منابع پایان نامه با موضوع هویت جنسی، هویت جنسیتی، پیشرفت تحصیلی، یشرفت تحصیلی

دانلود پایان نامه ارشد

و راحتي خواهند كرد كه احساس كنند مي‌توانند در كلاس فعالانه درگير شده و در تصميم‌گيري‌هاي آن شركت كنند. وقتي دانش‌آموز احساس كند معلم هر لحظه قصد ارزيابي وي، را دارد، احساس ايمني نكرده و در نتيجه جَوي تنش‌زا فراهم خواهد آمد (خجسته‌مهر و همکاران، 1391: 29).
در بحث از جنسیت و تحصيل بررسيها نشانگر آن است كه در سالهاي دبستان دختران از پيشرفت تحصيلي بيشتري نسبت به پسران برخوردارند و اين موضوع حتي دربارۀ دروس رياضي و علوم نيز صادق است، در دورۀ دبيرستان و پيشدانشگاهي تفاوت كم و حتي در سالهاي اوليه برتري با دختران است (گيدنز، 1373: 468). آرنات96 و همكارانش (1998) ضمن تأكيد بر دشواري مقايسۀ كلي عملكرد تحصيلي دختران و پسران و تحديد مقايسه‌ها به جنبۀ خاصي از برنامۀ درسي معتقدند در تمام سطوح، پيشرفت و يادگيري دختران و پسران برابر است، در عين حال در ربع آخر قرن بيستم مي‌توان سه دورۀ متفاوت در پيشرفت تحصيلي دختران و پسران تشخيص داد، دهۀ 70 كه در آن دختران پيشرفت تحصيلي پايينی داشتند دهۀ 80 كه پيشرفت تحصيلي مردان و زنان جوان نسبتي برابر يافت و دهۀ 90 كه زنان از مردان پيش افتادند. (بنتهام97، 1384: 188- 185)
كاربرد آزمون‌هاي جديد نشان داده كه در هوش كلي و IQ تفاوتي بين دختران و پسران وجود ندارد. بنابر پژوهش‌هاي صورت گرفته هيچ نوع تفاوت جنسي در هوش عمومي وجود ندارد (خسروي 1382: 51). با توجه به عدم تفاوت در هوش دختران و پسران، مشاهده می‌شود که بر تعداد دانشجویان مرد کاسته و بر تعداد دانشجویان زن افزوده شده است.
2-8-4-3 هویت و پیشرفت تحصیلی
جانسون98(1996) در ارزیابی بین‌المللی خود نتایجی مبنی بر عملکرد بهتر دختران سنين ابتدايي در كشورهاي مختلف ايالات متحده، كانادا، استراليا، هلند انگلستان ارائه نموده است. هنري99 (1997) با وجود عدم تفاوت معنادار ميان خودپنداره و منبع كنترل دختران و پسران به پيشرفت تحصيلي بيشتر در دختران اشاره مي‌كند. هال و گولز100(1997) و للوید101 (1999) پيشرفت تحصيلي دختران در مقايسه با پسران در مقطع راهنمايي را گزارش كرده‌اند. آنها علاقة پسران را در مطالعة موضوعات ماجراجويانه، قهرماني و ورزشي و علاقة دختران را به كتاب‌هاي اطلاع رساني و داستاني اعلام كرده‌اند وارن102(2000) در انگلستان و ولز دريافت كه دختران در مقايسه با پسران عملكرد بهتري در آزمون‌ها داشته‌اند. وی عملكرد ضعيف پسران را به نگراني آنها در فعاليت‌هاي كلاسي و پيشرفت تحصيلي، عدم علاقه و پيامدهاي اجتماعي مربوط مي‌داند. برنان103(2002) ضمن اعلام پيشرفت تحصيلي دختران در مقايسه با پسران، ارتباط صميمي و نزديك دختران با معلمان خود را به عنوان عامل مهمي در عملكرد بهتر آنان ذكر كرده است. هولدن104(2002) علت پيشرفت تحصيلي دختران و ضعف پسران را انتظارات متفاوت معلمان از آنها دانسته، وي همچنين توانايي تمركز، اعتماد به نفس و مهارتهاي اجتماعي دختران را بيشتر و بالاتر ارزيابي نموده است (حسینی طباطبایی و قدیمی مقدم، 1386: 126). همچنین در خصوص توانايي كلامي و زبان، تحقيقات نشانگر برتري دختران است به قدري که از آن به عنوان يك پديده جهاني نام برده مي‌شود. اين برتري در تمامي جنبه‌ها و شامل هجّي، تلفظ، درك، خواندن، سخن گفتن و مهارتهاي نوشتن است. دختران اين توانايي‌ها را زودتر ياد مي‌گيرند، كمتر دچار مشكل مي‌شوند و اين برتري را تا پايان دورۀ دبيرستان حفظ مي‌كنند. با اين همه تحقيقات جامع هايد105(1988) نشان داد تفاوت‌ها در اين زمينه بسيار اندك و ناشي از تفاوت در تكنيك‌هاي اندازه‌گيري بوده و از لحاظ پيشبيني رفتار در دنياي واقعي فاقد اهميت است (هايد، 1384: 225).
