منابع پایان نامه با موضوع استان کرمانشاه، استان کرمان، پوشش گیاهی

دانلود پایان نامه ارشد

استان کرمانشاه میباشد. برای شناخت و بررسی پارامترهای اقلیمی در استان کرمانشاه ابتدا اقدام به تهیه پایگاه دادههای اقلیمی مرکب 15 عنصر اقلیمی به تفکیک ماه، سالانه و فصلی از 26 ایستگاه داخل و خارج استان که با اقلیم و پوشش گیاهی منطقه در ارتباط هستند، انتخاب گردید. سپس با استفاده از روشهای درونیابی و اندازه شبکه سلولی مناسب دادههای نقطهای به دادههای پهنهای تبدیل گردید و با روش کرزانوفسکی و ضریب پروکراستس حجم دادهها کاهش پیدا کرد. به منظور کاهش حجم دادهها و شناسایی مهمترین عاملهای تاثیر گذار از آنالیر تحلیل عاملی استفاده شد. همچنین تحلیل خوشهای جهت پهنه بندی مناطق همگون بکار گرفته شد. سپس نقشه پوشش گیاهی منطقه با نقشه امتیازات عاملی تطبیق داده شد و امتیازات عاملی 4 گونه مرتعی و جنگلی غالب منطقه تعیین گردید. نتایج نشان میدهد که مناسبترین روش برای درونیابی دادههای اقلیمی روش کرجینگ و مناسبترین اندازه شبکه سلولی 6 کیلومتری است. دادههای اقلیمی به تعداد 622 نقطه در سطح استان تعمیم داده شد. با روش کرزانوفسکی مهمترین و موثرترین متغیرهای هواشناسی به تعداد 106 متغیر اقلیمی انتخاب شدند. تحلیل عاملی نشان داده که 4 عامل اصلی دمای گرمایشی، بارش، بارش زمستانه و باد به ترتیب 9/47، 7/23 8/8 و 7/6 که 168/87 درصد از واریانس کل دادهها را به خود اختصاص میدهند. با استفاده از امتیاز عاملی 4 عامل اصلی و آنالیز خوشهای استان کرمانشاه به هفت منطقه اقلیمی: اقلیم بسیار گرم و خشک، اقلیم بسیار گرم و نیمه خشک، اقلیم مرطوب نیمه سرد، اقلیم سرد و نیمه مدیترانهای، اقلیم نیمه سرد مدیترانهای، اقلیم سرد و نیمه خشک، اقلیم سرد و نیمه خشک بادی، پهنه بندی شد. در نامگذاری مناطق اقلیمی استان کرمانشاه از عامل دمای گرمایشی به عنوان تاثیر گذارترین عامل استفاده شد و تنها در اقلیم مرطوب نیمه سرد عامل بارش نقش تعیین کنندهای در نامگذاری منطقه داشت. با استفاده از امتیازات عاملی و پارامترهای اولیه اقلیم رویشی گونههای Festuca ovina، جنگلهای استان، tomentellus Bromos و Hordeom bulbosa بررسی شد که نشان داد گونه Festuca ovina در دو ناحیه اقلیمی سرد مدیترانهای و سرد نیمه مرطوب بادی گسترش پیدا کرده است همچنین آستانه تحمل بارش بسیار بالا و دمای مناسبی دارد و در مناطق مختلف با بارشهای متفاوت گسترش مییابد. آستانه تحمل دمای گونههای درختی بلوط بالا بوده در نتیجه میتوان عامل دما را بعد از عامل بارش به عنوان دومین عامل کنترل کننده گسترش گونههای جنگلی در استان کرمانشاه عنوان کرد. آستانه تحمل دمای گونه tomentellus Bromos بسیار زیاد بوده و متوسط بارش بیشتر از 500 میلی متر در سال لازم میباشد تا این گونه بتواند به عنوان گونه غالب و یا گونه همراه در منطقه گسترش پیدا کند. عامل اصلی تاثیر گذار در رویش گونه Hordeom bulbosa عاملهای بارش میباشند و عامل دما در درجه اهمیت بعدی قرار دارند.

