منابع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، وضعیت اجتماعی، عوامل اجتماعی

دانلود پایان نامه ارشد

فعالیتهاي اجتماعی است(اندرسون 1995، به

نقل از تمدن .(1382

پژوهشهاي انجام شده اهمیت تاثیر وضعیت اقتصادي را بر کیفیت زندگی نشان داده است در این

زمینه می توان هزینه هاي درمان، میزان درآمد و وضعیت اشتغال را نام برد.عوامل ذکر شده را

می توان مرتبط با میزان مفید بودن دانست که داراي تاثیر مثبت بر کیفیت زندگی است. سازگاري

شغلی می تواند بر کیفیت زندگی تاثیر بسزایی داشته باشد.بدین معنی که سازگاري، مشخصه توان

– Dunn , S. ١

– Hartshon , J. C. ٢

٤٨

فرد جهت تغییر حرفه است و می توان انتظار داشت که هرچه فرد از قابلیت انعطاف پذیري بیشتري

در تغییر حرفه برخوردار باشد، امکان کیفیت زندگی مطلوب براي او افزایش می یابد (هارتشون

.(1992

با توجه به نظرات گوناگونی که در مورد کیفیت زندگی وجود دارد، در می یابیم که عوامل متعددي

1
بر روي درك کیفیت زندگی و بررسی این مفهوم اثر گذار است. ادوارد (1975) پیشنهاد کرده است

بجاي آنکه در پی تعریف تخصصی و جالب از کیفیت زندگی باشیم، باید سعی کنیم مفاهیم، منظورها

و هدفهاي خود را کشف نماییم(الیور و دیگران .(1996

تعیین هدفها در ایجاد شاخصهاي گوناگون در زمینه بررسی کیفیت زندگی بسیار اهمیت دارد به

2
عقیده زان کیفیت زندگی میزانی از تجارب رضایت بخش فرد است و از آنجا که این تجربیات پویا و

پیچیده است، مفهوم کیفیت زندگی نمی تواند صرفاً انتزاعی و استنباطی باشد بلکه زمینه هاي قبلی

فرد، موقعیت اجتماعی، موقعیت اقتصادي، فرهنگ، محیط و سن بر درك فرد از کیفیت زندگی تاثیر

دارد و این مفهوم در حقیقت از تعامل بین فرد و محیط بر می خیزد(زان .(1992

3
جنکینز (1994) نیز در بحث از استفاده از مفهوم کیفیت زندگی در مباحث بهداشت جسمانی در

ضمن ارائه در تعریف جامعی از کیفیت زندگی می گوید: اندازه گیري کیفیت زندگی به طور عمومی

به رفاه برمی گردد. زیرا اندازه گیري بیولوژیکی و جسمی نمی تواند در اثر بخشی درمانهاي پزشکی

راه بسیار مناسبی باشد و لازم است که حوزه هاي ذهنی نیز اندازه گیري شود که خود شامل اندازه

گیریهاي رفاه، هیجان، تماس ها و توانایی ادامه نقش هاي اجتماعی و تکامل است(الیور و دیگران

.(1996

– Edwards , A. ١

– Zhan , L. ٢
– Jenkins , J. ٣

٤٩

راکهلم (به نقل از گرانت و پادیلا(1990 می نویسد که تعریف زندگی مستلزم چهار عنصر اصلی:

(1 عملکرد (2 نگرش (3وضعیت عاطفی 4بهزیستی) و حمایتهاي اجتماعی فرد است. عنصر

عملکرد شامل توانایی هاي فرد در زمینه فعالیت هاي جنسی، مراقبت از خود، توانایی کارکردن و

شرکت در فعالیت هاي اجتماعی است.

