منابع پایان نامه با موضوع اکسیژن مصرفی، انعطاف پذیری، حداکثر اکسیژن مصرفی

دانلود پایان نامه ارشد

گویند. عوامل این آمادگی عبارتند از سرعت، توان، تعادل، چابکی، سرعت عمل و هماهنگی بین حرکات.
قابل ذکر است که عوامل هر دو نوع آمادگی، با هم همپوشانی دارند، برای مثال استقامت قلبی– تنفسی، قدرت عضلانی، استقامت عضلانی، انعطاف پذیری و ترکیب بدن، برای زندگی سالم ضروری هستند. اما در عین حال در عملکرد مهارت های حرکتی نیز مهم هستند. به هر حال میزان افزایش هریک از این عوامل، با توجه به نوع فعالیت جسمانی متفاوت است. بعضی از فعالیت های جسمانی مانند تیراندازی با کمان، بولینگ و تنیس روی میز عمدتا به توسعه عوامل وابسته به مهارت؛ نیازمند و برخی دیگر مانند راهپیمایی، دویدن و پله ورزی عمدتا به عوامل وابسته به تندرستی نیازمندند و بعضی فعالیت ها مانند فوتبال، هندبال، بسکتبال و اسکیت به سطوح بالای هر دو عامل نیاز دارند(55).

2-2-2. آمادگي جسماني مرتبط با سلامتي
آمادگيجسماني مرتبط با سلامتي، به آن دسته از مؤلفه های آمادگیجسمانی که با سلامت فرد در ارتباط است، گفته میشود. اين موضوع با توسعه و نگهداري عوامل مؤثر در پيشگيري و درمان بيماريها و تأمين کنندهی سلامت در ارتباط است مؤلفههای آمادگيجسماني عمده در ارتباط با سلامت عبارت از استقامتقلبي- تنفسی32، قدرت و استقامت عضلاني33 و انعطافپذيري34 و ترکیببدنی35 میباشند.