کلمات کلیدی: اقلیم رویشی، تحلیل عاملی، آنالیز خوشهای، کرجینگ، پروکراستس، کرمانشاه

فصل اول
مقدمه
کلیات
محيط زندگي بشر در هر قسمت از كره زمين در نتيجه پارهاي عوامل جغرافيايي بوجود ميآيد كه هر يك به نوبه خود در شئون اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و بالاخره تمدن ساكنين آن محيط تاثير دارد. عوامل عمدهاي كه محيط زندگي انسان را به وجود ميآورند عبارتند از موقعيت جغرافيايي وضع پستي و بلندي زمين، دوري يا نزديكي دريا، جنس خاك و آب و هوا، در ميان اين عوامل پيوستگي خاصي وجود دارد چنانچه مطالعه و تحقيق درباره هر يك از آنها بدون توجه به مابقي غير مقدور و يا مشكل به نظر ميآيد. تاثير آب و هوا در زندگاني بشر به مراتب بيشتر از ساير عوامل جغرافيايي است زيرا نه تنها وجود نباتات و حيوانات بسته به آب و هواست بلكه سلامت و ادامه حيات خود انسان رابطه نزديكي با وضع اقليمي محيط او دارد [40].
با توجه به پیشرفت تکنولوژی و صنعتی شدن و تغييراتي كه انسان بر كره زمين ايجاد كرده يك نوع عدم تعادل در طبيعت بوجود آمده است. اين بيتعادلي ايجاب ميكند كه مطالعات آب و هواي و اقليمي منطقه متفاوت از قبل باشد. در دورانهاي گذشته مطالعات بیشتر تحت تاثير عوامل و عوارض طبيعي و جغرافيايي از قبيل ارتفاع، دوري و نزديكي به دريا، عرض جغرافيايي و … تعيين ميشد که در مقياسهاي وسيع تغييرات زياد پيدا نميكردند. واحدهای صنعتی در يك حوضه آبخيز ميتواند باعث تغييرات چشم گيري در كل حوضه آبخيز، بخصوص در آب و هوا و اقلیم آن حوضه ایجاد كند. این تغییرات باعث متمايز شدن اين حوضه از حوضههاي مجاور خود ميگردد بر همین اساس مطالعات آب و هوا و اقلیم در مقياسهاي كوچكتر صورت بگيرد.
عوامل هواشناسی از قبيل بارش، دما، رطوبت، باد و … ميباشند. ورودي به يك سيستم طبيعي از نظر هيدرولوژي بارش و خروجي آن به صورت تبخير و تعرق است كه از عوامل مهم هواشناسي محسوب ميگردد. اقليم نيز در واقع يك مفهوم توصيفي است و ميتوان آن را متوسط وضعيت هوا در يك منطقه در دراز مدت دانست. اقليم شناسي وضعيت كلي جو را به صورت منطقهاي و يا دورهاي مورد برسي قرار ميدهد. بنابراين مهم ترين و اصلي ترين عوامل موثر در ورودي و خروجي يك واحد هيدرولوژيكي كه همان حوضه آبخيز مي باشد آب و هوا مي باشد. از اين رو مطالعات آب و هواشناسي و شرايط جوي حاكم بر حوضه در مطالعات منابع طبيعي و كشاورزي اهميت زيادي دارد زیرا این عوامل ساير پارامترها را هم تحت تاثير قرار می دهند.
پوشش گياهي مهمترين عامل تأثيرگذار بر پايداري و تعادل اکوسيستمهاي طبيعي است. بررسی و مطالعه روابط بين پوشش گياهي و عاملهاي محيطي به شناخت عوامل مؤثر بر رشد و استقرار گونههاي گياهي و همچنين شناساي رويشگاهها کمک ميکند. اقلیم به شرایط آب و هوایی یک منطقه جغرافیایی نظیر دما، رطوبت، فشار اتمسفر، باد، بارش و سایر مشخصه‌های هواشناسی در مدت زمانی نسبتاً طولانی نسبت داده می‌شود. در هواشناسی معمولا شرایط حال حاضر آب و هوا مورد بررسی قرار می‌گیرد در حالی که در اقلیم‌شناسی مشخصه‌های درازمدت آب و هوا مورد توجه ‌است.
