منابع پایان نامه با موضوع سلسله مراتبی، سلسله مراتب، چند شاخصه، تحلیل سلسله مراتبی

دانلود پایان نامه ارشد

به اين گونه موارد، مدل‌هاي تصميم‌گيري با معیار‌های چند‌گانه23 گفته می‌شود. تقسیم‌بندی‌های متعددی از مدل‌های تصمیم‌گیری با معیار‌های چند‌گانه وجود دارد و همچنین بعضی از مدل‌ها با یکدیگر همپوشانی دارند اما به طور کل می‌توان این مدل‌ها را به دو طبقه عمده تقسیم کرد:
2-2-3-1- تصمیم‌گیری چند هدفه (MODM)24
مدل‌های تصمیم‌گیری چند هدفه بیشتر به منظور طراحی به کار گرفته می‌شوند و عمدتاً با مدل‌سازي رياضي در فضاي پيوسته همراه هستند. مدل چند هدفه را مي‌توان به صورت زير فرموله كرد]3[:
{f_1 (x),f_1 (x),…〖,f〗_k (x)}=F(x): بهینه کنید
s.t.: g_i (x) ■(≤@≥@=) 0 ; i:1,2,…,m
2-2-3-2- تصمیم‌گیری چند شاخصه (MADM)25
مدل‌هاي تصميم‌گيري چند شاخصه براي انتخاب يك گزينه برتر در بين چندين گزينه مورد استفاده قرار می‌گیرند. لازم به ذكر است كه هر يك از اين شاخص‌ها مي‌تواند كيفي يا كمي باشد. می‌توان مدل‌های تصمیم‌گیری MADM را به مدل‌های جبرانی و مدل‌های غیر جبرانی دسته‌بندی کرد.
2-2-3-2-1- روش‌هاي غير‌جبراني
در اين روش‌ها شاخص‌ها ضعف همديگر را جبران نمي کنند. مثلا اگر قيمت اولويت زياد داشته باشد و قيمت مورد نظر 10ميليون باشد در اينصورت قيمت بالا‌تر حذف خواهد شد. یعنی ضعفی که گزینه‌ی مورد نظر در قیمت دارد به هیچ عنوان جبران نمی‌شود. از جمله روش‌های غیر جبرانی می‌توان روش چیرگی26 را نام برد که در اين روش به هر دليلي که تصميم گيرنده خودش مي داند گزينه ها به ترتيب رد مي شود تا يک تعداد گزينه باقي بماند و در نهايت گزينه چيره باقي مي ماند. یا روش ماکسی‌مین27، اين روش خاص انسان‌هاي محافظه کار و کمتر ريسک پذير است، در اين روش ابتدا جدول تصميم را نرمال مي‌کنيم و سپس مینیمم را برای هر گزینه تعیین و در نهایت از بین مینیمم مقدار ارزش هر گزینه بیشترین را انتخاب می‌کنیم. همچنین در روش ماکسی‌ماکس28 ريسک‌پذيري بالاست. جدول تصميم را نرمال مي‌کنيم به طوري که همه ماهيت سود داشته باشند سپس ماکزیمم شاخص‌ها را مشخص کرده و سپس ماکسيمم ماکسیمم‌ها را انتخاب مي‌کنيم. از دیگر روش‌ها می‌توان روش رضايتمندي عام29 را نام برد. در اين روش براي هر شاخص يک حداقل بعنوان استاندارد در نظر مي‌گيريم هر کدام از اين گزينه‌ها که اين حداقل و حداکثر در آن رعايت نشده است حذف مي کنيم. یا در روش رضايتمندي خاص30 عکس روش رضایتمندی عام می‌باشد و براي شاخص‌ها حداکثر استاندارد تعريف مي‌شود هر کدام از شاخص‌ها که حداکثر را داشت پذيرفته مي‌شود. همچنین روش‌های ترتیبی31 و روش نيمه ترتيبي32 و روش حذف33 و روش جابجايي34 نیز در این دسته قرار می‌گیرند.
2-2-3-2-2- روش‌هاي جبراني
مدل‌هایی که از شاخص‌هایی تشکیل شده‌اند که با یکدیگر در تعامل‌اند، به این معنی که مقادیر نامطلوب یک شاخص می‌تواند توسط مقادیر مطلوب شاخص دیگر پوشانده شود. از جمله مدل‌های جبرانی می‌توان به فرایند تحلیل سلسله مراتبی35 اشاره کرد. فرآیند تحلیل سلسله مراتبی یکی از جامع‌ترین سیستم‌های طراحی شده برای تصمیم‌گیری با شاخص‌های چند‌گانه است. این تکنیک امکان فرموله کردن مسئله را به صورت سلسله مراتبی فراهم نموده و امکان در نظر گرفتن شاخص‌های کمی و کیفی مختلف را به تصمیم‌گیرنده می‌دهد. این فرآیند همچنین گزینه‌های مختلف را در تصمیم‌گیری دخالت داده و امکان تحلیل حساسیت روی شاخص‌ها را ایجاد می‌کند. این روش بر مبنای مقایسات زوجی بنا شده و قضاوت و محاسبات را تسهیل می‌کند. فرایند تحلیل سلسله مراتبی توسط ساعتی که در سال 1980]56[ توسعه یافت، تکنیکی برای در نظر گرفتن داده‌ها یا اطلاعات به گونه‌ای نظام‌مند در تصمیم‌گیری است]60[. AHP می‌تواند در بررسی موضوعاتی همچون برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، بهینه سازی ترکیب تولید محصولات