نگرش شامل نگرش درباره خود از جمله تصویر ذهنی از تن، خلق و خو و نگرش درباره درمان و

علایم بیماري است.بهزیستی برروي مراقبت هاي درمانی، خواب، عادات غذایی و علایم خاص

بیماري مثل درد، تهوع و استفراغ تاکید داردآخرین. عنصر کیفیت زندگی، حمایت هاي اجتماعی

است که با مواردي مثل طرد اجتماعی، تماسها و ارتباط هاي اجتماعی و نیازهاي فردي در جامعه

همراه است (گرانت و پادیلا.(1990

همچنین استونسن 1896 )،به نقل از
گرانت و پادیلا1990کیفیت)
زندگی را دامنه وسیعی از
علایم، محدودیتها، تواناییها و ویژگیهاي
روانی- اجتماعی می داند که نشان دهنده توانایی فرد در

کسب رضایت از نقش هاي گوناگون است.

کیفیت زندگی بر مبناي توصیف این نویسنده شامل دوجزء اصلی وضعیت عملکرد فرد و درك و

استنباط وي ازکیفیت زندگی در مورد: (1 توانایی انجام فعالیت هاي روزانه و مراقبت از خود (2

عملکرد اجتماعی (3 عملکرد ذهنی (4 عملکرد عاطفی (5توانایی کسب وضعیت اقتصادي مناسب

است. منظور از درك فرد از کیفیت زندگی نیز علایمی مثل درد، اضطراب و خستگی است که بسته به

میزان علایم نیاز به بستري شده و روش هاي درمانی مطرح می گردند(گرانت و پادیلا.(1990

زان 1994)نیز) به منظور کاربردي نمودن مفهوم کیفیت زندگی چهار جنبه را مطرح می کند که

جوانب شامل: (1 رضایت از زندگی (2 درك ازخود (3 سلامتی (4 عملکرد و عوامل اجتماعی و

اقتصادي است. عوامل اجتماعی- اقتصادي از عوامل مهم تجربه زندگی است.

٥٠

از دیدگاه روانشناسی اجتماعی، وضعیت اجتماعی- اقتصادي در رابطه با بهزیستی روان فرد شامل

احساس امنیت و اعتماد به نفس است. ولی از نقطه نظر سیاسی منظور از وضعیت اجتماعی- اقتصادي

منابع در دسترس فرد براي سازگاري است. از دیدگاه زان وضعیت اجتماعی- اقتصادي شامل سه جزء

اشتغال به کار، تحصیلات و درآمد است(بولاندر 1984 به نقل از گرانت و پادیلا(.1990

با توجه به نکاتی که مطرح شد، همانگونه که برخی متفکرین نیز اظهار داشته اند کیفیت زندگی

پدیده اي چندبعدي شامل ابعاد جسمانی، روانی و اجتماعی است که پهنه وسیعی از طیف زندگی

یک فرد را در برمی گیرد که تاثیر این ابعاد همچنین بر کل کیفیت زندگی در افراد متفاوت گوناگون

است.در این رابطه فلانگان((1982 نیز بیان می دارد که افراد جامعه از لحاظ میزان تاثیر عوامل

مختلف برروي کیفیت زندگی با یکدیگر تفاوت دارند. و کلیه این ابعاد داراي تاثیر یکسان و مشابهی

برروي کیفیت زندگی نیست(به نقل از الیور و دیگران .(1996

ابعاد کیفیت زندگی

ابعاد کیفیت زندگی را به صورت زیر می توان تعریف کرد:

بعد جسمانی:دریافت فرد از تواناییهاي خود در انجام فعالیت ها و وظایف روزانه که نیاز به

صرف انرژي دارد، درد و ناراحتی، خواب و استراحتت و ظرفیت توان انجام کارها است.

بعد روانیجنبه: هاي روحی و احساس سلامتی مانند افسردگی، ترس، عصبانیت، خوشحالی و

آرامش را در برمی گیرد. بعضی از رده هاي این ابعاد عبارت است از تصویر از خود، احساسات مثبت،

احساسات منفی، اعتقادات مذهبی، فکر کردن، یادگیري حافظه، تمرکز حواس.