اطلاعات موجود در سالهاي اخير نشان دهندة حضور بيشتر دختران در صحنة آموزش و پيشرفت تحصيلي آنان است و هر سال به درصد دانش آموزان دختر در پايه‌هاي بالاتر دورة متوسطه و پيش دانشگاهي افزوده مي‌شود. به طور مثال در سال تحصيلي81 -1380 دانش‌آموزان دختر در مقطع راهنمایی 46 درصد و پسران 54 درصد می‌باشند و دانش‌آموزان دختر در مقطع متوسطه 49 درصد و پسران 51 درصد بوده‌اند. دانش آموزان دختر مقطع پيش دانشگاهي، 7/61 درصد و پسران 29/38 درصد مي باشد. براساس همين آمار درصد قبولي پسران در مقطع راهنمايي 4/86 درصد و قبولی دختران 95 درصد مي باشد (مرادي مقدم، 1388: به نقل از حسینی طباطبایی و قدیمی مقدم، 1386: 121). بنابر آمار ارائه شده پیشرفت تحصیلی دختران در دو دهۀ اخیر رشد روزافزونی داشته‌ و در مقایسه با گذشتۀ نه‌چندان دور، که خانواده‌ها تحصیلات را فقط برای پسران مفید می‌دانستند و دختران را از آموزش باز می‌داشتند، تحولات بسیاری رخ داده است. دختران امروز ازنعمت بهره‌گیری از آموزش در سطح عالی برخوردارند و می‌توانند با فراگیری دانش در سطوح مختلف، مشارکت داشته باشند. پیشی گرفتن نسبت دختران به پسران در مراکز آموزش عالی، نشان از پیشرفت علمی و تحصیلی آنان دارد. دختران تحصیل‌کردۀ امروز، تربیت کنندگان فرزندان نسل فردای این کشور هستند. بنابراین سرمایه‌گذاری در این امر می‌تواند نویدبخش روشنی آینده باشد.