2-2-2-1. استقامت قلبی- تنفسی
استقامت واژهای است که دو مفهوم جداگانه ولی مربوط به هم یعنی استقامت عضلانی و استقامت قلبی تنفسی را توصیف می کند. استقامت عضلانی عبارت از توانایی یک عضله یا گروهی عضله در حفظ و پایداری تمرینات ایستا و یا بسیار شدید و تکراری که تا حدی زیادی به قدرت و قابلیت بیهوازی آن مربوط می شود. استقامت قلبی- تنفسی، عبارت از توانایی بدن در اجرای طولانی و مداوم ورزشهای موزون مانند دو یا شنا است. در مقایسه، استقامت عضلانی به توانایی عضله خاصی اشاره می کند، در حالی که استقامت قلبی- تنفسی به همه ی بدن مربوط می شود. همچنین، استقامت قلبی- تنفسی تا حد زیادی بستگی به قابلیت و پیشرفت دستگاه قلبی- عروقی و تنفسی یا قابلیت هوازی دارد(55). بنابراین، استقامت و آمادگی قلبی- تنفسی به توانایی قلب، رگهای خونی، خون و سیستم تنفسی گفته می شود که سوخت و اکسیژن را برای عضلات تأمین میکنند و گروه های عضلانی بزرگ را توانمند میسازند تا با استفاده از سوخت ورزش و فعالیت ها را به طور پیوسته برای یک دورهی زمانی زیاد انجام دهد(44). به بیان دیگر، استقامت قلبی- تنفسی عبارت از حداکثرکاری است که فرد میتواند به طور مستمر به وسیله گروه عضلاتبزرگ انجام دهد. این امر به ظرفیتکاری و جسمانی فرد اشاره دارد. همچنین، استقامت قلبی- تنفسی، توانایی بدن برای مقاومت در برابر خستگی در ورزشهای طولانی مدت و نیز بازگشت سریعتر بدن به حالت اولیه بعد از تمرین یا مسابقه است(8).
هنگام اجرای یک وهله ورزش، بدن انسان به حدی قابلیت و توانایی دارد که می تواند دستگاه قلبی- عروقی و تنفسی خود را با تأمین نیاز فوق العاده عضلات فعال سازگار کند. هنگامی که دستگاه قلبی- عروقی و تنفسی به طور پی درپی با این نیازها مواجه می شوند، مانند انجام تمرینات روزانه، به گونهای خود را با این شرایط سازگار می کند که نحوه ی اجرای فعالیت استقامتی بهبودی حاصل می کند(55). از آنجا که استقامت قلبی- تنفسی مستلزم توانایی قلب و ششها براي تأمین اکسیژن عضلات در حال کار به مدت زمان طولانی است، اجراي چنینکاري به توانایی حمل اکسیژن جهت کار عضلات و توانایی این عضلات براي انقباض و استفاده از اکسیژن بستگی دارد. هر قدر بدن بتواند اکسیژن بیشتري جذب کند، به همان اندازه کار بیشتري را میتواند انجام دهد و بدن با خستگی کمتري روبرو میشود. از این منظر، توانایی بدن براي رساندن و مصرف اکسیژن در کار و ورزشهاي شدید و طولانی مدت را آمادگی قلبی- عروقی(تنفسی) گویند.
براساس تعاریف ارائه شده، کارایی سیستم های قلب و تنفس در استقامت فرد در فعالیتهای بدنی بسیار تعیینکننده است. به تأخیرانداختن خستگی و یا کاهش آن مستلزم این است که سیستم تنفسی، اکسیژن کافی را در اختیار سیستم قلبی- عروقی قرار دهد تا این سیستم با انتقال آن به عضلات و بافتهای درگیر فعالیت، شرایط را برای یک اجرای مطلوب فراهم آورد و با انجام و تکرار لازم فعالیت، افزایش کارایی بدن بالا رفته تا بتوان در برابر خستگی، تحمل و مقاومت بیشتری از خود نشان داد. از آنجا که خستگی یکی از مهم ترین عواملی است که هم استقامت را محدود میکند و هم درعین حال برعملکرد فرد تأثیرگذاراست. بنابراین فردی دارای استقامت است که زود خسته نشود و یا هنگام خستگی بتواند به فعالیت خود ادامه دهد. لازمهی این کار تمرین و افزایش استقامت بدنی است.

2-2-2-1-1. ارزیابی استقامت قلبی- تنفسی
بهترین روش برای مشخص کردن میزان آمادگی قلبی و عروقی، انجام آزمایش الکتروکاردیو گرام36 یا همان محاسبه حداکثر اکسیژن مصرفی می باشد که باید در آزمایشگاه مخصوص انجام شود. همچنین، در آزمون آزمایشگاهی برای سنجش استقامت قلبی- تنفسی، اندازهگیری مستقیم اکسیژن مصرفی، از طریق آزمونهای ورزشی مرحلهای تا رسیدن به حداکثر ظرفیت و با استفاده از دوچرخه ی ثابت و یا نوارگردان و نیز دستگاه های گاز سنج صورت می گیرد. اما به علت گران بودن و عملی نبودن این روش در هر شرایطی، اغلب از آزمون های میدانی و آزمایشگاهی مانند آزمون بروس و بالک37 روی نوارگردان، آزمون آستراند- ریمینگ38 روی دوچرخه کارسنج و انواعی از آزمونهای زیربیشینهی پلّه و نیز دوی 540 متراستفاده می شود.
دوی 540 متر استقامت در اصل دوی یک مایل یا 1609 متر است، ولی به علت مشکلات اجرایی در مدارس، به جای آن از دوی 540 متر استفاده می شود. این آزمون دور زمین والیبال(18×9) قابل اجرا است. بدین صورت که چهار صندلی در چهار گوشه زمین والیبال قرار میدهند و از آزمودنی خواسته می شود 10 دور بدود(540=18×9×10). در پایان 10 دور رکورد او به دقیقه و ثانیه محاسبه میشود. لازم به یادآوری است که محل قرار گرفتن صندلی ها یک متر داخل زمین والیبال در چهار گوشه زمین است و آزمودنی ها یا دانش آموزان در موقع دور زدن از روی خطوط چهار گوش رد خواهند شد. راه رفتن یا دو 1600 متر، آزمون 12 دقیقهای راه رفتن یا دویدن کوپر39، آزمون 15 دقیقهای دویدن بالک، آزمون چندمرحلهای رفت و برگشت 20 متر، دو استقامت قلبی- عروقی پیشرونده40 و غیره که به طور میدانی استفاده میشود نیز برای ارزیابی استقامت قلبی- تنفسی استفاده می شود(44).

