منابع پایان نامه با موضوع مواد مخدر، مصرف مواد، ابتلا به بیماری

دانلود پایان نامه ارشد

آزادانه یک فاعل مسئول به شمار می آورند و (علت) را نیز پدیده ای قلمداد می کنند که به او انگیزهء عمل می دهد.
محور اصلی کنترل اجتماعی در این رویکردها، در جهت مقابله با خود کجرو و با تکیه بر اصولی مانند ((بازدارندگی)) و ((پیشگیری از جرم از طریق مجازات)) سامان می یابد. بدین ترتیب در این دیدگاه اولویت مقابله به ((پیشگیری)) با تکیه بر عنصر کاستن فرصت های ارتکاب جرم، داده می شود، نه قلع و قمع اعمال مقدماتی آن. علاوه بر این، در کاهش میزان جرایم، ضرورت تحول در وضع اقتصادی و اجتماعی جامعه مطرح می شود.(همان منبع)
براساس این دیدگاه خانواده، مدرسه و جامعه بایستی محافظتی کامل از جوانان در معرض اعتیاد، به عمل آورند و از دسترسی آنان به مواد مخدر جلوگیری کنند. در مقام عمل نیز می بایست هزینه پرداختی برای ارتکاب جرم اعتیاد و توزیع مواد مخدر بر منافع احتمالی آن غلبه داشته باشد، به شکلی که پیش بینی شخص این باشد که درصورت دستگیری، مجازات سخت و غیر قابل بخششی در انتظار اوست.(همان منبع)
اما اگر احساس کرد که از طریق عفو و یا پرداخت جریمه، یا ابزارهای دیگر می تواند از چنگ قانون فرار کند و دوباره از همین راه یا راه دیگری به جبران ضررهای احتمالی بپردازد، نه تنها چنین سیاستی او را وادار به رها کردن آن جرم نمی سازد،بلکه برای جبران ضرر، در مراحل بعدی جرایم بزرگتری را مرتکب می شود و مقادیر بیشتری از مواد را جابجا خواهد کرد.( ساراسون وساراسون ترجمه نجاریان و همکاران،1390)
تبیین های زیست شناختی:
این تبیین ها، عوامل جسمی و زیستی را عامل پیداسش کجروی می شمرند. این ایده که تبهکاری از ساختمان زیستی تأثیر می پذیرد، مکرراً و در تعابیر گوناگون بیان می شود و شواهدی تجربی نیز در تأیید آن ارائه می گردد. برای مثال، امروزه اکثر روانکاوان برآنند که دست کم بعضی اشکال بیماری روانی که فرد را به کجروی وا می دارد، علل جسمی دارد. روانپزشکان نیز ابتلا به بیماری ها و اختلالات روانی را ناشی از ضایعات وارد بر مغز می شمرند (دانش، 1366).
براین اساس عواملی مانند ارث، کروموزوم ژن ها، ابتلا به بیماری ها، جنسیت، سن و نژاد، به نوعی عامل رو آوردن فرد به اعتیاد معرفی می شود(کی نیا، 1370).مسلم است که اعتیاد والدین اثری مستقیم در اولاد دارد، سمی که در نتیجه مصرف موادمخدر در بدن پدر یا مادر ایجاد شده به جنین منتقل و سبب ضعف قوای جسمی و روانی و عقب ماندگی ذهنی کودک می گردد. نوزادان مادر معتاد موادمخدر، قبل از تولد نیز عملا معتاد به همان ماده ای هستند که مادر اعتیاد دارد.( روانشناسی هیلگارد،1385)
ابتلا به بیماری های مزمن و مصرف داروهای اعتیاد آور به مدت طولانی نیز، افراد را در معرض خطر اعتیاد قرار می دهد. برخی بیماران هم که برای تسکین دردها به مصرف بی رویهء داروهای آرام بخش و خواب آور، رو می آورند به این داروها معتاد می شوند. البته امروزه توجیهات زیست شناختی ارائه شده در باب کجروی شدیداً مورد انتقاد قرار دارد (شیخاوندی، 1373).

