منابع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، رفتار انطباقی، دانش آموزان دختر

دانلود پایان نامه ارشد

کیفیـتزنـدگی بـود.

براي پیش بینی سهم
سبک هاي مقابله اي با استرس در کیفیت زندگی در دانش آموزان دختر نابینـا از
روش تحلیل رگرسیون چند متغیري استفاده شد.

یافته ها: تجزیه و تحلیل داده ها نشان داد
نتیجه پژوهش نشان داد بین استفاده از سبک هاي مساله
مدار و اجتنابی با
کیفیت زندگی همبستگی مثبت وجود دارد و بین سبک مقابله اي اجتنابی بـا کیفیـت

زندگی همبستگی دیده نشدو نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل رگرسیون چند متغیري نشانگر آن است

که مجموع سبک هاي مقابله اي با استرس 30 درصد از واریانس کیفیت زندگی دانش آموزان نابینارا

پیش بینی می کند.

کلید واژه ها: راههاي مقابله اي، کیفیت زندگی، دانش آموزان نابینا

ك

ل

فصل یکم

معرفی پژوهش

١

1
مقدمه

امروزه علیرغم ایجاد تغییرات عمیق فرهنگی و تغییـر در شـیوه هـاي زنـدگی، بـسیاري از افـراد در

رویارویی با مسائل زندگی فاقد تواناییهاي لازم و اسا سی هستند و همین امـر آنـان را در مواجهـه بـا

مسائل و مشکلات روزمره آسیب پذیر کرده اسـتبنـابراین،. پـژوهش در مـورد برخـی از سـازههـاي

2
آن بر فائق آمدن بر موقعیتهاي فشارزا، همواره مـدنظر

روانشناختی مانند روش هاي مقابلهايو تأثیر

واقع شده است. در این ارتباط، این پرسشها که افراد متفاوت در مواجهـه بـا موقعیـت هـاي فـشارزا،

رویداد را چگونه ارزیابی یا پردازش می
کنند، و بر اثر این ارزیابی، چه هیجان ها یا افکـاري برانگیختـه

میشوند و کدامیک از روشهاي مقابلهاي مورد توجه قرار میگیرند، همواره مورد توجـه پژوهـشگران

بوده است(کلینکه،ترجمه گودرزي،.(1382

استرس واقعیتی غیر قابل انکار و عاملی در جهـت تحـول زنـدگی آدمـی اسـت؛ چنانچـه تغییـرو

تحولات ناشی از استرس ملایم و محدود باشد، مفید و سازنده و در سازگاري آدمـی نقـش بـارزيرا

ایفا میکند. اما زمانیکه دگرگونی ها فراتر از حد روند و مدت زمان طولانی ادامـه یابنـد ممکـن اسـت

تحمل آنها دشوار و ظرفیت سازش آدمـی لبریـز گـردد. بـه همـین دلیـل طـی دو سـه دهـه گذشـته،

پژوهشگران علاقه وافري به پژوهش در زمینه شیوه هاي مقابله افراد با عوامل استرس زا نـشان داده انـد.

introduction ١ coping strategies ٢

٢

این پژوهشگران به روش هایی که انسانها براي مواجهه با شرایط استرس زا انتخـاب مـی کننـد، در هـر

دیدگاه نام ویژه اي دادهاند( سلطه، دفاع، واقع نگري در حل مسئله و…)کـه در مفهـوم مقابلـه بهـم مـی-

پیوندند(دادستان،حاجیزادگان،علیپور و عسکري،.(1386

مطالعات نشان داده اند که ارتقاي مهارت هاي مقابلـهاي و مهـارتهـاي انطبـاقی در بهبـود کیفیـت

زندگی افراد بسیار مؤثر است. رفتارهاي انطبـاقی، مجموعـهاي از مهـارتهـاي مفهـومی، اجتمـاعی و

