منابع پایان نامه با موضوع مواد مخدر، مبارزه با مواد مخدر، محدودیت ها

دانلود پایان نامه ارشد

شدن به درون ارگانیسم بتواند بر یک یا چند عملکرد از عملکردها تأثیر بگذارد مواد مخدر است (موسوی چلک، 1379).
ار آنجا که اعتیاد بر جنبه های مختلف زندگی افراد معتاد از جمله بر ویژگی های شخصیتی آنها تأثیر می گذارد، برای حل این معضل و یا درمان این بیماری و کاهش تأثیرات آن تلاش های گسترده ای صورت گرفته است. براساس رویکرد و یا تخصصی که درمانگران دارند این شیوه متفاوت بوده است و گستره وسیعی از درمانهایی دارویی و درمانهای روان شناختی را شامل می شود. یکی از شیوه هایی که در مورد درمان اعتیاد به کارگرفته شده است، استفاده از گروه های خودیاری معتادان گمنام بوده است. انجمن معتادان گمنام یکی از انجمن های خودیاری است که به شیوه ایی مرحله بندی شده تحت عنوان دوازده قدمی که راهکارهایی را برای درمان اعتیاد ارایه کرده است و بر پایه کمک یک معتاد در حال بهبودی به معتاد دیگر استوار است. در انجمن معتادان گمنام برای بهبودی افراد آموزهایی ارایه می شود که در این آموزه ها، سعی می شود باورهای غیر منطقی زمینه ساز اعتیاد اصلاح شوند. همچنین، سعی می شود تا باورهایی که بعد از اعتیاد فرد باعث رنجش خاطر وی و دشوار شدن ترک مواد مخدر می شود، نیز اصلاح شوند (انجمن جهانی معتادان گمنام،1388).
پس با توضیحات فوق می توان گفت:
معتاد کسی است که در اثر مصرف مکرر و مداوم، متکی به مواد مخدر یا دارو شده باشد یا به عبارت دیگر قربانی هرنوع وابستگی دارویی به مواد مخدر معتاد شناخته می شود.
یا می توان گفت: معتاد به کسی می گویند که در اثر استعمال متمادی دارو، در بدن وی حالت مقاومت اکتسابی ایجاد شده و درصورتی که دارو یا مواد به بدن وی نرسد، اختلالات روانی و فیزیکی مرسوم به سندرم محرومیت (عوارض و تظاهرات جسمانی و روانی در موقع نرسیدن مواد مخدر به بدن) در او ایجاد می شود.(کاپلان وسادوک،2007).

