منابع پایان نامه با موضوع سلامت روان، بهداشت روان، نگرش مذهبی، جهان بینی

دانلود پایان نامه ارشد

كه اساساً به نفع اجتماع بوده و در طول زندگي گسترده‌اند؛
5- تداوم ايمان و مذهب در زندگي مؤيد سودمند بودن، مفيد بودن و سازگارانه بودن آن مي‌باشد؛
6- جهت‌دار بودن زندگي و هدفمند بودن آن در ايجاد ثبات، استحكام و هدايت انسان مؤثر است.(رابرت26،1990).
تأثير نقش معنويت و مذهب پزشكان دردرمان بيماران و تأثير آن در شكل گيري روابط پزشك و بيمار در پاره اي گزارشات به طور برجسته اي نشان داده شده است(آسترو و سولماسی،2004). پاره اي از مطالعات به نقش ايمان در تصميم گيري هاي درماني اشاره كرده وذكر مي كنند اگر ايمان نقش مهم در درمان داشته باشد وپزشكان به آن توجه نكنندفرايندتصميم گيري در مورد طرح درمان مي تواندنامناسب باشد(کاینوهمکاران،2000) آگاهي از تأثير معنويت بر درمان بيماران مي تواند بر طول عمر بيشتر آنها اثر بگذارد(پاول و همکاران،2003)
ضرورت نگرش مذهبی27
“دين” براي آدمي موهبتي است كه او را به يك فلسفه حيات مسلح كرده و به عقل وي روشنگري مي بخشد، بر اراده تأكيددارد و آن را مي پرورد، به آدمي كمك مي كند تا به فرمان هاي عقل گردن نهد، نيازهاي اساسي روح به ويژه نياز به عشق وجاودانگي را تحقق م يبخشد و از اين روست كه تار و پود.( زندگي انسان با باورهاي ديني تنيده شده است (خدایاری فرد،2000).دور ماندن از باورهاي اصيل مذهبي راه را براي ابتلاي فرد به كشمكشهاي دروني و رواني، احساس پوچي وبي هدفي و يأس و نااميدي در برابر محروميت ها، ناملايمات و.( فشارهاي رواني( هموار مي كند(توکلی و ظهور،2002). مذهب به عنوان یک نیروی موثر در کاهش فشارهای روانی ،گرایش به فساد وهمچنین افزایش رضایت مندی از زندگی شناخنه شده است.همچنین مذهب و دین می تواند نقش توانمندی را در گروه خاصی از افراد میانسال ایفاه نموده و به طور موثری بر ترس و فشارهای روانی غلبه کند (ذکاوی،حسینی،آزادبخت،محمدپور،2006-2007).ایمان مذهبی مکانیزم های سازگاری را افزایش می دهد(لارسون و شریل،1978-1989). رفتارها و باورهاي مذهبی، تأثیر مشخصی در معنادار کردن زندگی افراد دارند، رفتارهایی مانند عبادت، زیارت و توکل به خداوند می توانند از طریق ایجاد امید و تشویق به نگرش هاي مثبت، موجب آرامش درونی افراد گردند. داشتن معنا در زندگی، امیدواري به یاري خداوند در شرایط مشکل زا، بهره مندي از حمایت هاي اجتماعی و معنوي،احساس تعلق داشتن به منبعی والا همگی از جمله روش هایی هستند که افراد مذهبی با دارا بودن آنها می توانند در مواجهه با حوادث آسیب رسان، فشار کمتري را متحمل شوند(یانگ و مائو،2007). براي پيشگيري از بروز حالات عدم تعادل رواني و خارج شدن انسان از خط صراط مستقيم، بايد بازگشت به فطرت پاک الهي را توصيه كرد، تا انسان به دور از عوامل تحريکي خارج‌کننده از صراط مستقيم، به اين راه راست پاي‌نهد و منحرف نگردد. اينجا نقطة عطف ارتباط بين دين و بهداشت رواني است؛ زيرا بهداشت رواني نياز به شناخت کامل روان انسان دارد؛ دين نشئت گرفته از علم الهي است و خالق، از روان مخلوق خود شناخت كامل دارد. بنابراين، دين مي‌تواند اطلاعات جامعي دربارة روان انسان ارائه کند و آموزه‌هاي آن مي‌تواند راهنماي کاملي براي رعايت بهداشت رواني باشد(یانگ و مائو28،2007).

