منابع پایان نامه با موضوع دوره قاجار، معماری ایران، معماری سنتی، کارشناسی ارشد

دانلود پایان نامه ارشد

که سبب گردیده تا این آرایهها در معماری، مورد توجه خاص قرار گرفته و از آنها استفاده فراوان گردد، امری لازم و ضروری بنظر میرسد.
1-2- اهداف تحقیق:
وجود ارسیهای متعدد باقی مانده در بناهای قاجاری، نشاندهنده توجه فراوان به این عنصر در معماری این دوره نسبت به دورههای تاریخی گذشته است. لذا اهداف این پژوهش را میتوان چنین عنوان نمود:
1-دستیابی به ویژگیهای خاص، که موجب گردیده ارسی در معماری این دوره بسیار مورد توجه قرارگیرد و همچنین یافتن دلایلی که باعث گستردگی استفاده از آنها گردیده است.
2-بررسی تأثیرات حضور عناصر غربی در ساختار و تزئینات ارسی، در بناهای دوره قاجار.
1-3- سئوالات کلیدی تحقیق:
1-ویژگیهای ساختاری ارسی در بناهای دوره قاجار چیست؟
2- در ساخت ارسی از چه تزئیناتی استفاده شده است؟
3-شرایط فرهنگی و هنری دوره قاجار(با توجه به حضورگسترده غرب و تأثیر عناصر غربی بر تمامی شئونات زندگی اجتماعی، از جمله هنر) در روند تحول آرایههای چوبی از جمله ارسی، چه تأثیری داشته است؟
1-4-فرضیات تحقیق:
1-با توجه به کاربرد دوگانه ارسی در معماری، هم به عنوان نورگیر و هم به عنوان جداکننده فضای داخلی بنا و در حکم یک ضلع دیوار، این عنصر به لحاظ ساختاری باید از استحکام لازم برخوردار بوده و هم چنین باید به گونهای طراحی و ساخته شده باشد که بتواند ورود نور از فضای بیرون به داخل بنا را تأمین نماید.
2-بنظر میرسد، تمام تزئیناتی که بر روی آثار چوبی، در دورههای هم زمان با ساخت ارسی مورد استفاده قرار میگرفته، در تزئین این عنصر نیز بکار گرفته شده و در برخی موارد، تزئینات خاص و ویژه ای در ساخت ارسی استفاده شده است.
3-با توجه به فزونی ارتباط ایران با غرب در دوره قاجار، بنظر میرسد بهرهگیری از ارسی و ویژگیهای خاص ساختاری و تزئینی آن، تحت تأثیر ارتباط با غرب، شکل گرفته است.
1-5-روش تحقیق:
نوع پژوهش بر اساس هدف، بنیادی بوده و بر اساس ماهیت و روش، تاریخی، توصیفی میباشد و همچنین در این پژوهش گردآوری مطالب به روش ترکیبی کتابخانه ای – میدانی انجام گرفته است. در روش میدانی، بررسی نمونه ارسیهای موجود در بناهای دوره قاجار در شهرهای مختلف از نزدیک صورت گرفته و در کنار بررسیهای میدانی و عکس برداری از آثار، با تعدادی از اساتید ارسیساز و آگاهان از این هنر، مصاحبه انجام شده(سنت شفاهی) و آگاهیهای ارزشمندی به این مجموعه افزون شده است. هم چنین در روش کتابخانهای، گردآوری مطالب بر اساس منابع کتابی مدون و اسناد تاریخی بوده و لذا بر اساس اطلاعات بدست آمده با روشهای فوق، تحلیل نهایی لازم صورت گرفته است.
1-6-پیشینه تحقیق:
در راستای تحقق نگارشِ پژوهش فوق و برای یافتن پیشینه موضوع مربوطه، مقالات و پایان نامههایی را که تا حد امکان هم سو با موضوع مطرح شده باشد، انتخاب و مطالعه نمودهام که در ذیل نام برخی از آنها که بر طبق اهمیت موضوع و ارتباط آن با اهداف پایان نامه مرتب شده، ذکر میگردد.
