منابع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، جنگ جهانی دوم، سوء مصرف مواد

دانلود پایان نامه ارشد

کانوئرس و روجرز 1976) به نقل از اوانز و کاپ (1989 ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ، علت

چنین تمرکزي بر اندازه گیریهاي اقتصادي، سهولت دسترسی به اطلاعات آن بوده است، اما دیگران

4
دلایل متفاوتی را مطرح کرده اند. براي نمونه هانکیس 1983) به نقل از الیور و دیگران (1996 معتقد

5
است که استفاده از شاخص هاي اقتصادي ریشه در علایق اولیه مرکانت لیستهائی است که معتقد به

وجود رابطه اي مستقیم بین فعالیت هاي اقتصادي گوناگون، نظیر تجارت، اشتغال، تولید با سطح رفاه

– Campbell , A. ١

– Converse , P. E. ٢
– Rodgers, W. L. ٣
– Hankidd , E. ٤ – Mercant Lidts ٥

٥٥

عمومی مردم بودند. مطابق این دیدگاه، رشد اقتصادي یک ملت حاکی از توسعه آسایش و سلامت آن

ملت است. در واقع در بسیاري از کشورها اطلاعات پایه براي ارزیابی میزان رفاه و آسایش مردم با

استفاده و بر اساس شاخص هاي اقتصادي بدست می آید.

با وجود این، مشخص شده است که اتکاء محض به اندازه گیریهاي پولی- اقتصادي به تنهائی

نمی تواند بازگو کننده مناسب سطح کیفیت زندگی و یا سطح رضایتمندي مردم باشد. بعنوان مثال

کامپل و دیگران((1976 مقایسه اي را در مورد شرایط زندگی مردم پیش و پس از جنگ جهانی دوم

ارائه کردند؛ با در نظر گرفتن دشواریهاي قبل و در حین جنگ دوم جهانی، سالهاي پس از آن شاهد

افزایش چشم گیر در میانگین استاندارد زندگی مردم بود. با وجود این، در همان زمان مردم آمریکا

شاهد کاهش امنیت فردي، قوام خانوادگی و افزایش سوء مصرف مواد، قتل و بی ثباتی سیاسی بودند.

آگاهی از نبود یک رابطهمستقیم بین شاخص هاي اقتصادي و میزان رضایت مندي زا زندگی،

پژوهشگران را براي جستجوي سایر اندازه هاي غیر پولی که بتوانند برآورد کنند بهتر میزان

رضایت مندي عمومی جمعیت باشد، تشویق نمود.

در واقع مشخص شده بود که اندازه هاي اقتصادي به تنهایی نمی توانند تغییرات ذکر شده را

مشخص کنند.

نتیجه گیري کلی این بود که شاخص هاي اقتصادي نمی تواند توصیف کنند، و نیز پیش بینی کنند،

منحصر به فرد و قابل اعتمادي از وضعیت توسعه عمومی و پیشرفت جوامع به شمار آید.

شاخص هاي اجتماعی

براي جبران کمبود بالا، اندازه گیریهاي انجام شده از 1960 به بعد را به نام اندازه هاي مبتنی بر

شاخص هاي اجتماعی نامیدند. این اندازه ها بر بسیاري از جنبه هاي نادیده گرفته شده قبلی زندگی

٥٦

که بنظر می رسید نسبت به شاخص هاي محض اقتصادي، حساسیت بیشتري نسبت به تغییرات

داشت، متمرکز بود.

