منابع پایان نامه ارشد درمورد گياه، ميانگين، بيشترين

دانلود پایان نامه ارشد

د گلرنگ داشته باشد که اين بيانگر سازگاري اين گياه زراعي با شرايط کمبود آب در حد اعمال شده در اين آزمايش مي باشد ولي در مقابل قطع آبياري در مرحله ي شروع و خاتمه ي آبياري با کاهش دورهي پر شدن دانه ها توانسته است عملکرد دانه را به طور معني داري کاهش دهد (نادري و همکاران، 1384).

2-1-13: اثر تنش کمبود آب بر ارتفاع بوته:
بسياري از محققان معتقدند كه طويل شدن برگ و ساقه، حساس‌ترين فرآيند گياه در تنش كمبود آب در طول دورة رويشي است. مشخص شده است که تنش خشکي از طريق کاهش سرعت رشد گياه باعث کاهش ارتفاع گياه مي شود که هرچه اعمال تنش به انتهاي فصل رشد نزديک تر باشد تأثير کمتري بر ارتفاع گياه دارد (رستمي، 1383). کافي و رستمي (1386) طي تحقيقي در مشهد، اظهار داشتند که ارقام گلرنگ مورد بررسي از نظر ارتفاع بوته تفاوت معني داري نداشتند. به طوري که بيشترين ارتفاع بوته با ميانگين 5/54 سانتيمتر مربوط به رقم اصفهان و کمترين ارتفاع بوته با ميانگين 5/38 سانتيمتر مربوط به رقم KH بود. اميدي (1388) طي بررسي اثر تنش آبي بر ويژگي هاي زراعي و فيزيولوژيکي سه رقم گلرنگ بهاره در کرج اظهار داشت که در بين سطوح مختلف تنش آبي، بيشترين و کمترين ارتفاع بوته به ترتيب با ميانگين 4/79 و 3/60 سانتيمتر مربوط به تيمار شاهد و تيمار قطع آبياري در مرحلهي تکمه دهي و گلدهي بود. همچنين در بين ارقام مورد بررسي، بيشترين و کمترين ارتفاع بوته با ميانگين 1/72 و 1/69 سانتيمتر به ترتيب مربوط به ارقام Fo2 و رقم محلي اصفهان بود. نتايج بررسي اثر محلول پاشي ارقام گلرنگ تحت تنش خشکي در منطقه اصفهان نشان داد که، بيشترين ارتفاع گياه با ميانگين 6/154 سانتيمتر به ترتيب مربوط به تيمار محلول پاشي با آب به همراه قطع آبياري در مراحل گلدهي و گرده افشاني و کمترين مقدار آن با ميانگين 5/119 سانتيمتر، مربوط به تيمار عدم محلول پاشي به همراه عدم قطع آبياري (آبياري شاهد) در مراحل رشد گياه بود (Movahhedy-Dehnavy et al., 2009). مشخص شده است که تنش خشکي از طريق کاهش سرعت رشد گياه باعث کاهش ارتفاع گياه مي شود که هرچه اعمال تنش به انتهاي فصل رشد نزديک تر باشد تأثير کمتري بر ارتفاع گياه دارد (رستمي، 1383).