مقالات:
الف: مقالاتی که بطور مستقیم به ارسی پرداخته اند:
1-مطالعه طرح ارسی های کاخ های قاجاری تهران
نویسنده: علیپور، نیلوفر؛ فصلنامه نگره، شماره18، تابستان 1390.
در این مقاله نویسنده به بررسی ارسی به عنوان یکی از عناصر تزئینی معماری دوره قاجار در کاخهای تهران پرداخته و نتیجه حاصله این که، تمامی طرح های بکار رفته در این ارسی ها منحنی بوده و در تزئینات آنها از نقوش اصلی متداول در دیگر هنرهای دوره قاجار، هم چون بته جقه، چهارپر و طرح های قاببندی و انواع گل استفاده شده است. در این مقاله بسیار مختصر به ارسی پرداخته شده و در واقع شاید بتوان گفت که تعداد نمونه های انتخابی جهت رسیدن به نتیجه حاصل از این پژوهش بسیار کم بوده است. قابل ذکر است که مطالب مقاله فوق با بخش کوچکی از این پایان نامه هم راستا میباشد.
ب: مقالاتی که بطورغیرمستقیم و در قسمتهایی ازآنها به ارسی پرداخته شده است:
2- دوران صد ساله تجدد در شهرسازی و معماری ایران
نویسنده: مقتدر، رضا، نشریه علوم انسانی”ایران نامه”بهار 1372، شماره42.
در این مقاله نویسنده به معماری در دوران انتقال، از زمان صفویه به زندیه و بالاخره دوره قاجار پرداخته و علل ضعف کیفیت هنرهای وابسته به معماری و تنزل کیفیت مصالح ساختمانی بکار رفته در معماری، هم چنین درحالت کلی، به بررسی علل و عواملی که سبب جایگزینی عناصر غربی به جای عناصر سنتی در معماری ایران شده، پرداخته است که ارسی نیز یکی از آنها میباشد که با ورود عناصر معماری غربی، استفاده از این عنصر منسوخ گشته است. در مقاله فوق به افول معماری سنتی و علل آن پرداخته شده و تزئینات وابسته به معماری سنتی مانند ارسی، در حالتی کلی پرداخته شده و به جزئیات آنها اشارهای نشده است. و این امر با مسیر پژوهشی این پایان نامه که به جزئیات ساختاری و تزئینی در ارسی پرداخته شده است، هم راستا نمیباشد.
3-معماری ایران در دوره قاجار
نویسندگان: افشاراصل، مهدی، خسروی، محمدباقر، نشریه فرهنگ و هنر”هنر”، تابستان 1377، شماره 36.
نویسنده در این مقاله به بررسی عوامل مؤثر در شکلگیری معماری و شهرسازی دوره قاجار و تحولات معماری این دوره و خصوصیات فضایی سازه و عناصر تزئینی آن در بناهای مختلف از جمله: ساختمانهای مذهبی، قصرها و کاخها ، کوشکها و عمارات کلاه فرنگی و خانههای مسکونی پرداخته و در آخر مطلب به این نتیجه رسیده که با وجود تمام تحولات و دیگرگونیهایی که درکالبد فضایی شهری و معماری صورت گرفته و با ورود معماری پیش از مدرن غرب به ایران و بعد از مشروطه، غالباً نوعی همخوانی و همسویی با معماری ایران داشته و عناصر ایرانی در هم نشینی با عناصر معماری غرب، معماری این دوره را تشکیل داده اند. در مطالب این مقاله، تعریفی مختصر از ارسی به عنوان نورگیر آورده شده و از ساختار و تزئینات این عناصر مطلبی به میان نیامده است.
4-بررسی نقوش اصیل قاجاری
نویسنده، زابلی نژاد، هدی، فصل نامه هنر، شماره 78.