در یک واحد صنعتی، بودجه‌بندی دستگاه‌های دولتی، برنامه‌ریزی حمل و نقل، برنامه‌ریزی تخصیص منابع انرژی، اولویت‌بندی در صنعت برق، اولویت‌بندی پروژه‌های پژوهشی انرژی و محیط زیست و… کاربرد مطلوبی داشته باشد. همچنین این روش زمینه‌ای را برای تحلیل و تبدیل مسایل مشکل و پیچیده به سلسله مراتبی سده‌تر فراهم می‌آورد که در چارچوب آن برنامه‌ریز بتواند ارزیابی گزینه‌ها را با کمک شاخص‌ها و زیرشاخص‌ها به راحتی انجام داد. همچنین می‌توان به روش 36ANP اشاره کرد، این روش تعمیم روش AHP است. در مواردی که سطوح پایینی روی سطوح بالایی اثرگذارند و یا عناصری که در یک سطح قرار دارند مستقل از هم نیستند، دیگر نمی‌توان از روش AHP استفاده کرد. ANP شکل کلی‌تری از AHP است، اما به ساختار سلسله مراتبی نیاز ندارد و در نتیجه روابط پیچیده‌تر بین سطوح مختلف تصمیم را به صورت شبکه‌ای نشان می‌دهد و تعاملات و بازخورد‌های میان شاخص‌ها و آلترناتیوها را در نظر می‌گیرد. یکی دیگر از روش‌ها روش الکتره37 می‌باشد این روش در اواخر دهه 1980 مطرح شد و به عنوان یکی از بهترین فنون روش‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه، مورد توجه قرار گرفت. در این روش به جای رتبه‌بندی گزینه‌ها از مفهوم جدیدی معروف به مفهوم غیررتبه‌ای استفاده می‌شود. به طور مثال ممکن است از نظر ریاضی گزینه‌ای هیچ ارجحیتی به دیگر گزینه نداشته باشد اما تصمیم‌گیرنده و تحلیلگر بهتر بودن آن گزینه به دیگری را بپذیرد. در این روش کلیه گزینه‌ها با استفاده از مقایسات غیر رتبه‌ای مورد ارزیابی قرار گرفته و بدان طریق گزینه‌های غیرموثر حذف می‌شوند. کلیه مراحل اجرای این روش بر مبنای یک مجموعه هماهنگ و یک مجموعه غیرهماهنگ پایه ریزی می‌شوند که به این دلیل این روش معروف به آنالیز هماهنگی هم می‌باشد. از جمله دیگر روش‌های جبرانی می‌توان روش‌های ساو38، لین‌مپ39، تاپسیس40، ویکور41، پرومته42، اسمارت43 و اوامیکس44 را نام برد.
2-3 پیشینه پژوهش
در ارتباط با بررسی تامین‌کنندگان و تعیین شاخص‌های مربوط مطالعات و پژوهش‌های گسترده‌ای چه در داخل و چه در خارج از کشور انجام گرفته است و با روش‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه به حل مسئله با کمک این روش حل ریاضی پرداخته شده است. با توسعه صنعت و خدمات و افزایش رقابت بین تولید کنندگان در ایران نیز توجه بیشتری به این مسئله شد. در ایران می‌توان اولین پژوهش‌های در ارتباط با ارزیابی تامین‌کنندگان را به انصاری و مدرس(1986) نسبت داد که دامنه پژوهش‌هایشان روش‌های مفهومی بوده است. همچنین می‌توان به پژوهش‌های قدسی‌پور(1998) اشاره کرد که با استفاده از تکنیک سلسله مراتبی AHP به ارزیابی و رتبه‌بندی تامین‌کنندگان پرداخت. در ادامه آریانژاد و تیموری(2003) نیز پژوهش‌های بیشتری در زمینه‌ی توسعه تامین‌کنندگان انجام دادند. و در حال حاضر نیز تعداد بیشماری از پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد مرتبط با این موضوع در دسترس می‌باشند و تعدادی نیز از جمله همین پژوهش به دنبال حل مسئله با روش‌های ترکیبی می‌باشند. در خارج از کشور نیز اولين پژوهش در زمينه انتخاب تأمين كنندگان به وسيله ديكسون در سال1966 میلادی انجام شد. در اين پژوهش يك پرسشنامه، مشتمل با 23 معیار برای 273 نفر از مدیران و عوامل خرید از آمريكا و كانادا ارسال شد، همچنين در سال 1991 میلادی وبر و همكارانش در يك مرور جامع در اين زمينه، 74 مقاله را بررسي كردند كه برخي از آنها فقط يك معيار (فقط هزينه) و برخي دو معيار (هزينه و كيفيت) و گروهي، چندين معيار را ذكر كردند. روش Electre نیز اولین بار توسط روی در دهه 1970 بوجود آمد و در خارج و داخل کشور پژوهش‌های متعددی در این زمینه صورت پذیرفت که در جدول 2-4 تعدادی از آنها آورده شده است:
جدول 2-4. پژوهش‌های مشابه انجام گرفته
نام محقق
سال
موضوع پژوهش
نتایج