به عنوان مثال شلدون
1
2
1868)به نقل از اولیور و دیگران (1996 در کار ﮐﻼﺳﯿﮏ خود،

و مور

تحت عنوانشاخص»
هاي
اجتماعی،
تغییرات مفاهیم و اندازه گیري ها« تمامی حوزه شاخص هاي

اجتماعی را باز بینی کرده و علاوه بر شاخص هاي اقتصادي، موضوعات تازه اي را استخراج و

گزارش نمودند. این موارد عبارت است از:

ویژگی هاي جمعیت نگاري، نیروي کار و وضعیت اشتغال، وضعیت دانش و فن آوري ماهیت

فعالیت هاي سیاسی دولت و شهروندان، تغییرات در زندگی خانواده، میزان فعالیتهاي دینی، جنبه هاي

گوناگون ایام فراغت، وضعیت سلامتی و آموزشگاهی، طبقه بندي اجتماعی و نیز اندازه هاي مربوط

به میزان رضایت مندي و آسایش فردي. آنها نتیجهگرفتند که هر تغییري در کیفیت زندگی افراد، به

نوعی مترادف با برخی تغییرات در کمیت هاي معینی از زندگی آنان است.با ادامه این تحقیقات،

پژوهشگران از پژوهشهاي مقطعی به طرف بررسی سریهاي زمانی و تحلیل روند پیش رفتند.

در انگلیس (به عنوان کشوري که نخستین پرسشنامه رسمی مخصوص اندازه گیري کیفیت زندگی

در آن ساخته و بکار گرفته شد)، سابقه سنجش شاخص هاي مرتبط با شرایط زندگی مردم به گذشته

3 4
دور باز می گردد. به عنوان مثال ادن و کولکوهن دو تن از نویسندگان ﻗﺮن 18 در مورد توصیف

وضعیت فقر در سطح جامعه آن روز انگلیس مطالبی نوشتند اولین مطالعه دانشگاهی در دسترس نیز

مربوط به گزارشی از دانشگاه منچستر است که در مورد وضعیت اخلاقی و جسمانی کارگران کارخانه

– Sheldon , T. B. ١

– Moore, W. ٢

– Eden , F. ٣
– Colquhoon , P. ٤

٥٧

1 2
نخ ریسی منچستر که در سال 1836 توسط شاتل ورث ارائه شده بود این گزارش توسط دان باز

ارائه شده است(به نقل از اولیور و دیگران .(1996

3
قرن 20 نیز با مطالعه کلاسیک رونتر (1901) در مورد کارگران یورك انگلیس آغاز شد به منظور

توصیف زیرگروههاي جامعه انگلیس با استفاده از مفهوم کیفیت زندگی نیز تلاشهاي متعددي انجام

شده است. کوششهائی که به شناسایی زیرگروه هاي موجود در ساختار اجتماعی انگلیس انجامید و

نتایج ارزشمندي در مورد ارتباط پدیده هاي اجتماعی با یکدیگر در اختیار علاقمندان قرارداد (آبل

4 5
اسمیت و تون سند 1965، تون سند 1979 به نقل از اولیور و دیگران .(1996

در عین حال در انگلیس ابزار هاي استانداردي نیز به منظور سنجش وضعیت رفاه اجتماعی،

اقتصادي جمعیت عمومی به نام فرم هاي زمینه یابی عمومی خانواده(.6(G.H.Sو زمینه یابی درآمد

خانواده(.7(F.E.S تهیه و بکار گرفته شده است.

درآمریکا نیز نخستین بار واژه کیفیت زندگی به صورت تخصصی توسط پیشرو در سال 1920 در

کتاب اقتصاد و رفاه به کار برده شد. او در این کتاب حمایت حکومت از افراد سطح پایین را مطرح

کرد و تاثیري که این حمایت برروي زندگی این افراد دارد را توضیح داد.

آن زمان این اقدامات او با شکست مواجه شد و موضوع تابعه از جنگ جهانی دوم مسکوت ماند.

