منابع پایان نامه با موضوع ارتباطات انسانی، مدیریت چهره، اندیشه سیاسی، حوزه و دانشگاه

دانلود پایان نامه ارشد

تأمل در مخاطبان منبر، روايتها به‌وضوح آشكار مي كنند كه اين مخاطبان غريبه و نامتجانس بودند. مخاطبآن‌که گاه به هزاران نفر مي رسند، نمي شد كه آشناي واعظ باشند و نمي شد كه آشناي همديگر باشند، وانگهي برخلاف كليساها و كنيسه ها امروز، مساجد اجتماع منظمي نداشتند و مخاطبان مسجد از طبقه معيني نبوده‌اند آنان به حرفه هاي گوناگون تعلق داشتند و درون مسجد نيز هيچ تمايزي ميان خرد و كلان نبود (خندان، ص.224)
عالی‌ترین نوع مخاطب شناسي را خداوند متعال در قرآن مجيد انجام داده است و از اين طريق به مبلغان دين آموزش مي دهد كه در تبليغ دين، مخاطب شناسي را لحاظ كنند. بر اين اساس مخاطبان انساني بر چند دسته اند:
1- تمام مردم «يا ايها الناس»
2- يك قوم يا يك نژاد خاص، مانند آيه هايي كه قوم بني اسرائيل را خطاب قرار مي دهد؛
3- مؤمنان «يا ايها الذين آمنوا»
4- آياتي كه يك شخص خاص را مخاطب قرارداده‌اند مثل انبيا (خندان، ص.195)
بدين جهت يك خطيب بايد، براي رعايت شرايط زماني و مكاني تبليغ و مخاطب شناسي برخي موارد را رعايت كند. از آن جمله شناختن زمان و مكاني است كه در آن تبليغ صورت مي پذيرد. همچنين حال، توان و استعداد مخاطبان و مستمعان خويش را بايد مورد ارزيابي جدي قرار دهد (صادقي اردستاني، ص.103). بر اساس اهميت ويژه مخاطب در تبليغ اسلامي، يك دستورالعمل مهم براي تمام شيوه هاي تبليغات اسلامي وجود دارد و آن تدريجي بودن تبليغات است كه مربوط به شرايط مكاني و زماني عصر رسالت نبوده، بلكه اقتضاي طبيعت نظام زندگي و عقيده و عمل، آن‌هم در نظامي كه بخواهد باقي بماند، همين است و بايد مردم، قبل از احاطه به كليات مكتب، آمادگي رواني پيدا كنند، زيرا هر مكتبي كه بخواهد مردم را از شرايط گذشته به شرايط جديد برساند بايد راه تغيير و تحول را به تدريج هموار سازد … جالب اينكه اسلام، حكمي را به‌طور ناگهاني به مردم اعلام نكرده، بلكه مرحله به مرحله پيش رفته و شرايط رواني را براي پذيرش فراهم ساخته است پس در كار تبليغ نبايد كوشش كنيم قوانين را يك باره به مردم عرضه كنيم، بلكه بايد هماهنگ با نيروي ايمان و پيشرفت عقيدتي ايشان، به تدريج پيش رفت (فضل ا..، ص.59).
2.3.4.1. مخاطب: خاص / عام
اینکه مخاطب وابسته به یک قشر خاص است یا عموم مردم را شامل می‌شود؛ نکته آن‌که شاید مخاطبین مشتمل بر اقشار مختلف باشند، اما با توجه به زمان، مکان، موضوع و اکثریت شرکت کنندگان می‌توان به مخاطب خاص بودن دست یافت. سخنرانی در روز دانشجو، سخنرانی در دانشگاه، سخنرانی با موضوع وحدت حوزه و دانشگاه و بالاخره سخنرانی برای مخاطبینی با اکثریت دانشجو، نشان از مخاطب خاص دارد.

2.3.4.2. جنسیت مخاطبین: زن / مرد
غلبه زنانگی بر مردانگی یا برعکس مخاطبین نیز هم به اکثریت شرکت کنندگان و هم به موضوع بستگی دارد؛ نکته مهم‌اینکه زنانه یا مردانه بودن را باید توجه به شرایط آن روز یک سخنرانی سنجید.