1
به آنها
در
زندگی روزمره می توانند رفتار مناسبی را از خود بروز دهنـد،

عملیاست، که افراد با توجه

و ازطرفی توانایی پاسخدهی
افراد را
در
موقعیـت
هـاي خـاص تحـت تـأثیر قـرار مـیدهنـد( پـورتر و

2

3
4

ریچلــر ،1999،اســتین بــک و اســتین بــک ،.(1990 رفتارهــاي انطبــاقی ، اســتقلال شخــصی و نحــوه

5
پاســخگویی اجتمــاعی افــراد را در هــر ســن و گروهــی تحــت تــأثیر قــرار مــیدهــد(لوکاســون و

همکاران،.(1992

عوامل گوناگون و گسترده اي مانند: رشد روانی- بدنی، سازگاري، شایستگی اجت ماعی و روشهاي

کنار آمدن با دیگران، آنچنان باید با هم ترکیب و در هم تنیده شوند کـه ماننـد تـار و پـود یـک قـالی

6
ایرانی، نگاره و تصویر یکپارچه و سازمان یافتهاي از یک فرد را بدست دهند(للند ،.(1983

از آنجاییکه، بکارگیري روشهاي مقابله اي مـؤثر، سـبب کـاهش آسـیب پـذیري در ﻣﻮﻗﻌﯿـﺖهـاي

7
رفتارهاي
انطباقی
نیز فـرد را قـادر

استرس زا می شود(وایلنت،1992 ،به نقل از میسلی ،2001پرورش)

می سازد تا در ارتباط با سایر ها،انسانجامعه، فرهنگ و محیط خود،
مثبت و
سازگارانه عمـل کـرده و

سلامت روانی خود را تأمین کند و از کیفیت زندگی مطلوب تري برخ وردار شـوند.
بـا ایـن حـال هـر

. conceptual,social&practical skills ١ . Porter&Richler ٢ . Stainback&Stainback ٣ . adaptive behaviors ٤ Lukasson, et al .٥ . Leland ٦ . Micelli ٧

٣

کس به شیوه خاص خود به مسائل و موقعیتها پاسخ می دهد، برخی هنگام روبرو شدن بـا مـشکلات

می
کوشند با ارزیابی درست و منطقی موقعیت و استفاده مؤثر از سیستم هاي حمایتی با موقعیت مقابلـه
کنند.
در مقابل، برخی بجاي مقابله سازگارانه با مسائل، سعی می کنند با استفاده از راهبردهاي ناکارآمـد
از رویارویی با مشکلات اجتنـاب کننـدمقابلـه.
بـه عنـوان تلاشـی شـناختی و رفتـاري بـراي اداره و

رویـارویی بـا موقعیـت هــاي فـشارزا تعریـف شــده اسـت کـه فراتـر از منــابع فـرد ارزیـابی گردیــده

1
است(لازاروس و فولکمن ،.(1984

Lazarus & Folkman١

٤

بیان مسئله

کنار آمدن با فشارهاي زندگی و کسب مهارت هاي مستقلانه ي فردي و اجتماعی همواره بخـشیاز

واقعیات زندگی انسان بوده و در ادوار متفاوت در زندگی او به اشـکال گونـاگون تجلـی یافتـه اسـت.

تعارضات در دوران کودکی جلوه چندانی ندارد اما با افزایش سن و هنگام مواجهـه بـا دشـواريهـاي

ویژه سنین نوجوانی و جوانی، کشمکش هاي درونی و محیطی تظاهر بیشتري پیدامیکنند. بنابراین اگر

افراد از سنین کودکی در انجام مهارت هاي مـستقلانه زنـدگی روزانـه فـردي و مـسئولیت پـذیريهـاي

اجتماعی تبحر یابند، بدون تردید در مواجهه با موقعیتهاي فشارزا عملکرد م ناسـبی خواهنـد داشـت.

