منابع پایان نامه با موضوع مکانیابی، نظم و امنیت، ارتکاب جرم، تحلیل فضایی

دانلود پایان نامه ارشد

نیروهای پلیس راحت‏تر به عمل مجرمانه خود اقدام می‏نمایند و اغلب مکانهایی را که دور از دسترس نیروهای انتظامی است، برای اعمال خلاف خود انتخاب می‏کنند. احتمال دیده‏شدن مجرمان هنگام ارتکاب جرم چه از طرف مردم و چه از طرف نیروهای انتظامی مانع بروز جرایم آنهاست (محمدی و همکاران، 1392: 98-79). کلانتری‌ها به عنوان یک نهادِ مردمی و اجتماعی، وظیفه‌ی خطیری در راستای پیشگیری و کنترل جرم بر عهده دارند. بر اساس تجربیات انتظامی کوچک‌ترین عمل سنجیده‌ی پلیس که برابر با الگوها و استاندارد های تعیین شده باشد، می‌تواند تأثیر بسزایی در کاهش و پیشگیری جرم حداقل در همان محدوده‌ی زمانی و مکانی داشته باشد. با توجه به این موضوع، مکان احداث کلانتری‌ها و استقرار نیروهای پلیس جهت مدیریت مسلط بر انواع جرایم و در راستای پیشگیری وضعی از اهمیت فراوانی برخوردار می‌گردد. مراکز انتظامي از نخستين سازمان‏هايي هستند که به محض وقوع جرم به مقابله و کنترل آن مي‏پردازند، بنابراين براي اثربخشي موثر بايستي در مکاني‏هايي استقرار يابند که در آنها احتمال وقوع جرایم بيشتر باشد، تا به موقع و به نحو موثري وارد عمل شوند(علوی و همکاران، 1390: 83).
غالب تحليل‌گران محدوده‏های جرم‌خیز را از دید مکانی و جغرافيایی تحلیل مي‌كنند. اين شیوه در اکثر موارد نقطه آغاز خوبي است اما براي کنترل، کاهش میزان بزهکاری یا برای از ميان برداشتن محدوده جرم‌خیز بايد نگاه عميق‌تري داشته باشیم و بفهميم چرا محدوده جرم‌خیز شکل گرفته است. مهم این است بدانیم چه فرایندی باعث ايجاد محدوده جرم‌خیز شده است.
با گسترش شهر کرمانشاه و افزایش جمعیت آن، کلانتريهاي کنونی پلیس)از نظر تعداد و مکان استقرار)، پاسخگوي نیازهاي امنیتی جمعیت رو به افزایش و شهر درحال گسترش، نیستند و به ساخت و گشایش کلانتريهاي دیگر نیاز است. اگر کلانتريهاي پلیس، در مکان مناسبِ شهر قرار نگیرند، خدمت‏رسانی و پاسخگویی مجموعه نیروي انتظامی به شهروندان، با مشکلات اساسی روبرو خواهد شد، بنابراین براي مکان‏یابی مناسب کلانتريهاي پلیس، بایستی ابتدا شاخص‏هایی مناسب شناسایی نمود و نادیده‏گرفتن آنها، موجبات افت عملکرد سازمان و کارکنان، را به نوعی فراهم می‏کند، و در نگاهی کلی‏تر، ممکن است به نارضایتی شهروندان و امنیت جامعه، خدشه‏هایی جبران ناپذیر وارد گردد. افزون بر این، گوناگونی و فراوانی ذینفعان به اهمیت حل مسئله می‏افزاید. در این زمینه، شناسایی مکان مناسب براي ساخت کلانتري نقشی بسزا در اثربخشی امنیتی کلانتري خواهد داشت. براي دستیابی به این هدف، لازم است معیارهاي اثرگذار در مکانیابی کلانتري شناسایی گردند. از اینرو مسئله این پژوهش شناسایی معیارهاي اثرگذار بر مکانیابی کلانتريهاي پلیس می‏باشد. به طورکلی، اهمیت مطالعات مکانیابی به اندازه‏اي است که به تازگی در مورد مراکز فعال نیز، این مطالعات دوباره صورت می‏گیرد و در برخی از موارد منجر به تغییر محل واحد درحال فعالیت، نیز می‏شود)سلیمی‏فرد و همکاران، 1391: 3).
