منابع پایان نامه با موضوع کنوانسیون بازل، منطقه آزاد، زیست محیطی، خلیج فارس

دانلود پایان نامه ارشد

آلودگی ممکن، مشخص نماید.

1-11 تعریف واژگان کلیدی
1-11-1 بازیافت کشتی
بنا به تعریف اداره ایمنی و سلامت آمریکا اسکراپ کشتی عبارتست از تخریب و یا هرگونه جداسازي ساختار کشتی به منظور اوراق کشتی، که شامل اسکراپ و جداسازي قطعات و لوازم، تجهیزات و یا دیگر بخش‌های کشتی می‌باشد. اسكراپ در واقع به مجموعه عملياتی اطلاق می‌شود كه جهت تراشيدن بدنه كشتى و اوراق نمودن آن به كار می رود. فرایند بازیافت کشتی، فرآیندی است که در محدوده‌ای از دریا و خشکی انجام می‌پذیرد و باعث آلودگی اکوسیستم ساحلی می‌شود (U.S. EPA, 1998).

1-11-2 آلودگی دریایی
آلودگی محیط‌زیست دریایی عبارت است از انتقال یا داخل سازی مستقیم یا غیرمستقیم مواد یا انرژی توسط بشر به محیط‌زیست دریایی که در نتیجه آن به محیط و من‌جمله به محیط‌زیست دریایی، اثرات زیان‌آوری از طریق ایجاد خطر جهت منابع زیستی، خطر برای سلامتی بشر، ایجاد موانع در ارتباط با فعالیت‌های دریایی مثل ماهیگیری، صدمه به کیفیت آب دریا از لحاظ استفاده از آن و کاهش مطلوبیت آن، وارد خواهد ساخت (آقایی، ۱۳90).

1-11-3 توسعه اقتصادی
توسعه اقتصادی عبارتست از رشد اقتصادی همراه با تغییرات بنیادین در اقتصاد و افزایش ظرفیت‌های تولیدی اعم از ظرفیت‌های فیزیکی، انسانی و اجتماعی. در توسعه اقتصادی، رشد کمی تولید حاصل خواهد شد اما در کنار آن، نهادهای اجتماعی نیز متحول خواهند شد (خطیب، 1373).

1-11-4 کنوانسیون‌های بازل و هنگ‌کنگ
این دو کنوانسیون از کنوانسیون‌های سازمان بین‌المللی دریانوردی می‌باشد که در ارتباط با بازیافت کشتی و اثرات آن بر محیط‌زیست می‌باشد. کنوانسیون بازل در 1992 لازم‌الاجرا شد که هدف آن، جلوگیري از انتقال مواد زاید خطرناك از کشورهاي پیشرفته به کشورهاي در حال توسعه بود و سپس کنوانسیون هنگ‌کنگ1 در 2009 تصویب شد و در سال 2013 لازم اجرا گردید که هدف آن ایجاد محیطی ایمن برای نیروی کار و هم چنین سازگار با محیط‌زیست می‌باشد. کنوانسیون هنک‌کنگ که در ماه می سال 2009 در هنگ‌کنگ به تصویب رسید، اوراق کشتی‌ها با رعایت نکات ایمنی و ملاحظات محیط‌زیستی و جلوگیری از به خطر افتادن سلامت انسان‌ها را دنبال می‌کند. این کنوانسیون تمامی مسائل اوراق کشتی همچون نحوه فروش کشتی برای اوراق، دفع مواد سمی و خطرناک، شرایط محیط‌زیستی و نحوه اوراق کشتی را شامل می‌شود. هدف کنوانسیون بازل الزام دولت‌های عضو به کاهش حجم نقل و انتقال برون‌مرزی مواد زائد برون موضوع کنوانسیون و ایجاد این مواد در حد بی‌ضرر به محیط‌زیست و اعمال مدیریت مناسب و موثر نسبت به نقل و انتقال و دفع مواد مذکور می‌باشد (UNEP, 2011; IMO, 2009).

