منابع پایان نامه با موضوع گردشگری شهری، فضای گردشگری، ساختار فضایی

دانلود پایان نامه ارشد

است که منابع گردشگری در آن وجود دارد و الگوی رفتاری گردشگران تابعی از منابع گردشگری مانند: جاذبهها، محل اقامت، امکانات و خدمات است که تبلور آن فضای گردشگری را شکل میدهد. الگوی رفتاری در محیط شهری متناسب با ویژگیهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به طور کلی تابعی از فضای گردشگری و فضای شهری است و برحسب پدیدههای اجتماعی تغییر میکند (موحد، 1386: 44). ساختار فضایی گردشگری جدای از ساختار فضایی شهر نیست اما به نسبت ساختار فضایی شهری کوچکتر و محدودتر است. ساختار فضایی گردشگری محصول فرایندهای فضایی است که در آن فضا به وسیله فرآیندهای اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و طبیعی، سازمان مییابد و فرایندهای یاده شده خود اشکال گوناگون گردشگری را نیز به وجود میآورند مانند: گردشگری اجتماعی و قومی، اقتصادی، فرهنگی، علمی و … ساختار فضایی گردشگری را با توجه به سازماندهی مکانی فعالیتهای اجتماعی_اقتصادی گردشگری در منطقه شهری میتوان تعریف کرد، با این هدف که قاعدهمندیهایی را که در تطابق مردم با فضای گردشگری شعری وجود دارد، تبیین، توضیح، و یرانجام پیش بینی میکنند (موحد، 1386: 40). بازار گردشگری از لحاظ از تاریخی در حال گسترش است و صنعت گردشگری به دنبال جلب بازار وسیعتر است. امروزه به خاطر کشف جنبههای تاریخی شهرهای باستانی، توجه به گردشگری شکل تازهای یافته است همانطور که دیوید هاروی(1989)، اشاره میکند، امروزه ظاهر خارجی شهرها بسیار شبیه هم میشود و اتحاد وهمسانی بیشتر، نمود پیدا میکند و این مسأله ایجاد تمایز را سختتر میکند، و این ثابت شده که استفاده از روشهای آزمون و خطا و کاربرد معمارگونه آنها در مکانهای دیگر شهری باعث عدم انگیزه در مقوله گردشگری شود زیرا تجربهای که بتوان آن را در جای دیگر به همان شکل کسب نمود، باعث ایجاد بی میلی میشود و چیز تازهای به همراه ندارد .(Aylin orbasll, 2000: 80) بعد رفتاری و فرهنگی حرکت گردشگران در محیطهای شهری یکی از نکات قابل یحث در فضای گردشگری شهری است زیرا برخوردی که بین میزبان و مهمان به وجود میآید، اختلاف فرهنگی استفاده از فضای شهری و یا چندگانه بودن عملکرد شهری و تنوع مصرف کنندگان شهری است .(Aylin orbasll, 2000: 56)