درآن زمان دو واقعه مهم رخ داد: اول اینکه سازمان بهداشت جهانی تعریفی را از سلامتی منتشر کرد

که شامل سلامتی فیزیکی، روانی و اجتماعی بود و این امر منجر به بحث هاي علمی قابل توجهی در

مورد سلامت و چگونگی اندازه گیري آن شددومین. اتفاق وجود نابرابري گسترده اجتماعی در

– Shuttleworth , P. K. ١

– Dann , G. ٢
– Rowntree , B. S. ٣
– Abel- Smith , B. ٤
– Townsend , P. ٥ – general haslehold survey ٦ – family expenturs survey ٧

٥٨

سراسر جامعه غربی بود که از دهه 1960 منجر به یک تحول اجتماعی شد و اولین قدم ها جهت

سیاست گذاري همه جانبه بردانسته شد(وود .(1999

از سال 1960 با تشکیل کمیته تعیین هدفهاي ملی توسط رئیس جمهور وقت آمریکا مطالعه برروي

کیفیت زندگی شتاب بیشتري پیدا کردکمیته. مزبور دربرگیرنده عوامل متعدد اجتماعی و محیطی از

قبیل آموزش و پرورش، توجه به فرد، پیشرفت اقتصادي، تندرستی و رفاه بود. از آن تاسریخ به بعد و

بررسیهاي بیشتري انجام شد(وود .(1999

درحالی که جامعه شناسان و روان شناسان اجتماعی توجه خود را به کیفیت زندگی گروه ها و

جوامع معطوف کردند، سایر پژوهشگران زندگی فردي را مورد مطالعه قرارداده اندو در این مقوله

1
تاثیر بیماري هاي حاد و مزمن بر کیفیت زندگی مورد توجه خاص قرار گرفته است(دادریل .(1984

بررسی کیفیت زندگی به صورت تخصصی در موسسه تحقیقاتی آمریکا از سال 1971 آغاز شده

استتقریباً. در همین دوران چه در کشورهاي صنعتی و چه در کشورهاي در حال توسعه سیاست

هاي اقتصادي و بخصوص ریشه اقتصادي، به عنوان هدف اساسی توسعه، در معرض تردید و تامل

قرارگرفت. مسئله دیگري که همگام با رشد اقتصادي مورد توجه قرار گرفت، چگونگی توزیع درآمد

اقتصادي میان مردم بود. بدین گونه برنامه هاي گوناگونی مانند رفاه، آموزش، بهداشت و تامین

اجتماعی و توزیع کالاها و خدمات براي تخصیص منابع میان بخش هاي مختلف اجتماعی تدوین

گردید. تجربه توسعه آن دوران در کشورهاي توسعه یافته و در حال توسعه نشان داد که ریشه

اقتصادي نمی تواند به عنوان معیار و شاخص اصلی توسعه در نظر گرفته شود. چه بسا جنبه هایی از

زندگی انسان وجود دارند که نه با میزان کالا و خدمات تولید شده و نه با توزیع آنها ارتباط مستقیم

دارند مانند قدرت خلاقه انسان، مشارکت و اعتلاي فرهنگی و … (فصل نامه مدد کاري .(1380

– Dodrill , C. A. ١

٥٩

پیدایش دیدگاه هاي چند عاملی

پرسشنامه کیفیت زندگی به عنوان ابزار سنجش هموارهدر معرض باز بینی و بازنویسی قرار

داشته اند. مفهومی که اغلب شاخص هاي اجتماعی مورد مطالعه در قالب آنها طبقه بندي می شود را

اصطلاحاً »حیطه« می نامند.هرحیطه از مجموعه اي از عوامل تشکیل می شود. این عوامل یا از طریق

روند استقراء(ازجزء به کل) که شامل ک شف روابط و سپس تدوین نظریه است و یا از طریق

قیاس(ازکل به جزء) به معنی تلاش براي ارتباط دادن نظریه با روابط پیدا شده، بدست آمده است.

1
کادمان 1935) به نقل از اولیور و دیگران (1996 شاد بودن را با توجه به حیطه هائی از زندگی نظیر

سلامت به کار، تجارت، عشق، زندگیخانوادگی، دولتی، تحصیلات، موسیقی ادبیات، هنر، خدمات

اجتماعی و مذهب مورد بررسی قرار داد. او با استفاده از روشهاي تجربی و زمینه یابی، یک فهرست

جامع از حیطه هاي گوناگون زندگی، رفتار و تجربه آمریکایی هاي بالغ را تهیه کرد و روش خود را

2
فن ثبت وقایع مهم نامید.