مزایای نگرش مذهبی
1- خوش بینی
در فضای بدگمانی، رفتارها و گفتارها به گونه ای خاص تفسیر می شوند: احترام گذاردن به دیگران به چاپلوسی و تملّق، سکوت به مخفی کاری، حرف زدن ملایم به بی اعتنایی و سردی، قاطعیت به استبداد، صراحت به پُررویی، صداقت به ساده لوحی و صمیمیت به خودشیرینی تفسیر می شود؛ ولی در فضای حسن ظن به دیگران همه چیز تفسیر خوب می یابند و روابط، انسانی و صمیمانه می شود. بر فضای روابط انسانی و صمیمانه، آرامش، لطافت، محبت و زیبایی حاکم است و همه این امور، لازمه تفکیک ناپذیری زندگی سالم هستند.قرآن به باورمندان توصیه می کند که از بدگمانی نسبت به دیگران اجتناب کنند؛ چرا که بعضی از گمانها به گناه منجر می شوند.( سوره حجرات، آیه 12) گمانهایی که به گناه منجر می شوند گمانهایی هستند که فرد، دنبال آنها را می گیرد و بر آنها اثر، مترتب می کند.بدگمانی، زمینه ساز بسیاری از مفاسد و گناهان است که هر یک از آنها به نوبه خود، سلامت روانی فرد را به خطر می اندازند. بدگمانی، زمینه را برای غیبت کردن، تهمت زدن، حسدورزی، اهانت و استهزاء و… فراهم می کند. این امور نیز تأثیر آشکاری در ایجاد تنش و درگیری و به هم خوردن روابط صمیمانه و محبت آمیز بین فردی دارند.برای موجود اجتماعی محروم ماندن از روابط سالم و صمیمانه و محبت آمیز با دیگران آشفته ساز است و سلامت و آرامش روانی را تهدید می کند(عباسی،1381).
2- توکل
یکی دیگر از مفاهیم اخلاقی در فرهنگ اسلامی که در تأمین سلامت روانی و جلوگیری از آشفتگی فرد، نقش دارد، مفهوم «توکل» است. توکل عبارت است از: «اعتماد کردن و مطمئن بودن دل بنده در تمامی امور خود به خدا و حواله کردن همه کارها به پروردگار و بیراز شدن از همه قوای دیگر و تکیه بر قدرت و قوت الهی«.این مفهوم، بر این باور اساسی استوار است که در جهان هستی غیر از خدای یگانه، مؤثر دیگری وجود ندارد و همه قدرتها و گردشها به خدا منتهی می شود (لا حَولَ و لا قُوَّةَ إلّا بِاللَّه العَلی العَظیم)اگر انسان معتقد باشد که سرچشمه همه قدرتها خداست و بدون اذن و خواست او کمترین تغییری در عالم به وجود نمی آید و خواست و مشیت الهی در همه جهان هستی جریان دارد و خداوند برای کفایت امور بندگان و رعایت مصالح و مفاسد آنان قدرت کافی و دانش لازم را دارد و نسبت به هر فرد از بندگان خود بی نهایت عطوف و مهربان است و بالاتر از علم او علمی و بالاتر از قدرت او قدرتی نیست و تمام خیر و خوبی نزد او و در دست اوست،( سوره آل عمران، آیه 26) به این باور می رسد که پس باید به چنین قدرتی اعتماد کرد و تکیه زد و امیدوار بود. باید در همه امور و کارها از او مدد خواست و پس از اینکه همه تلاش خود را در چارچوبهای مجاز و مشروع در مورد آن به کار گرفت، در باب حصول نتیجه، چشم امید به خدا داشته باشد و از او بخواهد که ثمرات و آثار تلاش را بر آن مترتب کند(عباسی،1381).