نظریه های روانشناختی:
شخصیت کودک در خلال فرآیند جامعه پذیری از طریق خانواده، مدرسه و گروه همسالان، شکل می گیرد. با جامعه پذیری کودک حقایق زندگی را درک کرده و ارزشهای اخلاقی و هنجارهای اجتماعی را فرا می گیرد. بنابراین هرگونه نقصان حاصل آمده در جامعه پذیری، ارکان انطباق اجتماعی فرد را مختل می سازد.
بدین شکل که هرگاه رشد روانی به موازات رشد جسمی انجام نگیرد و شخصیت کودک تکامل نیابد، فرد در معرض ابتلا به بیماری ها و اختلالات روانی و منش قرار گرفته، به فردی بی اراده، تلقین پذیر و بی عاطفه تبدیل می شود، مقاومت خود را در مقابل مشکلات از دست می دهد و در معرض خطر انجام کجروی (مثلا اعتیاد)قرار می گیرد.(کاپلان و سادوک،2007)
این افراد به علت عدم تکوین شخصیت، ظرفیت پذیرش ضوابط و معیارهای اخلاقی، مبانی مذهبی و اجتماعی و قدرت انطباق خود با آن را ندارد و به آسانی نمی توانند خود را با محیط سازش دهند. افزون بر این، دچار اختلال احساسات عاطفی، غریزی بوده و رفتار غیر عادی دارند.(کاپلان وسادوک،2007)
به همین دلیل، احساس کمبود محبت در دوران کودکی -که منجر به عدم کمال شخصیتی فرد می شود- زمینه مناسبی برای اعتیاد به مواد مخدر در چنین افرادی محسوب می شود. برای مثال شخصیت افراد عقب مانده ذهنی به علت نقص عقل و کم هوشی، تکامل پیدا نمی کند به همین سبب این افراد قادر به درک خطرات نبوده، شخصیت تلقین پذیری دارند و تحت تأثیر تلقین دیگران به مجرد هم نشینی با افراد معتاد به طرف اعتیاد کشیده می شوند. علاوه بر نکات ذکر شده موارد زیر نیز از عوامل روانی بروز پدیده اعتیاد محسوب می شود.(همان منبع)

1- احساس گناه و تقصیر:
افرادی که در پیشامدهای غیر مترقبه مانند تصادف رانندگی، خود را مسبب معلولیت یا فوت دیگران می بینند و همچنین مبتلایان به بیماری های روانی که دچار توهم گناه و تقصیر توهمی خود هستند، به استعمال مواد مخدر روی می آورند.(کاپلان و سادوک،2007)
2- کنجکاوی13:
عده ای برای کنجکاوی و ارزیابی قدرت جسمی خود و با تصور اینکه با یکبار مصرف معتاد نمی شوند به مواد مخدر معتاد می گردند (فرجاد، 1378).