پورکاظمی و نجفی
1385

رتبه‌بندي فروشگاه‌هاي زنجیرهاي شهروند، با تأکید بر معیارهاي آموزش و خلاقیت، با استفاده از فنون MADM
دستیابی آسان به سنجش عملکرد و اتخاذ تصمیمات مهمی مانند بسط و گسترش فروشگاه‌ها، اولویت‌بندي و محک زدن، ارتقاء و بهبود کارآیی کارکنان و … شناسایی و رفع بهتر اشکالات.

قاضی نوري و طباطبائیان
1385

تحلیل حساسیت مسائل تصمیم‌گیري چند شاخصه نسبت به نوع روش مورد استفاده
انتخاب نوع روش مورد استفاده از روش‌هاي MADM می‌تواند تأثیر غیر قابل انکاري بر رتبه‌هاي حاصله داشته باشد. همچنین مشخص می‌شود که با اتخاذ چه روش‌هایی می‌توان حساسیت مسئله را کم کرد و نیز چگونه می‌توان رتبه‌بندي‌هاي حاصله را با هم مقایسه کرد.
توکلی و علی احمدي
1379

انتخاب و اولویت‌بندي روش‌هاي انتقال تکنولوژي با تاکید بر دو روش ELECTRE و TOPSIS
اولویت‌بندي روش‌هاي انتقال فناوري، فرایند انتقال فناوري در هر مرحله نیازمند تصمیم‌گیري است.
بایکال

2005
بکارگیري روش تصمیم گیري چند معیاره MCDM به منظور مسئله انتخاب افراد

هدف انتخاب بهترین گزینه اي است که آزمون‌هاي سازماندهی شده بانک را از بهترین تا بدترین رتبه‌بندي کند.
چاما و گریس

