقابل و گرایش هاي معینی ازسازمان مورد انتظار است در غیر این صورت، سلامتی سازمان زیر سئوال است، به عبارتی دیگر کارها(فعالیتهایی) که باید انجام شوند، ایجاب می کند افراد باهم کارکنند (کنش هاي متقابل). این کارها باید به اندازه کافی براي افراد ارضا کننده باشند (گرایش ها ) تا آنها به کارخود ادامه دهند (علاقه بند، 1387).
براي آگاهی از وضعیت و چگونگی تغییر در سازمان و نائل شدن به مدیریت تحول و مدیریت کیفیت پویاي سازمانی، دیگر، روش ارزیابی بر مبناي هدف (EBO) ، کافی نیست، تحول وپویایی کیفیت ” دربرگیرنده مفهوم ژوران از نفوذ براي پیشرفت مستمر و چرخه (PDCA) دمنیک (برنامه ریزي، اجرا،کنترل، عمل ) وسیستم ژاپنی کایزن ” (جیمز تبول،1995) و استفاده از انقلاب مدیریت کیفیت جامع (TQM) و مدل تعالی بنیاد مدیریت کیفیت اروپایی (EFQM) و مکانیزم هاي مدیریت ارتباط با مشتري (CRM) , سایر مدل ها و نظریه ها حوزه مدیریتی است، چون تحول در یک سازمان ” فرایندي برنامه ریزي شده با بهره گیري از نظریه، پژوهش و فنون علوم رفتاري ” تعریف شده است ( وندال و ،سسیل،1993). تاکید رابینز و کالتر( 2006 ) در بین عوامل پیشنهادي در حوزه مدیریت کیفیت، مبنی بر ” یافتن علت و ریشه هاي مشکل و حذف آن ” دلیلی دیگر براي توجه به سلامت سازمانی است.
” سلامت ساز مانی به وضعی فراترازاثر بخشی کوتاه مدت سازمان دلالت داشته و به مجموعه اي از خصایص سازمانی نسبتاً پردوام اشاره می کند . یک سازمان سالم به این معنا، نه فقط درمحیط خود پایدار می ماند، بلکه در درازمدت قادراست به اندازه کافی با محیط خودسازگار شده وپیوسته توانائی هاي لازم را براي بقاء خود، ایجاد کندو گسترش دهد ” . سازمان سالم جایی است که افرادباعلاقه به محل کارشان می آیند وبه کارکردن درآن افتخارمی کنند ” درحقیقت سلامتی سازمان ازلحاظ فیزیکی، روانی، امنیت، تعلق شایسته سالاري وارزشگذاري به دانایی، تخصص، و شخصیت ذي نفعان، ورشد دادن به قابلیت هاي آنها وانجام وظایف محول شده ازسوي فراسیستم هاي خود دراثربخشی رفتار هرسیستمی تاثیربسزایی دارد “.
یکی ازابعاد مهم جوسازمانی، سلامت سازمانی است این مفهوم دردانشگاه ” راتجرز ” آمریکا توسعه یافته است ” ماتیومایلز روانشناس ، اولین نظریه پردازسلامت سازمانی است . اودرسا ل 1965 درمقاله مفصلی به تعریف وتوضیح ابعاد این مفهوم پرداخت . پس ازاو صاحب نظران دیگر به پیگیري وتکمیل این مفهوم پرداخته و چهارچوب نظري وابزاري براي سنجش وارزیابی آن پدید آورند “(علاقه بند ،1387). به دلیل اهمیت سلامت سازمانی ” امروزه شرکت هاي م شاوره اي فراوانی وجوددارند که خدمات ارزیابی سلامت سازمانی را انجام می دهند وحتی برخی از این شرکت ها درسایت هاي خویش ابزار آنلاین ارزیابی سلامت سازمانی را ارائه می دهند ” (ناصري،1381) .
شایدعملیات کوتاه مدت یک سازمان سالم، در یک روزخاص اثربخش یا غیر اثر بخش باشد ولی رشد توانایی ها، بقاي مستمروسازگاري کافی آن با محیط تحقق پیدا نمی کند . ” سازمانی که پیوسته غیراثر بخش است، به یقین از سلامت برخوردارنیست . درمجموع، سلامت، بطورضمنی، برحاصل جمع انجام کار اثر بخش دلالت می کند ” (علاقه بند ،1387) . ازدیدگاه کیت دیویس سازمان زمانی سالم است که ” کارکنان احساس کنند کاري سودمند به جاي می آورند و به احساس رشد و پرورش شخصی دست می یابند . آنان بیشتر کاري شوق انگیز را که خشنودي درونی فراهم می آورد، دوست دارند و می پذیرند . بسیاري ازکارکنان مسئولیت و فرصت پیشرفت و کامیابی شغلی را جستجو می کنند. آنان می خواهند که به سخنانشان گوش داده شود و با آنان چنان رفتار شود که گویی هر یک داراي ارزش وجودي فردي هستند آنها می خواهند که اطمینان یابند سازمان به راستی براي نیازها و دشواریهاي آنان دلسوزي می کند ” (دیویس و نیواستورم، 1996). زمانی که یک مدیر در سازمانی تشخیص داد اثربخشی سازمان وحالتی راکد یا منفی پیدا کرده است، باید بدون فوت وقت در جستجوي بهترین شیوه هاي بهسازي سازمان خود باشد . و لذا هدف اصلی بهسازي و سالم سازي در هر سازمان، اصلاح اثر بخشی

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه درباره کیفیت زندگی، زندگی کاری، کیفیت زندگی کاری Next Entries منابع پایان نامه درباره سلامت سازمانی، سنخ شناسی، مطالعه تطبیقی