منابع پایان نامه ارشد درمورد ولایت فقیه، انقلاب اسلامی، جامعه اسلامی، پیامبر (ص)

دانلود پایان نامه ارشد

امام (ره) ، هر گونه تصميمات امام (ره) در مواقع عادي و يا بحراني، با رضايت كامل از سوي نهادهاي مختلف و مردم مطاع بود . دوم اينكه ، فقط قدرت و اقتدار تصميم گيرنده اي در جايگاه امام (ره) بود كه قادر بود پيامدهاي منفي احتمالي تصميمات را برعهده بگيرد و از سوي توده هاي انقلابي نيز اين امر،قابل درك و پذيرش بود.
براي مقايسه موفقيت تصميم هاي فردي و گروهي در موفقيت هاي مختلف، تحقيقات قابل ملاحظه اي به عمل آمده است؛ به باور«مورهد گريفين»،«معمولاً تصميم هاي گروهي به دليل آنكه اشخاص بيشتري به فرآيند تصميم گيري كمك مي كنند،نسبت به تصميم هاي فردي، برتري دارند. به هر حال، ممكن است گاهي شخص خاصي بهتر از يك گروه تصميم بگيرد.
اگر موضوع حل مشكل باشد، گروه ها راه حل هاي بهتري در مقايسه با افراد ارائه مي دهند ولي گروه ها در مقايسه با افراد، زمان طولاني تري را صرف ارائه راه حل و تصميم گيري مي كنند. بنابراين، در تصميم گيري فردي از مشكلات خاص تصميم گيري گروهي، پرهيز مي شود.»( گريفين،1374 ، ص 431 ) سرعت و دقت در تصميم گيري فردي امام خميني(ره) ، براين اساس قابل تفسير است. براساس الگوي«مايكل برچر»از مراحل بحران (پيدايش،گسترش، كاهش و تأثير)، يكي از مهم ترين خصايص برجسته و مؤثر رفتار سياسي امام خميني (ره) در خلال بحران ها، اين بود كه تداوم و تناوب تصميمات امام در مراحل مختلف بحران ها و متناسب با شرايط هر مرحله ،صورت مي گرفت. بررسي ماهيت رفتار امام (ره) در جريان مراحل مختلف بحران هاي سه گانه اين پژوهش، واقعيت اين مسأله را بر ما آشكار مي كند.
در تحليل هايي كه در مورد تصميم گيران بحران به عنوان مؤثرترين عناصر در فرايند مديريت ارائه مي گردد، علاوه بر ويژگي هاي« زمينه» و«زمانه» مديريت بحران،«خصوصيات فردي تصميم گيران» نيز مورد توجه قرار گرفته است. بيشتر نظريه پردازان تصميم گيري مانند اغلب مورخان سياسي بر اين نظرند كه «آگاهي از شرح زندگي سياست گذاران- از جمله تحصيلات،مذهب،تجارب تعيين كننده زندگي،آموزش هاي حرفه اي،مسافرت هاي خارجي وفعاليت هاي سیاسي گذشته آنها- ممكن است به روشن ساختن ژرف ترين انگيزه ها و ارزش هاي كساني كه تصميمات مشخصي را مي گيرند،كمك كند.»مطابق نظريه تصميم گيري، يكي از خصايص فردي موثر در تصميمات، عنصر ادراك يا برداشت*است كه از جايگاهي مركزي در اين نظريه برخوردار است.«اكثر نظريه پردازان تصميم گيري هنگام بحث از«تعريف موقعيت»،تلقي تصميم گيران از جهان را مهم تر از واقعيت عيني مي دانند. حتي مواقعي كه نظريه پردازان، «محيط عملياتي تصميم گيري را مؤثر در انتخاب هاي تصميم گيران تلقي مي نمايند، براين باورند كه تنها با گذشتن از صافي تصورات تصميم گيران است كه اين تأثير،عملاً صورت مي گيرد.»( دوئرتي و گراف،1372: 721 – 726 )