1-11-5 اروندرود
اروندرود (به عربی: شط‌العرب) رودخانه پهناوری است در جنوب غربی ایران و در مرز ایران و عراق که از هم ریزش رودهای دجله، فرات و سپس کارون پدید آمده است. دجله و فرات پیش از پیوستن به کارون در شهر قرنه در ۳۷۵ کیلومتری جنوب بغداد به هم می‌پیوندند. درازای اروندرود از قرنه تا ریزشگاه آن در خلیج فارس ۱۹۰ کیلومتر است. ریزشگاه اروندرود در میان شهر ایرانی اروندکنار و شهر عراقی فاو است. اروند در ۱۱۰ کیلومتری شمال غربی آبادان و منطقه القرنه عراق در ۶۴ کیلومتری شمال بصره از به هم پیوستن دو رود دجله و فرات تشکیل می‌گردد و در نزدیکی خرمشهر محل پیوستن نهر خین به اروندرود مرز مشترک ایران و عراق محسوب می‌شود (سازمان منطقه آزاد اروند، 1394).

1-11-6 منطقه آزاد اروند
منطقه آزاد تجاری- صنعتی اروند در شمال غربی خلیج فارس و جنوب غربی استان خوزستان در شهرستان‌های آبادان و خرمشهر با وسعت بیش از ۱۷۳کیلومترمربع در محل تلاقی اروندرود و کارون واقع و دارای مرز مشترک با کشورهای عراق و کویت است. این منطقه بر اساس طرح جامع تهیه شده شامل ۳ بخش اصلی شهرک‌های صنعتی خرمشهر و آبادان، شلمچه و جزیره مینو است از کل مساحت اراضی این منطقه ۸۶۰۰ هکتار به فعالیت‌های صنعتی و ۴۸۰۰ هکتار به سایر بخش‌ها در زمینهٔ بازرگانی گردشگری و اداری و ۳۸۰۰ هکتار به بخش‌های بندری، انبارداری و ترانزیت اختصاص یافته است. وجود آب شیرین فراوان و رودهای بهمن‌شیر، کارون و اروند و امکانات دیگر مانند حمل‌ونقل جاده‌ای، ریلی، دریایی و هوایی به داخل و خارج کشور و فرودگاه آبادان و فاصله کم با کشورهای همجوار از مزیت‌های منطقهٔ آزاد اروند است. منطقهٔ آزاد اروند در نیمهٔ دوم سال ۱۳۸۲ به تصویب رسیده است و با وسعتی بالغ بر ۱۷۲۰۰ هکتار پس از منطقه آزاد قشم بزرگ‌ترین منطقهٔ آزاد تجاری و صنعتی کشور است (سازمان منطقه آزاد اروند، 1394).