همچنین مطابق با مدل اکلس رفتار پیشرفت تحصیلی فرد به طور کلی نه فقط منبعث از استعدادها و توانایی‌های فرد بلکه در عین حال متاثر از دو عامل ارزش‌ها و انتظارات است که استعدادهای فرد را تحت تاثیر خود قرار می‌دهند. اگر بخواهیم درباره این دو عامل دقیق‌تر سخن بگوییم می‌توانیم آنها را به سه عامل یا مؤلفه مشخص‌تر تجزیه کنیم این عوامل یا مولفه‌ها عبارتند از 1) چگونگی درک فرد از امکاناتی که برای او مهیاست یا حق انتخاب‌های واقعی فرد، به تعبیر دیگر چگونه دختران و پسران گزینش‌های تحصیلی خود را استنباط می‌کنند. 2) انتخاب‌های واقعی فرد تحت تاثیر انتظارات آنها از موفقیت و شکست و نیز الگوی اسنادهای آنها در برخورد با هر یک از این دو شق است، به بیان روشن‌تر افراد تکلیفی را انتخاب می‌کنند که اعتقاد دارند در آن موفق می‌شوند و اگر باور کنند در یک تکلیف شکست می‌خورند به احتمال کمتری آنرا انتخاب می‌کنند، که در اینجا به نظر می‌رسد بین پسران و دختران از لحاظ کارهایی که تصور می‌کنند یا اعتقاد دارند؛ موفق می‌شوند یا شکست می‌خورند، تفاوت وجود دارد. از سوی دیگر، الگوی اسناد تابع جنس فرد، متفاوت است: دختران هنگامی که در فعالیتی موفق می‌شوند یا شکست می‌خورند آنرا به عوامل بیرونی مانند شانس و آسانی تکلیف نسبت می‌دهند. و اما پسران شکست و موفقیت، هر دو را به عوامل درونی مثل توانایی یا عدم تلاش نسبت می‌دهند بنابراین دختران بر عملکرد خود کنترل کمی دارند در حالی که پسران بر عملکرد کنترل زیادی دارند. (گولومبوک، 1382: 187- 186) این امر سطح انتظارات فرد برای موفقیت در آن تکلیف را در آینده کنترل خواهد کرد. (هاید، 1384: 234) 3) برای اینکه مشخص کنیم چرا انتظار موفقیت یا شکست در تکلیفی، برای دختران و پسران متفاوت است باید به ارزش ذهنی یا شخصی106 آن فعالیت توجه کنیم و اینکه چگونه تکلیف به خودپنداره فرد مربوط می شود. به طور مثال اگر شخص خود را پرورش دهنده؛ ادراک کند، آنگاه تکالیفی که آن خودپنداره را تایید می‌کنند ارزش بیشتری خواهند داشت تا سایر تکالیف بی‌ارتباط (گولومبوک، 1382: 186). در مجموع اکلس مدل انتظار ارزش را در مورد پیشرفت تحصیلی به کار گرفته است یعنی هر رفتار خاصِ پیشرفت، محصول انتظارات فرد و ارزش‌های اوست (هاید، 1384: 232).
در مدل اکلس ارتباط بین پیشرفت تحصیلی و خودپنداره دقیقاً مربوط به این موضوع است که ارزشی که دختران و پسران برای تحصیل به طور کلی و یا تحصیل در رشته‌های خاص قائلند متفاوت و تا حد زیادی وابسته به خودپنداره آنهاست که آن نیز به نوبه خود متاثر از چگونگی شکل‌گیری و تثبیت هویت جنسیتی آنها یا تعریفی است که از خود به عنوان یک زن یا مرد دارند.
2-9 هویت نقش جنسیتی
2-9-1 تعریف هویت نقش جنسیتی
هویت نقش جنسیتی، مجموعه انتظاراتی است در بارۀ رفتاری که برای افراد دارندۀ آن جنسیت مناسب تلقی می‌شود. این انتظارات بسته به نحوۀ تعریف مردانگی و زنانگی فرق دارد. (گرت107،1382: 33) همچنین شامل نگرش‌ها و رفتارهایی است که برای مردان و زنان در فرهنگی خاص مناسب قلمداد می‌شود. (گولومبوک، 1382: 11)
هر جامعه ای از زنان و مردان انتظار دارد که نقش‌های جنسیتی108 یا الگوهای رفتار، تعهدات و امتیازات خاصی را که مناسب برای هر جنس به نظر می رسد ایفا نمایند و از آنجا که پایگاه‌هایِ اجتماعیِ منعکس کنندۀ جنس‌ها عموماً نابرابر می باشند لذا نقش های جنسیتی معمولاً منعکس کننده و تقویت کنندۀ هر گونه طبقه بندی جنسی است که وجود دارد. (رابرتسون، 1372: 276) نقش‌های جنسیتی، انتظارات فرهنگی هستند که تعیین کننده چگونگی ارتباط مردان و زنان با یکدیگر است. همچنین فعالیت افراد را بر اساس ارزش ها و علاقه آنها مشخص می کند. (رستگارخالد، 1388: 43)