از جمله عوامل مؤثر در شكل دهي باورها و تصورات تصميم گيران، «فرهنگ و ايدئولوژي» است كه رابطه اي مستقيم را با تصميم گيري استراتژيك برقرار مي سازد. «فرهنگ و ايدئولوژي آنچه را كه قابل قبول و غير قابل قبول است،مشخص مي كند. بنابراين،بر انواع راه كارهاي استراتژيك پيش بيني شده براي برخورد با مشكل استراتژيك مشخص و بر معيارهاي مورد استفاده براي ارزيابي اين راه كارها، اثر مي گذارد.»( چارلز ، 1370 : 72 )
رهبران سياسي انقلاب ها ، غالباًبراي كارآمدي تصميمات و راه كارهاي خود ناگزير از توجه به بستر عملياتي شدن تصميمات خود هستند. بستري كه نحوه و نوع تصميم گيري در آن با بايدها ونبايدهاي استراتژيك و انقلابي محدود و محصور شده است. امروزه برخلاف باور كلاسيك و نگرش سنتي، علاوه بر اهداف فردي ،«باورها و ارزش هاي افراد نيز در تصميمات آنها مؤثر به شمار مي آيند. ارزش ها خود برآمده از باورهاي افراد است. به تعبير ديگر باورهاي ما، نگرش ها و ارزش هاي ما را شكل مي دهد و نگرش ها و ارزش هاي ما،رفتار و تصميم گيريمان را تحت الشعاع خود قرار مي دهند. باورها و اعتقادات عميق ترين لايه فرهنگ و شخصيت افراد و جوامع را تشكيل مي دهند. باورها و اعتقادات عميق ترين لايه فرهنگ و شخصيت افراد و جوامع را تشكيل مي دهند..
برخي ديگر از ويژگي هاي فردي تصميم گيرنده(رهبري سياسي)كه از يك سو تحت تأثير باورها و فرهنگ فرد و از سوي ديگر مؤثر در تصميمات وي مي باشند، ابعاد شخصيتي همچون قاطعيت رهبر و مدير سياسي است. شخصيت هاي استوار، قاطع و قوي تر در تصميم گيري هاي خود كمتر تحت تأثير محيط پيرامون، ساختارها و يا نيروهاي سياسي ديگر قرار مي گيرند. هر چه شخصيت تصميم گيرنده ضعيف تر باشد، نقش اين عوامل، افزايش مي يابد. البته اين وضعيت ناظر بر دو پيامد مثبت و منفي است كه در پيامد منفي آن،احتمالاً هر گونه سرسختي و انعطاف ناپذيري تصميم گيران،شرايط بحراني را به وضعيت حادتر و پرداخت هزينه افزون تري، سوق دهد. اتخاذ مواضع امام خميني(ره) در پايان يافتن بحران تسخير سفارت آمريكا و جنگ عراق و ايران حاكي از«انعطاف پذيري» ناظر بر«مصلحت انديشي» ايشان مي باشد.در نهايت بررسي دو روش و الگوي تصميم گيري كه احتمالاً تأثير مستقيمي در نحوه اتخاذ تصميمات از سوي رهبري كاريزمايی-الهی انقلاب اسلامي و ديگر نهادهاي مرتبط، بر جاي گذاشته است، مي تواند تحليل ما را با بررسي واقعيات امر،ملموس تر سازد.
