منابع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، مقابله با استرس، سبک مقابله

دانلود پایان نامه ارشد

ه و جنبـههـاي مختلـف

رضایت از زندگی آنها را تحت تأثیر قرار دهددر. نتیجه ارزیابی و مداخلات زودهنگام تـأثیر بـسزایی

بر انتخاب سبک رفتارهاي مقابله اي سازگارانه کودکان از سنین پاییندارد. این آگاهی میتواند کمـک

بزرگی در جهت برنامه
ریزي و طراحی الگوهاي آموزشـی بـراي ایـن کودکـان در زمینـه مهـارتهـاي

مقابله اي و حل مسئله باشد و بر کیفیت زندگی آنها تاثیرگذار باشد.

از اینرو، می توان با آموزش هاي لازم، تشویق صحیح و به موقع و ارائه راهبردهاي مناسب گامهـاي

مؤثري را در جهت افزایش مهارت هاي انطباقی و در نهایت روش هاي مقابلـه اي ایـن افـراد برداشـت.

چرا که روش هاي مقابلهاي دربردارنده مهارتهاي افراد در جهت نیل بـه رویـارویی موفقیـتآمیـز در

برابر موقعیتهاي متفاوت است. این مهارتها، شامل: (1مهارتهاي هوشی: انعطاف پـذیريشـناختی،

مهارت هاي حل مسئله و توانایی تحلیل و تفسیر. (2 مهـارتهـاي بـین فـردي: مهـارتهـاي اجتمـاعی،

مـسئولیتپــذیري اجتمـاعی و مــشارکت اجتمــاعی. (3 نگـرش افــراد در مــورد خـود: عــزت نفــس و

خودرهبري میباشد(مشفق .(1389 بنابراین مهارتهایی
که منجر به مقابله مؤثر فرد بـا موقعیـتهـاي
م تفاوت و استرس زا میشود؛ با مهارتهاي تشکیل
دهنده رفتارهـاي انطبـاقی کـه منجـر بـه سـازگاري

موفقیت آمیز فرد با درخواست ها و تقاضاهاي محیطی می گردد، اشتراك دارند. بطور کلی، همانگونه که

. Liss, et al ١

٨

فاکتورهاي فردي و اجتماعی، موقعیت هاي تنش زا را تحت تأثیر قرار می دهد، رفتارهـاي انطبـاقی نیـز

مستثنی از تأثیر این فاکتورها نمیباشند. از اینرو، با آموزش هاي صحیح و بموقع افـراد در هـر کـدام از

این مهارتها، می توان گامی مؤثر در جهت رشد و پیشرفت مهارتهاي مذکور در افراد با ویژگیهـاي

متفاوت برداشت بگونه اي که میزان کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار داد.

همه ي افراد در زندگی با موقعیت هایی روبرو میشوند که اگـر بـه درسـتی عمـل نکننـد، سـلامت

روانی خود را به خطر میاندازند. مثلا: چگونه مـسئولیت هـاي جدیـد را بپذیرنـد؟ چگونـه بـا تـرس،

اضطراب، ناکامی، افسردگی و فشارهاي روانی مقابله کنند؟ در قرن حاضر، استرس یکی از مهـمتـرین

زمینه هاي پژوهشی در علوم مختلف بشمار میرود. امروزه گسترش عوامل تنش زا بـدلیل تغییـر شـیوه

زندگی و کاهش توان مقابله انسان در برابر آنها، استرس به پدیده اي پیچیده و بزرگ تبدیل شده است.

