منابع پایان نامه با موضوع زیست محیطی، خلیج فارس، اقتصاد کشور، رویکرد سیستمی

دانلود پایان نامه ارشد

محافظت با مواد سمی، باعث بیماری‌های بسیاري می‌شود (مقدم و مظاهری، 1388).
که در اینجا مختصراً به برخی از منابع مضر ناشی از بازیافت کشتی اشاره می‌شود (Greenpeace International, 2000):
پشم شیشه
گرد و غبار پشم شیشه باعث تغییر شکل بافت‌های شبه-زخم می‌شود که این خود باعث مشکلات دائمی در تنفس می‌شود (آزبستوسیس). در حالت دراز مدت، سرطان شش‌ها و غشاي نازکی که این اُرگان‌ها را احاطه کرده است، تحت تأثیر قرار می‌گیرد.
سرب
پس از خوردن یا استنشاق سرب، خون و استخوان‌ها متراکم و جمع می‌شوند. استنشاق این ماده می‌تواند منجر به کم خونی شود و برای سیستم عصبی و کلیه‌ها سمی است.
آرسنیک
قرار گرفتن در معرض آرسنیک منجر به سرطان‌های شش، پوست، روده، کلیه، جگر و مثانه می‌شود. همچنین می‌تواند باعث تخریب عروق خونی شود. التهاب بافت‌های عصبی ناشی از آرسنیک می‌تواند باعث نقصان در احساسات یا فلج شود. تومورهاي بدشکل نیز ممکن است در پوست کسانی که در معرض آرسنیک قرار گرفته‌اند ظاهر شود.
کروم
کرومیوم نگاه داشته شده در برخی مواد شیمیایی با پایۀ کروم (کرومات) می‌تواند منجر به اگزما و بیماری‌های تنفسی در افرادي که در معرض غبار یا بخارهاي آن قرار می‌گیرند، شود؛ سرطان شش از آن جمله است.
ارگانوتین‌ها
ارگانوتین‌ها سم اعصاب هستند که در خون، کبد، کلیه‌ها و مغز جمع می‌شوند.
PAH
ترکیبات PAH12 می‌تواند منجر به سرطان‌های مختلف از جمله سرطان شش و پوست بیضه شود. برخی از این مواد می‌توانند با مواد ژنتیکی13 ترکیب شوند و منجر به تخریب یا جهش سلول‌ها و توقف سیستم دفاعی بدن شود.
دیوکسین‌ها
دیوکسین‌ها نیز مواد سرطان‌زای قدرتمند و متوقف‌کنندگان سیستم ایمنی هستند و در بافت‌های چربی بدن جمع می‌شوند. علاوه بر این، گمان می‌رود که تأثیرات پیش‌زادي و پس از تولد در سیستم عصبی بچه‌ها دارند. در مطالعۀ حیوانات نشان داده شده است که باعث کاهش تولید اسپرم می‌شوند.
از لحاظ داده‌هاي موجود، نباید هیچ شکی وجود داشته باشد مبنی بر اینکه کشتی‌ها از سال‌های 1970 بالاترین سطح مواد خطرناك را دارا هستند. این کشتی‌ها اکنون بدون هیچ ایمنی یا احتیاط زیست محیطی در مناطق جزر و مدي سواحل آسیایی تکه تکه شده‌اند. مردم، بدون هیچ محافظتی با همان مواد سمی و خطرناك سروکار دارند. تنها تفاوت اصلی این است که در چین و فیلیپین جرثقیل‌ها و ماشین‌آلات بیشتري نسبت به هند و بنگلادش استفاده می‌شود. با این حال، در چین و فیلیپین آزبست در فضاي باز انباشته و در همان محل انبار شده و زباله‌های سمی در فضاي باز سوزانده شده، درست مانند همان چیزي که در آلانگ وجود دارد (مقدم و مظاهری، 1388).