مقاله در باره نقوش ایرانی-اسلامی است و محقق آنها را طبق مستندات ذاتاً انتزاعی و طبیعت گریز دانسته که در مسیر طولانی خود، دچار تغییر و تحول شده اند. اما با این حال، ویژگیهای اصیل خود را حفظ نموده اند. این نقوش در دوره قاجار، در تمامی زمینههای هنری، از جمله هنرهای چوبی نیز استفاده میشده و بتدریج تحت تأثیر هنر اروپایی، به سمت طبیعتپردازی و فاصله گرفتن از فرمهای تجریدی و انتزاعی پیش میرود که در واقع در اثر ارتباط با غرب از هنر باروک و روکوکو در اروپا نیز تأثیر پذیرفته است. توضیحات مقاله موردنظر در باره نقوش مورد استفاده در تمامی هنرهای این دوره از جمله آرایههای چوبی بوده، اما در خصوص ارسیها و نقوش بکار رفته بر روی آنها مطلب خاصی عنوان نشده است.
5-پیشینه نور در معماری و وسایل روشنایی در هنر اسلامی ایران
نویسنده: نعمت گرگانی، ام البنین، نشریه فرهنگ و هنر”اثر” پاییز 1381 شماره 35.
نویسنده دراین مقاله به بهرهگیری از نور، وسایل و ابزار روشنایی و عناصر نورگیری در معماری سنتی ایران، از جمله ارسی پرداخته، و در نهایت این عناصر فراموش شده را در چند اثر نگارگری، به عنوان اسناد منقوش بررسی نموده است. بخشی از مضمون این مقاله در رابطه با کارکرد نورگیری ارسی بوده و توضیحی مختصر در این مورد داده شده که بخش بسیار کوچکی از آن هم راستا با این پایان نامه می باشد.
6-مرمت عمارت بادگیر،(مجموعه کاخ گلستان)
نویسنده: حشمتی، احمدرضا، نشریه فرهنگ و هنر”اثر”، پاییز و زمستان1386، شماره42و43.
در مقاله فوق نویسنده مطالبی در رابطه با معرفی مجموعه ارگ سلطنتی کاخ گلستان، خصوصاً عمارت بادگیر و تزئینات معماری این عمارت و در نهایت آسیب شناسی و طرح مرمت قسمتهای مختلف و تزئینات آن (از جمله ارسی عمارت بادگیر) نگاشته ، و این مطالب را بدلیل تاریخی حائز اهمیت فراوان یافته است. مطالب مقاله ذکر شده در خصوص مرمت ارسی عمارت بادگیر به معرفی مختصر آرایهها در این ارسی نُه لنگه پرداخته است.
7-هنرهای وابسته به معماری ایران
نویسنده: زمرشیدی، حسین، نشریه فرهنگ و هنر”رشد آموزش هنر”، تابستان 1387،شماره 14.
در این مقاله نویسنده به بررسی معماری ایران از دوره ایلامی تا دوره معاصر، ویژگیهای هنر در معماری ، معرفی بناهای مهم ، هم چنین تزئینات در بناهای شاخص هر دوره، از جمله دوره قاجار، هم چون کاشی کاری، آجرکاری، گچ بری، آرایههای چوبی همچون در و پنجره و یا تزئینات چوبی دیگر و معرفی نقوش آنها پرداخته شده و در باره ارسی نیز تعریفی مختصر ارائه شده است.

8-گونه شناسی خانه دوره قاجار در اصفهان
نویسندگان: قاسمی سیچانی، مریم، معماریان، غلامحسین؛ دو فصلنامه هویت شهر، شماره 7، پاییز و زمستان 1389.