2.3.4.3. نسبت مخاطب با سیاست: سیاسی / غیرسیاسی
اینکه مخاطب با گروه، جریان یا اندیشه سیاسی خاصی ارتباط دارد یا خیر. این موضوع نیز در ذیل سنجش زمان، مکان، موضوع و اکثریت مخاطبین قابل بررسی است.

2.3.4.4. گروه سنی مخاطب: جوان / بزرگسال
معمولاً جوانی به سن 30 سال به پائین اشاره دارد. در این پژوهش نیز سعی شده که به جوان به‌صورت عرفی نگاه شود.
2.3.5. رفتار غیرکلامی

2.3.5.1. رفتار آوایی: زیر / بم
«مطالعه ارزش ارتباطی رفتار آوایی یا پیرازبان، ارتباطات آوایی نامیده می‌شود.» (ریچموند، ص 235) زبان آوایی کلیه ی نشانه‌های دهانی به جز خود کلمات، در مجرای گفتاری را شامل می‌شود. اهمیت رفتار آوایی به‌عنوان یک نوع ارتباط غیرکلامی به خاطر تأثیری است که بر روی ادراک های حاصل از محتوای کلامی پیام‌های ما دارد. کارکردهای ارتباط غیرکلامی اغلب با نشانه‌های آوایی به اجرا در می‌آیند. رفتار آوایی به چیزی فراتر از نحوه‌ی بیان می‌پردازد. بررسی حالت صدا65، کیفیت های صدا و آواسازی (ادای کلمات)66، اثرگذاری صدا67 و بالاخره سکوت و مکث68 از مقولاتی هستند که در بررسی رفتار آوایی مورد دقت و تحلیل قرار می گیرند. (رک: ریچموند ص 245-235)
در این تحقیق به بررسی حالت صدا ازلحاظ «زیر» و «بم» بودن می‌پردازیم؛ زیرا محیط آوایی تا اندازه ای حاصل صدای گوینده است که چندین ویژگی شخصیتی گوینده را شامل می‌شود. «این موضوع خود متأثر از عوامل متعددی است که عبارت‌اند از: سن، جنس، وضع جسمانی، حالت اشتیاق، خستگی و احساسات دیگر.» (ریچموند، ص 238)