2006

انتخاب مواد براي نوعی از توربین ها با به کارگیري رویکرد MADM
انتخاب بهترین ماده براي تیغه هاي توربین با به‌کارگیري یکی از رویکردهاي MADM و متغیرهاي زبانی فازي
عظیم زارعی
1390
تبیین عوامل موثر بر بهره‌وری سازمان با استفاده از مدل‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه
ابتدا عوامل موثر بر بهره‌وري شناسايي و دسته‌بندي گرديد و سپس با استفاده از تجزيه و تحليل آماري، پالايشي اوليه در بين اين عوامل صورت گرفت و آنگاه با استفاده از روش‌هاي ‏‎AHP,TOPSIS‎‏ و ‏‎ELECTRE‎‏ به حل مسئله پرداخته است.
2-4 نتیجه‌گیری
به طور خلاصه در فصل دوم ابتدا به مرور ادبیات و مبانی نظری مرتبط با روش‌های تصمیم‌گیری چند شاخصه و شاخص‌های موثر بر تصمیم‌گیری پرداختیم و در ادامه تعدادی از پژوهش‌های و مقالات مشابه انجام گرفته مورد مطالعه قرار گرفت و اطلاعات مورد نظر گردآوری شد و در نهایت تصمیم به استفاده از مدل ترکیبی دو مرحله‌ای گرفته شد به این ترتیب که در ابتدا به اولویت‌بندی شاخص‌ها به کمک فرآیند تحلیل سلسله مراتبی پرداخته و در مرحله دوم به کمک میزان اهمیت بدست آمده‌ی شاخص‌ها به اولویت‌بندی تامین‌کنندگان هر یک از اقلام مورد نظر با استفاده از تکنیک الکتره می‌پردازیم. همچنین جهت انتخاب شاخص‌های تصمیم‌گیری از شاخص‌های مورد استفاده در پژوهش‌های پیشین و دسته‌بندی آنها استفاده شده که در نهایت به کمک مصاحبه با تعدادی از صاحبنظران شرکت مورد نظر شاخص‌های این پژوهش در شکل 3-1 آورده شده است.

فصل سوم: روش پژوهش و گرد‌آوری داده‌ها

3-1- مقدمه
هدف تمام علوم، شناخت و درک دنياي پيرامون ما است. به منظور آگاهي از مسايل و مشکلات دنياي اجتماعي، روش‌هاي علمي، تغييرات قابل ملاحظه‌اي پيدا کرده‌اند. اين روندها و حرکت‌ها سبب شده است که براي بررسي رشته‌هاي مختلف بشري، از روش علمي استفاده شود.]4[
در این فصل ابتدا به معرفی روش پژوهش به کار گرفته شده در پژوهش حاضر و جزئیّات مربوط به آن، پرداخته شده و سپس جامعه، نمونه و روش نمونه‌گیری، روایی و اعتبار ابزار اندازه‌گیری و روش‌هاي آماری مورد استفاده در پژوهش مورد بررسی قرار گرفته اند. در این فرآیند با بهره‌گیری و گردآوری داده‌ها و تبدیل آنها به یافته‌ها، ابهام حاصله از مسئله پژوهش به حداقل ممکن کاهش مي‌یابد.
3-2 روش پژوهش
بمانند ساير بحث‌ها در علوم انساني، در مورد روش پژوهش نيز در كتاب‌هاي مختلف نظرات و ديدگاه‌هاي متفاوتي عنوان شده است]10[. تعدد آراء به مانند ساير مباحث در علوم انساني بحدي است كه نمي‌توان در اين زمينه نظر واحدي را ارائه كرد. البته وجود تعاريف و تعابير مختلف و متنوع در علوم انساني، از سويي بيانگر گستردگي و اهميت موضوع بوده كه مي‌تواند از زواياي مختلف مورد بررسي قرار گيرد. و از سويي ديگر نشان‌دهنده پويايي موضوع است كه مي‌تواند زمينه ارائه مدل‌ها، تئوري‌ها و نظرات متفاوتي را فراهم آورد]1[. پاراگراف بعد، صحت ادعاي فوق و جايگاه پژوهش حاضر را نشان مي‌دهد.
با توجه به دو رويكرد خردگرايانه و طبيعت

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع صاحب نظران، اوقات فراغت، چند شاخصه Next Entries منابع پایان نامه با موضوع سلسله مراتب، ناسازگاری، روش پژوهش، سلسله مراتبی