در این مقاله به بررسی تنوع ویژگیهای خاص و تزئینات خانههای شهر اصفهان در دوره قاجار پرداخته شده و نتیجه اینکه خانههای اصفهان، با مشخصات معماری اقلیم نیمه گرم و خشک، عمدتاً درونگرا ساخته شده و این خانهها را بر اساس ویژگیهای فضای معماری سازه، تزئینات و مصالح مورد استفاده ، خصوصاً بر اساس عناصر تزئینی ، نسبت به دوره های قبل، میتوان به خانههای ایوان دار، خانههای حوض خانهای، خانههای ارسی دار، خانههای بدون ارسی و خانههایی ترکیب شده از الگوهای فوق تقسیم بندی نمود. قابل ذکر است که در مقاله فوق فقط به خصوصیات خانههای ارسیدار اشاره شده و به ویژگیهای ارسی در این بناها پرداخته نشده است.
پایان نامه :
در پایان نامههای مطالعه شده نیزدر بخشهای کمی به ارسی به عنوان یکی از عناصر تزئینی در بنا پرداخته شده است.
1-آرایه های چوبی در معماری اسلامی ایران(دوره های زندیه و قاجار)
پژوهشگر: عبدالکریم عطارزاده، مقطع کارشناسی ارشد
استاد راهنما:دکتر لطیف ابوالقاسمی
دانشگاه تربیت مدرس، 1374
پژوهشگر در این پایان نامه، به یکی از ویژگیهای تزئینی و ساختاری در معماری ایران که همانا استفاده از چوب بوده ، پرداخته و عنوان نموده که این هنر با توجه به کمیّت وکیفیّت آثار موجود در یک منطقه به گونههای مختلفی جلوه پیدا کرده است. در ادامه پایان نامه، به بررسی آرایههای چوبی در دورههای زند و قاجار در شهرهای مهم از جمله: شیراز، تهران، اصفهان، سنندج، تبریز، سمنان و…پرداخته و به همراه تصاویر متعددی از این آرایهها، ویژگیهای قسمتهای مختلف آنها را، از نظر ساختاری و تزئینی معرفی نموده است. در پایان نامه فوق، ارسی جزئی از آرایههای چوبی بوده و خصوصیات کلی عنوان شده در مورد تزئینات و کاربرد این عناصردر بناهای سنتی، خصوصاً در دوره قاجار تا حدودی هم راستا با این پژوهش میباشد.
2 -خانه ایرانی،گذر از درونگرایی به برونگرایی
پژوهشگر: محسن صفاریان طوسی، کارشناسی ارشد معماری
استاد راهنما: غلامرضا ورزین
دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده فنی و مهندسی واحد مشهد،1379.
در این پایان نامه به درونگرایی به عنوان یکی از مهمترین خصوصیات فرهنگی در معماری ایران پرداخته شده و نویسنده این امر را حاصل نیاز انسان در زمانها و شرایط مختلف دانسته است. در ادامه و در بررسی تحولات معماری مسکونی در دوره قاجار، پژوهشگر این تحولات را با شرایط روز اجتماع هم سو دانسته و در آخر به این نتیجه رسیده که تغییر بسیاری از عناصر در بناهای مسکونی این دوره، در راستای گذر از درون گرایی به برونگرایی میباشد. و عدم استفاده از عناصری هم چون ارسی در بناها را نتیجه این گذر می داند.
3-پژوهشی در باب خانه امام جمعه(بازمانده ازدوره قاجار)
پژوهشگر: اعظم باهارگوش، مقطع کارشناسی ارشد
استاد راهنما: امان الله یغمایی
استاد مشاور: فخری دانشپورپرور
دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، دانشکده ادبیات، تهران1383.
پژوهشگر در این پایان نامه به معرفی خانه امام جمعه ، به عنوان یکی از آثار ارزشمند بازمانده از دوره قاجار پرداخته و تعیین هویت فرهنگی و تاریخی این بنا را امری ضروری دانسته است.
در خلال پایان نامه به بحث های متعددی مانند: معماری اسلامی، معماری دوره قاجار، خانه های تهران در عصر قاجار، تزئینات وابسته به معماری، از جمله

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع دوره قاجار، نقوش هندسی، کاخ گلستان، هنر ایران Next Entries منابع پایان نامه با موضوع دوره قاجار، هخامنشیان، کاخ گلستان، دوره صفوی