منابع پایان نامه با موضوع تفسیر قرآن، نهج البلاغه، هم معنایی

دانلود پایان نامه ارشد

اثبات و انکار ترادف در زبان اختلاف ورزیدند.گروهی پدیده ترادف را اثبات کردند ولی گروه دیگر اصولا منکر ترادف شده اند(آیینه وند، نیازی، 1379: 8). ترادف به این معناست که اگر دو واژه به جای یکدیگر به کار روند نباید در معنای گفتار تغییری حاصل شود، (صفوی، 1379: 106). هم معنایی وقتی ممکن است که بتوان به جای جزء یا اجزایی از یک زنجیره زبانی، جزء یا اجزای دیگر نهاد، بدون اینکه معنای زنجیره تغییر یابد(مدرسی،1386: 465). در هر زبان قاعده کلی بر این اساس استوار است که هر لفظ برای یک معنا وضع شود. در هیچ زبانی دو واژه را نمی توان یافت که در تمام جایگاه های حضوریکی، بتوان واژه دیگر را به کار برد و تغییری در معنای کلام احساس نکرد(صفوی، 1386، 68) فرانک پالمر معناشناس آمریکایی می نویسد: هم معنایی واقعی در میان واژه ها وجود ندارد و هیچ دو واژه ای دقیقا دارای یک معنی نیستند. البته بعید هم به نظر می رسد که در یک زبان دو واژه با یک معنی بیوانند در کنار هم به حیات خود ادامه دهند(پالمر، 1374، 107) یافتن دو هم معنای کامل دشوار است. موقعی که دو واژه، معنای یکسانی دارند، به نظر می رسد که یکی از آنها با کسب مشخصه معنایی اضافی و تمایز دهنده به جدایی از دیگری می گراید(مدرسی، 1386: 466).
در جای جای قرآن کریم، مواردی وجود دارد که از کلماتی استفاده شده و به زعم ما، به جای این کلمات می‌شد از کلمات مترادف آن نیز استفاده کرد. همان کاری که بعضی قاریان سده اول در مصاحفشان بدان روی آورده بودند. اما با بررسی دقیق معنای این کلمات، به این نتیجه خواهیم رسید که جزئیاتی که در آن کلمه وجود دارد، در هیچ کلمه مترادفی به آن شکل وجود ندارد و در آن جایگاه، تنها آن کلمه می‌توانست استفاده شود. در حقیقت می‌توان به ابعاد جدیدی از اعجاز قرآن کریم پی برد. اعجاز در به کار بردن هر یک از کلمات در جایگاه خود و در نظر گرفتن تمام خصوصیات و ویژگیهای کلمات و متناسب بودن این کلمات با مفاهیم و معانی منظور نظر.
2-6-4-3- تضاد(تقابل معنایی):
نزد ارباب علوم مشهور است که «تُعرف الاشیاءُ باضدادها»; یعنی از جمله راه های شناخت ویژگی های هر چیز، معرفت پیدا کردن به چیزهایی است که در تضاد با آن هستند.
تضاد عبارت اند از دو صورت با معناهای مختلف و محدود به دو واژه که مفهومشان در مقابل یکدیگرند. گاهی تقابل معنایی، نفی یک واژه متقابل و اثبات واژه دیگر است، مانند: زنده و مرده و مذکر و مونث .گاهی تقابل معنایی، نفی یک واژه و اثبات دیگری نیست، مانند: سرد و گرم(خائفی، 1379: 64).اگر چه تصور می شود که تضاد معنایی، نقطه مقابل هم معنایی است اما الزاما چنین نیست زیرا مثلا تقابل دو کلمه سرد و گرم وجود ندارد بلکه این گونه صفات از نظر کمیت قابل درجه بندی هستند.(پالمر، 1374،136-141)

2-6-4-4- شمول معنایی:
این امکان وجود دارد که مفهومی بتواند یک یا چند مفهوم دیگر را شامل شود. در این صورت رابطه شمول معنایی، رابطه یک مفهوم و مفهوم های تحت شمول آن است. برای مثال: مفهوم واژه (گل)، مفهوم واژه های(لاله)، (سنبل) و(میخک) را هم دربرمی گیرد(خوانین زاده، 1389: 45).کلمه هایی که تحت یک کلمه کلی بالاتر، قرار گیرند کلمه های (شمول) نام دارند.(یول، 1377: 142)این رابطه، بین واژه هایی برقرار است که از میان آنها، یکی از واژه ها کلی یا شامل و بقیه جزئی و یا مشمول می باشد(خائفی، 1379: 65)
.
.