توکّل دارای آثاری است. برخی از این آثار عبارت اند از:
– رهایی از اضطراب و دلشوره و کم شدن تشویش و نگرانی،
– احساس برخورداری از پشتوانه ای محکم و حمایت حامی قدرتمند که موجب دلگرمی است،
– عدم یأس و دلسردی در صورت عدم حصول نتیجه دلخواه.
قرآن بعد از تذکر به این امر که معبودی جز خدای یگانه نیست، توکل بر او را به عنوان یک امر لازم بر می شمرد((عباسی،1381).) و بندگان را به داشتن این صفت، تشویق می کند. این تشویق از طریق برشمردن آثار معنوی و اخروی و دنیوی توکل صورت می گیرد. در یکجا می فرماید: خداوند توکل کنندگان را دوست دارد.( سوره آل عمران، آیه 159) محبت خداوند برای مؤمنان ارزشمند و با معناست و اثر تشویقی زیادی بر آنان دارد و در جای دیگری می فرماید: هر کس به خدا توکل کند خداوند برای او کافی است (سوره طلاق، آیه 3).
3- تسلیم در برابر اراده الهی
مفهوم دیگری که در فرهنگ اسلام بسیار مورد توجه قرار گرفته است عبارت است از: تسلیم در برابر مشیت الهی و راضی بودن به سرنوشت. با این باور، کدام مصیبت می تواند انسان را درهم بشکند و او را به مرز فروپاشی روانی و اختلال و آشفتگی نزدیک کند. مصیبت و بلا بر ایمان مؤمنان می افزاید و توجه آنان را به اصولی جلب می کند که التفات بدانها به تصحیح مسیر زندگی آنان می انجامد.( سوره بقره، آیه 156).

4- شادکامی
افراد شادكام افكار و رفتارهايي دارند كه سازگار و كمك كننده مي‌باشد. اين‌گونه افراد با ديدگاهي روشن به امور مي‌نگرند. دعا و نيايش دارند. به طور مستقيم براي حل مسائل از خود تلاش نشان مي‌دهند و به موقع از ديگران كمك مي‌طلبند. از سوي ديگر، افراد غيرشادكام، بدبينانه فكر و عمل مي‌كنند. در خيالات فرو مي‌روند. خود و ديگران را سرزنش مي‌كنند و از كار كردن براي حل مشكلات اجتناب مي‌ورزند(دینر و همکاران،سال؟)
مفاهیم دیگری همچون باور به علم، احاطه، حکمت، قدرت، تدبیر و رحمت خداوند نیز هر کدام دارای آثار مثبت و سازنده ای بر افکار، احساسات و رفتارهایی هستند که نتیجه نهایی مجموعه آنها این است که انسان باورمند به آنها انسانی می شود با شخصیت محکمِ برخوردار از آرامش روان و اطمینان خاطر، صبور و حلیم در برابر شداید و مشکلات و مصائب و مشقّات.هرچه درجه خلوص ایمان و باور به این عقاید و معارف، بیشتر و میزان آگاهی به این شناخت، افزون تر باشد، به همان نسبت، آثار این باورها در اندیشه، احساس و رفتار فرد، ظاهر می شود و به مقداری که در هر یک از ابعاد و جنبه ها کاستی وجود داشته باشد به همان مقدار از آثار مثبت آن کاسته می شود(عباسی،1381).
