منابع پایان نامه ارشد درمورد نماز جماعت، همبستگی اجتماعی، امر به معروف، نهی از منکر

دانلود پایان نامه ارشد

را مجذوب آن فضا که مشابه بهشت است می نماید و در واقع تصویری از بهشت را در ذهن وی منسجم می کند.
بند سوم: مسئولیّت اجتماعی
همان طور که در گفتار اوّل بحث شد مسئولیّت اجتماعی طیف وسیعی از اقدامات را در بر میگیرد که در این کتاب به دو مورد پرداخته شده است.

الف)دگر خواهی و احترام به حقوق دیگران
1-درس اوّل:« آن روز من و پدر در صف نانوایی ایستاده بودیم. سه نفر جلوی ما بودند….»
اگر چه پیام این درس چیزی غیراز رعایت حقوق دیگران و رعایت صف است، ولی به صورت ضمنی به این امر اشاره شده است و تصویر نیز این مفهوم را شفاف تر می کند و فضای مناسبی برای پرداختن به این مفهوم وجود دارد. لذا طرّاح می توانست علاوه بر مفهوم اصلی به این مورد هم اشاره کند و هر دو را در درس بنگجاند. در تمرین های درس نیز اشاره ای به صف ایستادن و رعایت حق دیگران نشده است.
2-درس دوّم: «صدای جیک جیک قطره های باران هر لحظه بیشتر می شد. نسیم بهاری بوی گل را به درون اتاق می آورد. دستهایم را به سوی آسمان بالا می برم و دعا کنم. برای سعید که مریض شده است و چند روزی است به مدرسه نمی آید. برای معلّم مهربانم که چیزهای زیادی از او یاد گرفته ام. برای خاله ام که با خانواده اش به مسافرت رفته است، از خدا می خواهم به سلامت برگردند. برای مرتضی که چند روز دیگر باید در مسابقات علمی شرکت کند، دعا می کنم نمره خوبی بگیرد و….»
در تمرین درس نیز از دانش آموز خواسته می شود تا او نیز برای دیگران دعا کند و از این طریق مفهوم ارزش قائل شدن برای دیگران یا دگرخواهی در ذهن تثبیت می شود.
ب)امر به معروف و نهی از منکر
درس چهارم: «ابراهیم از نوجوانی تنها خدای یگانه را می پرستید امّا عده ای از مردم بابل بت پرست بودند… ابراهیم آن ها را به خداپرستی دعوت می کند.»
دعوت به پرستش خدای یگانه از مصادیق امر به معروف است که از طریق رفتار حضرت ابراهیم(ع) به دانش آموز ابلاغ می شود.
بند چهارم: محیط های مثبت
1-درس پنجم: «صدای نوحه و سینه زنی از هرکوچه و خیابانی به گوش می رسد….من و دوستانم دسته ی عزاداری حضرت قاسم را تشکیل داده ایم. رضا مدّاحی می کند. من و محمّد پرچم به دست گرفته ایم و در جلوی دسته حرکت می کنیم. بچّه ها سربند یا حسین بسته اند…»
تصویر درس بچه هایی را نشان می دهد که از لحاظ ظاهری و پوشش مشابه یکدیگر عمل کرده اند. لباس های مشکی، سربندهای مذهبی و چهره هایی محزون در عزای امام حسین (ع).
این تصویر و فضا سازی متن، دانش آموز را در ابتدا به شرکت در این هیأت های مذهبی علاقهمند می کند و در ادامه به وی آموزش می دهد که برای تداوم حضور دراین گروه ها باید هنجارهای آن را رعایت کند، و چون هنجارهای این گروه ها، مثبت و پیشگیرانه از جرم و انحراف هستند عاملی برای کنترل رفتار کودک و نوجوان می شود.
2-درس یازدهم: «….مردم دسته دسته خودشان را به مصلّی می رسانند… بوی خوش عطر در فضا پیچیده است من هم به همراه پدر و مادرم به مصلّی آمده ام تا برای اوّلین بار در نماز عید فطر شرکت کنم … نماز که تمام می شود همه با هم دست می دهند. عید را به هم تبریک می گویند و با شیرینی و شکلات از هم پذیرایی می کنند…»
تصاویر درس فضائی زیبا، پر مهر و جذاب را نشان می دهد. به حجاب برتر یعنی چادر توجّه شده است و دخترها و مادرها با چادر وارد مصلّی شده اند و از این طریق یکی از هنجارهایی که باید در این محیط ها رعایت شود بیان شده است.
