منابع پایان نامه ارشد درمورد میزان استفاده، فضای مجازی، سبک زندگی

دانلود پایان نامه ارشد

ي اصطلاحاتي چون فلش بك را دانسته و مي دانند وقتي موسيقي متن ملايم يك فيلم با پاي نهادن يكي از شخصيت هاي فيلم به صحنه اي خطرناك اوجي تكان دهنده مي گيرد, بايد بترسند. حتي ممكن است در انجام بازي هاي يارانه اي, دانلود آهنگ و آپلود ويدئو در صفحه اينترنتي شخصي مهارت لازم را داشته باشند. به طور مشخص مي دانند كه چه طور خود را در برابر رسانه ها قرار داده, اطلاعات را جذب كرده و خود را با آن ها سرگرم كنند. آيا اين افراد داراي سواد رسانه اي هستند؟ بله البته. حجمي عظيم از اطلاعات را به دست آورده و مهارت هايي مهم را بسط داده اند. توانايي صحبت كردن با زباني مشخص, خواندن, فهم تصاوير و پيگيري روايات دستاوردهايي هستند كه اغلب آن ها را بديهي مي انگارند. نبايد از فعاليت هايي كه در آن ها موفق بوده اند صرف نظر كنند. با اين وجود طرح اين موضوع نيز مهم است كه تمام انسان ها مي توانند بسيار بيشتر از وضعيت فعلي سواد رسانه اي كسب كنند.
شايد سطح سواد رسانه اي برخي افراد به اندازه زماني باشد كه نوجوان بوده اند. از آن زمان تا كنون بنيان اطلاعاتي آن ها در برخي از انواع پيام هاي رسانه اي نظير آهنگ هاي عامه پسند, فيلم هاي سينمايي, برنامه هاي تلويزيوني, بازي هاي رايانه اي و تارنماهاي اينترنتي رشدي چشمگير داشته است. در عين حال بنيان اطلاعاتي افراد در حوزه هاي ديگر مانند چگونگي توليد و برنامه ريزي پيام ها, مالكيت رسانه ها, اقتصاد و صنعت رسانه اي و چگونگي اعمال تاثيرات مستمر رسانه اي بر فرد و سبك زندگي مخاطب رشدي چندان نداشته است. از اين رو سطح فعلي سواد رسانه اي افراد به آن ها اجازه مي دهد كارهايي زياد با رسانه ها انجام دهند. با اين وجود اگر دانش خود را در ساير حوزه ها نيز پرورش دهند مي توانند با كسب كنترل بيشتر, رهايي هر چه بيشتر خود را از مواجهات رسانه اي تمرين كنند(پاتر,1391,صص17و18).
هر چه بيشتر افراد نسبت به عملكرد رسانه ها و چگونگي تاثير آن ها بر مخاطب آگاه شوند, كنترلي بيشتر بر تاثيرات رسانه اي داشته و بيشتر خود را از مخاطبان معمولي رسانه ها كه اداره بخشي عظيم از زندگي خود را بر عهده رسانه ها گذاشته اند, بدون اين كه آن ها را بشناسند; جدا مي كنند. اداره بخشي عظيم از زندگي خود را بر عهده رسانه ها گذاشتن يعني چيزي بيشتر از صرف زمان و پول هر چند هر دو اين ها نيز قابل توجه اند. رسانه ها به طور معمول عادات رويارويي افراد با رسانه ها را برنامه ريزي مي كنند. نحوه نگريستن افراد به جهان را با طرح انتظارات شان از نحوه مصرف, روابط, جذابيت, موفقيت, شهرت, سلامت, حوادث داراي ارزش خبري, مسايل و راه حل ها توسط رسانه ها برنامه ريزي شده است. در سطحي به نسبت پايين از سواد رسانه اي, افراد به اندازه كافي مي دانند كه چه طور به پيام هاي رسانه اي دسترسي پيدا كنند ولي به اندازه كافي قادر نيستند از خود در برابر تاثيرات چشمگير و مداوم رسانه اي در چارچوب شكل دهي به ادراك افراد از زندگي محافظت كنند.