به نظر مي رسد كه ، يكي ازعلل «تطويل و تداوم دوره زماني» بحران هاي دهه اول جمهوري اسلامي ، تفسير بحران هاي اين دوره براساس تجربيات گذشته رهبري انقلاب و ديگر نهادهاي تصميم گير جمهوري اسلامي بود. بدين گونه كه بحران اختلاف حزب ا… وليبرال ها (ميانه روها)، با «خطر تكرار مشروطه» مقايسه مي شود و بحران تسخير سفارت آمريكا براي جلوگيري از«خطر تكرار كودتاي28 مرداد» ، محسوب مي شد. گوشه اي از سخنان امام خميني(ره) در جمع شوراي مركزي حزب جمهوري اسلامي،بر خطر انحراف جمهوري اسلامي به افكار غربي از سوي رييس جمهور بني صدر و اطرافيانش تأكيد دارد:
«اگراينها(رييس جمهور بني صدر و گروه هاي حامي وي)از روي عقل عمل كرده بودند،… حالا هم رييس جمهور همان بود وهم آن وكلايي كه فاسد بودند همان جا بودند و مي توانستند كه به تدريج كم كم بكشانند اين جمهوري اسلامي را به مسايل غربي… لكن خدا خواست اينكه اينها نتوانند خودداري كنند و سياست را نمي فهميديد، نمي فهميدند كه چه جور بايد رفتار كرد، ملت را نشناخته بودند … اين بود كه دست پاچه شدند و زود خودشان را لو دادند … و خودشان، خودشان را از بين بردند.»( خميني ، 1361 ، ج 15 : 139 )
الگوي ديگر تصميم گيري كه بررسي آن به نقش تصميمات رهبري كاريزمايی-الهی انقلاب اسلامی، در فرايند تدبير بحران ها، عينيت بيشتري مي بخشد، مدل«قضاوت هاي شهودي و الهامي» است.«در اين نوع تصميم گيري كه با«مدل بينش اضافي» نيز تعبير مي شود، يك رشته«جريانات فكري» مبهم كه مبناي آن از لحاظ علمي قابل تعيين نمي باشد، اساس تصميم گيري قرار مي گيرد».آنچه به طور قطع مي توان اظهار داشت اين است كه اين قبيل تصميم گيري ها از نمودهاي رهبري در جوامع يا سازمان ها است. براين اساس،رهبران يك نيروي فكري اضافي دارند كه در تعيين سياست نقش اساسي دارد. البته آگاهي به جريان اين بينش اضافي و اينكه چگونه مرداني به يك چنين خصوصيتي نائل مي شوند، خيلي ناچيز است. تحقيقات مربوط به رهبري نشان داده است كه حداقل بخشي از آنچه در رهبري مطرح مي شود،مربوط به صفات و خصوصيات رهبري است.«صفات و خصوصياتي از قبيل تموج فكري، بينش برتر، اراده استوار،انگيزه قوي،آينده نگري وسيع تر و خلاصه جامعيت فكري بيشتر كه در موقعيت هاي خاصي آثار خود را به صورت تصميماتي كه تحليل آن در قاموس جهت گيري هاي معمول نمي گنجد ، بروز مي كند. ترديدي نيست كه آثار اين تصميمات را در طول زمان و پس از اجرا مي توان به ارزيابي گذاشت. هنگام تصميم اين دانايي،شجاعت، اراده،خويشتن داري و سازش ناپذيري و رهبري است كه مبناي تصميم قرار مي گيرد.»( جمعي از اساتيد مديريت، 1378 : 62 )
با توجه به تجارب گذشته،«براي تصميمات خوب استراتژيك لازم است از «قضاوت هاي شهودي» استفاده كرد. به ويژه براي تصميم گيري در شرايط بسيار نامطمئن ياهنگامي كه فشارهاي زيادي وارد مي آيد كه تصميمات درست باشند يا هنگامي كه بايد از بين چندين راه حل، يكي را انتخاب كرد، اين شيوه تصميم گيري مفيد واقع خواهد شد.(فرد ،1379: 28 )