تاریخچه مصرف مواد مخدر در جهان:
آشنایی انسان با خصوصیات مواد مخدر و استفاده از آن در تاریخ بشر سابقه ای طولانی دارد. از چند هزار سال قبل، هندی ها، چینی ها و رومیان نخستین ملت هایی بوده اند که مواد مخدر را مورد استفاده قرار داده اند (آذرخش، 1334).
در آغاز مصرف این مواد صرفاّ جنبه طبی داشته و برای تسکین دردها از آن استفاده می شد(تقوی، 1365). از 400 سال پیش از میلاد مسیح، شاگردان ارسطو، افیون را جهت پیشگیری از اسهال توصیه می کردند. در ایران در کتاب های بزرگانی مانند ابوعلی سینا و زکریای رازی بحث هایی درباره استفاده های طبی گیاهان مخدر و نیز آثار تسکین دهنده گل خشخاش وجود دارد( اسعدی، 1372).
استفاده از این مواد ازاواخر قرن 17 و اوایل قرن 18 میلادی به بعد و همزمان با اوج استعمار ملت ها، شکل تازه ای به خود گرفت و در سطح وسیعی از کشورها، گسترش یافت ( آخوندی، 1365).می توان شروع این مرحله از رواج مواد مخدر را از هندوستان و توسط دولت انگلیس دانست، در این میان، کمپانی هند شرقی انگلیسی، نقش مهمی در مسأله تریاک بر عهده داشته و یکی از مهم ترین عوامل ایجاد و یا لااقل انتشار این اعتیاد در آسیا بخصوص از 1773 تا 1857 است (آذرخش، 1334).
تقارن و همزمانی پیشرفت استعمار و گسترش اعتیاد در این قرن، ما را به این نتیجه می رساند که میان این دو، یک رابطه منطقی وجود دارد (آخوندی، 1365). به موازات انگلیسی ها و همراه با آن ها پرتغالی ها و دیگر کشورهای غربی و حتی ایالات متحده آمریکا از ترکیه و هند تریاک تهیه کرده و به تجارت آن در چین می پرداختند. مشکل تریاک در چین سرانجام منجر به جنگ های تریاک در سالهای 42-1839 میلادی شد. در غرب نیز، مردم از آغاز قرن نوزدهم با تریاک و حشیش از خلال خیالات واهی و سراب ادبی سخنان نغز و زیبا و اشعار برخی شعرا که خود را جوست وجوگر احساسات نوین می نامیدند آشنا شده اند. اما در دوره استفاده طبی و روان شناختی از این مواد به سرعت جانشین دوره پژوهش ادبی فوق شد و استفاده از این مواد در این کشورها رایج گردید، به گونه ای که امروزه استفاده از این مواددر تمام کشورهای جهان رواج پیدا کرده و سازمان های بین المللی را به موضع گیری سخت در قبال تولید و توزیع این مواد، وادار ساخته است (کی نیا، 1373).

تاریخچه مصرف مواد مخدر در ایران:
برخی نویسندگان بر آنند که ورود تریاک به ایران از طریق سربازان لشکر نادرشاه از هند بوده است. به گفته این محققان، این آفت بزرگ (کشیدن تریاک) تا اواخر قرن 18 و اوایل قرن 19 میلادی در ایران وجود نداشته است و به ظن قوی برای نخستین بار سربازان نادر آن را از هند به ارمغان آورده و بعد ها بیگانگان در انتشار آن، نهایت کوشش و تدبیر را به کار برده اند(آذرخش، 1334).
اما تعدا بسیاری از محققین معتقدند که شروع سرسام آور گسترش تریاک خواری در ایران، در دوره شاهان صفویه بوده است (قربان حسینی، 1368). تا آنجا که به نظر آنان بعضی از پادشاهان این سلسله هم معتاد بوده اند (اسعدی، 1372).
((تارونیه)) و ((شاردن)) که در زمان صفویه از ایران دیدن کرده اند، می نویسند: (( خوردن تریاک و کوکنار (نوعی مشروب که از خشخاش درست می کردند) در ایران رایج است)). فریر طبیب و جراح کمپانی هند شرقی که در سال 1087 ه.ق از ایران دیدن کرده است، در سفرنامه خود می نویسد: (( ایرانی ها هر وقت بخواهند کیفور شوند، تریاک مصرف می کنند)) و اضافه می نماید که معتادان می توانند که مقدا زیادی از این ماده را مصرف کنند بدون آنکه ناراحتی پیدا نمایند و آنها حالتی شبیه به مستی پیدا می کنند. انگلیسی ها نیز برای گسترش سلسله طلبی خود نقش مهمی در ترویج استعمال تریاک در کشورهای مختلف از جمله ایران داشته اند. در قرن 17 کشتی های تجاری انگلیس این متاع مضر را از خاور دور به ایران آورده و به درباریان هدیه کردند و اکثر آنان را معتاد ساختند. به تدریج به علت گسترش تعدا معتادان و کمبود تریاک، کشت خشخاش در ایران در حوالی یزد آغاز شد و سپس کشت آن در قسمت مرکزی و جنوبی کشور به حدی توسعه یافت که در کشت غلات کمبود ایجاد شد. روستائیان و کشاورزان بی خبر از عواقب وخیم آفت مذکور، به تریاک معتاد شدند تا آنجا که به عنوان داروی مسکن حتی به اطفال نوزاد نیز تجویز می گردید (دانش، 1379).
در زمان سلطنت قاجاریه نیز کشیدن تریاک از تجملات دربار محسوب می شد و خرید و فروش آن در انحصار دولت و یکی از منابع درآمد کشور بود. در این دوران ایادی انگلیس نیز مردم را به کشیدن تریاک تشویق می کردند. درآمد سرشار حاصله از تجارت تریاک، و نا آگاهی و عقب ماندگی فرهنگی مردم در دوران قاجار نقش موثری در جهت گسترش سیاست استعماری تریاک ایفا کرده است (ولیدی، 1365).
در سال های بعد و دوران حکومت ننگین رضا خان نیز این سیاست مزدورانه کماکان ادامه یافت و کم کم قاچاق مواد مخدر و مسأله اعتیاد به تریاک، به صورت یکی از مشکلات مملکتی ظاهر شد، مشکلی که بعد از شهریور 1320، نیز دولت های وقت با تصویب مصوبات قانونی به مبارزه با آن برخاستند ولی توفیقی بدست نیاوردند( اسعدی، 1365). در سال های جنگ جهانی دوم و پس از آن نیز قاچاق مواد افیونی و اعتیاد به آن، در ایران رواج بیشتری یافت تا آنکه در سال 1334 قانون منع کشت خشخاش و جلوگیری از مصرف غیر پزشکی تریاک از تصویب مجلس گذشت.(همان منبع).