اگر سبك زندگي افراد را در تعريفي موجز ترجيحات فردي در رفتار شخصي و مجموعه اي از طرز تلقي ها, شيوه هاي رفتاري, حالات و سليقه ها بخوانيم همين كه رسانه ها به تدريج زندگي را براي مردم تعريف كردند رفتار, نگرش ها و عواطف اين افراد با اين تعريف هم جهت مي شود. رسانه ها به دليل حضور مداوم و موثر در ايجاد و شكل گيري سبك هاي جديد زندگي از جاذبه هاي عيني و مجازي برخوردارند كه نه تنها مي توانند نيازهاي اجتماعي افراد را به نوعي برآورده سازند بلكه فراتر از آن, در ساخت انسان جديد بر اساس نوعي از تفكر جمعي كه در فرهنگ خاص هويت مدار ريشه ندارد تاثيرگذاري جدي داشته باشند. دستيابي به سطحي بالاتر از سواد رسانه اي به افراد اين توانايي را مي دهد تا به تدريج تعاريف رسانه اي را شكافته, خطوط رمزي را كه رسانه ها در ذهن افراد برنامه ريزي كرده اند پاك كرده و ديدگاه هاي خود را جايگزين برنامه ريزي رسانه اي نمايند(پاتر,1391,صص17و18).

1-1- طرح مسئله
پژوهش حاضر پيرامون موضوع سواد رسانه اي و سبك زندگي و پرسش آغازين آن اين است كه مهارت سواد رسانه اي چه رابطه اي با سبك زندگي دارد. از سبك زندگي در حوزه روان شناسي و جامعه شناسي تعاريفي متعدد ارائه شده كه اكثر قريب به اتفاق آنان سبك زندگي را روش زندگي و بازتابي كامل از ارزش هاي اجتماعي، شيوه برخورد، فعاليت‌ها و تركيبي از الگوهاي رفتاري و عادات مصرفي فرد در زندگي مي دانند كه در پي فرايند جامعه پذيري به وجود آمده است.
در مورد شاخص هاي سبك زندگي اجماعي كلي مابين صاحبان راي وجود ندارد اما با تكيه بر اين كه برخي چون آدلر سبك زندگي را مجموعه اي از رفتار مي دانند مي توان براي آن مصاديقي يافت. در اين ميان سوبل بر اين باور است كه شاخص هاي سبك زندگي بايد ابزاري بوده و در جامعه قابل تشخيص و مشاهده باشند. البته ديگر پژوهش گران نيز از مقوله مصرف, مصرف فرهنگي, و فعاليت هاي فراغت در مقام شاخص هاي سبك زندگي نام مي برند. در كنار اين شاخص ها مي توان از شاخص هايي از جمله مديريت بدن, الگوهاي خريد, نام گذاري كودكان, رفتار خانوادگي, و الگوهاي مصرف غذا نيز نام برد كه گروهي ديگر از جامعه شناسان به آن ها تاكيد دارند.1
عوامل متعدد اجتماعي, اقتصادي, سياسي, و فرهنگي بر سبك زندگي اثرگذارند كه در اين ميان رسانه در مقام يكي از متغيرهاي فرهنگي از عوامل موثر بر سبك زندگي قلمداد شده, مهم ترین شاخص در تغییر سبک زندگی در دنیای معاصر به شمار می رود. در حوزه ماهواره و فضای مجازی، وقتی فرد در مقابل تلويزيون های مختلف ماهواره اي و تنوع فضاهای اینترنتی قرار می گیرد ناخودآگاه احساس اختیار در انتخاب می کند اما به واقع فرد به شيوه جبری و مدیریت شده وارد این عرصه شده و تحت تاثیر این فضا قرار می گیرد یعنی اراده اي نامحسوس پشت تنوع و ذائقه سنجی شبكه هاي ماهواره اي و فضای مجازی برای جذب مخاطب و ایجاد تغییرات فرهنگی نهفته است.2