3- لذت طلبی:
معمولاً پس از استعمال مواد مخدر، بطور موقت نوعی احساس لذت جسمی و روحی در فرد ایجاد می شود که در مواقع عادی برایش پیش نمی آید. این احساس لذت فردا را وادار می کند تا برای رسیدن به آن مصرف مواد را ادامه دهد و در دام آن اسیر گردد.(توسلی،1383)
4- استقلال طلبی:
نوجوانان و جوانان، با هدف اعلام استقلال و آزادی و به منظور کاهش امیال ارضاء نشده، معتاد می گردند. بدین شکل که بعضی از افراد، اعتیاد به مواد مخدر را نوعی مبارزه برعلیه عنصر قدرت اجتماعی و خانواده و همچنین ارزشها، سنت ها و قوانین و مقررات اجتماعی تصور نموده، با رو آوردن به اعتیاد، طغیان و سرکشی خود را علیه جامعه و خانواده ابراز می دارند(کاپلان وسادوک،2007).
5- مشکلات روانی:
گروهی از افراد که قدرت مقابله با مشکلات و ناکامی ها را ندارند، اعتیاد را به خویشتن و رفع هیجانات درونی، در جستجوی پناهگاهی امن، بی اعتمادی به خویشتن، و رفع هیجانات درونی، به مواد مخدر و یا مصرف داروهای روان گردان پناه می برند (قربان حسینی، 1368).
این افراد فکر میکنند که با مصرف دارو، گرفتاری های فردی آنها به دست فراموشی سپرده می شود، زیرا دارو اثر تخدیری دارد و تا مدتی آنها را نسبت به مسائل و مشکلات بی تفاوت می کند و همین فرار از زیر بار مشکلات فردی، عامل عمده ای بر کشش افراد مختلف به طرف مواد مخدر است.(همان منبع)
6- تشنج در خانواده:
وضعیت محیط خانوادگی رابطهء مستقیم با اعتیاد به موادمخدر و داروهای روان گردان و سایر مواد دارد. به تعبیر دکتر مهدی کنیا ((هم صدا با بسیاری از مولفان باید خاطرنشان کرد که داروزده ها اکثریت عظیم شان، مولود خانواده های نابسامان و ناساز و از هم پاشیده و سهل انگار و بی اعتناء به موازین و ارزش های معنوی و اخلاقی هستند)).
خانواده می تواند یکی از علل ایجاد ناآرامی های روانی محسوب شود. ناسازگاری و مشاجره دائمی پدر و مادر و اطرافیان، آثار شوم در افراد خانواده در پی دارد. وقتی محیط خانواده کانون و محیط مناسبی برای زندگی نباشد، نوجوان سعی می کند بیشترین اوقات خود را در خارج از محیط خانواده بگذراند، این کار ارتباط او را با دلالانی که چون شکارچیان ماهری به دنبال شکار می گردند زیاد می کند و آنها پس از شناخت مشکل شخص، در نقش انسانی دلسوز و متوجه به مشکلات دیگران ظاهر می شوند و برای فرار از این واقعیت تلخ، فرد را به مصرف داروی مخدر دعوت می کنند و پس از چند بار مصرف معتادش می نمایند. ولی پس از معتاد کردن شخص، دیگر ازآنها به عنوان دوست دلسوز خبری نمی شود (قربان حسینی، 1368).
7- کمبود محبت در خانواده:
یکی از عوامل مؤثر در ایجاد اعتیاد کمبود محبت در خانواده است، در تحلیل های روانپزشکان، وجود خلأهای عاطفی عمیق در فرد به عنوان زمینة مساعدی برای اعتیاد در نظر گرفته شده است.((کاپلان وسادوک،2007).

نظریه های جامعه شناختی:
این دسته از نظریه ها بر نقش مهم و اساسی محیط اجتماعی تأکید دارند و شکل گیری رفتارهای کجروانه را عمدتاً به اموری مانند شناخت اجتماعی، شرایط و موقعیتهای اجتماعی که فرد در آنها قرار می گیرد و همچنین به گروه هایی منتسب می کنند که فرد به آنها تعلق دارد(فرجاد، 1378).
استدلال عمده در این دست تبیین ها آن است که نهادهای اجتماعی و مناسبات کلی اجتماعی را باید به عنوان یک کل نگریست و برهمین اساس کجروی را نیز درون و در ربط و نسبت با آن، مطالعه کرد، معمولاً این تبیین ها پاسخ به این پرسش را هدف خود قرار داده است که ((چه چیزی در محیط اجتماعی وجود دارد که مردم را کجرو(معتاد) یا بزهکار می سازد))(همان منبع).