فصل سوم

معرفی آیت الله طالقانی و تفسیر پرتوی از قرآن

3-1- زندگی نامه سیّد محمود طالقانی
سیّد محمود علائی طالقانی از علما، مفسران و فعّالان سیاسی ایران، فرزند عالم وارسته آیت الله سید ابوالحسن طالقانی، در سال 1290 شمسی در روستای گلیرد طالقان به دنیا آمد. سیّد محمود خواندن و نوشتن را در زادگاهش آموخت و مقدمات علم را نزد پدرش فرا گرفت. سپس همراه خانواده عازم تهران شد و از آنجا برای ادامه تحصیل وارد حوزه علمیه قم شد و از محضر اساتید بزرگی چون آیت الله حجّت و آیت الله خوانساری، بهره های فراوان برد(رجبی، 1382: 300-299). در سال 1318 پس از سالها تحصیل در قم، درجه ی اجتهاد را از مرحوم حاج شیخ عبدالکریم حائری دریافت کرد و راهی تهران شد و در مدرسه سپهسالار به تدریس و آموزش علوم دینی و نهج البلاغه و تفسیر قرآن پرداخت. در همان دوران در دفاع از یک خانم باحجاب در تهران با مأموران رضاخان درگیر و به جرم اهانت به مقامات بلند پایه کشوری بازداشت و به 6 ماه زندان محکوم گردید(جمعی از پژوهشگران حوزه علمیه قم، 1382: 807-806).
آیت الله طالقانی در سال 1320 به منظور جلب جوانان و دانشگاهیان و آشنایی با معارف اسلامی ضمن تاسیس کانون اسلام در تهران، به انتشار مجله دانش آموز همت گماشت. این مجله سخنرانی ها و ارشاد های قرآنی او را در کانون اسلام منعکس می کرد. وی همزمان در انجمن اسلامی دانشگاه تهران و انجمن اسلامی مهندسین که در همین سالها تشکیل شده بود فعالانه شرکت می نمود(اسفندیاری، 1383: 73-69). در واقع مجله ی دانش آموز وسیله ی آشنایی و سپس همکاری همیشگی و همفکری طالقانی با مرحوم مهندس مهدی بازرگان و دکتر یدالله سبحانی شد. آیت الله طالقانی پس از شهریور 1320، جلسات تفسیر قرآن را در خانه ها آغاز کرد و از سال 1323 تا 1327 در مسجد منشور السلطان و از 1327 تا 1357 در مسجد هدایت ادامه داد(خرمشاهی، 1377، ج2: 1397).
آیت الله طالقانی فقط یک روحانی مسجدی نبود، به حق، مرد میدان دین و سیاست بود. ایشان در نهضت ملّی شدن صنعت نفت تلاش های فراوانی نمود و با آیت الله کاشانی روابط صمیمانه ای برقرار ساخت. پس از کودتای 28 مرداد 1323 جمعی از فعّالان ملی و مذهبی به طور مخفی نهضت مقاومت ملی را تشکیل دادند که آیت الله طالقانی از جمله ی آنها بود(میرابوالقاسمی، 1382، ج 1: 407-403).
دز سال 1343 بعد از ترور حسین علا نخست وزیر توسط فدائیان اسلام، به اتهام پناه دادن به نواب صفوی و دوستانش دستگیر و مدتی بازداشت شد. دو سال بعد ساواک با یورشی به مراکز نهضت ملی در شهرهای مختلف ایران بسیاری از اعضای فعال آن من جمله آیت الله طالقانی را دستگیر و روانه زندان کرد. در اردیبهشت سال 1340 آیت الله طالقانی به همراه گروهی از فعالان مذهبی جمعیت نهضت آزادی ایران را تشکیل داد و سال بعد در پی اعتراض به رفراندوم شاه دستگیر و زندانی شد.
