منابع پایان نامه با موضوع ترک فعل، نیروی انسانی، توزیع فضایی، قانون مجازات

دانلود پایان نامه ارشد

تحقیق

2-1- مقدمه
با توجه به موضوع و مسئله پژوهش تحلیل توزیع فضایی مراکز انتظامی در پیشگیری از جرم به بررسی جرایم شهری، عوامل و شاخص‏های موثر در توزیع فضایی مراکز انتظامی براساس نظریه‏های جرم‏شناسی محیطی و ارتباط مکان و جرم و فضاهای شهری بر جرایم مورد مطالعه قرار گرفته شده است.
2-2- تعريف واژه‏ها و اصطلاحات فني و تخصصی
از آنجا که در تحقیق حاضر علاوه بر مفاهیم جغرافیا، پاره‌ای اصلاحات و واژه‌های خاص معمول در رشته‌های جامعه شناسی، حقوق و جرم شناسی به کار رفته است تعریفی مختصر از این مفاهیم ارائه می‌شود:
2-2-1- جرم، بزه یا بزهکاری
برخی از حقوقدانان معتقدند نقض قانون هر کشوری در صورتی که انجام وظیفه یا اعمال حقی آن را تجویز نکند مستوجب مجازات هم باشد جرم نامیده می‌شود. برخی دیگر هر فعل یا ترک فعلی را که نظام، صلح و آرامش اجتماعی را مختل سازد و قانون نیز برای آن مجازاتی تعیین کرده باشد، جرم می‌دانند (دانش، 1366: 44). قانون گذار در ماده 2 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1361 تعریف جرم را چنین ذکر کرده است «هر فعل یا ترک فعل که مطابق قانون مجازات یا مستلزم اقدامات تأمینی و تربیتی باشد جرم محسوب است و هیچ امری را نمیتوان جرم دانست مگر آنکه به موجب قانون برای آن مجازات یا اقدامات تأمینی یا تربیتی تعیین شده است».
در نگاهی کلی جرم شامل رفتاری است مخالف نظم اجتماعی که مرتکب آن را در معرض مجازات یا اقدامات تأمینی (تربیتی، مراقبتی و درمانی) قرار می‌دهد (گلدوزیان، 1369: 143).
2-2-2- جرم شناسی
علمی است که پدیده بزهکاری، عوامل یا اوضاع و احوال و مقتضیات فردی و اجتماعی و (محیطی) که در بروز رفتار جنایی و حالت عمومی تبهکاری اثر وابسته و یا در آن سیستم بوده است را بررسی می‌کند. همچنین در این علم جهت مبارزه علیه بزهکاری و پیشگیری از وقوع جرم راهکارهای علمی داده می‌شود. ضمناً بررسیهای مربوط به اصلاح قوانین آیین دادرسی، نوع مجازات و کیفیت اجرای آن و روشهای درمان جرم قسمت دیگر این علم را تشکیل می‌دهد. همانگونه که از تعریف فوق استنباط می‌شود یکی از اهداف مصمم علم جرم‌شناسی مبارزه با بزهکاری، شناسایی عوامل جرم زا و به اصطلاح شرایطی است که مجرم را به سمت جرم و کجروی سوق می‌دهد (کلانتری، 1380: 40 ).
2-2-3- مجرم
به کسی اطلاق می‌شود که مرتکب جنایت یا یکی از جرایم تصریح شده در قانون شود و به موجب مقررات برای آن عمل مجازات تعیین شده باشد به دیگر سخن انجام فعل یا ترک فعل مجرمانه موجب تولد مجرم می‌گردد (همان: 46).