٥١

بعد اجتماعی: این بعد به توانایی فرد در برقراري ارتباط با اعضاي خانواده، همسایگان، ﻫﻤﮑﺎران

و سایر گروه هاي اجتماعی، وضعیت شغلی و شرایط اقتصادي کلی مربوط می شود( گاگنموس 1995

1 2
و کالمیري و سیل .(1999

3
به نظر کینگ (1995) شماري از عوامل واقعی تاثیر گذار بر کیفیت زندگی عبارت است از:

-1افزایش بیماریهاي مزمن که در طی آن هدف درمان شفابخش نبوده بلکه تدریجاً تسکین علایم

و نشانه ها، بهبودي تواناییهایی عملکردي، محدود نمودن پیشرفت بیماري و کاستن عواقب زیانبار

روانشناختی است که ممکن است به معلولیت منجر گردند.

-2تاکید فزاینده بر مراقبتهاي پیشگیري کننده، چرا که درمان ممکن است عوارضی به دنبال داشته

و نیازمند تغییراتی در سطح زندگی باشد که رسیدن به آن مشکل است.

-3 تعدد و چند گونگی درمانها با پیامدهاي مشابه بر حسب بیماري و مرگ و میر و اثرات متفاوت

بر کیفیت زندگی.

-4 مددجویی آگاه که نیاز به اطلاعاتی پیرامون نتایج درمان از جمله کیفیت زندگی دارند تا در

گزینش و انتخاب درمان مشارکت نمایند.

در ارزیابی کیفیت زندگی موکدا توصیه شده است که در این بررسیها بیمار باید شرکت ﻓﻌﺎل داشته

4 6 5
باشد(گوتی (1992، سوت و هولمز 1992)می) نویسند که ارزیابی کیفیت زندگی بیمار از طریق

دیگران ممکن نیست.

– Camilleri , B. J. ١

– Steel , J. C. ٢
– King , K. ٣
– Gotay , G. ٤
– Sute cliffe , J. ٥
– Holmes , S. ٦

٥٢

پرس معتقد است فقط شخصی که زندگی را تجربه می کند می تواند درباره کیفیت زندگی صحبت

کند. کیفیت زندگی در حقیقت تجسم و غیبت تجارب زندگی بر اساس دیدگاه هاي فردي است که

می تواند لحظه به لحظه تغییر کند(پرس .(1994

در بیماریهاي مزمن یکی از مهم ترین جوانب حمایتهاي اجتماعی- اقتصادي و درمانی توجه به

کیفیت زندگی فرد بیمار است (دان.(1994تاثیر ﺑﯿﻤﺎري مزمن برروي کیفیت زندگی از مسایلی است

1
که باید مورد توجه متخصصین حمایت هاي بهداشتی و اجتماعی قرار گیرد (بورچارت .(1985

2 3
سینتیا و پاملاس معتقدند که یکی از فاکتورهاي مهم که در ارزیابی ابعاد مختلف زندگی باید مد

نظر قرار داد، ارتباط بین بیماري و کیفیت زندگی است و باید دانست که اولین اثر بیماري بر عملکرد

اشخاص است و سپس اثرات روانی در برداشته و به دنبال آن سلامت عمومی و عملکرد اجتماعی فرد

را تحت تاثیر قرار می دهد(سینتیا و پاملاس .(1998

تقریباً تمامی پژوهشگران به سه اصل در ارتباط با مفهوم کیفیت زندگی توافق دارند:

-1 کیفیت زندگی کی ارزشیابی ذهنی است و افراد خود بهترین قضاوت کنندگان راجع به کیفیت

زندگی خود هستند.

-2 کیفیت زندگی یک ماهیت پویا و دینامیک است، نه ایستا، بدین معنی که یک فرایند وابسته به

زمان بوده و تغییرات درونی و بیرونی در آن دخیل می باشند.

