منابع پایان نامه با موضوع نقاط جرم خیز، اعمال مجرمانه، جرم شناسی، توزیع فضایی

دانلود پایان نامه ارشد

همکاران، 1387: 11-8)

شکل 2-2: انواع کانونهای جرم خیز
2-3-3- شناسایی کانونهای جرم خیز
در تعیین کانونهای جرم خیز روشها و فنون مختلفی به کار گرفته میشود از جمله روشهای رایج در شرایط کنونی استفاده از فنون آماری، ترسیم نقشههای نقطهای، نقشههای تراکمی، نقشههای شبکهای و … میباشد که هر یک با توجه به نوع و هدف مطالعه و اطلاعات مورد استفاده به کار گرفته میشود. آنچه اهمیت دارد این که در تعیین محدودههای جرم خیز آستانه یا مرز قطعی وجود ندارد و بین اندیشمندان و صاحبنظران نیز توافق بر سر تعریف این محدودهها وجود ندارد به عنوان مثال نمیتوان به طور مشخص و دقیق اظهار داشت یک محدوده بایستی از حداقل چه مقدار جرم برخودار باشد تا کانون جرم خیز تلقی شود بدیهی است عواملی چون اندازه ناحیه، میزان تمرکز و تراکم و تکرار بزه در طول زمان میتواند در این تشخیص موثر باشد و در مواردی محدودههای جرم خیز با روش مشاهده و درک بصری تعیین میگردد یکی از دلایلی که تشخیص حدود و ثغور کانونهای جرم خیز را دشوار میسازد این است که تحقیقات نشان میدهد مرز این محدودهها در طول زمان از بین رفته یا جابجا میشود و به محدودههای دیگری از شهر منتقل گردد و به دیگر سخن تغییر و دگرگونی در شرایط مکانی، اجتماعی، فرهنگی و جمعیتی یک شهر باعث میشود تعداد کانونهای جرم خیز یک شهر در طول زمان کم یا زیاد شده و یا اینکه موقعیت مکانی این محدودهها تغییر نمیکند یا اندازه و وسعت آنها نیز کوچکتر یا بزرگتر گردد.
علی رغم تمامی محدودیتهای فوق و نبود توافق بر سر تعریف یا حد مرز محدودههای جرم خیز “کیت هریس” در کتاب خود سه معیار برای تشخیص و تعیین حدود نقاط جرم خیز بیان داشته است وی فراوانی بزه، کوچک بودن محدوده محل وقوع جرایم و محدودیتهای زمانی برای تکرار بزه را از جمله معیارهای تعیین محدوده جرم خیز ذکر نموده است. گفتنی است بین دانشمندان بر سر تعداد در فراوانی بزه در مکانهای جرم خیز وحدت نظر وجود دارد لیکن بر سر وسعت و حدود جغرافیایی و محدوده زمانی اختلاف نظر دیده میشود به گونهای که برخی محدوده جرم خیز را یک ساختمان یا یک مجتمع مسکونی و برخی وسعت آن را یک مایل مربع یا یک محله یا یک ناحیه دانستهاند در تعریف دوره زمانی نیز از یک هفته تا یک سال اختلاف نظر دیده میشود.
اعمال مجرمانه در کانونهای جرم خیز در یک مکان و زمان واحد قرار میگیرد. وقوع جرایم در یک مکان یک نقشه ظاهری را تولید می‌کند که توزیع فضایی جرایم به خوبی در آن نمایش داده شده است. همچنین جریان الگوهای اساسی بزهکاری در منطقه را به نمایش می‌گذارد. در این قسمت انواع کانونهای جرم خیز فضایی و زمانی توضیح داده می‌شود.