2-2-4- کانونهای جرم خیز
اصطلاح “کانون هاي جرم خيز”21 که معناي لغوي آن به انگليسي “نقاط داغ” است از علم زمين شناسي اقتباس شده است و به محل هايي اطلاق مي شود که محل خروج ماگما و مواد مذاب آتشفشاني است. اين واژه اولين بار توسط “شرمن”22، “گارتين”3 و “برگر”4 در سال 1969 و براي تحليل مکاني بزهکاري مورد استفاده قرار گرفت. اين واژه بيانگر يک مکان يا محدوده جغرافيايي است که ميزان بزهکاري در آن بسيار بالاست. حدود اين مکان مي تواند بخشي از يک شهر، يک محله، چند خيابان مجاور هم و حتي ممکن است يک خانه يا يک مجتمع مسکوني باشد. برخي نيز در تعريف کانون هاي جرم خيز آن را معادل مکانهاي کوچک با تعداد جرم زياد قابل پيش بيني، حداقل در يک دوره زماني يکساله دانسته اند. مرکز کاهش بزهکاری متعلق به وزارت انگلستان، «کانونهای جرم‏خیز»، را به شرح زیر توضیح داده است: «یک ناحیه جغرافیایی که در آن وقوع بزه از حد متوسط بالاتر است و یا ناحیه‏ای که وقوع بزهکاری در آن نسبت به توزیع جرم در کل ناحیه متمرکزتر است. محدودههای مشخص و معینی است که سهم زیادی از کل جرایم در کل محدوده مورد مطالعه را در خود جای داده است (کلانتری و توکلی، 1386: 4).
“کلارک” نیز”کانونهای جرم خیز” را محدودههایی میداند که نسبت به محدودههای دیگر مردم برای درخواست کمک، بیشتر با پلیس تماس میگیرند. از نظر او کانونهای جرم خیز میتوانند میزان جرایم محلی را افزایش دهند (کلارک و اک، 1388: 15).
2-2-5- جرایم شهری
از نظر جغرافیا جرم پدیده ای است که از دیالکتیک روانشناسی و فضا شکل می گیرد در واقع ان دسته از کردارها و ویژگی های رفتار فردی به گونه ای که با ساخت و فضای جغرافیایی موجود از جمله هنجارها، ارزش ها و الگوهای ساخت فضایی در جامعه ناسازگار است (موسوی،1384، 85).
جرایم شهری آن بخش از ناهنجاری ها، کجروی ها و قانون شکنی ها است که در نتیجه دیالکتیک ساختار روانشناسی افراد در تعارض و رقابت با شهرنشینی و مشکلات آن از این ساخت فضایی در چارچوب نظام شهری و به عنوان مانعی در راه تامین امنیت و تعادل شهری پایدار است.
در تعریف جرم برای درک بهتر این تعرف به طبقه بندی از جرایم در سطوح مختلف می پردازیم:
جرم علیه اشخاص : که در برگیرنده آدم کشی، تجاوز، آدم ربایی، ضرب و شتم
جرم علیه مالکیت: دزدی، سرقت، وندالیسم، کلاهبرداری، آتش زدن عمدی، اختلاس
جرم علیه دولت: تروریسم،کلاهبرداری مالیاتی، خیانت به کشور و جاسوسی، جعل پول
جرم علیه خود فرد: روسپی‏گری، مصرف مواد غیر قانونی، انحراف جنسی
البته لازم به ذکر است که جرم پدیده‏ای است تابع تحولات زمانی و فضایی با توجه به دنیای در حال تغییر و شدن و تکوین خواست‏ها و نیازهای جدید در جامعه کما اینکه در گذشته فعالیتی جرم محسوب می شد ولی اکنون به عنوان یک فعالیت به هنجار در جامعه مورد پذیرش و قوانین حمایتی برای آن تدوین شده است بنابراین پدیده جرم دامنه فضایی- زمانی دارد.
2-2-6- نقشه نگاری جرم
از دیرباز بشر برای نمایش مکان و موقعیت پدیده های مختلف از نقشه استفاده می نموده است، اما استفاده از نقشه در تحلیل بزهکاری و برای نمایش اطلاعات مجرمانه حداقل به سال 1900 میلادی باز می گردد (کیت هریس، 1386).