آمارها نشان مي دهد در سال 1374 در تهران يك ‌درصد از مردم ماهواره داشته و از آن استفاده می‌کردند در حالی که در سال 1392 این میزان به 71‌ درصد رسید كه این جهش آماری به معنای انفجار مصرف ماهواره است.3
نتايج تحقيقي ديگر حكايت از آن دارد كه بين تماشاي برنامه هاي شبكه هاي ماهواره با طلاق رابطه وجود دارد چرا كه آمارها نشان از رشد دو برابری میزان اين پديده شوم در بازه زمانی 10 ساله از سال 1375 تا سال 1385 دارد.4
بديهي است كه تاثير پيام هاي اين رسانه بر نسل جديد بيش از ديگر نسل هاست چرا كه نتايج پژوهشي ديگر نشان می دهد اما نسل جوان نسبت به نسل میان سال بیشتر از تلویزیون های ماهواره استفاده می کنند و اين خود حاكي از آن است كه هر چه میزان استفاده از ماهواره افزایش یابد، میزان گرایش به معیارهای مدرن در انتخاب پوشش افزایش و میزان گرایش به معیارهای سنتی در انتخاب پوشش کاهش مي يابد.5
با عنايت به آمار ارائه شده, آن چه كه اهميت و چگونگي اثرگذاري رسانه ها بر سبك زندگي را مشخص مي كند سواد رسانه اي است و نحوه مواجهه با رسانه و ميزان اثرپذيري از آن منوط به ميزان سواد رسانه اي فرد است. از آن جا كه سواد رسانه اي گستره اي فراگير است و شامل همه رسانه هاي ارتباط جمعي مي شود بنابراين داراي ويژگي هايي است كه مهم ترين آن ها پيوستاري و چند بعدي بودن آن است.
سواد رسانه اي مانند دماسنجي مدرج پيوستاري تلقي مي شود كه همه افراد در اين پيوستار جايي را به خود اختصاص داده اند. هيچ نقطه اي بر اين پيوستار وجود ندارد كه به اتكاي آن بتوان گفت كسي فاقد سواد رسانه اي است و هيچ نقطه اي نيز در بالاترين سطح اين پيوستار نيست كه مويد سواد رسانه اي كامل كسي محسوب شود چرا كه در اين پيوستار همواره جا براي پيشرفت وجود دارد. البته جاي افراد بر روي اين پيوستار بر اساس ديدگاه و چشم انداز آن ها در ارتباط با رسانه ها تعيين مي شود. هم چنين سواد رسانه اي كه از چهار بعد شناختي, حسي, اخلاقي و زيباشناسي تكوين يافته مستلزم آن است كه شخص دانش و اطلاعاتي كه به دست مي آورد فقط در بعد شناختي نبوده بلكه در بر گيرنده ابعادي ديگر چون احساسي, زيباشناختي و اخلاقي نيز بشود(پاتر,1385,ص81).
بر اساس آمار ارائه شده از سوي منابع رسمي مبني بر اين كه 20 درصد افراد جامعه در فاصله سني 15 تا 24 سال قرار دارند6 مي توان ادعا نمود كه جامعه ايراني جامعه اي جوان است و چون اين قشر جامعه به ويژه نوجوانان پر مصرف ترين استفاده كنندگان از رسانه هاي نوين محسوب مي شوند لذا ضريب نفوذ مصرف رسانه اي در بين آنان بيش از بقيه است. طيفي كه از سواد فني بالايي برخوردارند اما سواد رسانه اي آنان در سطحي بالا قرار ندارد كه اين مهم به طور طبيعي سبك زندگي آنان را در مواجهه با اثر پيام هاي رسانه اي بسيار آسيب پذير مي كند. پيام هايي كه مي توانند منجر به كاهش پايبندي آن ها به مباحث اخلاقي شده بر كيفيت روابط شان در نهادهاي مختلف جامعه از جمله خانه و مدرسه هم چنين در روابط بين فردي هم چون ارتباط با جنس مخالف اثرگذار شوند.