نگاهی اجمالی به گروه معتادان N.A:
معتادان گمنام که با علامت اختصاری ان ای (N.A)14 شناخته می شوند، یک منبع یا یک سازمان غیرانتفاعی بین المللی متشکل از معتادان در حال بهبودی است که به شکل محلی و منطقه ای در بیش از 160 کشور جهان مشغول به فعالیت می باشند. اعضای انجمن معتادان گمنام از یکدیگر یاد میگیرند که چگونه بدون موادمخدر زندگی کنند و به چه طریق از اثراتی که اعتیاد در زندگیشان گذارده است رها شوند. به عبارت دیگر، انجمن های معتادان گمنام یک انجمن غیرانتفاعی متشکل از زنان و مردانی است که اعتیاد به موادمخدر مشکل اصلی زندگی شان بوده است. برنامه معتادان گمنام، یک برنامه پرهیز کامل از هرگونه ماده مخدر است و تنها لازمه عضویت در این انجمن تمایل به قطع مصرف مواد مخدر است. اما پس از جلسه اول، به تازه واردان، که مهمترین افراد در هرجلسه محسوب می شوند، پیشنهاد می گردد که شرکت در جلسات را ادامه دهند و پاک بیایند (کمیته ترجمه، 1385).
هرکسی بخواهد مصرف موادمخدر را قطع کند، می تواند عضوی از انجمن معتادان گمنام باشد. روش اصلی بهبودی در N.A، باور این برنامه و ارزش درمانی کمک یک معتاد به معتاد دیگر است. اعضاء با حرف زدن درباره تجربیات و بهبودیشان از مصرف موادمخدر، در جلسات شرکت می کنند. ساختار جلسات N.A، غیر رسمی است و درمکانی که توسط گروه اجاره می شود، برگزار می گردد. هزینه جلسات N.A و سایر خدمات، به طور کامل از محل های داوطلبانه اعضای معتاد و فروش نشریات بهبودی، تأمین می گردد و اکثر جلسات N.A، به طور مرتب و هفتگی، در زمان و مکان معینی و معمولاً در اماکن عمومی، برگزار می شوند. هسته اصلی و قلب برنامه N.A دوازده قدمی است. این قدمها مجوعه ای از رهنمون ها برای دستیابی عملی به بهبودی است. با دنبال کردن این رهنمون ها و کارکرد صمیمانه با سایر اعضاء ،معتادان یاد می گیرند که مصرف موادمخدر را قطع کنند و با مسایل زندگی روزانه روبه رو شوند.(همان منبع)
معتادن گمنام یک انجمن جهانی متشکل از معتادان در حال بهبودی است که هدف اصلی شان کمک به سایر معتادان برای قطع مصرف موادمخدر در دوازده قدم می باشد. این انجمن یک برنامه تغییر زندگی ارائه می دهد که به افراد کمک می کند مجددا با خود، دیگران و جهان ارتباط برقرار کنند (گرین و همکاران، 1997). مطالعات گذشته گزارش کرده اند که برنامه های دوازده مرحله ای شکل مؤثری از درمان بهبودی ارائه می دهند که نتایج موفقیت آمیزی کسب کرده اند(گرین و همکاران،1998).
بهبودی در مدل دوازده مرحله ای از طریق مشارکت در این مراحل تسهیل می شود. دلایل بسیاری برای مطالعه برنامه N.A وجود دارد؛ از جمله گسترش آن در جوامع جهانی، کارایی و نتیجه بخش بودن (مک کرادی و میلر،1993؛ ازبورن،2003؛ رابینسون،1998). انجمن معتادان گمنام 120 هزار معتاد درحال بهبودی را در ایران به عضویت خود در آورده و امروزه بیش از 43 هزار جلسه هفتگی معتادان گمنام در سراسر دنیا در 116 کشور و به 65 زبان مختلف برگزار می شود. این جلسات علاوه بر شهرهای بزرگ و کوچک، در دور افتاده ترین نقاط و مناطق مرزی ایران نیز فعال هستند(علیوردی نیا، 1388).

معتاد کیست؟
اکثر ما برای جواب

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع مواد مخدر، مصرف مواد، آسیب های اجتماعی Next Entries منابع پایان نامه با موضوع مواد مخدر، مصرف مواد، بیماری مزمن