زیرا تحت تأثیر عوامل متعدد و تعامل میان آنها قرار دارد. بنا براین، لازم است تمام افراد بـا راهبردهـاي

مقابله با استرس آشنایی پیدا کنند. با شناخت بیشتر استرس و راهبردهاي مقابله با شرایط مذکور، مـی-

توان زمینه مقابله با آن را نیز فراهم کرد. اما با همه اﯾﻦ توصیفات، بسیاري از افراد قادر به حل مسائل،

به حداقل رساندن و یا تح مل استرس نمی باشند و بجاي بکارگیري شیوههاي مفید، از شیوههایی بهـره

1
(1989)از آن به عنوان پاسخهاي مقابلهاي غیر مؤثر یـاد مـی-

می جویند که کارور،اسچیر و وینتراپ

کنند (غلامینیا،.(1388

بنابراین،از آنجاییکهیکی از بعدهاي با
اهمیت وجودي انسان، رفتارهاي انطبا قی اوست؛ که امروزه

در ارزیابی هاي کلی یک فرد مورد توجه روانشناسان قرار گرفته است، و با توجه به ماهیـت پیچیـده و

چند بعدي سازه مقابله و تأثیر آن بر توانایی پاسخدهی فرد به محیط و رفتار مناسب در موقعیـتهـاي

جدید و استرسزاو همچنین تا آنجا که بررسی نـشان داده اسـت ، عـدم وجـود پـژوهش در زمینـهي

. Carver,Scheier&Weintraub ١

٩

چگونگی بکارگیري روش هاي مقابلـهاي در نوجوانـان نابینـا و عـدم پ ژوهش در زمینـه رابطـهي بـین

روش هاي مقابله اي و کیفیت زندگی در فرهنگ مامیتواند ضرورت انجام این پژوهش را بـه وضـوح

روشن سازد.

هدف پژوهش

هدف از پژوهش حاضر، تعیین رابطه ي روش هاي مقابله اي با کیفیت زندگی دانش آموزان دختـر

نابیناي شهر تهران است.

فرضیه هاي پژوهش

فرضیه هاي اصلی پژوهش:

_1 بین سبک مقابله اي مساله مدار با کیفیت زندگی دانش آموزان نابینا رابطه وجود دارد.

_2 بین سبک مقابله اي هیجان مدار با کیفیت زندگی دانش آموزان نابینا رابطه وجود دارد.

_3 بین سبک مقابله اي مقابله اي با کیفیت زندگی دانش آموزان نابینا رابطه وجود دارد.

سوال پژوهش:

سهم سبک هاي مقابله اي با استرس در پیش بینی کیفیت زندگی در دانش آموزان دختر نابینا

چقدر است؟

فرضیه هاي فرعی پژوهش:

-1 بین سبک هاي مقابله با استرس در دانش آموزان نابیناي مطلق و کم بینا تفاوت وجود دارد.

-2 بین کیفیت زندگی در دانش آموزان نابیناي مطلق و کم بینا تفاوت وجود دارد.

١٠

تعاریف مفهومی

روشهاي مقابلهاي

روش هاي مقابلهاي، استراتژي هاي رفتاري و شناختیاي هستند کـه افـراد بـراي مقابلـه بـا دو بعـد

عـاطفی و کـارکردي از اســترس و موقعیـت هـا ي فــشارزا مـورد اسـتفاده قــرار مـیدهنــد(لازاروس و

فولکمن،.(1984

کیفیت زندگی

پدیده اي چند بعدي شامل ابعاد جسمانی، روانی و اجتماعی است که پهنه وسیعی از طیف زنـدگی

یک فرد را در برمی گیرد که تاثیر این ابعاد همچنین بر کل کیفیت زند گی در افـراد متفـاوت گونـاگون

1

است. در این رابطه فلانگان (1982) نیز بیان می دارد که افـراد جامعـه از لحـاظ میـزان تـاثیر عوامـل

مختلف برروي کیفیت زندگی با یکدیگر تفاوت دارند. و کلیه این ابعاد داراي تاثیر یکـسان و مـشابهی

برروي کیفیت زندگی نیست(به نقل از الیور و دیگران .(1996

دانشآموز نابینا

20
شخصی از لحاظ قانونی نابینا است که میزان دید او با اصطلاح چشمبرتر /200 یا کمتر باشـد. در

ایالات متحده، نابینا از نظر قانونی به کسی اطلاق می شود که چیزي را کـه یـک فـرد بینـاي عـادي در