دین و سلامت روان
جهان بینی آن گاه تکیه گاه یک مکتب و پایه ایمان قرار می گیرد که رنگ و صبغه مذهبی داشته باشد. شناختهای اساسی ما درباره جهان، انسان و همه پدیده های عالم بر نحوه تفکر، جهتگیری، انتخابها و رفتارهای ما تأثیر دارند. جهان بینی در واقع، کُنش – واکُنشها یا بازخوردهای اساسی ما را نسبت به خود، دیگران و هستی شکل می دهد. وحید که اولین اصل از اصول عقاید اسلامی است بر این آگاهیها تأکید می کند که جهان و همه پدیده های عالم، آفریده هستند و همه به او نیازمندند و او از همه بی نیاز است.(سوره فاطر،آیه:15) .خدا به همه چیز، آگاه و بر همه چیز تواناست (سوره شوری، آیه 12 ؛ سوره حج، آیه 6)
ابعاد اندازه گیری شده دینداری
ابعاد گوناگون دينداري در پژوهش هاي انجام شده در اين زمينه اندازه گيري شده است. مي توان اين ابعاد را در موارد زير خلاصه كرد:
– باور مذهبی29: باور داشتن در مقابل باور نداشتن، باور قلبي وعميق در مقابل باور سطحي، باور به خدا،پيامبران و روز واپسين، عقايد و باورهاي سنتي.
– وابستگی مذهبی30
– بعد اجتماعی و سازمانی مذهبی: عضويت اجتماعي و سازماني مذهب، شركت در مراسم مذهبي، فعاليت هاي اجتماعي مذهبي،شركت در نماز جماعت و يا دعاهاي جمعي، دادن كمك هاي مالي به مساجد و معابد.
– بعد فردي و غيرسازماني مذهب: درخواست چيزي از خداوند، شفاعت، ميانجيگري و دعاي خير براي ديگران، تحسين و تشكر،اعتراف و اقرار به گناه، تفكر در آثار خلقت خداوندي، مكاشفه، خواندن قرآن و دعا در خلوت.
– بعد ذهنی و مذهبی بودن31: چقدر مذهب براي فرد اهميت دارد؟، تا چه اندازه فرد خود را مذهبي مي داند؟
– انگيزة مذهبي( درو نسويي/ برو نسويي)
– جستار مذهبي32
– تجربيات مذهبي
– شكوفايي مذهبي ( رابطة معني دار، رضايت بخش و عرفاني با خداوند)
– مقابله هاي مذهبي
– دانش مذهبي
– پيامدها و نتايج مذهبي بودن
– تاريخچة مذهبي بودن
– رشد يافتگي معنوي و مذهبي (کونیک و همکاران،2002؛نقل از خدایاری فرد و همکاران،1378).
سلامت روان33
مفهوم سلامت روان
لوین سون و همکارانش در 1962 سلامت روان را اینطور تعریف کرده اند: سلامت روان عبارت است از اینکه فرد چه احساسی نسبت به خود، دنیای اطراف، محل زندگی، اطرافیان مخصوصاً با توجه به مسئولیتی که در مقابل دیگران دارد، چگونگی سازش وی با درامد خود و شناخت مکانی و زمانی خویشتن دارد(میلانی فر،1378).
سلامت روان به سلامت شناختی و یا عاطفی اطلاق می شود، در واقع این مفهوم در مورد نحوه تفکر، احساس و رفتار ما می باشد. سلامت روان همچنین می تواند به معنای عدم حضور یک اختلال روانی باشد. تقریبا 25 درصد مردم در بریتانیا در طول زندگی خود یک مشکل مربوط به سلامت روان را دارند. گفته می شود که آمریکا بالاترین میزان بروز مشکلات مربوط به سلامت روان در جهان توسعه یافته را دارد. سلامت روان شما می تواند بر روی زندگی روزمره، روابط و حتّی سلامت جسمانی شما تأثیر بگذارد. سلامت روان همچنین دربرگیرنده توانایی یک فرد برای لذت بردن از یک زندگی، برای حفظ توازن بین فعالیت های زندگی و تلاش ها برای رسیدن به انعطاف پذیری روان شناختی می باشد (آیکین34، 2010).
بر اساس لغت نامه پزشکی مدیلکسیکن35،

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع سلامت روانی، سلامت روان، نهاد اجتماعی، تأمین کننده Next Entries منابع پایان نامه با موضوع سلامت روان، انسان سالم، عقده حقارت، ناخودآگاه