2-1-14: اثر تنش کمبود آب بر ارتفاع شاخه دهي از سطح زمين:
با کاهش ميزان رطوبت قابل دسترس گياه، معمولاً رشد رويشي و ارتفاع گياه کاهش خواهد يافت. با کاهش رشد رويشي گياه، مقدار توليد مواد فتوسنتزي گياه نيزکاهش نشان مي دهد، در نتيجه تعداد مريستم هاي آغازنده هاي شاخه هاي فرعي نيز کمتر خواهد شد و اولين شاخهي فرعي گياه در ارتفاع بالاتري از ساقه تشکيل مي شود. بسياري از محققان معتقدند كه طويل شدن برگ و ساقه، حساس‌ترين فرآيند گياه در تنش كمبود آب در طول دورهي رويشي است. مشخص شده است که تنش خشکي از طريق کاهش سرعت رشد گياه باعث کاهش ارتفاع گياه مي شود. هرچه اعمال تنش آبي به انتهاي فصل رشد نزديک تر باشد، تأثير کمتري بر ارتفاع گياه دارد (رستمي، 1383).
با افزايش ارتفاع شاخه دهي از سطح زمين به دليل کاهش عملکرد هر يک از غوزه ها، عملکرد کل کاهش مي يابد، اما اين اثر توسط عوامل ديگر مانند ارتفاع گياه، تعداد غوزهي نابارور و غيره تعديل مي شود (Zheng et al., 1993). بنابراين به نظر مي رسد که مي توان عملکرد دانه را با انتخاب ارقامي که ارتفاع شاخه دهي کمتري دارند، بهبود بخشيد. آنها در مجموع ارتفاع شاخه دهي را يکي از موثرترين عوامل در عملکرد گلرنگ ذکر کرده اند. زند (1374) در مطالعهي 9 ژنوتيپ با عملکرد بالا، متوسط و پايين، تنها بين ارتفاع دو ژنوتيپ که داراي بيشترين و کمترين عملکرد دانه بودند، اختلاف معني دار را گزارش نمود. اما از نظر ارتفاع شاخه دهي بين ژنوتيپ هاي مختلف، اختلاف معني داري را مشاهده نکرد. وي بيشترين ارتفاع شاخه دهي را 3/128 و کمترين آن را 1/96 سانتي متر گزارش کرده است. همچنين همبستگي عملکرد دانه را با ارتفاع شاخه دهي منفي و معني دار (**68/0-r=) گزارش نموده است. نژاد شاملو (1375) بيان داشته است که با افزايش ارتفاع اولين شاخهي فرعي از سطح زمين، عمق کنوپي کاهش مي يابد و باعث نفوذ بهتر نور در کنوپي و استفادهي بيشتر برگ هاي پايين از نور مي شود و در نهايت باعث افزايش عملکرد دانه خواهد شد. بسياري از محققان معتقدند كه طويل شدن برگ و ساقه، حساس‌ترين فرآيند گياه در تنش كمبود آب در طول دورهي رويشي است. مشخص شده است که تنش خشکي از طريق کاهش سرعت رشد گياه باعث کاهش ارتفاع گياه مي شود. هرچه اعمال تنش آبي به انتهاي فصل رشد نزديک تر باشد، تأثير کمتري بر ارتفاع گياه دارد (رستمي، 1383).

2-1-15: اثر تنش کمبود آب بر تعداد شاخهي فرعي در بوته:
با افزايش شدت تنش کمبود آب، تعداد شاخه فرعي در هر بوته کاهش مي يابد. بنابراين با محدودتر شدن مقدار آب قابل دسترس گياه، تعداد مريستم هاي آغازندهي شاخهي فرعي در گياه و همچنين طول دوره رشد و نمو گياه کمتر خواهد شد و با کاهش تعداد شاخهي فرعي، تعدا غوزهي توليدي در هر بوته نيز کمتر شده و نهايتاً عملکرد دانه نيز کاهش خواهد يافت.
نتايج تحقيقاتي (Camas et al., 2007) که بر روي سه رقم گلرنگ در پنج منطقهي مختلف در دو سال متوالي انجام شده است، نشان داد که از نظر تعداد شاخهي فرعي درگياه تفاوت معني داري بين ارقام گلرنگ و مناطق مختلف کاشت وجود دارد به طوري که رقم Dincer با ميانگين 90/5 عدد و رقم Remzibey با ميانگين 78/6 عدد، به ترتيب کمترين و بيشترين تعداد شاخه فرعي درگياه را به خود اختصاص دادند. در بين مناطق مختلف کاشت، منطقهي G.hacikoy با ميانگين 23/7 عدد و منطقه Bafra با ميانگين 66/5 عدد، به ترتيب بيشترين و کمترين تعداد شاخه فرعي درگياه را توليد کرده اند. در تحقيقي روي تنش خشکي در گلرنگ مشخص گرديد که تعداد شاخه ي فرعي با ميانگين 3/12 شاخه ي فرعي در هر گياه تغيير معني داري نداشت ( Esendal et al., 2008). سيروس مهر و همکاران (1387) اظهار داشتند که اثر آبياري بر تعدا شاخه ي فرعي تأثير معني داري نداشت. غوزه هاي ثانويه که بر روي شاخه هاي فرعي در گياه تشکيل مي شوند از لحاظ محل و زمان تشکيل در شرايطي هستند که تحت تأثير عوامل محيطي، وجود و عرضه ي مواد فتوسنتزي و به طور کلي تداوم رشد گياه قرار دارند. بنابر اين به نظر مي رسد هر عاملي مانند: وجود رطوبت مناسب که فرصت رشد بيشتري در اختيار گياه قرار مي دهد، موجب شکل گيري مکان هاي بالقوه ي غوزهي بيشتري بر روي گياه از طريق افزايش ارتفاع و انشعابات جانبي خواهد شد. همچنين رشد رويشي بيشتر منجر به باروري تعداد بيشتري از غوزه هاي تشکيل شده خواهد بود و به نظر مي رسد اين تأثير گذاري بيشتر ناشي از بارور شدن غوزه هايي باشد که در موقعيت هاي ثانويه بر روي انشعابات جانبي ساقه تشکيل شده اند.