مبارزه با مواد مخدر قبل از انقلاب اسلامی:
برای اولین بار در سال 929 هجری قمری، در دوران حکومت سلسله صفویه، شاه طهماسب اول به مبارزه با اعتیاد تریاک اقدام و مقدار زیادی از تریاک های موجود در بار سلطنتی را از بین برد (آذرخش ، 1365). و بعد از او شاه عباس نیز مبارزه با اعتیاد تریاک را ادامه داد و مردم را از مضرات آن آگاه کرد و برای معتادانی که ترک نمی کردند، مجازاتی تعیین و متخلفان را تنبیه نمود. ولی این مبارزه بدین علت که ادامه پیدا نکرد در پیشگیری از اعتیاد چندان ثمر بخش نبود. علاوه بر این همزمان با رواج تریاک در ایران، علمای اسلام با استفاده از آیات قرآن و روایات وارده از رسول اکر(ص) و اهل بیت (ع) به بیان مضرات و حرمت استفاده از آن پرداختند. مراجع تقلید نیز در موارد مختلف فتوا به حرمت استفاده از موادمخدر دادند. اما از آنجا که در دوران قاجاریه، تجارت تریاک در انحصار دربار بود، آنان برای کسب منافع بیشتر و آلوده ساختن نیروی فعال کشور، نه تنها به این قبیل پیشنهادات و دستورات مذهبی اهمیتی قائل نشدند، که با توسل به روش های مختلف کشت و استعمال تریاک را در ایران رواج دادند.(همان منبع).
در این دوران کنگره های بین المللی متعددی در مورد اعتیاد بر پا شد و عهد نامه های بسیاری برای محدودیت کشت خشخاش، تجارت و مصرف تریاک، برای کشورهای اسیر در دام اعتیاد در سطح بین المللی به تصویب رسید و مبارزه با مواد مخدر، شکلی بین المللی یافت. ایران که در این دوران، یکی از بزرگترین تولیدکنندگان و صادرکنندگان تریاک بود و به جولانگاه قاچاقچیان مواد مخدر تبدیل شده بود، تحت فشارهای بین المللی و برای خاموش ساختن اعتراضات مردم، در خلال سالهای 1334 تا 1348 دست به تصویب محدودیت های قانونی در امر کشت خشخاش و استعمال تریاک زد. ولی این اقدامات و محدودیت های ظاهری نتوانست فعالیت های مربوط به قاچاق و اعتیاد به مواد مخدر را در ایران کنترل و ریشه کن نماید و این پدیده تا زمان به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی استمرار داشت ( ولیدی، 1365).