ایشان زندان قصر را به دانشگاه زندانیان سیاسی تبدیل نمود و کلاس های تفسیر قرآن، نهج البلاغه و تاریخ اسلام را دایر نمود. تدوین چند جلد تفسیر پرتوی از قرآن و تکمیل کتاب اسلام و حاکمیت، حاصل همان سالهاست(بنیاد فرهنگی آیت الله طالقانی، 1360: 18-16).
آیت الله طالقانی از جمله اولین مبارزانی بودند که خطر نفوذ صهیونیزم جهانی را در میان امت اسلام خاطرنشان نموده و با این پدیده مبارزه کرد. لذا در سال 1349 در خطبه نماز عید فطر به مسأله فلسطین پرداخت و از مردم ایران خواهان جمع آوری فطریه برای مردم فلسطین شد. ولی در روز عید فطر سال 1350 از برگزاری نماز عید توسط ایشان جلوگیری به عمل آمد و منزلش به مدت یک ماه در محاصره مأموران حکومت در آمد و سپس در دادگاه نظامی محاکمه و به سه سال تبعید در زابل محکوم شد که این حکم به یک سال و نیم تبعید در بافق کرمان تبدیل شد و سرانجام پس از سپری شدن این مدت در خرداد 1352 به تهران بازگشت. از آن پس، از اقامه نماز جماعت و ایراد سخنرانی منع شد و در پائیز 1354 مجددا بازداشت و به 10 سال حبس محکوم گردید(گروه پژوهش های تاریخی انتشارات قلم، 1382: 35).
با اوج گیری انقلاب اسلامی، رژیم شاه به منظور فریب افکار عمومی، زندانیان سیاسی را به تدریج آزاد می کرد و آیت الله طالقانی در روز هشتم آبان 1357 با استقبال مردم از زندان قصر آزاد شد. ایشان برای در هم شکستن حکومت نظامی و اعلان قدرت مردم به جهانیان در روزهای تاسوعا و عاشورای سال 57 ملت مسلمان ایران را به راهپیمایی همگانی فرا خواند. روز دهم بهمن همان سال طی پیامی به پرسنل ارتش از آنان خواست تا به صفوف مردم بپیوندند. نخستین نماز جمعه بعد از پیروزی انقلاب در پنجم مرداد 58 در دانشگاه تهران به امامت آن بزرگوار برپا شد(شکوری، 1374: 532-531).
در اولین انتخابات کشور که به منظور بررسی پیش نویس قانون اساسی جمهوری اسلامی برگزار شد، نماینده اول مردم تهران در مجلس خبرگان گردید. پس از پیروزی انقلاب اسلامی تا آخرین روز زندگی در راه خدمت به اسلام و مردم لحظه ای از پا ننشست. به تعبیر آیت الله خمینی، وی عالم عامل بود، یک عالمی که به درد مردم می رسید(خمینی، 1378، ج9: 534-533). به قول استاد محمّد مهدی جعفری رسالت آیت الله طالقانی ایجاد پل میان روشنفکران دانشگاهی و روحانیت مبارز و مترقی بود(روزنامه اطلاعات، 19 شهریور 59).
وی در تلاش بود تا دیوار میان روحانیون و دانشگاهیان را از میان بردارد و دو قشر را به هم نزدیک و در سرنوشت یکدیگر شریک کند. به گفته دکتر صاحب الزمانی آیت الله طالقانی همواره از بی خبری عمیق حاکم میان دانشگاه و روحانیت از احوال یکدیگر رنج می برد. دکتر کاتوزیان در این باره گفته است: آیت الله طالقانی حق بزرگی به گردن ما دانشگاهیان دارد، برای اینکه از نخستین کسانی بود که می خواست بین دانشگاه و روحانیت پلی ایجاد کند و این دو مرکز علمی را به هم مرتبط سازد. ارتباطی در سطح برابر، نه در سطح ولایت که یکی پیشرو باشد و یکی مقلّد(اسفندیاری، 1383: 67-63).