2.3.5.2. رفتار حرکتی: نمایشی / آزاد
با توجه به کتاب ها و مقالات بسیاری که منتشر شده است، حرکات بدن عموماً به‌عنوان زبان اندام شناخته‌شده است بدین معنا رفتار حرکتی شامل «کلیه ی اشاره ها، حرکات سر، رفتار چشم، حالت‌های مربوط به‌صورت و حرکات بدن، بازوها، پاها و دست ها و انگشتان می‌شود.» (ریچموند، ص 158)
علاوه بر این‌ها موقعیت ها نیز بر رفتار حرکتی تأثیرگذار است. اشاره ها و حرکات انسان به پنج نوع مختلف تفکیک می شوند: علامت ها، نمایش گرها، کنترل کننده ها، حالت‌های نمایشی تأثیرگذار و تنظیم کننده ها. (رک: ریچموند، ص 174-163)
در تحقیق حاضر به دلیل اهمیت موضوع به نمایش گرها پرداخته شده است. نمایش گرها «اشاره ها و حرکاتی هستند که با زبان گفتاری رابطه ی تنگاتنگی دارند و به‌وضوح گفته ها کمک می‌کنند.» (ریچموند، ص 165)
نمایش گر ها به چهار دسته تقسیم می شوند: اولین دسته ارتباط مستقیم میان اشاره ها و گفتار دارد. دومین دسته رابطه منبع با توضیح گفتاری را نشان می‌دهد. دسته سوم نیز اشاره هایی هستند که گفتار را تأیید برجسته کرده و بالاخره دسته چهارم اشاره های تعاملی هستند که به سازمان دهی، مدیریت یا راهنمایی منبع مکالمه کمک می‌کنند (تلفیق با گفتار).
برای برقراری ارتباط غیرکلامی مبتنی بر نمایش گرها سبک های مختلفی مورد علاقه محققین و پژوهشگران ارتباطی و روانشناختی صورت گرفته است لکن در یک تجمیع مسامحه آمیز می‌توان گفت دو سبک در این حوزه قابل بررسی است: یکم، سبک نمایشی است که دائما در حال تحرک، غلبه پذیری بر مخاطب، دقیق و تأثیرگذار است و دوم، سبک آزاد است. برخی معتقدند ارتباط گر آزاد از فعالیت های بدنی استفاده می‌کند که منبسط، بی پرده، برون گرایانه و متمایل به نزدیک شدن است. البته این سبک به‌طور طبیعی دوستانه، محبت آمیز و صادقانه است.
2.3.5.3 رفتار چهره (خودداری/ افشاکننده)
اصلی‌ترین دلیل اهمیت رفتار چهره در تحلیل ارتباطات انسانی این است که چهره (صورت) همیشه در مناسبات فردی قابل رویت است؛ چراکه معمولاً در حین گفتگو یا شنیدن صدای یک نفر به چهره او بیشتر توجه می‌کنیم تا سایر اعضای بدن او. چهره دو ویژگی منحصربه‌فرد دارد: اول این‌که کنترل احساساتی که از طریق چهره قابل افشاشدن است، کاری سخت به حساب می‌آید؛ تغییر رنگ چهره، حالات چشم و ابروها، دهان و گونه ها به دلایل مختلف ازجمله شادی، غم، عصبانیت، ترس، خجالت، بهت و … قابل تغییراست و گاهی اوقات مدیریت و کنترل آن از دست انسان خارج است. هرچند که برخی برای مدیریت چهره و بیان احساسات خود از فنون مدیریت چهره استفاده می‌کنند؛ نقاب زدن، تشدید، خنثی سازی و تضعیف ازجمله این فنون هستند که معمولاً توسط گویندگان مورداستفاده قرار می گیرند. (رک: ریچموند، ص 201-196)
نکته دوم اینکه افراد از طریق آنچه که چهره طرف مقابل خود می بینند، به سریع‌ترین راه برای داوری و دریافت پیام وی می رسند.
در این تحقیق از میان روش‌های مختلف ابراز چهره رفتار «خودداری» و «افشا کننده» موردبررسی قرارگرفته است. «روش خودداری را می‌توان از سوی افرادی مورد شناسایی قرارداد که به‌ندرت حرکات چهره‌ای از خود بروز می‌دهند. چهره از ابراز احساسات واقعی جلوگیری می‌کند. ما می گوییم افراد خوددار تقریباً همیشه از قانون نمایش خنثی سازی استفاده می‌کنند.» (ریچموند، ص 201)
«روش افشا کننده اصولا عکس روش خودداری است. افشا کننده ها همیشه احساسات واقعی شان را نشان می‌دهند. آن‌ها اغلب احساسات خود را بروز می‌دهند و معمولاً می پذیرند که اصلا نمی‌توانند جلوی بروز آن را بگیرند.» (ریچموند، ص202)
2.3.5.4 رفتار چشم
«مطالعه رفتار چشم، تماس چشمی، حرکات چشمی و کارکردهای رفتار چشم ارتباطات چشمی (ارتباطات بصری) نامیده می‌شود.» (ریچموند، ص 215)
چشم‌ها عضو مهمی در فرایند ارتباطات انسانی هستند چراکه به رغم تمام گفتگوها، گوش سپردن ها، حرکات و تماس هایی که انجام می دهیم، بازهم ما انسان‌ها را «موجودات دیداری» می شناسند.
اکنون بسیاری از محققان به کارکردهای چشم در ارتباطات انسانی علاقه مند شده‌اند؛ ما بدون بیان حتی یک کلمه می‌توانیم با چشم‌هایمان به دیگران نزدیک شده، از آن‌ها دوری گزیده، آن‌ها را کنترل کرده، به آن‌ها عشق ورزیده، از آن‌ها متنفر شده، به آن‌ها حمله کرده یا آن‌ها را مورد توهین قرار دهیم.
از میان انواع رفتار چشم که موردبررسی محققان قرارگرفته است (مانند یک نگاه متقابل یا نگه خیره متقابل، نگاه یک سویه، پرهیز از نگاه، حذف نگاه، بی‌توجهی مودبانه و خیره نگریستن) (رک: ریچموند، ص222- 220) در این تحقیق دورفتار عمده مرتبط با گویندگان عمومی (منبری‌ها و …) موردبررسی قرار می‌گیرد: نگاه یک سویه (یا مستقیم) و حذف نگاه.
نگاه یک سویه نگاهی است لزوماً به جواب طرف مقابل منجر نمی‌شود، هرچثد که به‌صورت مستقیم صورت گرفته است. حذف نگاه نیز موقعی است که فرد بدون این‌که از تماس چشمی پرهیز کند به دیگری نگاه نمی‌کند. به دیگر سخن فرد طرف مقابل خود را می بیند ولی توجهی به او ندارد (دقت در نگاه به او ندارد). حذف نگاه متفاوت با پرهیز از نگاه است؛ در پرهیز از نگاه، فرد سعی می‌کند به طرف مقابل ننگرد لکن در حذف نگاه، عمل دیدن به‌طور عمدی صورت می‌پذیرد.