2-3-4- کانونهاي جرم خیز فضایی و زمانی
اعمال مجرمانه در کانونهاي جرم خیز در یک مکان و زمان واحد قرار می گیرد. وقوع جرایم در یک مکان یک نقشه ظاهري را تولید می کند که توزیع فضایی جرایم به خوبی در آن نمایش داده شده است. همچنین جریان الگوهاي اساسی بزهکاري در منطقه را به نمایش می گذارد، در صورتی که تلاش کمتري براي نمایش حرکتهاي زمانی از الگوهاي بزهکاري صورت گرفته است می توان الگوهاي زمانی وقوع جرایم را به صورت فصلی، ماه، هفته، ساعات شبانه روز نمایش داد. در این قسمت انواع کانونهاي جرم فضایی و زمانی توضیح داده می شود.
الف) کانون های جرم خیز فضایی
پراکنده 55
در این نوع، نقاطی که کانون جرم را به وجود می‌آورند در سرتاسر محدوده کانون گسترده شده‌اند و به صورت خوشه‌ای یا متمرکز نیستند. به عنوان مثال وضعیت خانه‌هایی که در سرتاسر محدوده مورد سرقت واقع شده‌اند که به سبب ویژگیهای طراحی نامرغوب و نادرست این مکان ها می‌باشد. رخدادهای داخل کانون خوشه‌ای نیست در نتیجه همان ویژگی آسیب پذیری را در آینده دارد .
خوشه‌ای56
این نوع وقایع مجرمانه، کانون را به صورت خوشه‌ای دریک یا چند فضای ویژه در داخل محدوده کانون به وجود می‌آورد. به عنوان مثال می‌توان استادیوم های ورزشی را ذکرنمود که ممکن است کانون شماری از جرایم مرتبط با وسایل نقلیه باشد.
نقطه‌ای
این نوع ویژه از کانون جرم خیز بر یک مکان خاص بزهکاری انطباق می یابد.. به عنوان مثال پارکینگ مرکز خرید در یک مرکز شهر شلوغ از این نوع می تواند باشد که همه رخدادهای بزهکاری در یک مکان ویژه به وجود می‌آیند (راتکلیف، 2004: 10-11).
شکل شماره 2-3 : انواع کانون های جرم خیز فضایی

ماخذ:راتکلیف، 2004 : :11
2-3-5- تحلیل زمانی کانونهای جرم خیز
علاوه بر تحلیل مکانی بزهکاری که بر اساس تکرار بزه و تمرکز آن در محدودههای خاص شهر انجام میگیرد، کانونهای جرم خیز میتوانند بر اساس الگوهای زمانی ارتکاب جرائم مطالعه گردند. این بررسی بر پایه تغییرات نوع و میزان بزه در بستر زمان بر اساس معیارهایی چون کشف ارتباط و تغییرات در بین و میزان جرایم ارتکابی یک شهر در فصول مختلف یا ماههای مختلف سال، روزهای هفته و ساعات مختلف شبانه روز انجام میگیرد. این تحلیل در بسیاری از موارد در شناسایی بهتر نقاط جرم خیز و الگوهای مختلف بزهکاری کمک میکند و میتواند در پیشگیری بزهکاری به دست اندرکاران قضایی و انتظامی کمک نماید. علاوه بر این ترکیب تحلیل زمانی و مکانی بزهکاری امکان تحلیلهای کاملتر و دقیقتری را فراهم میکند. چنانچه تحلیل مکانی محدودههای جرم خیز همانند گرفتن عکس از مقاطع مختلف زمانی باشد، استفاده از تحلیل زمانی به کنار یکدیگر قرار دادن این عکسها شباهت دارد که در نتیجه همانند یک فیلم، پویایی و تغییرات محدودههای جرم خیز را در طول زمان( فصول، روزهای هفته و ساعات شبانه روز) نشان میدهد(توکلی،1384: 72).
• پراکنده(پخش شده)57:
کانونهاي جرم خیزي هستند که رویدادهاي بزهکاري در طول 24 ساعت شبانه روز اتفاق می افتد.و به دلیل محدوده زمانی رویدادها که وسیع است، امکان تشخیص هیچ تمرکزي از فعالیت هاي بزهکاري وجود ندارد. این کانون ها اوج و فرودي ندارند و چندان از دید پیشگیري جرم مهم و سودمند نیستند.
• کانونی(متمرکز)58:
این نوع از کانون جرم خیز می تواند در سراسر روز اتفاق بیفتد. اما هنگامی است که فعالیت قابل توجه بیشتري نسبت به سایر مواقع وجود دارد. تشخیص اهمیت آماري آن به لحاظ حجم بزهکاري براي کاهش بزهکاري سودمند می باشد. از سوي دیگر یک کارشناس پلیس در آزمایش یک الگوي جرم ممکن است به تشخیص زمان پیک(اوج) بزهکاري در مدت بیش از سه ساعت برسد که به اندازه کافی قدرت تشخیص براي قرارگیري نیروهاي اضافی در آن زمان داشته باشد.
• بحرانی59:
این گروه از کانونهاي جرم خیز نادر هستند و فعالیت هاي بزهکارانه در مدت زمان کمی محدود شده است با اینکه تقریباً فعالیت مجرمانه در برخی دوره هاي زمانی خاص می باشد، این بدان معنی نیست که برخی رویدادها نمی توانند در سایر زمانها اتفاق بیفتند(راتکلیف، 2004: 11-12).
شکل 3-4- سه نوع از کانون جرم خیز زمانی