فصل دوم

مروری بر پیشینه پژوهش

2-1 مقدمه
در فصل قبل، کلیات تحقیق به تفصیل مورد بحث قرار گرفت و بستری ایجاد شد که به وسیله آن مسیر پایان‌نامه و خط‌مشی پایان‌نامه مشخص گردید. در این فصل، مبانی نظری تحقیق ارائه شده که بي‌ترديد فرايند پژوهش نقش اساسي در توسعه مرزهاي علم و دانش را بر عهده دارد و اصولاً هر گونه نظريه‌پردازي و نوآوري در عرصه علم بدون پژوهش امکان‌پذير نخواهد بود. نظريه‌پردازي و نوآوري در عرصه پژوهش نيز خود وام‌دار پژوهش و تحقيق است. از اين رو هر چه شناخت ما از مباني نظري و فنون عملي پژوهش بیشتر گردد در توسعه مرزهاي دانش موفق‌تر خواهيم بود. يکي از راه‌هاي افزايش اين شناخت، بهره‌گيري از صاحب‌نظران عرصه تحقيق و پژوهش است.
همانگونه که در فصل قبل ذکر شد به دلیل اهمیت اقتصادی و پتانسیل بالای این صنعت از یک طرف و مشکلات انسانی و زیست محیطی از طرف دیگر، در طول سالیان اخیر مطالب مختلفی از سوی سازمان‌ها و دستگاه‌های ذیربط ارائه شده است. علاوه بر پژوهش‌های اقتصادی، حقوقی و زیست محیطی که از سوی دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی صورت گرفته است، راهکارها و دستورالعمل‌های متعددی توسط سازمان‌های مربوطه صادر شده است تا آنجا که این فعالیت‌ها منجر به تصویب کنوانسیون هنگ‌کنگ در سال 2009 گردید.
حال در این فصل، ابتدا به معرفی کنوانسیون‌های بازل و هنگ‌کنگ پرداخته و سپس به تفصیل به برخی از پژوهش‌های انجام شده داخلی و خارجی تحت عناوین زیر می‌پردازیم:
الف) مطالعات انجام شده داخلی
بررسی آماری صنعت بازیافت کشتی و لزوم احداث کارخانه بازیافت در کشور
صنعت بازیافت کشتی، واقعیت آینده
بررسی صنعت اوراق کشتی در ایران و جهان
جذابیت فرصت‌های صنعت اوراق کشتی در ایران
بررسی تأثیر اسکراپ شناورها بر میزان آلودگی سواحل و محیط‌زیست دریا از دیدگاه کنوانسیون‌های سازمان بین‌المللی دریایی با مطالعه موردی سواحل خلیج فارس
بررسی و تعیین عوامل موثر بر پیاده‌سازی صنعت اوراق کشتی در ایران و ارائه استراتژی‌های مناسب به کمک مدل SWOT
مخاطرات زيست محيطى
ملاحظات زیست محیطی مربوط به بازیافت شناورها و ضرورت مدیریت آن در ایران
صنعت بازیافت کشتی موتور محرکه اقتصاد یا تهدید محیط‌زیست با تاکید بر قابلیت‌های کلیدی بندر خرمشهر
مدیریت زیست محیطی صنعت اوراق کردن کشتی
بررسی صنعت بازیافت کشتی‌ها
اقتصاد صنعت اوراق‌سازی
وضعیت قوانین و مقررات موجود در زمینه بازیافت کشتی در ایران
ظرفیت‌های بازیافت کشتی در کشور
ب) مطالعات انجام شده خارجی
بازیافت کشتی، به عنوان تقویت‌کننده اقتصاد
توسعه شدید یاردهای اوراق کشتی در بنگلادش: تومور سرطانی محیط‌زیست ساحلی
تجزیه و تحلیل اقتصادسنجی بازار اوراق کشتی
بررسی بازیافت کشتی و ابزارآلات آن در خلیج مکزیک
مرور آماری بازیافت کشتی
چشم‌انداز بازیافت کشتی در بنگلادش
مسائل و چشم‌اندازهای صنعت بازیافت کشتی در جهان در حال توسعه
گزارشی از ظرفیت بازیافت کشتی (سبز) در ایالات متحده، کانادا و مکزیک
وضعیت صنعت بازیافت کشتی در هند
اوراق‌سازی در کشورهای توسعه‌یافته
نقش کشورهای صاحب پرچم بر روی اوراق کشتی