تقریبا تمام فعالیت‌های پوشش گياهي برای تداوم چرخه زندگی بطور مستقیم یا غیر مستقیم تحت تاثیر آب و هوا و اقلیم1 قرار میگیرد. روش اصلي مطالعه در اقليم شناسي، جمع نگري يا كلي نگري می‌باشد. يعني براي مطالعه هر بخش از كره زمين محققین اقليم شناس تمام ويژگي‌هاي آن مكان را در ارتباط با يكديگر و به صورت مجموعه مرتبط بررسي می‌كنند. در مطالعه اقليمي داده‌هاي لازم در خصوص عناصر سازنده اقليمي مانند: دما، بارش، تبخیر و تعرق و ساير عوامل اقليمي جمع‌آوري شده و در جهت شناسايي استعدادها و توان‌هاي اقليم‌هاي روي زمين و عملكرد اين اقاليم در چرخه حيات براي زندگي انسان و پوشش گياهي بكار گرفته می‌شوند. در تعیین اقليم یک منطقه در گذشته از عوامل و عوارض طبيعي و جغرافيايي از قبيل ارتفاع، دوري و نزديكي به دريا، عرض جغرافيايي و غیره استفاده میشده است که در مقياس‌هاي وسيع تغييراتي چندان زيادی پيدا نمي‌كردند [30]. اما امروزه این مطالعات در مقياس‌هاي كوچكتر و دقيق تر با بررسی تعداد پارامترهای بیشتری صورت مي گيرد تا بتوان تاثیرات اقلیم بر طبیعت را دقیق‌‌تر بررسی نمود که به اقلیم خرد2 معروف است. هر نوع اقليمي، وضعیت گیاهان و پوشش گیاهی هر منطقه اي را تعیین می‌نماید. يعني پوشش گياهي هر منطقه اي متاثر از اقليم حاكم بر آن است و شديدا تحت تاثير آن قرار ميگيرد. همچنین عوامل آب و هوایی به صورت کمی و کیفی در رشد و نمو گیاهان تاثیر دارند به طوری که از لحاظ کمی باعث سرعت بخشیدن یا عدم رشد گیاهان می‌گردد و میزان زی‌توده را به اندازه قابل توجهی تغییر می‌دهد و به طور کیفی نیز محیط را برای توسعه و گسترش برخي از گونههاي گیاهي مساعدتر ساخته و برای برخی محدوديت ايجاد می‌نماید [43]. اقليم شناسان از طرفي متوجه عدم كارايي ميانگينهاي آب و هوايي در موارد كاربردي شده، از طرف ديگر با روشهاي استفاده از كامپيوتر آشنا شدند. اين عوامل سبب شد كه آب و هواشناسان ميزان تشابه بين نقاط مختلف را به كمك كامپيوتر خيلي دقيق اندازهگيري و نتيجه را با استفاده از مدلهاي آماري متعدد، طبقهبندي كنند [38].
به نظر ریتیرتو3 و کاربلریا4 (1992) در مقياس جهاني، اقليم به طور معمول، مهمترين كنترل كنندة توزيع جغرافيايي گونههاي گياهي در نظر گرفته ميشود. بقية عاملها مانند خاك، توپوگرافي، عاملهاي تاريخي و انساني كه مقياس كوچكتري دارند، بدون شك مهماند، ولي از درجة اهميت کمتری برخوردار میباشند. بر خلاف اهميت اقليم که به عنوان عاملي شاخص در توزيع پوشش گياهي موثر است، تحقيقات اكولوژيكي زيادي در اين زمينه انجام نشده است. به همین منظور بایستی اقداماتی در این زمینه صورت پذیرد که میتوان به یافتن مشکلات موجود در توصیف اقلیم این مناطق و افزایش ایستگاههای اقلیمی اشاره کرد [94].