مهارت هاي مقابلهاي مجموعهاي از توانایی هایی هستند کـه زمینـه سـازگاري، رفتـار مثبـت و مفیـدرا

فراهم میآورند. از آنجایی که توانایی تولید، بکارگیري روش هاي مقابلهاي و پیاده کردن آن بخـصوص

در روابط بین فردي و همچنین در جهت رشد و سازگاري افراد بسیار تأثیرگذار میباشد؛ این توانـایی-

ها، فرد را قادر میسازند مسئولیتهاي نقش اجتماعی خود را بپذیرد و بـدون لطمـه زدن بـه خـودو

دیگران با خواستها،انتظارات و مشکلات روزانه بویژه در روابط بـین فـردي و بـه شـکل مـؤثرتري

1

روبه رو شود(زتلین ،1985 ، به نقل از مشفق.(1389 از طرفی توانایی هـاي لازم بـراي رفتـار انطبـاقیو

مؤثر، افراد را قادر می
سازد تا بطور مؤثر با مقتضیات و چالش
هاي زندگی روزانه مقابله کنند. آمـوزش

این مهارت
ها، موجب ارتقاي رشد شخصیتی و اجتماعی، محافظت از حقوق انسان هـا و پیـشگیري از

مشکلات روانی و اجتماعی میشود.

رفتار انطباقی
در حقیقت سازه بسیار جامع
و فراگیري
است
که مؤلفههاي ذهنی، حسی، حرکتـی و

2
انطباقی به
معناي
قدرت کنار آمدن با دیگران و ارتباط

شخصیتی را در برمیگیرد(کوهن ،1988رفتار).

برقرار کردن با
آنها، یعنی
کنار آمدن در مذاکرات، درگیـري هـا، اشـتباهات و همچ نـین کنـار آمـدن بـا

. Zetlin ١ . Cohen ٢

٥

موقعیت هاي جدید و سایر موقعیتهاست. از طرفی پرورش رفتار انطباقی منجـر بـه برقـراري ارتبـاط

فرد با محیط اطراف خود و مقابله با شرایط استرسزا میشود (بوزان، ترجمه مینویی،.(1383

کیفیت زندگی آن دسته از خصوصیاتی است
که براي فرد ارزشمند اسـت و حاصـل ادراك خـوب
بودن یا احساس راحتی است و در راستاي
توسعه و حفظ منطقی عملکرد جسمانی، هیجانی و عقلانی

استبطوري. که فرد بتواند توانایی هایش را در فعالیت هاي زندگی حفظ نماید.( محمودي، شریعتی،

بهنام پور .(1382

از آنجا که روشهاي مقابلهاي به عنوان تلاشی شناختی و ر فتاري براي رویارویی بـا موقعیـتهـاي

فشارزا و زمینه سازگاري فرد جهت برخورد مناسب با چالش هاي زنـدگی اسـت و برخـورد مناسـب

همان اتخاذ روشی است که تنش فرد را کاهش و احساس خـوب و مثبـت بـودن را در فـرد افـزایش

می دهد. لذا انتظار می رود همبستگی چشمگیري بین روش هاي مقابله اي بـا میـزان کیفیـت زنـدگی

وجود داشته باشد.

تحقیقات نشان می دهد افراد بیمار و ناتوان از کیفیت زندگی پایین تري برخوردارند و حتی شـدت

بیمـــاري، نـــاتوانی و تعـــداد دفعـــات مراجعـــه بـــه پزشـــک بـــر کیفیـــت زنـــدگی تـــاثیر

دارد(نجومی،بهاروند،کاشانیان.(1388

رضایت از زندگی و احساسخوب بودن در بیماري هاي مـزمن هـدف اصـلی درمـان و مراقبـت

است. با این حال کیفیت زندگی بیماران مبتلا به هپاتیت مزمن پایین تر از حد طبیعی است و تحقیقات

نشان می دهد بکارگیري برنامه هاي آموزشی ساده به میزان زیادي بر کنتـرل فـرد بـر روي بیمـاري و