2-1-16: اثر تنش کمبود آب بر قطر ساقه:
اين صفت نشان دهنده ي حجم فيزيکي گياه است يعني هر چه قطر ساقه بيشتر باشد آن گياه از نظر جثه بزرگتر و حجيم تر است که مسلماً گياهان برزگتر، قوي تر هستند. سيروس مهر و همکاران (1387) عنوان کردند که اثر آبياري بر قطر ساقه تأثير معني داري نداشت. قطر ساقه در رقم ورامين-295 را 9/10 ميلي متر گزارش کرده اند (Nikppoor and Koocheki, 1999). اسمي (1376) در بررسي کشت بهارهي گلرنگ در اصفهان اظهار داشته که، دو رقم مورد مطالعه از نظر تعداد و طول شاخه هاي جانبي تفاوت معني داري ندارند. ولي طول شاخه هاي جانبي با ارتفاع و قطر ساقه و همچنين بين طول و تعداد شاخه هاي جانبي همبستگي مثبت و معني داري وجود دارد و بيشترين مقدار آن متعلق به رقم اراک -2811 بوده است.

2-1-17: اثر تنش کمبود آب بر عملکرد دانه:
مهم ترين و تأثير گذارترين فاکتور در گياهان زراعي صفت عملکرد دانه مي باشد. بيشترين عملکرد دانه در تيمار آبياري معادل 100 درصد نياز آبي گياه با 16/1198 کيلوگرم بر هکتار و کمترين عملکرد دانه در تيمار آبياري معادل 50 درصد نياز آبي گياه با 46/936 کيلوگرم بر هکتار به ثبت رسيد (فراست، 1389). به نظر مي رسد در مرحله ي رشد رويشي تنش خشکي منجر به کاهش سطح برگ، شاخص سطح برگ و فتوسنتز در واحد سطح برگ مي شود. در نتيجه کاهش عملکرد در اين مرحله به واسطه ي کاهش تعداد دانه در غوزه مي باشد (Rostami et al., 2003). کاهش عملکرد در مرحله ي زايشي به واسطه ي کاهش دوره ي پر شدن دانه ها، کوچک شدن دانه ها و کاهش وزن دانه ها مي باشد. کاهش عملکرد و اجزاي آن در تيمار تنش شديد (آبياري معادل 50% نياز آبي گياه) را مي توان به علت کاهش تعداد دانه و وزن هزار دانه دانست. دليل کاهش تعداد دانه ممکن است به علت کاهش تعداد سلول هاي آندوسپرمي توليد شده در مرحلهي پر شدن دانه باشد و بيشترين اثر تنش رطوبتي روي وزن دانه در مدت پر شدن دانه مي باشد. همچنين دليل اين امر را مي توان به عدم نمو دانه پس از گرده افشاني و باروري دانست (فراست، 1389). نتايج بدست آمده از تحقيقات انجام شده روي گلرنگ در رابطه با عملکرد دانه در مناطق مختلف تحت تنش خشکي بيانگر اين موضوع است که عملکرد دانه از 1 تا 3/3 تن در هکتار متغيير است (Esendal et al., 2008). اين نتايج در مناطق ديگر مانند ساکرامنتوي کاليفرنيا (Cavero et al., 1999)، آرياناي تونس (Hamrouni et al., 2001)، پامپاس آرژانتين (Quiroga et al., 2001)، پونتزاي ايتاليا (Lovelli et al., 2007) و اوريساي هند (Kar et al., 2007) نيز گزارش شده است.