2-3-9 صنعت بازیافت کشتی موتور محرکه اقتصاد یا تهدید محیط‌زیست با تاکید بر قابلیت‌های کلیدی بندر خرمشهر
همانطور که از عنوان پیداست سعی داریم با ارزیابی مزیت‌ها و امتیازهای بازیافت و اوراق کشتی در ایران به خصوص در منطقه خوزستان و نگاهی دقیق‌تر و عمیق‌تر به موانع و مشکلات تشکیلاتی و قانونی و زیست محیطی، افقی روشن‌تر در جهت ایجاد و یا جلوگیری از شکل‌گیری این صنعت ترسیم نماییم. بازیافت کشتی‌ها می‌تواند موتور محرکه صنعت و اقتصاد باشد. بدون شک عرصه بازیافت کشتی‌ها بسیار درآمدزا بوده و سرمایه خارق‌العاده‌ای در این صنعت نهفته شده است. اطلاق واژه‌هایی چون صنعت، علم و یا دنیای بازیافت و اوراق شناورها به این حرفه دور نمی‌باشد، چرا که با بررسی پتانسیل‌ها و مزیت‌های این صنعت به وضوح مشخص می‌گردد، که تنها جنبه اشتغال‌زایی آن می‌تواند هر حکومت و دولت‌مردی را برای رهایی از معضل بیکاری به سوی آن متمایل نماید. لذا در اینجا به بررسی ابعاد مختلف پتانسیل و امتیازهای صنعت بازیافت کشتی خواهیم پرداخت و پس از آن با نگاهی به مشکلات و معضلات پیش روی آن قصد رسیدن به نتیجه معقول در جهت ورود و یا عدم ورود به صنعت پرسود و پر مخاطره بازیافت کشتی را داریم. در این مقاله سعی بر این است تا توجیه اقتصادی و یا عوامل بازدارنده صنعت بازیافت کشتی در منطقه شمال خلیج فارس (اروندرود) را به چالش بگذارد (فرشادجم و همکاران، 1390).
مسلماً اجرایی نمودن صنعت بازیافت کشتی‌ها به دلیل کمک به چرخه اقتصاد کشور و بحث اشتغال‌زایی بسیار مفید به فایده می‌تواند باشد. مضافاً اینکه زمینه‌های توسعه‌این صنعت در کشور به دلیل روند رو به رشد صنعت کشتی‌سازی و حجم بالای حمل‌ونقل دریایی در کشور به تبع آن حجم بالای کشتی‌های فرسوده و صدمه دیده که از چرخه حمل‌ونقل دریایی خارج و به جمع شناورهای غیرقابل دریانوردی افزوده می‌شوند، وجود دارد. از یک طرف می‌توان گفت هر صنعت به طور عام دارای یک بار آلودگی است و در خصوص صنعت بازیافت کشتی‌ها نمی‌توان نگرانی متولیان حفاظت از محیط‌زیست و دوستداران طبیعت را تبعات سوء عملیات اوراق کشتی متوجه عوامل انسانی و محیط‌زیست می‌شود یا آلودگی ناشی از تأثیرات نامطلوب بر سواحل محل بازیافت و به خطر انداختن گونه‌های آبزیان موجود در منطقه را نادیده گرفت. منطقه شمال خلیج فارس (اروندرود) به عنوان منطقه مورد مطالعه‌این پژوهش بسیار حساس و استراتژیک می‌باشد. هم چنین این منطقه به لحاظ تنوع زیستی و ویژگی‌های زیست محیطی جزء مناطق ویژه محسوب می‌شود. حمل‌ونقل نفت و مواد شیمایی، تجارت کالا، کم عمق بودن، محدود بودن جریانات غالب در این منطقه از جمله عواملی است که لزوم دقت بیشتر در رعایت استانداردهای زیست محیطی را می‌طلبد.