فاصله 200فوتی یا حدود 70 متري رویت میکند، در فاصله 20 فوتی یا حدود 7 متري و یا نزدیکتـر

ببیند. این تعریف از نابینایی بر تیزي و میدان بینایی تاکید میکند(دبیري .(1385

تعریف آموزشی نابینایی

معلولیتهاي بینایی براي مقاصد و برنامههاي آموزشی مناسب است به دو دسته تقسیم می شوند:

نابینا و نیمهبینا؛ افرادي کهمیزان بینایی آنها، اجازه استفاده از خطوط نوشتاري را براي مقاصد آموزشی

. Felanegan ١

١١

به آنها نمیدهد، میتوانند از خط بریل، حس لامسه و وسایل شنیداري در آموزش استفاده کنند. افراد

نیمهبینا، میتوانند در امر آموزش از باقیمانده بینایی خود استفاده کنند و براي یادگیري از کتابهایی

با خطوط درشت و یا وسایلی که خطوط را بزرگنمایی میکنند، استفاده نمایند. تعریف آموزشی،

جدیدتر از تعریف قانونی است و مبتنی بر کارکرد بینایی باقی مانده در ارتباط با اهداف آموزشی

میباشد(دبیري.(1385

تعاریف عملیاتی

سبک هاي مقابله اي:
منطور از سبک هايمقابله اي در
این
پژوهش، نمراتی
است که آزمـودنی از
تست 48 ماده اي اندلر و پارکر بدست می آورد. هر آزمودنی در این آزمـون 3
نمـره در سـبک مـساله
مدار، سبک هیجان مدار و سبک جتنابی بدست می آورد.

کیفیت زندگیمنظور: از
میزان کیفیت زندگی نمره اي
است
کـه آزمـودنی در آزمـون 24 مـاده اي

پرسشنامه WHOQOL-BREF بدست می آورد.

دانش آموزان دختر نابینا: دانش آموزان نابینایی 16 سال به بالاي مجتمع آموزشی دخترانه نابینایـان

نرجس شهر تهران که در سال تحصیلی 1390-1391مشغول به تحصیل بوده و میزان دیـد آن هـا در

20
چشم برتر /200 یا کمتر باشد.

١٢

فصل دوم

مبانی نظري و پیشینه پژوهش

١٣

مبانی نظري

این بخش با توصیفی از چهارچوب نظري متغیرهاي مرتبط با پژوهش آغاز می شود ، سپس به

پیشینه پژوهش و سوالات پژوهش پرداخته می شود.

مبانی نظري روشهاي مقابله با استرس

مهارت هاي مقابلهاي، مهارتهایی هستن
د که به افراد کمک میکننـد تـا بـا موقعیـتهـاي زنـدگی،
بخصوص موقعیت هاي پرخطر برخورد کنند.
با کسب این مهارت ها می توان در ایجاد ارتباط با دیگران
و رویارویی با موقعیتهاي جدیـد
و فـشارزا
سـازگارانه عمـل کـرد.
بنـابراین، روش هـايمقابلـهاي،
استراتژي هاي رفتاري و شناختی
اي هستند کـه افـراد بـراي مقابلـه بـا دو بعـد عـاطفی و کـارکردياز

1
2
استرس و موقعیت
هاي فشارزا مورد استفاده قرار میدهند(آلدوین ،1994 ؛ کـستا و مـک کریـو ،1990؛
3
4
فیلــدز و پرینــز ،1997؛ لازاروس و فــولکمن،1984 ؛پاترســون و مــک کــوبین ،2004 بــه نقــل از

مشفق.(1389

بطور کلی در پژوهشها ي متعدد، تعاریف متفاوتی از روش هـايمقابلـه اي عنـوان شـده اسـت. در

واقع، همهي پژوهشگران به مفهوم واحدي از روشهاي مقابلهاي اتفاق نظر دارند.