اميدي (1388) طي بررسي اثر تنش آبي بر ويژگي هاي زراعي و فيزيولوژيکي سه رقم گلرنگ بهاره در کرج اظهار داشت که در بين سطوح مختلف تنش آبي، بيشترين و کمترين عملکرد دانه به ترتيب با ميانگين 1194 و 5/591 کيلوگرم در هکتار مربوط به تيمار شاهد و تيمار قطع آبياري در دو مرحله تکمه دهي و گلدهي بود. همچنين در بين ارقام مورد بررسي، بيشترين و کمترين عملکرد دانه با ميانگين 5/932 و 6/777 کيلوگرم در هکتار به ترتيب مربوط به ارقام Fo2 و رقم اراک-2811 بود. به نظر مي رسد در مرحلهي رشد رويشي تنش خشکي منجر به کوچک شدن سطح برگ، کاهش شاخص سطح برگ و فتوسنتز در واحد سطح برگ مي شود و در نتيجه کاهش عملکرد در اين مرحله به واسطهي کاهش تعداد دانه در غوزه مي باشد(Rostami et al., 2003) . کافي و رستمي (1386) اظهار داشتند که، در هر دو سال آزمايش اثر تيمار تنش آبي بر عملکرد دانه در سطح احتمال يک درصد معني دار شد. به طوري که بيشترين عملکرد دانه در سال دوم آزمايش با ميانگين 2591 کيلوگرم مربوط به تيمار آبياري کامل (شاهد) و کمترين عملکرد دانه در سال دوم با ميانگين 946 کيلوگرم مربوط به تيمار تنش خشکي شديد بود. نادري درباغشاهي و همکاران (1386) طي تحقيقي در اصفهان، اظهار داشتند که اثر تيمار مقادير آبياري بر عملکرد دانه غير معني دار ولي تيمار سطوح مختلف قطع آبياري در مراحل رشد گلرنگ در سطح آماري يک درصد بر عملکرد دانه معني دار شد. به طوري که بيشترين عملکرد دانه با ميانگين 2445 کيلوگرم مربوط به تيمار قطع آبياري در مرحلهي رسيدگي فيزيولوژيکي دانه ها و کمترين عملکرد دانه با ميانگين 1731 کيلوگرم مربوط به تيمار قطع آبياري در مرحلهي شروع گلدهي گلرنگ بود. پورداد و همکاران (1387) در بررسي تحمل به خشکي گلرنگ هاي بهاره در مناطق مختلف کشور اظهار داشتند که در شرايط عدم تنش رطوبتي، ژنوتيپ هاي PI-537598 و Dincer به ترتيب با ميانگين 90/1858 و 12/1404 کيلوگرم در هکتار و در شرايط تنش رطوبتي نيز ژنوتيپ هاي CW-4440 و Kino-76 با ميانگين 47/653 و 18/504 کيلوگرم در هکتار بيشترين و کمترين عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند. عظيم زاده و همکاران (1385) در بررسي مقاومت به خشکي 16 ژنوتيپ گلرنگ اظهار داشتند که ژنوتيپ LRV-51-51 با ميانگين 1520 کيلوگرم در هکتار بيشترين عملکرد دانه را توليد نمود. موحدي دهنوي و مدرس ثانوي (1385) در بررسي اثر محلول پاشي ارقام گلرنگ تحت تنش خشکي در منطقهي اصفهان اظهار داشتند که، بيشترين مقدار عملکرد دانه با ميانگين 7/5358 کيلوگرم در هکتار به ترتيب مربوط به محلول پاشي عنصر روي

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد خشکي، گياه، نسبي Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد ميانگين، تيمار، آبياري