نتیجتاً می‌توان گفت که با توجه به دلایل توجیهی ذکر شده جهت راه‌اندازی این صنعت و توجه به این مسئله که از دیدگاه زیست محیطی، هدف از بین بردن هیچ صنعت سودآوری نیست چرا که هر صنعت در وهله اول از سرمایه ملی محسوب شده و از طرفی لزوم توجه به محیط‌زیست دریایی و اهمیت حفاظت از آن به عنوان یک موهبت الهی ضروری به نظر می‌رسد. کشور ایران می‌تواند با اتخاذ تدابیر خلاقانه، در مناطقی خارج از خلیج فارس با حفظ ضوابط و استانداردهای زیست محیطی، نظارت سازمان حفاظت از محیط‌زیست و سازمان بنادر و دریانوردی در چارچوب قانون، تضمین وجود تسهیلات، تجهیزات و فناوری‌های لازم، اجرای ایمن و بی‌خطر، آموزش پرسنل درگیر در امر بازیافت، متولی و پیشرو در زمینه این صنعت در منطقه باشد. این مهم تنها زمانی اتفاق می‌افتد که سازمان‌ها و نهادهای مرتبط با این صنعت به صورت هماهنگ مسئولیت خود را بپذیرند . با ایجاد چند حوضچه مشخص با نظارت همه‌جانبه آنها و حضور بخش خصوصی این صنعت را آغاز نمایند. برخی از این سازمان‌ها عبارتند از سازمان محیط‌زیست، سازمان صنایع و معادن، سازمان بنادر و دریانوردی، وزارت علوم و تحقیقات، وزارت امور خارجه و… هستند. پس از آغاز به کار این صنعت تمامی آزمایشات و تحقیقات مورد نیاز و نظارت تنگاتنگ باید صورت پذیرد و آنالیز لازم بر روی این داده‌ها انجام شود. نتایج و تجربیات این طرح می‌تواند برای گسترش استاندارد و علمی این صنعت در کشور راه‌گشا بوده و باعث تقویت و بهبود اقتصاد کشور گردد (فرشادجم و همکاران، 1390).

2-3-10 مدیریت زیست محیطی صنعت اوراق کردن کشتی
به دلیل ماهیت فرایند صنعت اوراق کردن و اثرات زیست محیطی آن در هر فاز مراحل چندگانه اوراق کردن یک شناور، رویکرد سیستمی مد نظر قرار گرفته و از روش تجزیه و تحلیل سیستمی جهت بررسی مقوله مذکور استفاده شده است. از آنجایی که نواحی ساحلی، بستر و مکان استقرار و اجرای این صنعت می‌باشند، بخش‌های مختلف ناحیه ساحلی که فعالیت‌های متنوع اوراق‌سازی کشتی را تحمیل می‌نمایند در فازهای عملیاتی صنعت مذکور، مورد بررسی قرار داده شده و خطرات زیست محیطی ناشی از فعالیت‌های تخریب و اوراق کردن کشتی شناسایی‌شده است. تمام مراحل تخریب و انهدام کشتی که با هدف استحصال فولاد خالص می‌باشد در شش فاز عملیاتی و در سه بخش از ناحیه ساحلی انجام می‌گیرد. مواد و ترکیبات حاصل از برش و جداسازی پیکره کشتی در هر مرحله ، 15 نوع آلاینده شیمیایی و بیولوژیکی را به محیط ساحلی وارد می‌کند و تعادل اکولوژیکی زیست‌بوم ساحلی را با تهدید و خطر مواجه می‌سازد. فشار آلودگی و قدرت تخریبی این صنعت بر پایه مدیریت زیست محیطی با مکان‌یابی صحیح و ارزیابی زیست محیطی و جمع‌آوری و دفع و بازیافت اصولی مواد زائد خطرناک به حداقل ممکن کاهش می‌یابد. افزایش تعداد کشتی‌هایی که به زودی باید اوراق شوند، خطوط ساحلی کشورهای آسیایی و حتی اخیراً سواحل ایران را به شدت تهدید می‌کند که بایستی قبل از هر گونه صدور مجوز برای ایجاد این صنعت، ایستگاه مناسب انتخاب شده و پیامدهای زیست محیطی آن سنجیده شود و بر اساس ارزیابی زیست محیطی و توان اکولوژیکی سواحل در مورد استقرار صنعت مذکور تصمیم‌گیری شود (هاشمی، 1383).
بررسی فعالیت اوراق کردن کشتی به عنوان یک سیستم نسبتاً پیچیده، و اثرات سوء آن بر محیط‌زیست ساحلی، با استعانت از رویکرد سیستمی قابل دستیابی است. تجزیه و تحلیل سیستمی روشی است که با توجه به ماهیت سیستمی صنعت اوراق کردن کشتی، جهت بررسی فرایند جداسازی یک شناور بزرگ و آلاینده‌های حاصل از بریدن و جدا کردن قسمت‌های مختلف آن به کار رفته است. در این روش در هر مرحله از فرایند بریدن و قطعه قطعه کردن، ترکیبات و مواد جدا شونده به طور سیستماتیک شناسایی‌شده، آلودگی‌های حاصل از آنها و اثرات و خطرات زیست محیطی آلاینده‌ها در هر فاز مورد بررسی قرار می‌گیرد (UNEP, 2002؛ هاشمی، 1383).