2-18 گردشگری پایدار
گردشگری پایدار حاصل تلاش در دستیابی به توسعه پایدار در تمامی زمینههاست(لومسدن، 1380: 375). هدف اصلی در بسط معنایی گردشگری پایدار، ارائه روشهای منطقی در بهره گیری از منابع طبیعی و انسانی و ممانعت از بکارگیری غیر علمی این منابع است. توسعه پایدار گردشگری دارای سه جنبه 1- حفاظت از محیط زیست، 2- حفظ منابع و میراث فرهنگی و 3- حرمت و احترام به جوامع است. از این رو گردشگری پایدار باید با سیاست مشخص و مدونی به اجرا درآید تا بتواند حرکت امید بخشی را در توسعه همه جانبه فضاهای جغرافیایی تضمین کند(منصوری، 1381: 37).
2-19 گردشگری شهری پایدار
گردشگری شهری هنگامی میتواند مفید واقع شود که در رابطه با دیگر کارکردهای شهری باشد. از آنجا که مفهوم پایدار شهری خود در بر گیرنده تعامل سه عامل 1- محیطی 2- اجتماعی_اقتصادی فرهنگی 3- کالبدی است(Camagni, 1998: 16). برنامه ریزی در رابطه با گردشگری شهری پایدار نیز در برگیرنده سه سطح بازار، رشد شهری و اجتماعات محلی است. هر یک از این سطوح با در نظر گرفتن ظرفیت مدنظر، در چهارچوب پایداری گردشگری شهری میبایست به گونهای برنامه ریزی شوند که کارکرد بهینه سیستم عرضه و تقاضای گردشگری را فراهم آورند(اورباس لی، 1380: 57).
2-20 گردشگری شهری
گردشگری در چهارچوب الگوهای فضای خاصی عمل میکند. یکی از این الگوهای فضایی گردشگری شهری است. نواحی شهری به علت آنکه جاذبههای تاریخی و فرهنگی بسیاری دارند غالباً مقاصد گردشگری مهمی محسوب میشوند. شهرها معمولا جاذبههای متنوع و بزرگی شامل موزهها، بناهای یادبود، سالنهای تئاتر، استادیوم های ورزشی، پارکها، شهربازی، مراکز خرید، مناطقی با معماری تاریخی و مکانهای مربوط به حوادث مهم یا افراد مشهور را دارا هستند که خود گردشگران بسیاری را جذب میکند(Timothy, 1995, 63). گردشگری شهری، عملکرد متقابل گردشگر_میزبان و تولید فضای گردشگری در رابطه با سفر با مناطق شهری با انگیزههای متفاوت و بازدید از جاذبهها و استفاده از تسهیلات و خدمات مربوط به گردشگری است که آثار متفاوتی را بر فضا و اقتصاد شهری بر جای می نهد(پاپلی یزدی،سقایی، 1385: 188).