انقلاب اسلامی و مبارزه با مواد مخدر:
توجه به سوابق تاریخی و ریشه های استعماری گسترش و استعمال مواد مخدر در ایران سبب شد که به فاصله اندکی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مبارزه علیه مواد مخدر در قالب تأسیس ستاد هماهنگی مبارزه با مواد مخدر آغاز شود. برای جلوگیری از قاچاق موادمخدر و پیشگیری از خطرات فردی واجتماعی اعتیاد، در تاریخ 19/3/1359 لایحه قانونی «تشدید مجازات مرتکبین جرایم مواد مخدر و اقدامات تأمینی و درمانی به منظور مداوا و اشتغال به کار معتادین» به تصویب رسید. مطابق این مصوبه به کلیه قوانین و مقررات مربوط به کشت خشخاش و استعال مواد مخدر و مجازات مرتکبین جرام راجع به مواد مخدر، به استثنای تصویب نامه مورخ مردادماه 1338 راجع به فهرست مواد مخدر ملغی گردید (دانش، 1379).
در هر حال به نظر برخی محققان، علل متعددی از جمله کثرت معتادان، سبب شد که این قانون نتایج ثمربخشی نداشته باشد و مقام اجرا نیز با مشکلات زیادی مواجه شود (قنادان ، 1376). بدین سبب قانون یاد شده در پی تصویب قانون «مبارزه بامواد مخدر» در تاریخ 3 آبان 1367 اصلاح گردید و مجازات های سخت تری برای این قبیل جرایم در نظر گرفته شد. در تاریخ 17 آبان 1376 مجمع تشخیص مصلحت نظام اسلامی مجدداً قانون مذکور را اصلاح کرد و اشد مجازات را برای توزیع کنندگان مواد مخدر و معتادان در نظر گرفت. در هرحال به منظور پیشگیری از اعتیاد و تحقق محورهای پیش بینی شده برای مبارزه با قاچاق مواد مخدر، ستادی به ریاست رئیس جمهور تشکیل گردید و کلیة عملیات اجرایی و قضایی و برنامه های پیشگیری و آموزش عمومی و تبلیغ علیه مواد مخدر در این ستاد متمرکز شد. اما پس از تصویب این قوانین و گذشت مدت های مدید از حضور آن در عرصه های فعالیت های اجرای کشور همچنان آمار معتادان رو به افزایش است و سن اعتیاد سیری نزولی را طی می کند و تعداد زیادی از نوجوانان و جوانان کشور به انواع مختلف مواد مخدر اعتیاد پیدا کرده اند.(دانش،1379).

انواع مواد مخدر
1- توهم زا2 2- سستی زا 3- محرک ها3 4- مخدرها4

1- انواع توهم زاها به اختصار:
الف) حشیش5 ب) ال اس دی LSD
الف) حشیش:
حشیش ماده ای صمغی شکل و سرشار از THC است که از گیاه شاهدانه گرفته می شود. سپس آن را خشک نموده و در اشکال مختلفی چون گلوله، تخم مرغی، یا ورقه های کلوچه ای شکل فشرده می کنند. برای مصرف، این قالب ها را خرد کرده و در پیپ و یا سیگار ریخته و می کشند.
اثرات حشیش با توجه به مقدار و نوع مصرف آن (کشیدن یا خوردن) متفاوت می باشد. تأثیرات حشیش در عرض چند دقیقه پس از مصرف ظاهر شده و 2 تا 4 ساعت باقی می مانند. درصور

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع مواد مخدر، مصرف مواد، سوء مصرف مواد Next Entries منابع پایان نامه با موضوع روانشناسی، پرخاشگری، قلب و عروق