روش طبقه بندی اقلیمی همراه با پوشش گیاهی، شايد ساده‌ترین روش برای مرتبط ساختن الگوهای پراکنش گیاهی در سطح کره زمین باشد [39]. با توجه به اینکه هر جامعه گیاهی در یک اقلیم خاص رشد و گسترش پیدا می‌كند، لذا ضرورت دارد که اقلیمهاي خرد با استفاده از پارامترهای هواشناسی و پوشش گیاهی در یک منطقه تعیین گردد.
اهداف تحقیق
1- تعیین عناصر اقلیمی موثر بر گسترش چند گونه گیاهی مرتعی غالب استان کرمانشاه.
2- پهنه بندی اقلیم رویشی گونه‌های گیاهی مرتعی غالب استان کرمانشاه.
3- تهیه برخی لایههای اطلاعات اقلیمی استان کرمانشاه برای افزایش بانک اطلاعاتی اقلیم کشاورز و منابع طبیعی به منظور بهره برداری بهینه و پایدار از منابع موجود.
ضرورت پژوهش
پوشش گياهي مهمترين عامل تأثيرگذار بر پايداري و تعادل اکوسيستمهاي طبيعي است. اهمیت فراوان گونههای گیاهی در حفظ آب و خاک و همچنین نداشتن اطلاعات اطلاعات کافی در خصوص آنها، ضرورت شناخت سرشت و نیازهای اکولوژیک این گونهها را روشن میسازد تا علاوه بر افزایش دانش پایه، اطلاعات این گونهها جهت مدیریت منابع طبیعی در اختیار مدیران قرار گیرد. مشکل اصلی در احیایی بیولوژیک مراتع و مبارزه با مباحث بیابانزایی و فرسیاش خاک انتخاب گونههای گیاهی نامناسب برای مناطق در دست احیا میباشد. هر منطقه شرایط اقلیمی و خاکی خاص خود را دارا میباشد که بایستی با توجه به شرایط منطقه گونه گیاهی مناسب را انتخاب نمود تا بتوان به اهداف مورد نظر در احیا دست یافت.
استان كرمانشاه داراي مراتع خوب و درخور توجه است. ساكنين اين استان از گذشتههاي دورزندگي كوچ نشيني توأم با معيشتي بر اساس دامداري داشتهاند، اين استان از مناطق عمده ايران در امر دامپروري به شمار ميآيد. دره‌هاي مناطق غربي تا جنوب شرق استان کرمانشاه يعني ارتفاعات اورامانات تا زردلان و هليلان پوشيده از جنگل است. گونههای مرتعی استان از لحاظ داویی و صنعتی حائز اهمیت هستند که نقش تعیین کنندهای در اقتصاد ساکنین این استان دارد و میتوان با بررسی دقیقتر شرایط اکولوژیک این گونههای گیاهی شرایط را برای بهرهبرداری هرچه بهتر آنها فراهم نمود که در راستای آن اقتصاد ساکنین این مناطق نیز بهبود مییابد. این مناطق بخاطر تغیرات اقلیمی، بیماریهای گیاهی، چرای زود رس و بیروه، آتش سوزیهای عمدی و غیره در حال نابودی و تخریب میباشند که میتوان به عنوان یک مساله بیابانزایی به آن پرداخت. شناخت درست از منطقه و همچنین گونههای بومی منطقه میتواند کارشناسان را در امر مدیریت و کنترل مسائل بیابان زایی کمک کند. پوشش گياهي هر منطقه اي متاثر از اقليم حاكم بر آن است و شديدا تحت تاثير آن قرار ميگيرد. پهنه بندی و تفکیک مناطق همگون اقلیمی امکان مدیریت بهتر و کاراتری را فراهم میکند. شناخت پوشش گیاهی منطقه، تعیین عوامل اقلیمی موثر بر گونههای گیاهی، شناسایی عوامل موثر بر کاهش تولیدات عرصههای طبیعی در زمانهای مختلف و شناخت محدودیتهای اقلیمی گونههای گیاهی میتواند متخصصین را در استفاده هر چه بهتر این گونهها برای احیا بیولوژیک مراتع و مباحث بیابانزدایی، همچنین جه

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع استان کرمان، استان کرمانشاه، پهنه بندی Next Entries منابع پایان نامه با موضوع استان اصفهان، تحلیل عاملی، تحلیل عامل