2-21 محیط های شهری، گردشگری و برنامه ریزی
محیط های شهری از دو نقطه نظر در صنعت گردشگری اهمیت دارند. کانون های شهری به لحاظ تمرکز جمعیت در آنها و فشار و خستگی های ناشی از کار و تلاش و فعالیت به عنوان مبدأ مسافرت های گردشگری محسوب می شوند. از سوی دیگر به علت وجود امکانات معیشتی و رفاهی، فعالیت های اقتصادی، بازرگانی، صنعتی، فرهنگی، سیاسی، بهداشتی، ارتباطی، فراغتی و داشتن جاذبه های تاریخی و گردشگری، به عنوان مقصد مسافرت های گردشگری نیز به شمار می آیند. شهرهای گردشگر پذیر معمولاً شکل از خدمات گردشگری را ارائه می دهند و این امر در ارتباط با نقشی است که این گونه شهر ها به عهده دارند(کردی،1383،18). گردشگری، فعالیتی ترکیبی و مستلزم مشارکت بخش های مختلف و متعدد جامعه است و به همان میزان نیز اثرات گسترده ای در بر دارد، از همین رو در هر مرحله نیازمند برنامه ریزی و هماهنگی است. برنامه ریزی به عنوان یک ابزار علمی به دست اندرکاران صنعت گردشگری کمک می کند تا در یک فرایند پیوسته و علمی، بهترین مسیر راهکار توسعه گردشگری در یک منطقه را مشخص نموده، این توسعه را در مسیر توسعهی سایر بخش های توسعه اقتصادی قرار دهند. نکته قابل توجه در برنامه ریزی گردشگری، پویا بودن این فرایند می باشد؛ بدین مفهوم که برنامه ریزی هیچ گاه متوقف نشده و با تغییر شرایط و حصول اطلاعات جدید، نیازمند باز نگری و اصلاح مستمر است(زنگی آبادی و محمدی، 3،1385). یک مفهوم اساسی در برنامه ریزی گردشگری آن است که گردشگری را باید به صورت سیستمی مرکب از عوامل عرضه و تقاضا در نظر گرفت که به یکدیگر مرتبط هستند. عوامل تقاضا شامل بازارهای داخلی و بین المللی گردشگری و ساکنان محلی است که از جاذبهها، امکانات و خدمات گردشگری استفاده می نمایند. عوامل جاذبهها، عوامل جاذبهها، فعالیتها و اسکان گردشگری و دیگر امکانات و خدمات گردشگری را در بر دارد. تدارک زیر ساخت های مناسب برای حفظ محیط زیست نیز حائز اهمیت است. فراهم آوری این زیر ساخت ها، سطح بالایی از کیفیت زیست محیطی را حفظ می نماید. این امر برای گردشگری موفق ضروری است(کردی،1381،22). در این خصوص، محققان معتقدند که میان رونق گردشگری و معیارهای عینی و ذهنی اثرات اقتصادی، اجتماعی و محیطی بر جامعه میزبان رابطه مستقیم وجود دارد .(Johnson et al, 1994, 630) فرض اساسی در همه نظرات در مورد گردشگری این است که کیفیت زندگی ساکنان مقصد در مراحل اولیه توسعه گردشگری بهبود مییابد اما ظرفیت تحمل محیط به حدی میرسد که توسعه بیشتر گردشگری بروز تغییرات منفی در محیط مقصد را موجب می شود.اریلی ظرفیت تحمل را ظرفیت جذب گردشگر در یک مقصد گردشگری قبل از محسوس شدن آثار منفی از سوی جمعیت میزبان می داند(Orelly, 1986: 255). برای کاهش اثرات منفی حاصل از گردشگری به خصوص در مناطقی با قابلیت بالای طبیعتگردی، که به دلیل فقدان برنامه ریزی و مدیریت و به تبع آن رشد خودجوش و انبوه، به وجود می آید نیاز به برنامه ریزی گردشگری است. برنامه ریزی گردشگری به شیوه توسعه پایدار واجد اهمیت بسیار است، زیرا اغلب فعالیت های مربوط به توسعه گردشگری به جاذبه ها و فعالیت های مربوط به محیط طبیعی، میراث تاریخی و الگوهای فرهنگی منطقه بستگی دارد. اگر این منابع مورد بی توجهی قرار گرفته و یا تخریب شوند مناطق گردشگری نخواهند توانست به جذب گردشگر پرداخته و گردشگری موفق نخواهد بود. گردشگران اغلب به دنبال مناطقی هستند که جذاب، پاکیزه و به دور از آلودگی و شلوغی باشند. ضروری است که ساکنان محلی منطقه گردشگری نیز، از محیط زیست تخریب شده و مشکلات اجتماعی در امان باشند(کردی،1383: 36). برنامه ریزی توسعه توریسم در شهر ها و شهرک ها، به طور برجستهای مشکلات ویژه ای را داراست”زیرا سیستم فضایی هر شهری بی نظیر و یگانه است”(Aylin Orbasll , 2000,136) . همچون رقابت تقاضا ها برای توسعه جایگاه های اصلی مطمئن برای هتل ها، ادارات، خرده فروشی ها یا استفاده های ساکنین، تراکم ترافیک در نواحی مرکزی که ممکن است برای توسعه توریسم بدتر شود و استفاده بیش از حد از جاذبه های اصلی و عمده توریستی شاید برای استفاده وسیع آنها تنزل یابد(Edward Inskeep 1991 , 236).
2-22 معرفی تکنیک سوات(Swot)
در حقیقت سوات ابزاری است که عموما برای کنار هم قرار دادن یافتههای تحلیل در مورد قابلیتها و فشارهای داخلی و خارجی استفاده میشود.
در خصوص برنامهریزی فضایی، تکنیک سوات زیر را در بر میگیرد:
تحلیل خارجی (سازمان، بخش یا منطقه) که تهدیدات عمده و فرصتهای ارائه شده از محیط بیرونی را مشخص میسازد.
تحلیل داخلی (سازمان، بخش یا منطقه) که در واقع حسابرسی از منابع و یا تهیه فهرستی از نقاط قوت و ضعف در ارتباط با هریک از موضوعات راهبردی میباشد (مرادی مسیحی؛ 40:1381).
2-23 مراحل برنامهریزی سوات
در منابع مختلف متناسب با موضوع مورد مطالعه تعداد مراحل سوات متفاوت است. در برخی منابع از مراحل هفتگانه سوات استفاده شده است د رمقابل، گروهی دیگر از مراحل پنجگانه استفاده نموده است در این تحقیق نیز استفاده از مراحل پنجگانه موردنظر است که فرآیند آن بصورت زیر بیان میشود
2-24 تعیین حدود و مشخص کردن موضوعات تحقیق
اولین گام در سوات (swot) (همانند دیگر روشهای برنامهریزی) تعریف موضوع مورد بررسی و تعیین محدوده و قلمرو برنامهریزی است.
2-25 بیانیه مأموریت
پس از تعیین موضوع مورد تحقیق، گام بعدی تعیین اهداف و مقاصد برای آینده ناحیه مورد مطالعه که اصطلاحاً بیانیه مأموریت مقصد، شاخصهای اساسی ماندگار یک ناحیه و نقش آنرا در جامعه تعریف میکند (آنچه که سعی در انجام آن دارد). این بیانیه باید به قدر کافی کلی باشد که امکان تغییر در مجموعه محصول یا خدمات تا زمانی که فعالیت اصلی ثابت باقی مانده است وجود نداشته باشد اما؛ بمنظور متمایز کردن ناحیه از دیگر نواحی، باید به اندازه کافی مشخص نیز باشد. این بیانیه یابد به شکل منظم مورد بازبینی قرار گیرد.