فرایند اوراق یک کشتی، طی مراحل مختلفی انجام می‌گیرد که در هر مرحله بخش‌هایی از کشتی، بریده و جدا می‌شود و زائدات و آلاینده‌های مشخصی به محیط وارد می‌شود. محیط‌زیست ساحلی به عنوان بستر فعالیت‌های اوراق‌سازی کشتی تحت تأثیر بار آلودگی ناشی از این صنعت می‌باشد. ناحیه ساحلی به دلیل واقع شدن در محدوده حد فاصل بین دریا و خشکی از ویژگی‌های هر دو زیست‌بوم بهره برده و یک اکوتون (مرز بین دو زیست‌بوم) محسوب می‌شود. تنوع گونه‌ای بسیار زیاد از نظر جانوری و گیاهی در محدوده‌ای باریک، آسیب‌پذیری و حساسیت آن را افزایش داده است. مواد و ترکیبات حاصل از فعالیت‌های قطعه قطعه نمودن و جداسازی پیکره کشتی‌ها در هر منطقه، باعث آلودگی شدید در آن ناحیه خاص از ساحل می‌شود. مواد زائد سمی حدود 5% از وزن کشتی‌ها را تشکیل می‌دهد که برای زیست‌مندان ساحلی بسیار خطرناک می‌باشد (هاشمی، 1383).

2-3-11 بررسی صنعت بازیافت کشتی‌ها
اسکراپ کشتی‌ها و سازه‌های دریایی و یا به طور کلی یک شناور نوعی بازیافت بوده و شامل خرد کردن آن به اجزا کوچکتر می‌باشد. هر شناور دارای یک عمر مفید است به طوری که بعد از مدتی که معمولاً چندین دهه است، به علت خوردگی و گاه نیاز به انجام برخی تغییرات سازه‌ای برای مطابقت با قوانین و مقررات ایمنی و فنی و همچنین نیازهای تجاری روز دنیا، انجام تغییرات و تعمیرات مورد نیاز لحاظ اقتصادی مقرون به صرفه نمی‌باشد. خرد کردن کشتی فرصتی را ایجاد می‌کند تا مواد مصرفی به خصوص فلزات به کار رفته در آن مورد استفاده مجدد قرار گیرند. برخی از کشتی‌ها قبل از رسیدن به این مرحله طی حوادث مختلف از جمله برخورد با صخره یا هوای طوفانی و یا آتش‌سوزی غرق شده و به صورت لاشه کشتی در بستر اقیانوس‌ها و دریاها باقی می‌مانند. برخی دیگر از کشتی‌ها پس از اتمام عمر مفید به جای اوراق شدن به صورت‌های دیگر نظیر موزه، رستوران و … مورد استفاده قرار می‌گیرند. که در این پژوهش سعی شده به بررسی کنوانسیون بازل، خطرات ناشی از بازیافت کشتی‌ها و هم چنین وضعیت صنعت بازیافت کشتی‌ها در ایران و جهان پرداخته گردد (مقدم، 1391).
مناطقی که به عنوان سایت‌های بازیافت کشتی در نظر گرفته می‌شوند می‌بایست دارای ویژگی‌ها و امکانات خاصی بوده تا خطرات و مشکلات این صنعت به حداقل ممکن کاهش یابد. از آنجا که این صنعت دارای ریسک بالای زیست محیطی است محل پیشنهادی می‌بایست به گونه‌ای انتخاب گردند که حداقل تأثیر را بر مناطق ویژه و حساس زیست محیطی از قبیل جنگل‌های

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع زیست محیطی، خلیج فارس، اولویت‌بندی، آزمون فریدمن Next Entries منابع پایان نامه با موضوع نیروی کار، زیست محیطی، ایالات متحده، ایالات متحده آمریکا