2-2-2-1-2. حداکثر اکسیژن مصرفی در دقیقه41 و آزمونهای اندازهگیری آن
استقامت قلبی- تنفسی رابطه ی بسیار نزدیکی با توانایی بدن در رساندن اکسیژن کافی به بافتهای فعال دارد. اغلب صاحب نظران، حداکثر اکسیژن مصرفی در دقیقه را معرف توان هوازی میدانند. آنها معتقدند که این شاخص بهترین اندازهی عینی آزمایشگاهی ظرفیت استقامتی است. همچنین، آن را برآورد حداکثر اکسیژن مصرفی می دانند که توسط بافت ها جذب می شود. از طرفی، VO2max بالا در ورزشکاران، مهم و مفید می باشد و هر درصد افزایش در درصدچربی بدن، VO2max اندکی به همان نسبت، کاهش می یابد و اجرا و عملکرد را تحت تأثیر قرار می دهد(57). این شاخص، عبارت از بیشترین مقدار اکسیژنی است که در خلال اجرای حداکثر فعالیت بدنی تا حد واماندگی مصرف میشود. اگر شدت فعالیت به نقطه ای فراتر از آن برسد، اکسیژن مصرفی یا به حالت کفه میرسد و یا اندکی کاهش مییابد. بنابراین، محدودیت حداکثر اکسیژن مصرفی، تعیین کنندهی میزان کار یا حفظ آهنگ فعالیت است. هرچند پس از رسیدن به حداکثر اکسیژن مصرفی در دقیقه، می توان با استفاده از فراخواندن ذخایر بی هوازی، مدت کوتاهی به فعالیت ادامه داد(55). شاخص VO2max است که با واحدهای زیر بیان می شود:
– اکسیژن مصرفی بدن در دقیقه بر حسب لیتر (لیتر در دقیقه)
– اکسیژن مصرفی یک کیلوگرم از وزن بدن در دقیقه بر حسب میلی لیتر
– اکسیژن مصرفی یک کیلوگرم از وزن عضله در دقیقه بر حسب میلی لیتر.
– معادل سوخت و ساز استراحتی42 (مت) ← که هر مت معادل 3/5 میلی لیتراکسیژن برای یک کیلوگرم از وزن بدن در دقیقه است.
Vo2max به طورکلی در رابطه با وزن بدن به صورت میلی لیتر اکسیژن به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن در دقیقه بیان میشود (ml/kg/min) و معمولاً به وسیلهی آزمون های میدانی 12 دقیقه دویدن(آزمون کوپر43)، آزمون چند مرحلهای رفت و برگشت 20 متر، و نیز آزمون لیگر44 اندازه گیری میشود.
2-2-2-2. استقامت عضلانی45
برجسته ترین نوع تمریناتی که برای بهبود سلامتی و افزایش میزان عملکرد ورزشکاران استفاده میشود، تمرینات استقامتی و مقاومتی هستند. استقامت عضلانی، یکی از مهم ترین قابلیتهای آمادگی جسمانی محسوب می شود و به توانایی عضله یا گروه عضلانی برای اجرای مجموعه ای از انقباض های تکراری یا تولید نیروی ثابت در یک دوره ی زمانی گفته می شود. (22، 44).