-3 کیفیت زندگی یک مفهوم چند بعدي است و باید از زوایا و ابعاد مختلفی سنجیده شود که این

4
ابعاد، اجزاي مرکزي چهارچوب پنداشتی تحقیقات کیفیت زندگی را تشکیل می دهد(کیبرت .(1997

– Burchardt , C. ١

– Cyinthia ,R.K. ٢
– Pamelas , H. ٣
– Kiebert , G. ٤

٥٣

تاریخچه تحول نگاه به مفهوم کیفیت زندگی

زمینه هاي فلسفی شکل گیري مفهوم کیفیت زندگی

علاقه مندي به بررسی عوامل موثربرخشنودي و رفاه انسان پیشینه اي طولانی در تاریخ زندگی

بشر دارد. در واقع اینکه چگونه باید و می توان زیست که بهترین منفعت را از زندگی کسب کرده

شاید به قدمت قابلیت آدمی براي اندیشه در مورد آینده و عبرت گرفتن از گذشته باشد(بهمنی .(1379

با وجود این، رشته تفکر مدرن در مورد سعادت بشر و رابطه آن با چگونگی زندگی وي را، جز تا

زمان پیدایش خط نمی توان با قاطعیت دنبال کرد از نظر تاریخی، تاهل در مورد عوامل تشکیل دهنده

سلامت و سعادت بشر بیشتر در کارهاي فیلسوفان و عالمان دینی مشاهده می شود(اولیور و دیگران

.(1996

در بیشتر تمدن هاي جهان دو دیدگاه اصلی نسبت به سعادت بشري قابل مشاهده است. در یک

دیدگاه، تاکید بر کسب حداکثر لذت ممکن و اجتناب از هرگونه درد مورد توجه است. به عنوان مثال،

ارسطو سعادت بشري را در کسب حداکثر فضیلت از راه رعایت اصول اخلاقی و التزام هاي حفظ

سلامت جسمانی حتی به قیمت صرف نظر کردن از لذت، میسر می دانست(ویل دورانت .(1927

اگر چه بسیاري از محققین معتقدند که فضاي کنونی حاکم بر فلسفه غرب متاثر از جریان فکري

دوم است لیکن مایه هایی از هردو تفکر را می توان در تلاشهاي رایج براي مفهوم سازي و قابل اندازه

گیري کردن چگونگی زندگی افراد مشاهده کرد.

1
به عنوان نمونه، اوسبورن (1992) معتقد است که دیدگاه ارسطو نسبت به سعادت بشري مارا به

استفاده از مفهوم احساس سرسلامتی نزدیک می کند. درحالی که دیدگاه اپیکوري به عادت بشر با

استفاده از مفهوم رفاه که به برآورده شدن نیازهاي فرد در جامعه اشاره دارد، همخوان تر است.

– Osborn , S. P. ١

٥٤

واقعیت این است که در حال حاضر هردو تفکر درجریان بالنده تلاش براي سنجش عینی شرایط و

نحوه زندگی مردم مورد استفاده است(به نقل از تمدنی .(1382

زمینه هاي علمی تحول نگاه به مفهوم کیفیت زندگی

پیدایش مفهوم کیفیت زندگی و روش هاي علمی کمی سازي آن

وجه تمایز اصلی اینشبخاز تلاشهاي دانشمندان مربوط به کوششهایی می شود که به کمی

سازي مفهوم کیفیت زندگی و استفاده از آن در ارزیابی از برنامه ها و روند هاي اجتماعی، اقتصادي،

بهداشتی و … انجام شده است.

شاخص هاي اقتصادي

جوامع غربی براي قرنها کوشیده اند تا از آمارها در زمینه تعیین سطح رفاه و بهره مندي شهروندان

و نیز آگاهی از نیازمندیها و برآورد مقدرات ارضاء این نیازها استفاده کنند این آمارها اصولاً بر

حیطه هاي اقتصادي زندگی شامل سطوح درآمد، هزینه ها، پس اندازها، تولید و فروش و امکانات و

خدمات و فعالیت هاي اقتصادي مبتنی بود(اولیور و محمد .(1992

1 3 2
در حالی که کامپل ،

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، سلامت جسمی، وضعیت اجتماعی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، جنگ جهانی دوم، سوء مصرف مواد