بند پنجم:مقلَّدهای مثبت (الگوهای رفتاری نیکو)
درس پانزدهم: «کاروان برای زیارت خانه خدا به راه افتاد….مرد ناشناسی به آن ها پیوست. با اینکه کسی او را نمی شناخت ولی به آن ها محبّت می کرد. همیشه به یاد خدا بود با چهره ی خندان و با نشاط به همه کاروان کمک می کرد. با کودکان بازی می کرد به تشنگان کاروان آب می رساند. به پیرمردان کمک می کرد تا بر اسب ها و شترها سوار شوند و… مسافری در میانه ی راه به کاروان پیوست. او در نگاه اوّل مرد ناشناس را شناخت. با کمال تعجب پرسید، این مرد را که کارهای شما را انجام می دهد، می شناسید؟ نه او را نمی شناسیم. مردی مؤمن و نیکوکار است. ما از او تقاضا نکرده ایم تا کاری انجام دهد ولی خودش دوست دارد درکارهای دیگران کمک کند. مرد مسافر ادامه داد: اگر او را می شناختید، حاضر نمی شدید او برای شما این کارها را انجام دهد. مگر او کیست؟ او علی بن الحسین، امام سجّاد علیه السلام است. اهل قافله تا این جمله را شنیدند با ناراحتی به سوی امام دویدند و گفتند: ببخشید شما را نشناختیم. چرا خود را معرفی نکردید؟ ممکن بود به شما بی احترامی کنیم. اشتباه ما را ببخشید. امام با مهربانی به جمعیت نگاه کرد و گفت: من خودم تصمیم گرفتم با شما که مرا نمی شناسید، همسفر شوم. چون کسانی که مرا میشناسند، اجازه نمی دهند برایشان خدمتی انجام دهم.»
احسان و خدمت به دیگران امری است که روحیه دگر خواهی و ارزش قائل شدن برای افراد جامعه را افزایش می دهد و تقلید این صفت باعث کاهش هنجار شکنی و در نتیجه کاهش تعدّی به حقوق جامعه و دیگران می شود.
2-درس هفدهم: «….به یاد روزی افتاد که تا شب پولی به دست نیاورده بود. گرسنه و خسته در کوچه نشسته بود و گریه می کرد که ناگهان دست مهربان مردی را بر شانه خود احساس کرد. آن مرد، امام صادق(ع) بود. امام از او خواست هر روز پیش او بیاید تا هم به او کار دهد و هم به او خواندن و نوشتن بیاموزد. حالا چند ماه از آن روز گذشته است. از آن روز دیگر هیچ وقت او و خانواده اش گرسنه نمانده اند…»
بند ششم: ماه رمضان و روزه داری
نقش اعتقادات مذهبی بر اعمال و رفتار انسان معتقد امری انکار ناپذیر است.169 یکی از بهترین عوامل سلامت روانی و به تبع آن بازدارنده از ارتکاب جرم که اثر بسیار مهمی دارد توجّه به ماه مبارک رمضان و روزه داری می باشد.170 کاهش میزان جرائم در ماه مبارک رمضان، واقعیّتی آشکار است، چرا که هر ساله با فرا رسیدن این ماه، تعداد قتل ها و سایر جرائم دیگر کاهش می یابد. و به تبع آن احساس امنیت در میان مردم نیز بیشتر می شود و این فرصت ایجاد می شود که ذهن جامعه از ناپاکی ها، ناهنجاری ها، و وقایع تلخ و تکان دهنده پاک شود و موج احساس ناامنی فروکش کند. بنابراین واضح است که اگر این ماه و آداب آن به کودک و نوجوان آموزش داده شود و وی از ابتدائی ترین سنین یادگیری ماه رمضان را بشناسد و به اعمال آن پایبند شود، از بروز رفتارهای نابهنجار حدّاقل در این ماه جلوگیری می شود. کتاب هدیه های آسمانی پایه سوم بهترین موقعیّت برای پرداختن به این مهم می باشد چرا که دختران در این سن به تکلیف می رسند و روزه بر آنان واجب می شود و لذا درک بهتری از این ماه و اعمال آن خواهند داشت.
1-درس دهم: «…مادر به سحر می گوید می دانی فردا چه روزی است؟ فردا روز اوّل ماه مبارک رمضان است…..پدر می گوید : در این ماه مردم بیشتر از ماه های دیگر عبادت می کنند، در مسجد جمع می شوند و با خواندن نماز و قرآن با خدا سخن می گویند؛ درست مثل یک مهمانی بزرگ بعضی شب ها هم مردم تا سحر بیدار می مانند و دعا می کنند. مادر ادامه می دهد: در این ماه روزهداران بیشتر به فکر نیازمندان هستند و برای آن ها لباس و غذا تهیه می کنند. در مساجد و خانه ها، سفره های افطار پهن می شود و مردم با مهربانی از یکدیگر پذیرایی می کنند…»
توضیحاتی که در متن درس در وصف رفتار افراد در ماه رمضان داده می شود، هر کدام جلوهی کاملی از دگر خواهی و افزایش توجّه به هم نوعان و نفس خود است که عواملی مهمی در پیشگیری از وقوع جرم می باشند.
گفتار سوم: کتاب هدیه های آسمانی پایه چهارم
بند اوّل: نماز جماعت
پیش تر نقش نماز در کاهش وقوع جرم مورد بررسی قرار گرفت. اینک لازم است به نقش نماز جماعت در این خصوص نیز پرداخته شود.