ماخذ:راتکلیف، 2004: 12
2-3-6- انتخاب نقشه های مناسب کانون های جرم خیز
سطح اجرا،سطح کانون های جرم خیز وترسیم نقشه
مدتهاست که بر نظریه‏های مربوط به درک سطوح متفاوت کانون های جرم خیزتاکیدمی گردد.اما اكنون بایدبه طورواضح مشخص شودکه کدام شکل تمرکز- مکان،قربانی،خیابان،یامحله- نیازمندشکل منحصربه فردخودازترسیم نقشه می باشد.همچنین بایدمشخص شودکه انواع اقدامات پلیس متناسب باکدام نوع کانون جرم خیزباشد.این فاکتورهامهم اندبه خاطراینکه چگونه نقشه های کانون های جرم خیزساخته شود و اینکه کانونهای جرم‏خیز چگونه ترسیم گردند.
نقشه‏های نقطه ای
هنگامی که کانون های جرم خیز به صورت آدرسهای ویژه گوشه ها، یا سایر مکانها هستند، ترسیم متناسب کانون های جرم خیز، نقطه ای می باشد به خاطر اینکه ترسیم کننده نقشه می خواهد بین مکان های مساله دار و مکان های غیرمساله دار تمایز قائل شود. چنین تمایزات برای اجرای اقدامات موثر و بهینه مهم اند. یک ایستگاه گازدارای دزد بسیار زیاد بایست از ایستگاه گاز بدون دزد متمایز شود. درچنین شرایطی، نقشه ای که بر یک خیایان یا منطقه تاکید دارد کمتر برای پلیس مفید است نسبت به نقشه ای که بر ایستگاه های گازدارای دزد تاکید می کند. نقشه های نقطه ای مکان های جرم می توانند به طورگسترده برای مکان های وسیعی مورد استفاده قرار گیرند که کانون جرم خیز به حساب می آیند. چنین مکانهایی ممکن است به شدت مورد توجه قرارگیرند اگرخطوط یاپلی گون ها برای تعریف کانون های جرم خیز مورد استفاده قرار گرفته شده باشند.
نقشه های خطی
هنگامی که کانون های جرم خیزبه موازات خیابان هاواقع شده اند،نقشه های نقطه ای و نقشه های منطقه نسبت به نقشه های خطی کارایی کمتردارند،درحقیقت دراین شرایط استفاده ازنقشه های خطی لازم محسوب می شود.نقشه های نقطه ای به مکان های جرم خیزی که به موازات خیابان هاقرارگرفته اندتوجه می کنند و براین نکته دلالت دارندکه خطردرسطح پایینی قراردارد.نقشه های منطقه شامل خیابان هایی هستندکه یادارای جرم اندکی می باشند و یا اینکه اصلاجرم ندارند.
نقشه های ایزولاین، بیضی و کروپلت(چوروپلث)
هنگامی که کانون های جرم خیز مناطق گسترده ای را تحت پوشش خود قرارمی دهند و با محلات تصادم پیدامی کنند، آنها به این امر نیازمندند که به شیوه ای دیگر نقشة آنها ترسیم گردد. نقشه های بیضی و چوروپلث بر این نکته دلالت دارند که مناطق واقع درمحدودة کانونهای جرم‏خیز طراحی شده سهم یکسانی ازخطردارند، چنان که بحث خیابانهای ویژه یا مکان های ویژه درمحدودة منطقه نامربوط می باشد. نقشه های ایزولاین بر استمرار شیب خطر در محدوده کانون جرم‏خیز دلالت دارد، چنانکه مکان های ویژه دارای خطرات مشابهی با خیابان های مکان های مجاورمی باشند.مساله دزدان مربوط به باندهای تبهکاری ازنمونه های این موردمی باشد. اگراعضای باند تبهکاران مرتکب دزدی در سراسر محلات ویژه شوند(یعنی اینکه برروی خیابانهای ویژه یا مکان های ویژه پیرامون متمرکز نشوند)،اما از ارتکاب دزدی در بیرون از قلمروشان امتناع می ورزند، و مرزهای قلمروشان مشتمل برخیابان ها هستند، بنابراین درچنین شرایطی ترسیم یک نقشه چوروپلث مفید می باشد.