رفتار نقش جنسی مربوط به هویت نقش جنسی است و تا حدودی مشتق از آن است و مطابق با نظر جان مانی109 ، رفتار نقش جنسیتی به فرد هر آنچه را که برای شناساندن خود به عنوان یک پسر یا مرد یا دختر یا زن لازم است می گوید یا انجام می دهد به طور معمول بین هویت جنسیتی و نقش جنسیتی هماهنگی است و هر چند صفات زیستی حائز اهمیت است ولی یادگیری عامل عمده‌ای در دست‌یابی به نقشی متناسب با جنس است. (اوحدی، 1386: 47) بدین ترتیب بیشتر زنان یا مردان مجموعه‌ای از خصوصیات رفتاری یا احساسی، عقلانی و اعتقادی را از خود نشان می‌دهند که به عنوان ویژگی‌های جنس مؤنث یا مردانه مورد شناسایی قرار می‌گیرد، همۀ این خصوصیات فرا گرفته شده، نقش‌های جنسیتی نامیده می‌شود. (رستگارخالد، 1388: 43) برای شمار زیادی از افراد که هویت جنسیتی آنها با جنس زیستی‌شان سازگار است هویت جنسیتی با نقش جنسیتی ارتباط دارد هر چند که میزان آن از شخصی به شخص دیگر فرق می‌کند. برخی دخترها با هویت جنسیتی زنانه ممکن است رفتار نقش جنسیتی زنانه را در شیوۀ استفاده از پوشاک و فعالیت‌هایی که ترجیح می‌دهند نشان دهند و دیگران علایقی را که معمولاً مردانه است از خود نشان دهند با این همه بدین معنی نیست که این دخترها دربارۀ هویت جنسیتی خود نامطمئن هستند (گولومبوک110، 1382: 12). بنابراین با توجه به این که نقش‌های جنسیتی، انتظارات فرهنگی‌ای هستند که فعالیت افراد را بر اساس ارزش‌ها و علاقه آنها مشخص می‌کنند، لذا هویت نقش جنسیتی دانش‌آموزان می‌تواند در گرایش آنان به آموزش عالی، و همچنین آموزش عالی در شکل‌گیری هویت نقش جنسیتی جدید آنان تأثیرگذار باشد. لیکن در این مطالعه رابطۀ دو متغیر مذکور موردبررسی قرار خواهد گرفت.
2-9-2 نظریه های شکل گیری هویت نقش جنسیتی
نظریه‌های گوناگونی پیرامون شکل‌گیری هویت نقش جنسیتی از سوی نظریه‌پردازان این حیطه مانند فروید، چودورو، هورنای، لاکان، گلیگان، یونگ و … ارائه شده است. البته این نظریات همان طور که ملاحظه خواهید کرد، غالباً بر نگرش سنتی و قالبی شکل‌گیری هویت نقش جنسیتی پرداخته‌اند و به شکل‌گیری مدرن آن کمتر توجه شده است. لذا در این بخش به نظریات دو تن از نظریه‌پردازان هویت نقش جنسیتی اشاره می‌کنیم و در انتها شکل‌گیری هویت مدرن را با استفاده از نظریۀ صفات شخصیتی (طرحواره) ساندارا بم111 بررسی خواهیم کرد.
2-9-2-1 نظریه چودورو
این نظریه را ننسی چودورو در پاسخ به این پرسش که چرا زنان مادر می شوند؟ و در همه فرهنگ‌ها تقریباً تمامی وظیفه مراقبت از کودکان را بر عهده دارند ارائه داده است. پاسخ وی به اختصار این است که مراقبت از کودک که توسط مادران صورت می گیرد دخترانی را تربیت می کند که می خواهند مادر شوند و بنابراین مادری خود را بازتولید می کنند، مادری زنان همچنین پسرانی را به ثمر می رساند که بر زنان تسلط دارند و آنها را بی ارزش می شمارند چودورو معتقد است که هم برای دختران و هم برای پسران رابطه اولیه و بسیار نزدیک با مادر در ادراک آنان از خویشتن و نگرش های کلی نسبت به زنان تأثیر دارد. هم مردان و هم زنان همیشه انتظار دارند که

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع خودپنداره، اضطراب امتحان، آموزش عالی، هویت جنسیتی Next Entries منابع پایان نامه با موضوع سرمایه فرهنگی، عادت واره، نظام آموزشی، طبقات اجتماعی