آیت الله طالقانی در یک کلمه درد دین داشت… وی سرانجام پس از یک عمر مبارزه و مجاهدت در نخستین ساعات بامداد روز دوشنبه 19 شهریور 1358 در تهران بر اثر سکته قلبی دارفانی را وداع گفت و پس از سالها فعالیت های علمی و مبارزات و عمری تلاش های خستگی ناپذیر در راه پیاده کردن احکام اسلام به دیدار معبود شتافت و بعد از یک عزاداری و تشییع جنازه کم نظیر توسط ملت مسلمان در بهشت زهرای تهران به خاک سپرده شد.
هیچ سخنی در سوگ او عمیق تر از پیام آیت الله خمینی درباره ی او گفته نشده است که گفت: آیت الله طالقانی یک عمری را در جهاد و روشنگری و ارشاد گذراند. او شخصیتی بود که از حبسی به حبس و از رنجی به رنج دیگر در رفت وآمد بود و هیچ گاه در جهاد بزرگ خود سستی و سردی نداشت. وی برای اسلام به منزله ی حضرت ابوذر بود، زبان گویای او چون شمشیر مالک اشتر برّنده بود و کوبنده… مرگ او زودرس بود و با برکت(خمینی، 1378، ج10: 55).
خداوند سبحان او را با اجداد طاهرینش محشور فرماید. رحمت خداوند بر معلم کبیر قرآن آیت الله طالقانی و بر همه مجاهدان را حق.
3-2- آثار و تألیفات ایشان
از آیت الله طالقانی آثار قلمی و با ارزش زیر به جز تفسیر پرتوی از قرآن که به طور مفصّل در بخش بعدی بدان پرداخته ایم به جای مانده است:
1)حاشیه بر تنبیه الامّه و تنزیه المّله آیت الله نائینی
2)ترجمه و توضیح بخشی از نهج البلاغه
3)با قرآن در صحنه
4)به سوی خدا می رویم که سفرنامه حج است
5)اینده بشریت از نظر مکتب ما
6)اسلام و مالکیت
7)جهاد و شهادت
8)آزادی و استبداد
9)درس وحدت
10)مرجعیت و فتوا
11)آیه حجاب
12)ترجمه جلد اول امام علی(ع) عبدالفتّاح عبدالمقصود
3-3- طالقانی در گذرگاه اندیشه ها
در این بخش تصویری از آینه افکار دیگران که در گفته ها و نوشته های خود درباره ی آیت الله طالقانی ارائه کرده اند را به طور اجمالی بازگو می کنیم. چرا که به قول مولوی( مثنوی،1371،ج1، بیت 136)
خوشتر آن باشد که سرّ دلبران گفته آید در حدیث دیگران
– آیت الله خمینی: آیت الله طالقانی دو ویژگی بارز داشت: یکی روحیه مقاومت با دستگاه ظلم که از عنفوان جوانی تا وقتی که دار فانی را وداع کرد انگیزه او مخالفت با جباران و ستمکاران و چپاولگران بود. هیچ وقت از پای ننشست و در نتیجه چندین بار به زندان افتاد و دیگری اینکه روحانی خدمتگزار بود(خمینی، 1378، 534-533).
– علّامه محمدرضا حکیمی: آیت الله طالقانی انسانی است که در طوفان خیزترین ایام، در هرجا و به هرگونه، مشعل نورآفرین انقلاب را از سر دست

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع معناشناسی، دستور زبان، گزینش واژه Next Entries منابع پایان نامه با موضوع تفسیر علمی، تفسیر قرآن، معناشناسی