کادمان در حدود 6500 گزارش را جمع آوري کرد. هرگزارش حاوي یک رویداد بود که بر پایه

احساس فرد تاثیر معنی دار مثبت و یا منفی برکیفیت زندگی وي داشته است.

طبقه بندي این رویداد به توسعه یک مجموعه 15 عاملی منتهی شد که در پنج حیطه اصلی ادغام

شده است. این حیطه ها عبارت است از رفاه ذهنی و جسمانی، ارتباط با سایر افراد، فعالیت هاي

شهروندي عمومی و اجتماعی، رشد و رضایت مندي فردي و تفریحات.

نویسندگان
دیگرينظیر(
3
4
5

لهمان، وارد
و لین
1982، سیمپسون و دیگران 1989 الیور1991

1
2

هاکسل و وارنر 1992نیز) حیطه هاي بیشتري نظیر تعلیمو تربیت، روابط خانوادگی، روابط

– Cadman , S. p. ١ – critical incident technique ٢
– Ward , N.C. ٣

– Linn , L. S. ٤

– Simpson , S. ٥

٦٠

اجتماعی، تفریحات، کارو امنیت آن، سلامت، اقتصاد، مذهب امیدواري و هدفداري را وارد سنجش

3
خود کردند(لاوتون .(1984 بدیهی است که تلاش در زمینه توسعه این پرسشنامه ها همچنان نیز ادامه

داشته باشد(به نقل از الیور و دیگران .(1996

تفاوتهاي موجود بین نویسندگان و محققان از اختلاف در دیدگاههاي نظري، ارزشهاي فرهنگی

4 5
و تفاوت دریافته هاي تجربی آنها نشات می گیرد.به عنوان مثال ناگپال و سل (1985) مطالعه

6
کیفیت زندگی را در هند گزارش کرده و در آن، عامل جدیدي را به نام »تعالی« شناسایی کردند.

عاملی که به نوعی معنا جوئی عمومی در هستی، جزئی از نوع بشر بودن و ارتباط عمیق با یک منبع

الهام دهنده، اشاره دارد و بر میزان خشنودي از زندگی افراد مورد مطالعه موثر بوده است. چنین عاملی

7 10 9 8
در هیچ مطالعه انجام شده درغرب ارائه نشده است(کوکس، فیتز پاتریک ، فلچر ، گور ، اسپیگل

11
12
13
14
(1979) در جامع تترین باز بینی انجام شده تا 1996

هالتر ، و جونز
.(1992 زاتورا ، و گودهرت

که برروي ادبیات موجود در این زمینه انجام شده است.

در
جامع ترین باز بینی انجام
شده تا 1996
که برروي ادبیات موجود در این زمینه انجام شده

است، دو جهت گیري پژوهشی کلی در زمینه کیفیت زندگی را گزارش کرده اند.

– Haxcel , C. ١

– Varner , H. ٢
– Lovetown , D. ٣
– Nagpal , R. ٤
– Sell , H. ٥ – transandance ٦

– Coxn , D. R. ٧
– Fitypatric , R. ٨
– Flecher , A. E. ٩
– Gore , S. M. ١٠
– Spigelhalter , D. J. ١١
– Jonse , D. R. ١٢
– Zautora , A. ١٣
– Goodheart , D. ١٤

٦١

(1 بررسیهاي جامعه پایه(نظیر بکارگیري شاخص هاي اجتماعی) و (2 بررسیها فرد مدار( از

طریق بکارگیري شاخص هاي روان شناختی) ، آنها نشان دادند که چگونه می توان اکثر پژوهشهاي

انجام شده را در یکی از دوقالب فوق قرار داد(به نقل از اولیور و

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، وضعیت اجتماعی، عوامل اجتماعی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، سازمان بهداشت جهانی، بهداشت روانی