2- 2 معرفی کنوانسیون بازل و هنگ‌کنگ
2- 2- 1 کنوانسیون بازل
در پي تدوين قوانين زيست محيطي در كشورهاي توسعه‌یافته جهت محدود نمودن پسماندهاي خطرناك، هزينه امحاء آنها به ميزان چشمگيري افزايش يافت. تاجران مواد سمي در پي يافتن راهي كم‌هزینه‌تر انتقال پسماندهاي خطرناك به كشورهاي در حال توسعه و كشورهاي اروپاي شرقي را شروع كردند. در 22 مارس سال 1989 كنوانسيون بازل در پاسخ به نگرانی‌های مجامع بین‌المللی و به منظور كنترل حمل‌ونقل برون‌مرزی پسماندهاي خطرناك و دفع اصولي آنها توسط برنامه زیست محیطی سازمان ملل به تصويب كشورهاي عضو رسيد و در 5 مي سال 1992 لازم‌الاجرا گرديد. کشور جمهوری اسلامی ایران پس از تصويب كنوانسيون در مجلس شورای اسلامی در سال 1371 به عضويت كنوانسيون بازل در آمد (UNEP, 2014).
کنوانسیون بازل شامل 29 ماده و 9 الحاقیه است و بر اساس مفاد كنوانسيون کلیه انتقالات برون‌مرزي پسماندهاي خطرناك مشمول كنوانسيون تنها در ميان کشورهای عضو و با رعايت مفاد كنوانسيون و تنها در صورت وجود مديريت صحيح زيست محيطي پسماندهاي مربوطه در كشور مقصد امکان‌پذیر است. هدف اصلي كنوانسيون بازل ايجاد يك حاكميت جامع بر حمل‌ونقل و امحاء پسماندهاي خطرناك و ساير انواع پسماندها به منظور حفاظت از سلامت انسان و محیط‌زیست در برابر اثرات سوء و يا مديريت غير اصولي آنها می‌باشد. مكانيسم دستيابي به اين هدف عبارتند از (Hackett, 1990):
كنترل و كاهش حمل‌ونقل پسماندهاي خطرناك و ساير انواع آن،
مديريت صحيح زيست محيطي آنها
كاهش اندازه و خطر پسماندهاي خطرناك اطمينان از نزديكی محل امحاء به محل ايجاد فعالیت‌های كنوانسيون در دو دهه (دهه اول: طي دهه 1990 ضوابط و مقررات انتقال برون‌مرزي پسماندهاي خطرناك تهيه شد. دهه دوم: طي دهه 2000 فعالیت‌های كنوانسيون بر مديريت زيست محيطي متمركز بود).
حمل‌ونقل برون‌مرزي پسماندهاي خطرناك طبق این کنوانسیون: كشور صادركننده بايد كشور واردكننده و كشورهاي محل عبور را با ارائه اطلاعات دقيق طي فرم‌هاي سند انتقال و اظهارنامه در مورد محموله آگاه نمايد. پس از دريافت اعلام رضايت كتبي از كشور محل ورود و اطمينان از مديريت زيست محيطي پسماند انتقال صورت مي‌گيرد. كسب مجوز از كشورهاي محل عبور نيز ضروري است. حمل‌ونقل محموله‌هاي مشمول كنوانسيون بدون انجام ضوابط مقررات غیرقانونی است و جرم محسوب مي‌گردد.
مديريت صحيح زيست محيطي به معني رعايت كليه مراحل حصول اطمينان از مديريت پسماند به منظور حفاظت از سلامت انسان و محیط‌زیست در مقابل آثار زیان‌بار ناشي از پسماندها است. كاهش پسماندهاي خطرناك، استفاده مجدد و بازيافت آنها از جمله اصول مديريت صحيح زيست محيطي اين نوع پسماندها و لازمه اجراي این كنوانسيون است. اين مديريت كليه روندهاي انجام شونده بر روی پسماندهاي خطرناك شامل انبارش، انتقال، تصفيه يا استفاده مجدد يا بازيافت و امحاء نهايي است (UNEP, 2014).
كنوانسيون بازل براي اطمينان از رعايت اصول زيست محيطي در كليه مراحل حمل‌ونقل، بازيافت و امحاء پسماندها اقدام به ارائه مجموعه‌ای از دستورالعمل‌هاي فني جهت مديريت زيست محيطي پسماندهای مشمول نموده است. تهيه دستورالعمل‌های مذكور بر عهده گروه كاري فني كنوانسيون بازل است كه از بدنه‌های فرعی كنفرانس اعضاء محسوب می‌گردد. تهيه دستورالعمل‌های فنی مديريت صحيح زيست محيطي پسماندهاي زير حاصل فعالیت‌های اين گروه می‌باشد (UNEP, 2011):
پسماندهای خطرناك ناشي از توليد و كاربرد حلال‌های آلي
پسماندهای خانگی
پسماندهای ناشي از منابع نفتی
تايرهای فرسوده
آلاينده‌های آلی پايدار از جمله روغن‌های آسكارل
باتری‌های سربی اسيدی
پسماندهای پلاستيكی
بازيافت فلزات

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع مقایسات زوجی، زیست محیطی، سلسله مراتب، سلسله مراتبی Next Entries منابع پایان نامه با موضوع زیست محیطی، خلیج فارس، اولویت‌بندی، آزمون فریدمن