عوارض جانبی تاثیرهداشتونهایتا باعث بهبود کیفیت زندگی و احساس رضـایت از زنـدگی در فـرد

شده و تحمل رژیم درمانی آسان تر می شود(نوقابی و همکاران .(1385

٦

نابینایان و کم بینایان نیز از جمله افراد ناتوان جسمی هـستند بـا توجـه بـه تـاثیر منفـی نـاتوانی و

بیماري هاي مزمن بر روي سلامتی و میزان کیفیت زندگی، می توان انتظار داشت که نابینایی بر کیفیت

زندگی افراد نابینا تاثیرگذار بوده و استفاده از روش هاي مقابله اي مناسب یا غیر مناسب می توانداین

تاثیر را کاهش یا افزایش دهدازآنجا. که هـر فـرد معمـولا از یـک
راهبـرد مقابلـه اي بـیش از سـایر
راهبردها در رویا رویی با مسایل و مشکلات استفاده می کنـد لـذا
پـژوهش حاضـر درصـدد اسـت تـا

رابطه ي بین سبک هاي مقابله اي با کیفیت زندگی دانش آموزان نابینـاي دخترشـهر تهـران را بررسـی

کند تا نشان دهد استفاده کنندگان از کدام راهبرد مقابله اي از میزان کیفیت زندگی بالاتري برخوردارند

تا به پشتوانه ي این دستاورد علمی بتوان آموزش هاي لازم را به افراد جهت افـزایش سـطح سـلامت

زندگی با استفاده از راهبرد مقابله اي بدست آمده، ارایه داد.

با توجه به آنچه گفته شـد و اهمیـت آن ، در پـژوهش حاضـر، مـسئله ایـن اسـتکـه: ” آیـا بـین

سبک هاي مقابله اي با کیفیت زندگی دانش آموزان دختر نابیناي شهر تهران ارتباط وجود دارد؟”

ضرورت و اهمیت پژوهش

از آنجایی که کسب مهارت هاي مقابله اي سازگارانه یکی از ضـروریات زنـدگی امـروزه بـه شـمار

می رود و منجر به موفقیت افراد در عرصه هاي مختلف زندگی می گردد، بنابراین وجود این مهـارتهـا

در سطح مطلوبیتواندمی کلید
موفقیت در
زندگی
اجتماعی و شخـصی فـرد و بعبـارت دیگـر باعـث

افزایش کیفیت زندگی و دستیابی وي به استقلال گردد.

در حقیقت، رفتار انطباقی
سازه بسیار
جامع و
فراگیري
است که مؤلفه هاي شناختی، حسی، حرکتی

1

نقـل از
مـشفق .(1389 بنـابراین، ارزیـابی رفتارهـاي

و شخصیتی را دربرمیگیرد(داویسون ،1974؛بـه

. Davison ١

٧

انطباقی، تواناییها و قابلیت هاي افراد و نقش آنان را در رویارویی با چالش هاي زندگی روزانـه نـشان

میدهدهمچنین. نمرات حاصل از ارزیابی رفتارهاي انطباقی افراد، اطلاعاتی را در ارتباط بـا قابلیـت-

هاي موجود و نیازمنديهاي آنان در مواجهه با مسایل روزمره و تعاملات بین فردي بدسـت مـی دهـد

1
و همکاران،.(2001 بنابراین، آگاهی و شناخت دست انـدرکاران آموزشـی، والـدین و مربیـان در

(لیس

رابطه با چگونگی رفتارهاي
مقابله اي کودکان
و همچنین
بکارگیري روش هاي مقابله اي سازگارانه در

رویارو
یی با مسائل و موقعیت ها، میتواند در
میزان کیفیت
زندگی مـؤثر بـود

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، روانشناسی، تحلیل داده Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد کیفیت زندگی، مقابله با استرس، سبک مقابله