کلانتری‏ها، که وظیفة برقراری نظم و امنیت را بر عهده دارند، باید در مناطقی استقار یابند که بتوانند خود را در کوتاه ترین زمان به محل‏های وقوع حوادث برسانند. به همین منظور مکانیابی صحیح و اصولی این مراکز یکی از مهم ترین اقداماتی است که در خدمات‏رسانی بیشتر به عموم مردم و ایجاد امنیت تأثیرگذار خواهد بود.
کلانتری‏ها از جمله مکان‏های مهم و حیاتی شهرها به ویژه کلانشهرها هستند که در سلسله مراتب تقسیمات کالبدی در رده‎ی «ناحیه» مکان‏یابی می‏گردند (حبیبی و مسائلی، 1378: 7). این مراکز با ایجاد امنیت و آسایش جسمی و روانی شهروندان، نقش مهمی در توسعه‏ی شهرها دارند. بدیهی است که خدماترسانی به موقع پلیس به مردم بیش از هر چیز نیازمند استقرار مراکز پلیس در مکان مناسب است تا مأمورین بتوانند در اسرع وقت و بدون مواجه با موانع و محدودیتهای محیط شهری و نیز با ایجاد کمترین آثار منفی بر زندگی ساکنین شهر به محل حادثه برسند و اقدامات امدادی انجام دهند (مشکینی، 1387: 14). استقرار پلیس در فضای جغرافیایی معین یا گشت‏های پلیس در مکانها و محل‏های معین باعث تغییر اوضاع و احوال به ضرر مجرم می‏شود و یا دست کم مجرم را از ارتکاب به جرم در آن محدوده منصرف می‏کند (کرمی و قدیمی، 1391: 98).
موضوع مورد بررسی در این تحقیق تحلیل فضایی کلانتری‌ها موجود در سطح شهر کرمانشاه با هدف مکان یابی کلانتری‌های جدید و یا تغییر موقعیت کلانتری‌های فعلی به منظور ارتقاء کیفیت خدمات رسانی و تسریع روند حضور نیروهای پلیس در مواجه با انواع جرایم و پیشگیری از انواع آن است. کارکردهاي کلانتریهای پلیس و بررسی تأثیر آن در همسایگی مردم و نقش آن در تحقق پیشگیري از وقوع جرم و برقراري نظم و امنیت عمومی و ارتقاي احساس امنیت مردم امري ضروري و مهم تلقی شده و این پژوهش با هدف شناخت میزان تأثیر کلانتریهای شهر کرمانشاه بر امنیت انتظامی حوزه استحفاظی آن ها صورت گرفته است. این پژوهش با ارائه الگوی مناسب به دنبال تحلیل فضایی کانونهای جرم‏خیز و جانمایی کلانتری‏های پلیس نسبت به آنها و توزیع بهینه مراکز انتظامی (کلانتری ها) در جهت پیشگیری از جرم در شهر کرمانشاه است.

1-3 – اهمیت و ضرورت انجام تحقيق
بررسی و تحلیل توزیع فضایی جرایم در شهر به عنوان نخستین گام در برنامه‏ریزی برای پیشگیری و کنترل جرایم شهری از اهمیت و ضرورت قابل توجهی برخوردار است. با توجه به گسترش شهرها و رشد روز افزون جمعیت و نیاز به تامین امنیت، مکان‏یابی مناسب مراکز پلیس و کلانتری ها گامی بایسته در برآورده سازی نیازهای امنیتی شهروندان است.
