منابع پایان نامه ارشد درمورد هیدرولوژی، شرایط آب و هوایی، استان تهران

دانلود پایان نامه ارشد

ع بارندگی در ماههایی از سال که دما بالاتر از 10 درجه است ، اقلیم ورامین بر این اساس فرا خشک محسوب می شود . (جدول ث – 6) C=P⁄0.10×H
7- طبقه بندی ایوانف : در این روش برای محاسبه ضریب رطوبتی ایوانف ، بارندگی سالانه تقسیم بر جمع تبخیر در ماههای سال می شود ؛ لذا بر اساس روش فوق اقلیم منطقه ورامین بیابان محسوب می شود . ( جدول ث – 7) I=P⁄E
8- روش دکتر کریمی : در این روش به سه شاخص (گرما ، سرما ، رطوبت ) اهمیت داده که در آن شاخص رطوبت ، وضعیت خشکی ، شاخص گرما ، وضعیت گرمایی در ماههای گرم سال و شاخص سرما را در زمستان مشخص می کند . این روش به خوبی شرایط آب و هوایی و اقلیمی ورامین را مشخص می سازد لذا در این صورت است که ورامین خشک با تابستان گرم و زمستان سرد می باشد . (جدول ج – 8) I=5T⁄P
در این طبقه بندی I شاخص رطوبت ، شاخص گرما از مجموع در جه حرارت ماههای از سال که متوسط دمای ماهیانه آنها بیش از 10 درجه است و شاخص دما نیز از میانگین درجه حرارت سردترین ماه سال محاسبه می گردد .
9- روش دکتر خوش اخلاق (بارندگی موثر ) : در این روش پایداری آب باران در محیط بر اساس نم نسبی و اتلاف آب بر اساس دمای حداکثر تعیین شده است که بر این اساس اقلیم منطقه ورامین نیمه خشک محسوب می شود . (جدول ح – 9 )
10- اقلیم نمای آمبرژه : در این روش میانگین حداکثر گرمترین ماه سال و میانگین حداقل سردترین ماه سال مورد محاسبه قرار می گیرد برطبق این فرمول منطقه ورامین دارای اقلیم خشک و سرد محسوب می شود . (جدول ح – 10)
Q=2000P(M+273.16)^2-(m+273.16)^2
11- گوسن نموداری را طراحی کرده است که در آن ترقام درجه حرارت در محور عمودی سمت چپ و اعداد بارندگی در سمت راست محور عمودی قرار دارد و محور افقی نمودار نشان دهنده ماههای سال می باشد . در نمودار آمبرومتریک مقیاس بارندگی دو برابر درجه حرارت در نظر گرفته شده است و در هر ماه که خط درجه حرارت بالاتر از خط بارندگی قرار گیرد ، آن ماه جز ایام خشک سال محسوب می شود.
4-1-2- بررسی وضعیت دما و بارش و عملکرد آن
شهرستان ورامین یکی از مناطق کم آب در ایران است که با توجه به این موضوع عملکرد بارش به شدت مورد بررسی و تجزیه تحلیل قرار گرفته است . در نگاه علمی اقلیم ورامین از لحاظ دما و بارش دارای محدودیت ها و تنگناهای فراوان است . دما در اغلب ماههای سال بالای 20 درجه سانتی گراد است که همین موضوع به روند تبخیر و تعرق شدت و سرعت بخشیده است . تابستان های گرم با دمای بالای 30 تا 40 درجه سانتی گراد شرایط آب و هوایی را به شدت دگرگون ساخته است .زمستان های سرد و خشک که اغلب بدون بارش است باعث بروز یخبندان در ماههای سرد سال می شود . دوره های طولانی گرما و تابش مستقیم و عمودی با توجه به قرار گیری ورامین به لحاظ جغرافیایی یکی مهمترین مسائل اقلیمی شهرستان می باشد .
میانگین ریزش جوی در شهرستان ورامین 218 میلی متر در سال می رسد که در طی دوره آماری 1391-1381 این رغم به میانگین 155.43 میلی متر در سال کاهش پیدا کرده است .
همانطور که در فصل 3 به طور اجمالی بیان شد ،بارش در سطح شهرستان ورامین بسیار ناچیز و قابل تعمل است بطوریکه بیشتر بارش های ورامین به صورت باران و غالبا در فصل زمستان است . رطوبت نسبی در ماههای آذر ، دی و بهمن به حداکثر ممکن می رسد که خود باعث بارش های زمستانی و گاها بهاری می گردد . تبخیر در ماه تیر به حداکثر می رسد که همین موضوع بر افزایش دما و کاهش سطح آب های زیر زمینی شده است .