نقشه های بزهکاری سنتی به شکل دستی تهیه و در اصطلاح به آنها نقشه پونزی23 گفته می شد. در این نقشه ها محل وقوع جرایم به شکل دستی با پونزهای رنگی نشان داده می شد. نقشه های یادشده که بیشتر در اطلاعات پلیس مورد استفاده قرار میگرفت با محدودیت های زیادی مواجه بود.
با ورود رایانه و سامانه های اطلاعات جغرافیایی، علم ترسیم نقشه بزهکاری نیز بسیار دگرگون شد، چرا که این سامانه توانمندی زیادی در ترکیب و تلفیق و جداسازی لایه های مختلف اطلاعات را داشت و به کمک آن تهیه انواع نقشه های بزهکاری ساده و ترکیبی و موضوعی، نقشه های آماری و نمودار نقشه فراهم شد. افزون بر این به کمک این سامانه امکان تهیه نقشه های بزهکاری و تشخیص الگوهای مکانی، زمانی و موضوعی بزهکاری و بزه دیدگی در محدوده های جغرافیایی ممکن می شود.
توان دیگر سامانه اطلاعات جغرافیایی در ترسیم نقشه های بزهکاری صرفنظر از سادگی، سرعت بالا و کم هزینه بودن تولید این نقشه ها با کیفیت بالا، دقت بیشتر و امکان تلفیق و لایه بندی داده های مختلف با موضوعات گوناگون است.
در نقشه‏نگاری جرم فعل یا ترک فعلی است که در سیستم قضایی و پلیس ثبتت شده باشد و مشخصات مکانی آن در دسترس باشد و بتوانددادههای اولیه برای تحلیل را فراهم آورد. به طور کلی عبارت است از تعیین و پیادهسازی جرائم بر روی محل دقیق وقوع آن مبتنب بر نقشه جغرافیایی مکان وقوع جرم. بر این اساس نقشه نگاری جرم یک جزء کلیدی از تجزیه و تحلیل جرم و استراتژس پلیس در ردیابی و کشف الگوهای جرائم در نقاط جغرافیایی و موقعیتهای جرم خیز است.
نواحی که جرم تمرکز یافته است، اغلب به عنوان نقاط کانونی جرم تعریف می شوند (Gonzales, Schofield, Hart, 2005:3).

2-2-7- نقش Gis در جغرافیای بزهکاری
سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) از جمله فناوریهای نوین برای تحلیل بزهکاری است. به وسیله این ابزار به نحو مؤثری میتوان جهت مقابله و کنترل ناهنجاریها و پیشگیری از وقوع بزهکاری اقدام نمود. تهیه پایگاه داده مکانی24 بزهکاری، بزهکاران و بزه دیدگان با توجه به نوع و میزان بزه ارتکابی از جمله کاربردهای مهم این سامانه است. مدیریت کارآمد ورود، ذخیره سازی، بهنگام سازی، بازیابی و پردازش اطلاعات با سرعت، دقت و کیفیت بالاتر و با صرف وقت، انرژی و هزینه کمتر از دیگر قابلیتهای این سامانه برای تحلیل بزهکاری است.
نقشه نگاری بزهکاری25، شناسایی کانونهای جرمخیز26، امکان ترکیب دادههای مکانی، زمانی بزهکاری با دادههای توصیفی از دیگر کاربردهای این سامانه است (کلانتری،1389: 1).
2-2-7-1- معرفی سامانه اطلاعات جغرافیایی
سامانه اطلاعات جغرافیایی به مجموعه سازمان یافته ای از سخت افزار، نرم افزار، اطلاعات و نیروی انسانی متخصص گفته می شود که به منظور کسب، ذخیره، بهنگام سازی، پردازش، تحلیل و ارائه کلیه اطلاعات جغرافیایی طراحی و ایجاد شده است (حبیبی و پور احمد، 1384، 16). ”سامانه“، ”داده“ و ”تحلیل“ مهمترین مفاهیم در سامانه اطلاعات جغرافیایی است. این سامانه از اجزاء منسجمی تشکیل یافته است که هر یک برای تأمین هدف خاصی طراحی شده است، از سویی این فناوری نیاز به داده هایی دارد که فضایی و غیر فضایی است و می توانند در محیط این سامانه نگهداری و بازیابی شوند. همچنین بر این سامانه با قدرت تجزیه و تحلیل خود، امکان برقراری ارتباط منطقی بین داده های فضایی و غیر فضایی را دارد و این مهمترین ویژگی سامانه های اطلاعات جغرافیایی است که آنرا از سایر سامانه های اطلاعاتی متمایز می سازد (فرهادی، 1378، ص89).