از اين مدل نيز مي توان به تحليل«درك و حس برتر»رهبري كاريزمايی-الهی انقلاب اسلامي پرداخت كه به وي موقعيت شناسي خارق العاده در طول حيات سياسي اش، اعطا مي كرد. نخستين جلوه هاي اين بينش شهودي را مي توان در روز 21 بهمن ماه 1357 مشاهده كرد كه علي رغم اخطارهاي مكرر رژيم پهلوي مبني بر اعلام حكومت نظامي و همچنين نگراني برخي سران انقلاب به توصيه امام خميني (ره) مردم در خيابان ها حضور يافتند. در حالي كه هر لحظه احتمال برخورد خشونت آميز رژيم با مردم، در آن روز وجود داشت. بر طبق مدارك و اطلاعاتي كه بعداً بدست آمد،مشخص شد كه عوامل در سيستم سلطنتي برنامه گسترده اي را براي قلع و قمع انقلابيون و مصادره شرايط به نفع خود،ترتيب داده بودند.( الويري ،1357: 73 . اطلاعات بيشتر از روزنامه كيهان، 15 بهمن 1381 ) از اين الگو غالباً جهت بررسي رفتار رهبري انقلاب در جزئيات هر يك از بحران ها نيز مي توان بهره گرفت. با نگاهي گذرا بر شرايط و محيط تصميم گيري در دهه اول حيات جمهوري اسلامي و همچنين ويژگي هاي تصميم گيراني كه رهبري انقلاب در رأس آنان قرار مي گيرد،اين نكته را بر ما آشكار مي سازد كه عرصه بحران هاي انقلابي، تصميم گيراني انقلابي و قاطع را مي طلبد كه رفتاري متناسب با مقتضيات آن شرايط را از خود نشان دهد. اينجاست كه نقش آفريني محيط و فرد(انقلاب و رهبري كاريزمایی-الهی) تجلي مي يابد. از اين رو امام خميني (ره) كه رهبري اش متأثر از شرايط حاكم در هر دوره زماني ،«آميزه پيچيده اي از آرمان گرايي و واقع گرايي بود»،در تصميماتش نيز تأثير مستقيم داشت.«آيت ا… خميني هم از گروگانگيري حمايت كرد و هم خود آنها را آزاد ساخت. او تصميم به ادامه جنگ گرفت و هم سرانجام خودش به جنگ پايان بخشيد.»( رمضاني ،1380 : 69 )
2-5-رهبري
2-5-1-مفهوم رهبري:
«رهبري» از ديرباز به عنوان يكي از مفاهيم اساسي مديريت و سياست به شمار رفته است كه غالباً گشايش ماهرانه فوق العاده لحظات بن بست سياست و تدبير بر نقش و اهميت «رهبري» افزوده است . رهبري در ادبيات مختلف نظامي، سياسي، اداري و … بنا به ماهيت و عملكردش مورد تعريف و بازتعريف هاي متعددي قرار گرفته است.
رهبری دراسلام با وازه هایی چون امامت و ولایت مطرح می شود وزمانداری و رهبری سیاسی مردم تداوم رسالت پیامبر (ص) وامامت معصومین (ع) است .
در مکتب تشیع در عصر غیبت فقیه جامع الشرایط عهده دار ولایت و رهبری جامعه اسلامی می گردد . و این از بدیهیات و ضروریات عقلی است .درباره اهمیت رفیع و سرنوشت ساز نقش وکارکردهای ولی فقیه در نظام اسلامی حضرت امام خمینی (ره )می فرمایند : « اگر ولایت فقیه نباشد دیکتاتوری می شود.ولایت فقیه برای مسلمین یک هدیه الهی است که خدای تبارک وتعالی قرار داده است.ولایت فقیه ضد دیکتاتوری است (ترابی ،1390: 79).
ویژگیها ی فردی رهبر براساس دیدگاه اسلامی عبارتنداز:1-ایمان،در نظام اسلامی رهبری به کسانی واگذار می شود که هم در اندیشه وهم در عمل،متدین به شرع مقدس بوده واسلام را قبول داشته باشند که در عبارات قرآنی بدان اشاره شده است. مانند آیه شریفه: « وَلَقَدْ کَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّکْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ » «همانا،بندگان شایسته و صالح من،رهبری زمین را وارث خواهد شد»(سوره مبارکه انبیاء آیه105). 2-علم وآگاهی بینش دینی ما ،برای رهبری دومین چیزی را که ملاک می داند بحث علم وآگاهی است. رهبر باید بتواند با علم،اندیشه وآگاهی خویش پیروان خود را به طریق هدایت،رهبری نماید.3-لیاقت:منظور از لیا قت، آن توان وبرجستگی ویژه ای است که در محدوده مسوولیتها و

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد سلسله مراتب، انقلاب اسلامی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد انقلاب اسلامی، امام خمینی (ره)، امام خمینی