4-2 – تاثیر شرایط اقلیمی و آب و هوایی بر کشاورزی
کشاورزی در شهرستان ورامین سابقه دیرینه دارد بطوریکه می توان گفت که قطب تولیدات کشاورزی و دامی استان تهران و حتی کشور است . شرایط آب و هوایی ورامین آن روند خاصی را تا کنون طی کرده است . برای شناخت هر چه بیشتر کشاورزی شهرستان باید ابتدا ساختار زمین شناسی آن را بررسی کرد . این ساختار ها به دو دسته ساختار توپوگرافی و ساختار هیدرولوژیکی تقسیم می گردد .
4-2-1- ساختار توپوگرافی
4-2-1-1 مزایای ساختار توپوگرافی
ارتفاع دشت ورامين در شمال آن 1100 مترو در ناحيه جنوب غربي حدود 800 متر از سطح درياست. به لحاظ مورفولوژيکي اين گستره شامل دو ناحيه مرتفع و دشت است. ناحيه مرتفع بخشهايي از جنوب شرقي پيشوا و جنوب شهرستان ورامين را تشکيل مي دهد و دشت که تقريباً تمامي وسعت شهرستان را به استثناي مناطق فوق در برمي گيرد. محل انجام فعاليتهاي کشاورزي، صنعتي، دامداري و گسترش مناطق مسکوني و شبکه هاي ارتباطي است.
اختلاف ارتفاع دشت ورامين حدودا 300 متر است و شيب عمومي آن 6/0 است. بنابراين استقرار بسياري از کاربريهاي شهري، جمع آوري آسان آبهاي سطحي، احداث شبکه هاي آبياري و زهکشي نستباً آسان، احـــداث شبکه راهها و راه آهن در سراسر محدوده از مزيت هاي اين حوزه است.
مخروطه افکنه بزرگ جاجرود در قسمت شمالي حوزه مناسب ترين محل تعذيه آبهاي زيرزميني است. معادن نمک، گچ و سولفات سديم، شن و ماسه از توانهاي معدني اين محدوده است .
4-2-1-2- معایب ساختار توپوگرافی
در اين مورد بارندگي کم،گرماي زياد، دوره خشکي طولاني ، پهنه هاي وسيع جنوبي دشت و حاشيه کويري و تبخير زياد قابل ذکر است. شيب عمومي اين حوزه کمتر از 1 درصد است و ارتفاعاتي که بتوانند در تعديل آب و هواي منطقه نقشي داشته باشند، مشاهده نميشود. رسوبات تبخيري ژيپس ، مارن و رس در جنوب دشت ورامين نقش تعيين کننده اي در شوري منابع زيرزميني منطقه دارند. وجود گسله هاي کهريزک ، شمال و جنوب ري ، گرمسار ، پارچين ، پيشوا ، شمالشرقي درياچه نمک و گسله دشت ورامين در اين حوزه خطرناک هستند.
4-2-2- ساختار هیدرولوژیکی و منابع آبی
4-2-2-1- مزایای ساختار هیدرولوژیکی و منابع آبی
اگر چه اين اقليم به لحاظ آسايشي خوش آب و هوا نيست . اما براي کشاورزي مناسب است به همين دليل دشت ورامين قطب کشاورزي تهران است. رودخانه جاجرود ، سد لتيان و سد ماملو جهت تامين آب مورد نياز شرب، صنعت و کشاورزي در اين زمينه قابل ذکر هستند. مهمترين منبع آبي دشت ورامين رودخانه جاجرود مي باشد و سد انحرافي ورامين آب جاجرود را به داخل شبکه آبياري دشت ورامين هدايت مي کند.
شيب عمومي دشت ورامين از جهت شمال به جنوب بوده، بنابراين عمق آبهاي زيرزمين در بخش شمال و شمال شرقي دشت نسبت به قسمتهاي جنوبي بيشتر است.
مخروطه افکنه بزرگ جاجرود در قسمت شمالي حوزه مناسب ترين محل تعذيه آبهاي زيرزميني است. معادن نمک، گچ و سولفات سديم، شن و ماسه از توانهاي معدني اين محدوده است.
4-2-2-2- معایب ساختار هیدرولوژیکی و منابع آبی
ورود فاضلاب تهران و شهرکهاي اطراف به شبکه آبهاي منطقه، بارش کم و ورود فاضلابهاي صنعت به آبهاي اين منطقه قابل ذکر است. سطح آبهای زیر زمینی در ورامین بسیار بالاست به طوریکه امکان زهکشی و بهره برداری مناسب از آن وجود ندارد . به دلیل نبود زیر ساخت های مناسب آبهای سطحی که از بارش های سالانه ایجاد می شود هدر می رود . به سمت کویر سرازیر می گردد .
در حقیقت بررسی این موضوع که وجود چه عواملی سبب دگرگونی شرایط کشاورزی می گردد به شناخت قوی و موثر زمین و خاک تشکیل دهنده آن برای استفاده بهینه با قابلیت کشت بالا و بهره برداری صحیح ، بر میگردد . بعد از بیان شرایط توپوگرافی و هیدرولوژیکی در ادامه به بررسی نوع خاک و شرایط اکولوژیکی حاصل از آن می پردازیم .
4-3- خاکشناسی و طبقه بندی اراضی
در قسمتهاي شمالي دشت ورامين اراضي بدون محدوديت (کلاس I) وجود دارد که عمدتاً به کشت نباتات يکساله و باغات اختصاص دارند. در اراضي مسطح به سمت انتهاي دشت اراضي به تدريج شور شده به نحوي که در انتهاي شيب، شوره زارهاي گسترده توام با آب زيرزميني شور مشاهده مي شود (اراضي کلاس VI و V) در ميانه دشت اراضي با شوري کم تا متوسط گسترش دارد (اراضي کلاس II و III). به طور کلي شوري مهمترين عامل محدودکننده خاکهاي دشت ورامين در بخشهاي مياني وجنوبي است.
4-3-1- معادن
یکي از سه مرکز عمده برداشت شن و ماسه و يکي از پنج مرکز عمده برداشت خاک رس استان تهران در شهرستان ورامين است. فعاليت اين معادن بخشي از اراضي مناسب کشاورزي را براي هميشه از چرخه توليد خارج مي کند البته در حال حاضر هيچ گونه فعاليت معدني در اين ناحيه صورت نمي گيرد.
4-3-2- رویش طبیعی
اداره منابع طبيعي شهرستان ورامين وسعت مراتع متوسط اين شهرستان را 129081 و مراتع غني را 17813 هکتار اعلام کرده که در مجموع وسعتي برابر 146894 هکتار را پوشش مي دهند. البته در محدوده اين دشت تاحد امکان اراضي هموار و مناسب به اراضي زراعي و باغ تبديل شده اند. اراضي اين منطقه از شمال دشت تا اواسط آن اراضي کلاس يک است که از نظر کشاورزي و آبياري قابليت بالايي دارند.
خاکهاي شور و سديمي، آبهاي زيرزميني شور و نزديک به سطح زمين و محدوديت زهشکي تنگناهاي خاک و اراضي اين منطقه است. اغلب خاکهاي حاصلخيز اين حوزه بجاي اينکه مورد استفاده کشاورزي قرار گيرند محل تمرکز کوره هاي آجرپزي گرديده است که علاوه بر خارج نمودن بستر خاک کشاورزي از چرخه توليد خود پيامدهاي زيست محيطي نامطلوبي دارد.