ازدياد جمعيت، تراکم شهرها و صنعتي شدن هر چه بيشتر جوامع پيامدهاي مثبت و منفي، هر دو را به همراه دارند. از آنجا که پيامدهاي مثبت مقبوليت فراوان و مشتاقان بيشتر و پيامدهاي منفي متولي کمتري دارند، اغلب پيامدهاي منفي پديدههاي فوق‌الذکر باري سنگينتر از پيامدهاي مثبت به دوش مسئولان هر جامعهاي ميگذارند. در واقع جرم از پيامدهاي منفي عمدهاي است که بر رفاه افراد، خانواده‌ها و جوامع تأثير بسيار می‌گذارد (هرناندو،1383: 11- 7). گسترش شهرنشینی و به تبع آن افزایش نرخ جرم و جنایت در شهرها یکی از مسائل نگران کننده ای است که به طور برجسته خودنمایی می کند. هر چند بررسی علل جرایم بیشتر در حوزه مطالعات حقوقی و جامعه شناسی بوده و کمتر به مکان وقوع جرم توجه شده است، ولی یکی از موضوعاتی که در دهه‏های اخیر در مباحث جغرافیای اجتماعی و اکولوژیکی مورد توجه قرار گرفته، بررسی توزیع جغرافیایی مجرمان و عوامل شکل دهنده جرم در مناطق و نواحی مختلف است (امانپور و همکاران، 1388، 35-28). نگاهی به پدیده جرم و جنایت و جلوه های خشونت در جهان و ایران بیانگر این نکته مهم است که انواع بزهکاری با ایجاد حس ناامنی و بدبینی تأثیرات منفی و ناگواری بر توسعه انسانی و اجتماعی و اقتصادی داشته است. برای چاره‏جویی پیرامون این مسئله و با هدف کنترل و مقابله با انواع بزهکاری طی چند سال گذشته مطالعه پیرامون شناسایی و تحلیل کانونهای جرم‏خیز شهری اهمیت بسیار زیادی یافته است. تحليل جغرافيايي بزهكاري و سعي در علت‏شناسي عوامل فضايي بروز ناهنجاري هاى اجتماعي با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافيايي (GIS) و تكنيك هاى آماري و گرافيكي براي مقابله و پيشگيري در مديريت انتظامي و امور پليسي اهميت يافته است. برای تحلیل از ابزار پیشرفته GIS کمک می‏گیرند (رابرتسون و جانسون5، 2001: 2).
مطالعات مکانیابی تا حدي اهمیت دارد که امروزه، براي مکانهاي در حال فعالیت نیز در دستور کار قرار می‏گیرد، اما بایستی این اقدامات بر پایه رویکردهاي علمی پایه ریزي شود. یکی از مراکز حیاتی که رسالت تامین نظم و امنیت عمومی را در جوامع برعهده دارد، مراکز و کلانتريهاي پلیس می‏باشد که با توجه به تغییرات روزافزون در نرخ جمعیت و تقاضاي خدمات اجتماعی و انتطامی و سایر شاخص‏هاي موثر محیطی، تمرکز بر مطالعات مکانیابی براي اینگونه مراکز غیرقابل اجتناب می‏باشد)سلیمی فرد و همکاران، 1391: 11).
در نگاه نخست به نظر میرسد مطالعه محدودههاي جرم‏خیز صرفاً نمایش جغرافیایی نحوه توزیع اعمال مجرمانه است و گاهی این تصور پدید میآید که این شناسایی قبلاً نیز توسط پلیس یا مأمورین انتظامی به شکل تجربی و یا در حین انجام مأموریت آنها صورت گرفته است و یا حداقل دست اندرکاران انتظامی با مطالعه نوع و میزان بزهکاري در حوزه مأموریت و فعالیت خود میتوانند مکانهاي آلودهتر را تشخیص دهند. اما نکته حائز اهمیت این است که در تحلیل مکانهاي جرم خیز اولین گام شناسایی و تشخیص صحیح این محدودهها است. گام بعد تشخیص عوامل و دلایل مختلف کالبدي، اجتماعی، اقتصادي، فرهنگی و حتی نظارتی است که به جرم خیزي این محدودهها کمک نموده است. پس از آن امکان مبارزه با این عوامل و پاکسازي شرایط کالبدي، اجتماعی و فرهنگی صورت میگیرد. بدین وسیله پلیس