هر سامانه اطلاعات جغرافیایی از 3 جزء اصلی و 2 جزء فرعی تشکیل شده است. سخت افزار و نرم افزار و اطلاعات سازمان یافته، اجزاء اصلی سامانه است. افراد متخصص و روش کار اجزاء فرعی آن است(پرهیزکار، 1376،ص6).
سامانه اطلاعات جغرافیایی طی سی سال گذشته بسیار توسعه یافته است و به سبب قابلیت های متعدد و متنوعی که دارد در زمینه های مختلفی به کار گرفته شده است. ازجمله این زمینه ها می توان به مواردی چون توسعه کشاورزی، جنگل داری، مدیریت حیات وحش، حفاظت از منابع طبیعی و مطالعه حوزه های آبریز و آبخیزداری، خطرات و بلایای طبیعی، زمین لرزه، سیل، طوفان، هواشناسی، حمل و نقل، برنامه ریزی منطقه ای، شهری، روستایی و کاربری اراضی و تحلیل های بزهکاری اشاره نمود.
به نظر می رسد آنچه باعث شده است تا سامانه اطلاعات جغرافیایی امکان استفاده در تمامی زمینه های فوق را پیدا نماید، وجود توابع تحلیلی توانمند در این سیستم است. نگهداری و تحلیل داده های فضایی و توصیفی و آماده سازی داده ها برای اخذ خروجی های مختلف می باشد (حبیبی، 1384،ص26).
2-2-7-2- پیشینه استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی در تحلیل بزهکاری
از دیرباز بشر برای نمایش مکان و موقعیت پدیده ها از نقشه استفاده می نموده است. استفاده از نقشه در تحلیل بزهکاری در امور پلیسی نیز حداقل به سال 1900 میلادی باز می گردد. یک نقشه سنتی بزهکاری صفحه بزرگی را در بر می گرفت که محل جرایم باز پونزهایی بر روی آن مشخص شده بود (هریس، 1386، ص1).
با ورود رایانه به عرصه علم کارتوگرافی و ظهور سامانه های اطلاعات جغرافیایی و پیشرفت های آن از دهه 1960 به بعد، به تدریج استفاده از این فناوری در امور پلیسی و نهادهای مجری قانون و جهت کنترل و پیشگیری از بزهکاری در کشورهای توسعه یافته ای چون ایالات متحده امریکا، کانادا، استرالیا، انگلیس،آلمان و… متداول شد.
گرچه تلاش های اولیه برای استفاده از این فناوری به دلیل سرعت پایین رایانه ها و حافظه محدود آنها در دهه 1960 و 1970 با محدودیتهای جدی مواجه بود و این امر موجب شد تا مجموعه داده های مورد تحلیل بسیار محدود باشد و انجام تحلیل های همزمان و پیچیده با اشکالاتی روبرو گردد.
هزینه های بالای تجهیز سازمان های پلیسی و انتظامی به مجموعه سخت افزارها و نرم افزارهای تحلیل سامانه اطلاعات جغرافیایی و مخارج بالای استخدام نیروی انسانی متخصص و تهیه پایگاه داده ای این تحلیل ها از موانع بازدارنده برای استفاده از سامانه در تحلیل بزهکاری در دهه های 1960 و 1970 در کشورهای مختلف جهان می باشد. در اواخر دهه 1980 و اوایل دهه 1990 یعنی

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع مکانیابی، توزیع فضایی، مواد مخدر، کارشناسی ارشد Next Entries منابع پایان نامه با موضوع انسجام اجتماعی، ترس از جرم، نظام اخلاقی، توزیع فضایی