نقشه تناسب اراضی برای کابری های عمده

منبع : سازمان مسکن و شهرسازی استان تهران ، 1385

4-4- کشاورزی
بعد از بیان مباحث آب و هوایی به تاثیرات این موضوع بر کشاورزی شهرستان ورامین و جامعه کشاورز ساکن در مناطق زراعی می پردازیم . همانطور که در مباحث پیشین بیان شد شهرستان ورامین دارای اقلیمی گرم و خشک است که ریزش جوی بالنسبه پایین دارد. تمام این شرایط برای یک کشاورزی ایده آل شرایط سختی را فراهم می کند ، یکی از این شرایط دشوار وقوع خشکسالی است . در مواقعی که بارش به پایین ترین حد از میانگین موجود باشد ، خشکسالی به وقوع پیوسته است . اما چیزی که این مسأله را با اهمیت می کند به وقوع پیوستن این حالت در طی چند سال است . نکته حائز اهمیت در زمان وقوع خشکسالی تامین کردن آب مورد نیاز کشاورزان از طریق راه های علمی و احداث زیر ساخت های مفید و موثر و تغییر محصولات و شرایط کشت می باشد که در ادامه بدان می پردازیم . همانطور در نمودار ترسیم شده در نرم افزار DIC (خشکسالی ) از بارش های سالانه مشاهده می گردد اکثر سالها شهرستان با کمبود بارش دست به گریبان است به طوریکه در سال 1386 این میزان به پایین ترین حد ممکن خود رسیده است.

نمودار4- 1- میزان بارندگی سالیانه در طی دوره آماری 1391-1381

4-4-1- منابع آبی کشاورزی شهرستان
در شهرستان ورامین 2 رودخانه فصلی ، 100 استخر ذخیره آب474 حلقه چاه عمیق و نمیمه عمیق مجاز و 1200 حلقه غیر مجاز و 9 قنات وجود دارد .همچنین سد ماملو با ذخیره آبی 240 میلیون متر مکعب برای تامین نیاز شرب و کشاورزی تهران و ورامین در نظر گرفته شده است ، که سهم کشاورزی دشت ورامین 90 میلیون متر مکعب است . میزان آب مصرفی کشاورزان 650 میلیون متر مکعب می باشد که سهم آبهای زیرزمینی 395 میلیون متر مکعب و آبهای سطحی رودخانه ها 225 میلیون متر مکعب است ، که با توجه به میانگین بارش سالانه 155 میلیمتر در سال ، می توان به عمق مشکلات کمبود آب کشاورزی پی برد . البته در بخش آب و خاک نسبت به احداث زیر ساخت های تولید در زمینه لوله گذاری (70 کیلومتر ) ، پوشش انهار ( 460 کیلومتر )، آبیاری تحت فشار {بارانی (7600 هکتار ) ، قطره ای ( 3400 هکتار )}اقداماتی صورت گرفته است. با این تفاسیر اگرچه کمبود بارش وجود داشته است اما این کمبود تا کنون لطمه ای

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد استان تهران، محصولات کشاورزی، وضعیت اقتصادی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد تولیدات کشاورزی، جهاد کشاورزی، محصولات کشاورزی