2-26 تحلیل سوات (تحلیل محیط داخلی و محیط خارجی ناحیه)
در مرحله سوم این مدل، با تجزیه و تحلیل و سنجش محیط داخلی ناحیه، نقاط ضعف و قوت دونی شناسایی شده و همچنین با شناسایی عوامل تأثیر گذار خارجی در قالب فرصتها و تهدیدها منطقه مورد مطالعه از نظر موضوع تحقیق هر مورد بررسی و تحلیل قرار میگیرد در نهایت مجموعه آنها بصورت فهرستی ارائه میشود. آنچه مهم است اینکه در زمان برنامهریزی باید نقاط ضعف به قوت تبدیل شوند و تهدیدهای خارجی با برنامهریزی مناسب خنثی گردند(شکل شماره1-1)
شکل شماره (1-1) ماتریس سوات
(Weakness)نقاط ضعف
1.
.2
………..
(Strengths)نقاط قوت
1.
.2
……….
(Threats)تهدیدات
1.
2.
……….
(Opportunities)فرصتها
1.
.2
………..

2-27 ماتریس تحلیل سوات
در این مرحله، در فرایند تدوین سیاستها و استراتژیها توسعه با لحاظ نمودن جهات قبلی و با توجه به نوع واکنش در تقابل و نحوه تعامل هر عامل داخلی و خارجی میتوان ماتریسی را ترسیم نمود که دارای چهار منطقه با چهار نوع استراتژی متفاوت است. بنابراین ماتریس ناحیه (یا هر موجودیت دیگر) باید بتواند قوتها و فرصتهای موجود را حفظ نموده و نقاط خلاف را تبدیل به قوت یا حذف؛ و تهدیدها را خنثی سازد (شکل شماره 1-1)
2-28 تعیین استراتژیها
2-28-1 استراتژیهای (S-O)
این استراتژیها، برتریهای رقابتی ناحیه گردشگری را نشان میدهند و تحت عنوان استراتژیها تهاجمی نامگذاری میشوند در این سیاستها، راهکارهای پیشنهادی در جهت استفاده مطلوب از نقاط قوت در جهت بهره برداری از فرصتهای پیشرو موردنظر قرار میگیرد.
ماتریس

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع توسعه گردشگری، صنعت گردشگری، میراث فرهنگی Next Entries منابع پایان نامه با موضوع شهرستان پاوه، استان کرمانشاه، استان کرمان