.Aldwin١ .Costa&McCrae٢ .Fields&Printz٣ .Patterson&McCubbin٤

١٤

فولکمن و لازاروس((1988 استراتژي هاي مقابله را دربردارنـده آندسـته از تـلاشهـاي شـناختی و

رفتاري فرد می دانند که به منظور کاهش استرس هاي درونی و یا بیرونی، بکار گرفتهمیشوند. به بیـان

دیگر، مقابله تلاشی است که با هدف کنترل و غلبه بر مقتضیات و وقایع بحرانی صورت میگیرد. ایـن

مقتضیات مبین چالش، تهدید، خطر، صدمه و یا حتی منفعتی براي فرد هستند(لازاروس،.(1991

1
ساراسون (2005) ، عنوان داشته است که مقابله، به روش مواجهه با دشواري ها و کوشش در جهت

غلبه بر آنها اشاره دارد. از اینرو، مهارتهاي مقابله
فنونی
هستند
که براي هر اقدامی در دسترس فـرد
قرار دارند.

روش هاي مقابله، عبارتند از: پاسخهاي واقعی فرد در برابر فشارهاي روانی. این پاسخها را میتـوان
به دو گروه، متمایز کرد: (1پاسخهاي سازگارانه، آن
اعمالی
است
که به کاهش فشارهاي روانـی یـاري

2
می رساند و فرد را به حالت تعادل بازمیگرداند. (2پاسخهاي ناسازگارانه :
اعمالی است کـه فـرد را در

3

وضعیت بیثبات قرار میدهد و به تشدید انتظارات موجود کمک میکند(انرایت،پاول ،ترجمه بخـشی-

پور،رودسري و صبوريمقدم،.(1377

4
است که توسط آن افـراد

ویمنت و زتلین (1989) ، اظهار داشته اند که روش هاي مقابلهاي فرایندي

از منابع در دسترسشان، جهت واکنش به وقایع تهدید کننده و هم چنین لـذتبخـش، در زنـدگیشـان

سود میجویند(ویمنت و زتلین،.(1989

توانایی بکارگیري روش هاي مقابله اي موفق و اجراي این استراتژي ها در موقعیـتهـاي متفـاوت و

در ارتباطات اجتماعی، به منظور سازگاري افراد بـا محـیط، امـري اساسـی و مهـم بـه شـمار مـیرود

5
(زتلین ،.(1985

. Sarason&Sarason ١ . maladaptive responses ٢ . Enright&Powell ٣ . Wayment&Zetlin ٤ . Zetlin ٥

١٥

روش هاي مقابله اي روندیست که بوسیله ي آن افراد به منظور سا زگار شدن و مقابله با موقعیتهاي

1
استرسزا و تهدید کننده در طول زندگیشان از آن سود میجویند(ویمنت و زتلین ،.(1989

روش هاي مقابله اي اشاره به انجام فعالیت توسط فرد در موقعیت هاي اسـترسزا، اعـم از اجتنـاب،

2
برطرف کردن، کوچک کردن و یا فائق آمدن بر آن موقعیت دارد(زف ،.(2009

3
در دهه هاي اخیر، پژوهشگران متعدد( اسکروئرز،ویلیج،تلگن و بروسکات ،1988؛ اسـتون، کنـدي-

4 6 5

مور، نیومن، گرینبرگ و نیل ،1992 ؛ اسکینر و زیمر-گمبک ،2007 ؛ بیهر و مـک گـراث،1996 ؛ کـانر-

7 8
اسمیت، کومپاس، وادث ورث، تامسن، سالتزمن ،2000 ؛ یو و لی ،(2005 بـه مفهـوم سـازي یـا تعیـین

سازه هاي اصلی در قلمرو روش هاي مقابله اي مانند کمک طلبی، حل مسئله، انکار، بازسازي شناختی و

یا مقوله هاي رفتاري، شناختی و ادراکی افراد در مواجهه با مشکلات زنـدگی

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، رفتار انطباقی، دانش آموزان دختر Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد منابع اجتماعی، سلامت روانی، سلامت روان