میتواند میزان کنترل و مراقبت خود را در این محدودهها افزایش دهد و با تخصیص بیشتر منابع اعم از تجهیزات، امکانات و نیروي انسانی از تعداد بزه ارتکابی در این محدودهها بکاهد. از جنبههاي دیگر اهمیت تحلیل فضایی مکانهای جرم خیز این است که این شیوه بر پایه اصول علمی و روشهاي کمی و کیفی به درك و فهم مجموعه عوامل و شرایط مکانی، زمانی، اجتماعی که منتهی به شکلگیری محدودههاي فوق شده است کمک مینماید. با استفاده از نتایج این مطالعه میتوان از شکلگیري محدودههاي آلوده در آینده پیشگیري نمود و یا مناطقی را که در آینده احتمال آلودگی آنها زیاد است را شناسایی و تحت کنترل در آورد. همچنین تحلیل مکانهاي جرم خیز این فرصت را فراهم میآورد تا پلیس بتواند سریعتر و مؤثرتر به بزهکاري واکنش نشان دهد یا نسبت به کشف جرم و تعقیب و دستگیري متهمین عمل کند و یا در جهت شناسایی مظنونین یا مجرمین باسابقه و محل زندگی یا فعالیت و تفریح آنها اقدام نماید. از آنجا که الگوهاي فضایی توزیع بزهکاري تحت تأثیر ویژگیهاي کالبدي و مکانی میباشد و این عوامل در شکلگیري مکانهای جرم خیز تأثیر میگذارد لذا یکی دیگر از جنبههاي اهمیت این تحلیل این است که به کمک آن میتوان نسبت به تغییر این شرایط و ویژگیها، احیاء و طراحی مجدد فضاها اقدام نمود و از طرفی برخی موانع و شرایط بازدارنده براي ارتکاب بزهکاری را ایجاد کرد و بدین وسیله ضمن افزایش سطح امنیت اجتماعی، در استفاده از امکانات و منابع صرفه جویی شود و جامعه نیز سهلتر راه سلامت را در پیش خواهد گرفت (توکلی، 1384: 66). بنابراین تحقیق حاضر از جهات زیر حائز اهمیت است و انجام آن در مقطع کنونی ضروري به نظر میرسد:
بررسی یکی از معضلات شهر کرمانشاه در زمینه ارتکاب جرایم و مطالعه راهکارهاي مؤثر در کاهش نرخ جرایم شهری با رویکرد پلیس بیشتر جرم کمتر
شناسایی شاخص‏هاي موثر بر مکانیابی کلانتري‏هاي پلیس
بررسی توزیع فضایی مراکز انتظامی و عدالت فضایی در پراکنش آنها
نتایج و دستاوردهاي این تحقیق براي برنامهریزان و دست اندرکاران قضایی و انتظامی شهر کرمانشاه جهت شناسایی و کنترل الگوهای بزهکاری در شهر کرمانشاه قابل استفاده است.
نتایج این تحقیق میتواند امکان بیشتري در امور پلیسی براي برنامهریزي، عملیات گشت زنی و تجسس‏های نیروي انتظامی براي کشف جرایم و تعقیب مجرمین و بزهکاران حرفهاي فراهم آورد.
مکان احداث کلانتریها و استقرار نیروها جهت مدیریت مسلط بر انواع جرایم و در راستای پیشگیری وضعی از اهمیت فراوانی برخوردار است. با مکان‏گزینی اصولی کلانتری‏ها براساس شاخص‏های استاندارد جهانی و به دلیل تقسیم وظایف بین حوزه‏های جغرافیایی هر کلانتری، بعد از مدتی مأموران گشت، اشرافیت مناسبی نسبت به زمان و مکان بزهکاری پیدا می‏کنند، این موضوع باعث می‏شود؛ ارتکاب جرم برای بزهکار سخت‏تر شود، یا فرصت ارتکاب جرم از وی گرفته شده و یا خطر شناسایی و دستگیری وی افزایش یابد (شیری، 1387: 49). بنابراین استقرار صحیح کلانتری‏ها با هدف پیشگیری از وقوع جرم امری ضروری و حساس می‏باشد (کرمی و قدیمی

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع مکانیابی، تحلیل فضایی، توزیع فضایی، پیشگیری از جرم Next Entries منابع پایان نامه با موضوع مکانیابی، توزیع فضایی، مواد مخدر، کارشناسی ارشد