یکی از عللی که کارشناسان در رابطه با ناهنجاری ها و آسیب های اجتماعی بر آن تأکید دارند. میزان همبستگی اجتماعی است. هر چه این همبستگی کم تر شود به تبع آن احتمال بروز بزه و جرم نیز افزایش می یابد. به همین خاطر بسیاری بر این عقیده اند که در شهرها و مناطق کوچک مانند روستاها، به دلیل بالا بودن میزان همبستگی اجتماعی، آمار جرم و جنایت بسیار پایین تر از کلان شهرها و مناطق شلوغ و پرجمعیت است. در این رابطه نقش مذهب در افزایش همبستگی اجتماعی بسیار واضح و آشکار است. بخش عظیمی از آموزش های دینی ما مربوط به روابط اجتماعی می شود و در اسلام بر انجام اعمال و مناسکی توصیه شده که طبیعتا میزان همبستگی اجتماعی را افزایش می دهد. نماز جماعت نمونه ی بارزی در این خصوص است. نماز جماعت دارای آثار و فواید گوناگونی است که یکی از مهم ترین آن ها ایجاد هبستگی، وحدت و یکپارچگی است171. در واقع نماز جماعت با بالا بردن میزان همبستگی اجتماعی، میزان آسیب های اجتماعی را کاهش می دهد.
1-درس پنجم: «وقتی من می آیم، لبخند می زنید. وقتی شما از راه می رسید، من غرق در شادی می شوم. وقتی ما با هم هستیم شاد و سرحال و تواناییم. زندگی با هم زیباست. زندگی درکنار هم دوست داشتنی است. خداوند نیز دوست دارد ما را با هم و در کنار هم ببیند. اکنون ما همه با هم و در کنار هم هستیم. در نماز جماعت همه ی ما دوستان درکنار هم هستیم و از نماز و دعای دسته جمعی لذّت می بریم.»
تصویر درس، جمعی از دانش آموزان با چهره هایی شاد در صفوف نماز جماعت را طرّاحی کرده است که این فضای شاد باعث جذابیّت نماز جماعت و افزایش رغبت دانش آموز برای حضور در آن می شود.
در تمرین های درس از دانش آموز خواسته شده است که محاسن نماز جماعت را برشمرد و از این طریق ذهن دانش آموز معطوف به این محاسن می شود و آگاهی وی نسبت به اهمیّت نماز جماعت از این طریق، افزایش می یابد.
بند دوم: محیط های مثبت
امروزه اغلب نظام های کیفری به دنبال آن هستند که با استفاده از روش غیر کیفری و با اتّخاذ سیاست ها و برنامه های پیشگیرانه زمینه های جرائم در جامعه را از بین ببرند که در این میان مساجد در جوامع اسلامی به خصوص نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران به عنوان کانون مهمّ آموزش و مرکز تربیت مطرح شده و در مبارزه با انحرافات و پیشگیری از جرم یکی از پایگاه های اصلی به شمار می رود. در سایه رفت وآمد به مسجد، خلق و خوی ها و آداب و منش های افراد تا حدّ زیادی مورد کنترل واقع می شود. تحقیقات نشان می دهد بین عملکرد مساجد وکاهش وقوع جرم رابطه ی مستقیمی وجود دارد؛172 لذا توجّه به این امر در کتب درسی هدیه های آسمانی شایسته می باشد.
درس ششم: «…من و دوستانم به کمک بزرگ ترها، مسجد کوچکی درست کرده ایم. مسجد کوچک ما، هم محلّ تحصیل ما و هم محلّی برای جمع شدن بزرگتر ها است. بسیاری از مشکلات مردم محلّه نیز در همین مسجد حل می شود…»
در تمرین درس از دانش آموز خواسته می شود تا فعّالیت های مناسب قابل انجام در مسجد را نام ببرد و از این طریق محاسن توجّه و حضور در مسجد در ذهن وی نقش می بندد. در بخش تکمیلی درس شعری در خصوص مسجد در کنار تصویری زیبا و شاداب از مسجد آورده شده است که این طرح، تصویری مثبت از مسجد را در ذهن دانش آموز ایجاد می کند و او را ترغیب به حضور در چنین فضاهایی می کند.
بند سوم: مسئولیت اجتماعی
الف) امر به معروف و نهی از منکر
درس چهاردهم: «…پیامبر (ص)، هنگامی که پیام خدا را شنید، دانست که از این پس، باید مردم را از گمراهی نجات دهد و به خداپرستی دعوت کند…»
موضوع اصلی درس مبعث پیامبر (ص) است ولی در آن به یکی از وظایف پیامبر که همانا امر به معروف و نهی از منکر است به صورت ضمنی اشاره شده است. با این وجود فضای تمرین های درس این ظرفیت را دارد که ذهن دانش آموز را به این مسأله نیز معطوف کند.
ب) احترام به حقوق دیگران
درس پانزدهم:«لیلا…این زرنگی نیست،…. بیا این جا مثل ما در وصف بایست. لیلا مثل اینکه چیزی نشنیده، می خواهد بدون نوبت سرسره بازی کند. الهام از پشت سر به او می گوید:

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد گابریل تارد، ارزشیابی عملکرد، کودک و نوجوان، تعلیمات اجتماعی Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد امر به معروف، نهی از منکر، الگو برداری، ارتکاب جرم