شکل 2-5: کانونهای جرم خیز

2-3-7- الگوهای توزیع مکانی نقاط:
نظم و چیدمان مکانی ترکیبات نقطه‏ای از مسائل اساسی در تحلیل‏های فضایی پدیده‏هاست چرا که مکان و موقعیت نقاط و نحوه قرارگیری آنها نسبت به هم فرآیند ساخت فضایی آنها را شکل می‏دهد بطور کلی سه الگوی متفاوت نقطه ای از پراکنش فضایی وجود دارد که به شرح زیر آمده است:
2-3-7-1- الگوی خوشه ای(Clustered):
در این الگو ترکیبات نقطه ای روی یک یا تعدادی ناحیه متمرکز شده و خوشه ها را تشکیل میدهند.
2-3-7-2- الگوی پراکنده یا یکنواخت(Dispersed):
نقاط با فواصلی نسبتاً منظم و بزگ نسبت به هم قرار گرفته و این الگو را شکل می دهند.
2-3-7-3- الگوی تصادفی(Random):
این الگو زمانی است که توزیع پدیده ها هیچ یک از الگوهای خوشه ای و یا پراکنده را نداشته باشد شکل می گیرد.(آقاجانی،1389: 115)
نمودارشماره2-1: نشان دهنده الگوي توزيع فضايي نقاط

منبع : آقاجاني ،1389: 117
2-3-8- جرم شناسی محیطی
رویکرد جبرگرایانه به محیط طبیعی در تلاشهای بعضی از محققین معاصر که در صدد دستیابی به همبستگی محیط جغرافیایی و جرم برآمده‌اند نیز وجود دارد. به عنوان نمونه (کتله) و (گری) به کمک آمار به ثبت رابطه بزهکاری و محیط جغرافیایی پرداخته‌اند. به نظر کتله جرم از ناحیه ی انسان به طور انتزاعی قابل تصور نیست. انسان فرزند محیط است و خواه ناخواه اعمال او از تأثیر محیط دور نیست. او با استفاده از آمار جرایم و بیان نظریه (قانون حرارت) به این نتیجه رسید که اراده آزاد وجود ندارد و اگر یافت شود قابل لمس نیست. (کامران نیا،1385: 18)
دیدگاه جرم شناسی محیطی بر سه اصل استوار است:
رفتار مجرمانه به طور قابل توجهی تحت تأثیر ماهیت محیط مجاوری است که در آن رخ می دهد. دیدگاه محیطی به این اصل -بستگی دارد که همه ی رفتارها از اثر متقابل وضعیت شخص نتیجه می شوند. محیط تنها یک پیش زمینه ی منفعل برای رفتار

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع حمل و نقل، نقاط جرم خیز، اعمال مجرمانه، عابرین پیاده Next Entries منابع پایان نامه با موضوع کاربری اراضی، اراضی شهری، کاربری زمین شهری، مواد مخدر