3. فصل سوم: روش تحقیق
3.1. روش آینده‌نگاری
روش‌هایي كه در پروژه هاي آینده‌نگاری استفاده می‌شوند، به‌طور عمده اي به ساير جنبه هاي آینده‌نگاری وابسته اند. اين روش ها متنوعند و هر يك اهداف متفاوتي دارند. اغلب اين روش ها از حوزه‌ی پيش بيني فنّاوری در دهه ي 70 میلادی و يا قبل تر نشأت گرفته و توسعه‌یافته اند. در زیر به برخی از مهم‌ترین این روشها اشاره می‌شود:
3.1.1. دیده بانی آینده69
دیده بانی در معنای عام عبارت است از زیر نظر داشتن یک حیطه خاص با هدف شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های آتی موجود در آن حیطه. دیده بانی علاوه بر آینده، برای موضوعاتی که در مجاورت زمانی با پارادایم‌های فعلی می‌باشند، نیز انجام می‌شود. دیده بانی خصوصاً به‌منظور تعیین اولیه حوزه‌های کلیدی جهت انجام تجزیه‌وتحلیل عمیق بعدی و تهیه سناریو یا نقشه راه برای آن‌ها بسیار رویکرد مفیدی است.
3.1.1. دلفی70
دلفی نوعی مشاوره شامل ۲ مرحله‌است. مرحله اول شامل توزیع پرسشنامه با هدف استعلام نقطه نظرات اولیه از طیف وسیعی از کارشناسان یک حوزه خاص می‌شود. پاسخ‌ها جمع آوری و جهت اظهار نظر مجدد برای همه شرکت کنندگان در همه پرسی ارجاع می‌شود. دیگر سوالی که از شرکت کنندگآن‌همه پرسی مطرح می‌شود، خود ارزیابی آن‌ها از سطح صلاحیت خود برای پاسخ به سؤالات است.
دلفی روش خوبی برای بدست آوردن یک تصویر کلی از چیزهایی است که در یک زمینه خاص از علوم در حال رخ دادن است. ارسال مجدد پرسشنامه‌ها برای شرکت کنندگان نهایتاً باعث می‌شودکه نوعی اجماع نظر در مورد پیش‌بینی آینده آن حوزه حاصل گردد.
لازم به ذکر است که این روش نیاز به وقت و هزینه زیادی دارد؛ زیرا ممکن است دفعات رفت و برگشت این پرسش‌نامه‌ها زیاد شود. در عالم کاربرد با دستیابی به درصد خاصی از اجماع و هم‌نظری این چرخه را پایان می‌دهند.
3.1.2. تجزیه‌وتحلیل فرآیند71
فرآیندها، الگوهای تغییر در چیزهای پراهمیت از دید مشاهده‌گر هستند که در طول زمان به وقوع می‌پیوندند.
دیده بانی فرآیندها: اولین گام در آینده‌پژوهی، کشف فرآیندهایی است که هم‌اکنون در جریان هستند. این روش در حقیقت پیش‌بینی آینده از روی قرائن و شواهد تاریخی است که تغییرات یک

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه با موضوع مخاطب شناسی، قرآن کریم، نهی از منکر، انقلاب مشروطه Next Entries منابع پایان نامه با موضوع نقشه راه، شبیه سازی، مشاهده مشارکتی، مدل سازی