استقامت عضلانی با قدرت عضلانی رابطه ی نزدیکی دارد. به همین دلیل، معمولاً در ارتباط باهم بررسی می شوند. با افزایش قدرت عضلانی، استقامت عضلانی نیز افزایش می یابد. تنها تفاوت این دو در تعداد تکرارها و یا زمان انجام تمرین است. با وجوداین، در استقامت عضلانی، استقامت توانایی برای باقی ماندن است و به مدت زمانی اشاره دارد که فرد بتواند فعالیتی را با شدت معین اجرا کند. دراین رابطه، به فردی دارای استقامت می گویند که زود خسته نشود یا درحین خستگی بتواند به فعالیت خود ادامه دهد. همچنین، ظرفیت هوازی، ظرفیت استقامتی ورزشکار را تعیین میکند. یعنی فردی که استقامت قلبی- تنفسی بالایی دارد، می تواند از استقامت عضلانی خوبی نیز برخوردار باشد. بنابراین، استقامت عضلانی براي اجراي بهتر بسیاري از مهارتهاي ورزشی ضرورت دارد. به همین دلیل، یکی از عوامل آمادگی جسمانی به شمار میآید. چنانچه استقامت عضلانی، توانایی یک عضله یا گروهی از عضلات براي انجام تعدادي حرکات یکنواخت و یا انقباض نسبتاً طولانی تعریف شود. قابلیت مذکور، معمولاً با شمارش تکرار (مانند دراز و نشست) یا مدت انقباض (کشش بارفیکس در زنان) در حرکتی خاص مورد ارزیابی قرار میگیرد(44).
از نظر تأثیر تمرینات مقاومتی و استقامتی باید توجه داشت که در تمرینات استقامتی، تنها آن دسته از تارهای عضلانی که با فعالیت ورزشی فراخوان می شوند با محرک های تمرینی به سازگاری میرسند. سازگاری اولیه با تمرینات استقامتی، با نیاز به استفادهی بهتر از اکسیژن و افزایش استقامت عضلانی ارتباط دارد. نکته ی جالب توجه آن که هرگونه تغییر در اندازهی تار نیز می تواند در افزایش عملکرد هوازی تأثیر داشته باشد. همچنین، ار تمرینات مقاومتی، همهی عضلات صرف نظر از ترکیب نوع تار عضلانی و یا عملکردشان، می توانند در پاسخ به تمرینات مقاومتی بزرگتر شوند. چنین رشدی در اندازهی کل عضله، در اصل ریشه در افزایش اندازه ی تارهای عضلانی دارد. به طور کلی، تمرینات مقاومتی به هایپرتروفی46 عضلانی یعنی افزایش حجم عضله یا تارهای تشکلیل دهندهی آن منجر میشوند، در حالی که تمرینات استقامتی به هیچ گونه تغییری منجر نمی شوند یا حتی ممکن است اندازه های تارهای عضلانی را کاهش دهند(42).

2-2-2-3. انعطاف پذیری47
انعطاف پذیری، حداکثر دامنهی حرکتی هر مفصل است که قادر به حرکت باشد. اما بهترین
تعریف انعطاف پذیری عبارت از دامنهی حرکتی ممکن حول یک مفصل معین یا گروهی از مفاصل می باشد(8). افزایش انعطاف پذیری می تواند از راه افزایش تعادل و زمان عکس العمل، عملکرد فرد را افزایش دهد. متخصصان و کارشناسان حوزه ی ورزش و گسترش آمادگی جسمانی همگی اتفاق نظر دارند که انعطاف پذیری خوب برای عملکرد موفقیت آمیز بدن ضروری است(44، 45). در مجموع، انعطاف پذیری، امری بسیار مهم برای تناسب عمومی بدن است. اگر انعطافپذیری بدن کم باشد، انجام سریع و آسان کارهای روزمره و فعالیتهای ورزشی و تفریحی غیرممکن است. انعطافپذیری قابل تنظیم است. به نحوی که با یک برنامهی منظم

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع آمادگی جسمانی، تربیت بدنی، فعالیت جسمانی Next Entries منابع پایان نامه با موضوع انعطاف پذیری، مواد معدنی، بافت استخوان