لذا در اين تحقيق با عنايت به مندرجات مذكور مبني بر اين كه اكثر قريب به اتفاق نوجوانان به رسانه ها اجازه مي دهند تا سبك زندگي آن ها را برنامه ريزي كنند, سعي مي شود رابطه سواد رسانه اي با سبك زندگي در دوران نوجواني طي بازه سني 15تا 18 سال با تاكيد بر شاغلان به تحصيل در دوره متوسطه دوم منطقه شش تهران در سال تحصيلي 1393-1392مورد بررسي قرار گيرد.

1-2- اهمیت و ضرورت تحقيق
با ورود وسايل ارتباط جمعي به عرصه اجتماع, قدرت دچار تحول شد و اطاعت پذيري جامعه تحت تاثير شيوه هاي ناپيدا و غيرملموس اقناع و تبليغ قرار گرفت. امروزه سبك زندگي انسان زير بمباران پيام هاي رسانه اي قرار دارد كما اين كه تلويزيون در جايگاه يكي از تاثيرگذارترين رسانه هاي عصر حاضر نقشي عمده در شكل گيري رفتار, عقايد, عواطف و هم چنين روابط فردي و اجتماعي ايفا مي كند. منتقدان بر اين باورند كه رسانه ها همان گونه كه مي تواند آگاه كنند, بياموزانند, روشن سازند, ترغيب كنند, الهام بخشند و احساس برانگيزند; مي تواند آسيب برسانند و گمراه كنند.
بنا به نظرسنجي ارائه شده از سوي منابع رسمي7 ميزان بينندگان تلويزيون هاي ماهواره اي در سطح كشور از 3/19درصد در سال1383 به 9/34 درصد در سال 1388 افزايش يافته است. شبكه هاي تلويزيوني فارسي زبان از جهت تعدد و تنوع نيز درخور توجه اند چرا كه بر اساس آمار اعلام شده تعداد اين تلويزيون ها از 3 شبكه در سال 1373 به 125شبكه در سال 1391رسیده که از این تعداد بيش از 13تلويزيون بيست و چهار ساعته فقط به پخش سریال و فیلم سینمایی اختصاص دارند. مخاطبان تلويزيون هاي ماهواره اي در كشور روزانه به طور متوسط 3 ساعت از وقت خود را به تماشای برنامه‌های مختلف اختصاص می‌دهند كه رقم مزبور در روزهاي تعطيل به 6 تا 7 ساعت مي رسد. بخش اعظم این برنامه‌ها شامل فیلم‌های سینمایی، موسیقی و برنامه‌های سرگرم‌کننده و تفریحی و یا اخبار و برنامه‌های تحلیلی است. آمارها در سال جاري نيز حكايت از آن دارد كه در سال 1393تعداد تلويزيون هاي ماهواره اي به ۱۴۸ شبکه رسيده يعني طي 20 سال اخير سالانه به طور متوسط 5 تلويزيون فارسی زبان با رویکرد ذائقه سنجی و نیز تغییر ذائقه مخاطب اضافه شده است.8 فصل مشترك نتايج اين قبيل پژوهش ها نشانگر استفاده ناآگاهانه بخشي قابل توجه از مخاطبان شبكه هاي ماهواره اي و پيدايش نشانه هايي از انحطاط اخلاقي در ميان اين خيل عظيم از جمله نوجوانان است.
به موازات تلويزيون هاي ماهواره اي, اینترنت نيز امروزه بخشي مهم از زندگی نسل نوجوان را از جمله درس، سرگرمی و فعالیتهای اجتماعی تحت تاثير قرار داده است. در زمينه اينترنت آمارها نشان میدهد که در سال1373 یعني يک سال پس از ورود اینترنت به ایران 250 هزار کاربر شهروند وجود داشت ولي در سال 1384 اين تعداد به 15میلیون کاربر شهروند رسيد. ایران در سال ۲۰۱۰ با 2/43 درصد ضریب نفوذ، بیشترین میزان استفاده از اینترنت را در غرب آسيا به خود اختصاص داد كه طي آخرين آمار

پایان نامه
Previous Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد جنس مخالف Next Entries منابع پایان نامه ارشد درمورد سواد رسانه ای، تحصیلات تکمیلی، علوم اجتماعی